Join MikeLigalig.com!

Why Just Read When You Can Join, Post, and Read!

Menu

Show posts

This section allows you to view all posts made by this member. Note that you can only see posts made in areas you currently have access to.

Show posts Menu

Messages - fdaray

#1
Kinsa man ni nga June Blanco? ang tv announcer ni  sa Digos City.
#2
8

Your device is compatible with our app. Click HERE to get your FREE TubagBohol Android App

#3
Nice to be open

Your device is compatible with our app. Click HERE to get your FREE TubagBohol Android App

#4
What like a floating islet!

Your device is compatible with our app. Click HERE to get your FREE TubagBohol Android App

#5
Quote from: ambrosio hugo tubigbahand on August 01, 2011, 08:25:54 AM
Corella to court: junk water deal with BWUI
July 31, 2011


Like Cortes town, Corella did not agree with water compensation paid by service provider. Now, it is digging the dirt against the water deal with Bohol Water Utilities, Inc. (BWUI), which is extracting water resources in its back yard with a very low price tag.

After Cortes town annulled similar Memorandum of Agreement (MOA) over alleged "unfair" water transaction, BWUI is facing yet another legal battle over the same deal. This is aside from another case to be elevated to the National Water Resources Board (NWRB) by city government over the water bill collection that retroacts in 2006.

Sensing that the MOA is disadvantageous to townsfolk all these years, Corella officials filed Civil Case No. 7939 for "Declaration of Nullity of Memorandum of Agreement and Damages" before the Regional Trial Court based here.

Named respondents is the BWUI represented by Mr. Romeo G. Robles, senior manager in the said case filed by the Municipality of Corella through Mayor Jose Nicanor Tocmo, Felix Salang, Onesimo Anong and Domingo Curayag.

In their eight page complaint, the plaintiffs asked the court to declare the said MOA as "null and void and of no further force and effect." They also prayed for the court to order the defendants to pay "deficiency" amount of "P1.25/ cu.m. on the amount of water extracted from the six wells since January 2003 up to the present" and to pay the reimbursement of P300,000 and P2,000 for every appearance of its counsel in the hearings. Atty. Antonio Arabejo of the Arabejo and Mar Law Firm assisted the complainants.

Mayor Tocmo is authorized by the Sangguniang Bayan to proceed with the filing of the said case by virtue of the Municipal Resolution No. 2011-28.

The Resolution pointed out to get the fair share of the town contrary to the MOA. "The extraction/royalty fee paid by BWUI is grossly minimal in the amount of P0.25 per cubic meter which is way below the P1.50 per cubic meter as provided in section 3.b of Municipal Ordinance No. C-013 of Corella, Bohol."

The Resolution also accused BWUI of not providing an environmental guarantee fund to answer for the conservation and sustainability as a result of the underground water extraction.

Corella-BWUI MOA void?

The MOA disputed by the Corella allows the respondent to establish five pumping stations and facilities in this town in connection with its rights to extract underground water.

It also provides that "BWUI shall pay the Municipality (Corella) as a royalty fee of P0.25 /cu. M. For water being extracted less the free water to the municipality from existing five deep wells of BWUI beginning upon the effectivity of this agreement."

Aside from this term, BWUI will also provide free water supply of not exceeding 15,000 cu m. And in excess of this volume, the town shall pay the former and amount of P15/ cu. M. The MOA took effect on January 1, 2003.

According to the complaint, then Mayor and now Vice-Mayor Vito Rapal entered into the said MOA with BWUI on September 17, 2004, more than a year already following the approval and enactment (on March 17, 2003) of Mun. Ordinance No. C-013, imposing a royalty fee of not less than P1.50/cu.m.

The said agreement is contrary to the aforesaid Ordinance, the complainants stressed. Thus, the SB of Corella passed the following year (2005) Resolution No. 71-05 declaring the said agreement "to be null and void."

The same MOA "has no concurrence of the Sangguniang Bayan of Corella," said the complainants. Under the Local Government Code, local chief executive must secure prior authority to enter into all agreements in the form of a MOA and other similar instrument of contracts.

The complainants also alleged that the said MOA did not provide P2 million as guarantee fund for development of watershed in the area near and around the pumping units.

As a consequence, "The Municipality of Corella is continually suffering the degradation of its natural water resources as the establishment of the watershed in the area is stalled by the non-compliance of the defendant to tender the agreed amount intended thereto."

Rapal and Hamelito A. Quiokeles, vice-president for utilities of BWUI, affixed their signatures to the said six-page MOA as verified by Atty. Artemio C. Villas on Sept. 17, 2004.

BWUI's reply

BWUI senior manager Romeo G. Robles, in his formal letter dated November 6, 2010 to Mayor Tocmo, disputed Corella's contention that the MOA is inequitable and disadvantageous to the municipality.

BWUI insisted that the MOA "is still valid, effective and enforceable." The water company stressed that declaring the MOA as invalid by Corella lawmakers in improper since it is only the court "with proper jurisdiction can declare a contract or any of its stipulations or agreements as null and void."

But BWUI admitted that the MOA "may not have been formally concurred by the Sangguniang Bayan" and said why the lawmakers did not bother to question or "disturbed" it (MOA) for past six years.

"We could rightfully claim that there is nothing wrong or inequitable, as to the adjustment of the royalty fee to P0.25/cu.m. from old wells and P0.50/cu.m. from new wells of water extracted. The MOA therefore is consistent and in harmony with Municipal Ordinance No. C-013."

Cortes-BWUI MOA

In Cortes town recently, Sangguniang Bayan presided over by Vice-Mayor Danilo Montero passed a Resolution that dealt blow to water deal between this municipality and BWUI to provide Tagbilaran City residents with potable water to be drilled from Ohan Spring in barangay New Lourdes.

The Resolution, sponsored by Kagawad Lynn Iven P. Lim, has rescinded the "authority given to the Municipal Mayor Engr. Apolinaria H. Balistoy, Ph. D. to enter into a MOA with BWUI."

What prompted the SB members to revoke the said authority was the mere failure of the mayor to submit the draft MOA as she promised, said Montero. Montero and the six councilors voting to nullify the said authority wanted very much the copy of the draft MOA so that they can study and scrutinize it and be able to propose counter proposals.

He said they have been waiting for it (hard copy of the MOA) for so long since they approved the said authority last year, but to no avail until they only learned that the MOA is already signed by Mayor Balistoy without them knowing.

Montero's and the six councillors, however, did not say what are the conditions they wanted in the MOA.

Cortes SB wanted a higher price of the water to be extracted from Ohan Spring, barangau New Lourdes, Cortes since the proposed price tag is PhP0.25/cubic meter. Montero said the water deal is "disadvantageous" to Cortes.(RVO)




Your device is compatible with our app. Click HERE to get your FREE TubagBohol Android App

#6
Wala na, nahalin na

Your device is compatible with our app. Click HERE to get your FREE TubagBohol Android App

#7


Quote from: hubag bohol on September 15, 2012, 09:37:57 AM
Tourism Package in Corella, Bohol

Hmm, unsay sulod sa package, tarsier? ;D




Your Flare_X_V3 is compatible to our app. Click HERE to get your FREE TubagBohol Android App

#8
Duol ra ang jetape ug cordova, 18 km. Pwede ra ang tulay

Your Flare_X_V3 is compatible to our app. Click HERE to get your FREE TubagBohol Android App

#9
Dapat huwag galawin ang hills

Your Flare_X_V3 is compatible to our app. Click HERE to get your FREE TubagBohol Android App

#10
Photos Unlimited / Re: Morning Exercise
March 09, 2017, 09:18:51 PM
Panington gyod hasta bugan
#11
I trust Philam insurace. Wala na tingali lain nga stable insurance.
#12
Mga tb members ayaw na mo patunto sa insurance. Mag sss self employed na lang mo. Mapurdoy  ang sss kon mapurdoy ang pilipinas
#13
What is edsa?

#14
Inspiration & Hope / Re: An Exchanged Life
February 26, 2017, 01:25:30 AM
Hsppy edsa rebulosyon, 31 years ago, democracy was restored.
#15
Inspiration & Hope / Re: Without Faith
February 08, 2017, 08:40:49 PM
Wa nay laing ngalan gamiton sa pag ampo kon dili pinaagi ni Jesus lamang, dili sa mga santo or santa. Ang giingon diha sa acts 4:12, ngalan ni Jesus lamang.
#16
Ug mahinog na, banana.
#17
World Daily News / Re: Trump advised to do a Duterte
February 08, 2017, 05:07:07 AM
Buddhist nun si gina lopez?
#18
Hawod man mamimike ang Pinoy, kaya ma pike ang kwarta, credit cards ug mga ducoments.Ang Pinoy is very initiative, resourceful, fakeful   
#19
Ang sinkhole himoon na lang  compost pit.
#20
Drug is a worldwide menace. It can't be totally eradicated.
#21
Naay fake nga pari, naunsa man ning mga katoliko, naay fake nga madre?
#22
Bisaya Cebuano Language / Sugilanon sa Gugma
January 26, 2017, 10:44:20 AM
http://i421.photobucket.com/albums/pp296/faithiiee/m_a08af2dcc5308480c2c0f811ce016883.jpg

Pagkatukas sa Kamatuoran
                Ni: Felix B. Daray (napatik sa Bisaya, Oktobre 23, 2013)

           Human sa pamahaw giandam ni Lenny ang iyang nga personal nga gamit. Samtang dito sa kwarto, muro ang iyang nawong. Gipilo niyag maayo ang duster  ug usa ka t-shirt. Iyang gisulod sa shoulder bag. Gidasok niyag maayo aron lang gyod masulod apil ang iyang balon nga gisulod sa gamay nga tupperware. Samtang siya nag-ilis daw lalom ang iyang paminsar. Kalit siyang mahisagmuyo, unya naghinuktok, ug unya kalit lang pod mopunit sa mga hipuson  sa  mga nagkalad nga mga butang sa kwarto. Nahalili ang iyang inahan nga nagkabantay sa sahi nga lihok sa iyang anak nianang buntaga.
             â€œNaunsa  god ka diha, Lenny, unsa may problema nimo, dalom ang imong gipaminsar “
            “Ay…, wala ra god Ma?”  pamalibad niya. Gaan ug kalmado ang iyang tubag.
            Nakadungog ang amahan sa pikas kwarta nga nag-ilis kay molakaw na sa bodega diin siya usa  drayber. “Ay kaminyoon na; naglibog ug kinsay iyang pilion.” pasiaw sa iyang amahan.
            “Ngano ba gyod nga moingon ka niana Bador, magpaabot ta sa iyang swerte. Aw, para naho, husto na man na siya sa edad, naay uyab nga maayog  trabaho;  unsa may dugayan.” sagbat sa iyang inahan.
                Wa tagda ni Lenny ang pasiaw sa iyang amahan. Mipadayon siyag atubang sa samin aron pagsusi kon haom ba ang iyang pantalon ug t-shirt; mituyok , mituyhad, mipahid sa lipstick sa iyang wait.
            Mipadayon siyag pamunit sa nagkatag nga inilisan.Gihipos. Unya nanilhig sa salog, hangtod hapsay na tan-awon ang kwarto.  Miginhawa siya ug halawon, apan wa pa muhobas ang muro sa iyang dagway. Lawom gihapon ang iyang paminsar. Mihunat na siyag kuha sa iyang bag kay molakaw na, apan nahibalikbalik ug sulod sa kwarta. Morag naa pay nalimtan. Sa ikatulo niyang punit sa bag, nanamilt na  gyod sa iyang amahan ug inahan.
            “Ma, Pa, unya  sa gabii basin og dili ko kauli kay mag-overtime mi  sa office og encoding sa  mga stocks sa tindahan. Kuyog lang ko sa akong kauban adto sa ilang boarding house,” pananghid ni Lenny.
            “Aw, ikaw god, inyo man nang trabaho,” tubag ni Perla.
            Sa dihang nakasakay sa si Lenny sa pedicab paingon sa highway, nagpadayon ug kukabildo ang magtiayon bahin sa kamagulangan nilang anak nga wa naminyo.Tulo na sa iyang mga manghod  ang naminyo og lima na ang ilang mga apo. Mag baynte otso na si Lenny. Magwalo na siya ka tuig nga nagtrabaho sa New City Commercial Center sa Davao.
            “Kinsa man god nang uyab niya nga maghatod kanunay ni Lenny gikan sa trabaho,” pangutana ni Bador.
            “Si Pepe  man ang akong nahibal-an nga pangalan ana niya. Self employed  kuno na siya” tubag sa iyang asawa.
            “Unsa may iyang trabaho, unsa man nang self employed?”
            “ Kana bang kinaugalingon nga trabaho. Ingon ni Lenny, electrician siya sa mga sakyanan. Siya ang motaod sa linya sa kuryente. Unya pakyawan ang sistema . Dagko kunog kita siya, “pasabot sa iyang asawa.
            “Sa akong tan-aw buotan man, morag kaidad ra ni Lenny.
            “Halaaaa…, pareha diay tag hunahuna, nakagusto ka diay ni Pepe Bador,” sukna ni Perla.
            “Aw, paminyoon  na lang nato sila. Luoy pod baya nga gilakaran sa niya tulo.”
            “Ato ra ni Bador, naa koy nahibal-an nga estorya sa kahi niyang uyab anang Pepe. Naa kuno na siyay sakit,” hunghong ni Perla.
            “Unsay sakit nga kanunay man na magbisita dinhi, himsog man, guwapo pa, ug dili katahaan ang iyang dagway. Mga lima na ka tuig na sila nga manag-uyab. Intriga ra kana, kay kanhi uyab man  diay ni Pepe ang nagestorya anaa,” pangatarongan ni Bador.
            Naundang ang ilang kulokabildo dihang midali nag kanaog si Bador, kay nanawag na ang kauban niya sa trabaho kay  manglakaw na sila. Si Perla wa nahimutang sa hunahuna  Bador. Gipuga niya ang iyang utok. “Ah, intriga ra diay na.” Wala na paminawa ni Bador. Siya na lang usa diha  itaas sa balay. Misulod siya sa kwarto ni Lenny. Iyang gisud-ong ang mga retrato ni Lenny ug Pepe nga nagtapon-ong  ibabaw sa lamesa. Daghang mga letrato nga tupad kanunay sila. Nakaingon god si Perla sa iyang kaugalingon, labing ma diay ni sila kaayo. SA iyang hunahuna, nakaseguro siya nga  sila gyod ang magkadayon.”
            Alas singko na sa hapon .Off na si Lenny. Pinaagi sa text iyang nabasa nga naa na si Pepe naghulat sa gawas. Migawas siya dala sa nagburot  nga bag.
            “Good pm Len,” pangatahuran ni Pepe.
            Way tubag si Lenny. Medyo muro gihapon ang iyang dagway. Igo ra silang nagtinutokay. Miangkas dayon si Lenny sa motor og dayon padagan paingon sa naandan nilang pahuwayan matag hapon didto sa Rendezvous Café atbang  sa Peoples Park. Daghan ang nakagusto didto kay samtang nagpabugnaw , makita ang daghang nga bata nga nagdula sa park, may nagdate, may nagduka sa iyang gilingkuran, may  mga disabled nga naka wheeled chair, ug daghang pang talan-awon.
            Samtang sila nag-imon sa bugnaw nga beer, nagtinutukay usa sila sa wa pa moyarok si Pepe. Morag nawa  ang muro ni Lenny sa dihang nakayarok na sa beer. “Kuyog  na lang ko nimo sa boarding house,  Pe unya sa hapon,” hangyo ni Lenny.
            “Ok ra god, manihapon na lang tang daan, diha sa eat all you can,” tudlo niya sa duol nga kan-anan.  Nawala na ang muro ni Lenny.
            Plano na ni Lenny nga nianang  gabhiona adto na gyod siya matulog sa boarding house, ni Pepe. Matuman na gyod ang dugay nang giplano. May buot siyang sutaon. Dugay na silang nagkauyab. Unsa kamatinud-anon ang gugma niya. Dugay na silang nag-uyab. Apan wa pa gyod  nila makab-ot ang langit. Gusto na gyod siya nga magminyo na.  Natingala lang siya nga kon mohisgot si Lenny og kaminyoon, moingon lang si Pepe, “Unsay dalian, wa pa bitaw ta molapas sa kalendaryo.”
            Mga alas siete na kadto sa ilang paghiabot sa boarding house.  Bisan naingnan na niya ang iyang mama, giteksan lang gihapon niya nga di siya mauli ron.
            Miduol siya Pepe tapad niya; miagbay sa iyang abaga ug dayon dip-ig sa iyang aping. Nag-abot ang ilang duha ka ngabil. Misunod ang mainitong paghalokay.
            Medyo linaw na  palibot, mga alas nuybe na kadto sa gabii, nagpadayon sila og dula sa games sa iyang laptop sulod sa kwarto sa iyang boarding house.  Naduka-duka si Pepe  samtang sila nagtapad og lingkod sa sopa. Si Lenny midutdot  ug nabati niya ang kainit sa iyang lawas. Tungod sa kakapoy ni Pepe, takulahaw siyang naumod sa sopa; mihigda  nga nagtakilid.
            Gipalong ang suga ni Lenny, apan dunay  halap nga kahayag nga nanuhotsuhot sa bentana nga salamin sa ilang kwarto. Pipila ka minutos, mihagok dayon si Pepe. Nag-ilis dayon si Lenny sa iyang nipis nga daster. Iyang paganahan og maayo si Pepe kon makamata na. Mitapad siya og higda. Iyang gihimong unlan ang bukton ni Pepe. Gibati ni Lenny ang kaulaw ug kataha kay dapat si Pepe unta ang mounag parayeg.
            Mihayang si Pepe ug iyang gikabig ang nawong ni Lenny hangtod nga miakbo na sa iyang dughan.
            “Pasayloa ko, Lenny. Dili ko makahimo. Salamat sa imong pagmahal nako, tipik na ka sa akong kinabuhi,” hunghong ni Pepe.
             Migakos og maayo si Lenny, iyang giduot ang iyang aping sa dughan ni Pepe. Mihilak si Lenny nga nag-akbo sa dughan ni Pepe.
             â€œNasayran ko na ang kamatuoran, Pepe,” pasabot niya sa hagawhaw nga tingog. “Ingon ka diay niini, inut…….” Wala  ra mahuman paglitok ni Lenny kay gisap-ongan ang iyang baba sa walang kamot ni Pepe. Mipadayon pagbakho si Lenny samtang inanay niyang giukang ang iyang tuong kamot nga nagtapion sa ubos nga bahin sa pus-on ni Pepe.
            Mitimbakuwas ug bangon si Lenny. Gihunlos niya ang daster. Nagsuot siya sa iyang pantalon ug naghukdong sa katre nga nagpaabot sa kabuntagon. Nakapanghupaw si Lenny. Nakahunahuna siya nga ugma naa pay daghang kabuntagon nga nagpaabot sa laing  gugma.


#23

Ang Pagkahanaw sa atong Kanhiayng Kultura

Ni Felix B. Daray
(napatik sa Manila Bulletin sa Bisaya Magazine, Nob, 9,2016)
   
    Usa ka gabii dihang nahiuli ko sa Bohol, midalikyat kog suroy ubos sa among karaang balay. Hayag ang kagabihon; daktol ang  buwan. Mihangad ko ug gitutokan ang iyang kahayag. Mikuhit sa akong panan-aw ang mga langgam nga  nag-utaw-utaw sa ibabaw; dihay miagik-ik, may mikupokupo sa sanga sa lansones, may mga bunga nga nangahulog. Milantaw kog balik ug daw gisanapan sa lunhawng panganod ang bulan. Mopid-ok unya mobalik ra usab ug dan-ang ang iyang bulawanong silaw.
    ”Kaanindot ug katahom sa bulan,” nakatuaw ko sa hilom.   Nanumbalik ang akong panahon sa kabatan-on nga  sama niini, madungog nako ang tinagingting sa gitara uban sa mananoyng awit nga “bulan pagkatahom mo, sama ka maanyag nga bulak nga akong gimahal, pagkaanindot sa imong silaw” gikan sa mga nagharana. Kini ang sagad buhaton sa mga ulitawo sa pagpadayag sa ilang gugma sa mga bulak niadtong panahon sa nag-ulitawhay pa ako, mga tuig 1960. Nahinumdom ko sa awit nga Carmela, Matud Nila ug Tirana nga sagad maoy awiton sa akong Nanay diha sa among balay kay mahiligon to siyag kanta.  Ug kon dunay mga programa o hikay-hikay sa among barangay, moapil gyod to siyag kanta. Karon, wala na, nasalibongan sa mga modernong awit, nga usahay morag saba paminawon..
    Midalikyat kog pungko ilawom sa kasagingan. Akong gianinaw ang palibot. Ug unya nadungog ko ang lagubo sa tugtog sa sound system  kay adunay disko  sa barangay, Disperas diay kadto sa pista. Misilip ko sa unahan kay lagi malantaw ra man sa akong nahimutangan ang plasa diin didto ipahigayon ang kalingawan. Midan-ang ang nagkalainlaing kolor sa mga suga nga nagtuliyok ug nagkidlapkidlap.
    Mipaingon kos karsada. Gikasugat nako ang panon sa mga batan-on. “Maayong gabii, ‘Kol,’ maayong gabii Tiyo” sunod-sunod nga pangayo nilag katahuran. Diha pay lain nga miingon, maayong gabii Tay. Nahiuknol ko kay ‘tay’ ug kol naman sa itahod nila sa mga tigulang. Sa kami pay mga batan-on Manong, Manoy o Ingko man ang among itahod. Pagkalain na gyod sa panahon karon.
Akong nahinumdoman nga sa  mga tuig 1960, ang  Komparsa ni Pedro Tapay sa barangay Canangcaan sa lungsod sa Corella,  maoy mosilbi sa sayawan. Kinaham ug sagunson ang tugtog nga sweet music diin magginaksanay ang mga nanayaw. Magpulipulig panayaw pinaagi sa rebon, “ang mosayaw karon pula,” tuaw sa anawnser.  Maoy mopasagadsad sa ilang mga tiil ang  taliwtiw nga tingog sa trumpet, ang siyaok sa saksopon ug daw morag basag nga  tingog sa trombon, uban sa linagobo sa drum.
    Sa atong panahon karon, gihulipan sa mga kanta nga morag saba paminawon, ang kantang, classics  jazz, rap ug uban pa morag siyagit  ug way tuno. Apan mao kini ang uso  ning high tek nga  panahon. Halos dili mahimulag ang selpon kay siging nagteksteks. Ang kadaghanan sa mga bata-on karon naadik sa internet sa mga dulang Dota ug Crosfire.
    Nahanaw na ang mga awit nga Kundiman kun mga kanta sa gugma, mga banikanhong awit ug mga haranang, lumad Binisayang Sinugbuanon. Dili na nato masud-ong ang kaanyag sa bulan kay gisalimbongan na sa kahayag sa sugang de kuryente, ug sulaw nga siga sa mga sakyanan, ug street lights. Kon dulom, wa na nato gilantaw ug gisud-ong ang kaanyag sa nagkidlap-kidlap nga siga  sa mga mata sa kagabihon â€"ang kabituonan. Dili na nato  makita ang mga nangharana, dili na madungog ang mga awit sa gugma ug tinaginting sa gitara; kay didto sa nagyampungad sa bediokehan ug sa diskohan ang mga batan-on.
    Kining mga kulturang Pilipinhon mangahanaw ba gyod kini sa dayon? Sama ba kaha kini sa kahayag sa buwan nga usahay salimbongan sa mga panganod apan  unya mobalik ang bulawanong  kahayag? O sama ba kaha sa akong kabatan-on nga dili gyod mobalik kay motunod na sa kasadpan?
#24
Bisaya Cebuano Language / Bulan Pagkatahom mo
January 25, 2017, 03:52:45 PM
#25
Bisaya Cebuano Language / Bulan sa Imong Pagdako
January 25, 2017, 03:51:33 PM


#26
<a href="http://photobucket.com/images/moon" target="_blank"><img src="http://i709.photobucket.com/albums/ww99/kenhapon55/moonbees_croman_big.jpg" border="0" alt="moon photo: moon moonbees_croman_big.jpg"/></a>
#27
Health and Food / Re: Lechon Davao
January 24, 2017, 10:52:23 AM
Exotic lechon de buaya
#28
LGU Philippines / Re: Corruption at Philhealth?
January 23, 2017, 09:34:54 AM
I agree of acts 4:12, but why do they worhip mary and many others saints for salvation. Salvation is etirnal life with our Creator.Juan 14:6,Ako ang dalan ug ang kamatuoran, way makaadto sa amahan kon dili pinaagi lamang Kanako.
#29
General Topic / Re: Gahulat Kanus-a Maluto
January 23, 2017, 09:14:46 AM
Komusta, unsang barbq na, exotic kaayo.
#30
Corella - Bohol / Re: Tourism Package in Corella, Bohol
January 17, 2017, 04:29:58 PM
Komusta mga tb magkitakita ta mintras buhi pa. Way kamatayon ang atng web.
#31
Maayo nga patyon na lang aron way gasto
#32
Ngano nga mamalit pa man og limestone sa Cebu nga naa may daghan sa Bohol? Maayo na lang nga makakwarta ang mga Bol-anon.
#33
KOmusta mga TB, uyon ako sa death penalty. makadaginot ang goberno sa kaon ug lugar sa presohan. Naghuot na ang atong jail.
#34
Maayo kon marketable na ni sa dili madugay kay daghang magpataod ani.
#35
LGU Philippines / Re: Aquino posible mapriso sab
July 04, 2016, 11:03:48 AM
Ayaw lang usa ipapreso si Noynoy kay magminyo pa sila si Leni. maayo pa
#36
Na hala. sunod na mog surender mga druglord aron dili na mo ma shot to kill. Daghan na man mog gipamatay nga nabuang sa droga.
#37
Corella - Bohol / Re: Kisaw-kisaw sa Politika
May 05, 2016, 11:25:53 AM
Pila na lang ka tuktugaok sa manok, magpili na kitag kandidato. Sayud ko diha nga pilalitay man ang buto. Kon naay ihatag atong dawaton. Kay naanad lagi sa pinalitay , ang uban dili  mobuto kon way lagay.
#38
Ang tutuong pagbabago mao sila si Duterte ug Cayetano. atong botohan.
#39
KOmusta diha sa ato. kinsay dumadaog pagka mayor?
#40
ha,,ha...ha.
#41
Photos Unlimited / Re: Nagpanilap
January 22, 2016, 10:51:40 AM
Kadaghan sa rabiessss,,, ayawg kompeyansa mapaak ka,naay rabies, kon dako ang pinahitan, duha ka  kaseng anti rabies ang e-injection. Lima ka beses ka tuslokon sa dagom. Be careful with animal bites.
#42
Ayaw intawon mog kompeyansa sa iring kay naay rabies. Ako nagpa anti rabies ko, wa ra bay supply ang govt. hospitals. Migasto kog Pl,250 sa tulo ka injections
#43
We will allow blood to shed  for a short time as a sacrifice  inorder to end  these criminals. druglords and corrupts.
#44
Jokes and Humor / Re: Of Knockoffs and Ripoffs
January 19, 2016, 03:58:38 PM
Naa na poy google nga imnonon. Hala mag google ta labi nag gabii.Nindot e google.
#45
Komusta mga tb kita-kita gihapon ta. Nindot pod ani. naa pay lain ani.
#46
Be proud to be a teaCHER, your husband depends on you, kay bisan karon dako na mog sweldo.
#47
Panahon na nga aduna kitay presidente gikan sa Mindanao
#48
Talk of the Town / The Nahikalimtang Republic of Bohol
December 10, 2015, 03:24:07 PM
Bunga sa akong pagpanukiduki, akong gipadala ug napatik sa Bisaya Magazine, December 2, 2015. Kini alang sa kasayoran sa tanan nga tinuod ug lihitemo ang Republic of Bohol.



Ang Republic of Bohol
Ni Felix B. Daray

.          “Even today, the people of Bohol are misled to believe that the Republic of Bohol was during the Dagohoy Revolution. It was not. The Republic of Bohol with its separate constitution and elected officials was declared on June 11, 1899.” ---Jess Tirol
    Sa  panahon sa rebulosyon  ang probinsiya sa Bohol sakop sa Gobierno de Canton de Visayas o Federal Government of the Visayas, diin ang headquarter didto sa Santa Barbara Iloilo.   . Malinawon kaayo ang Bohol. Walay kaayoy mga pang-atake ug engkuwento sa puwersang Katsila ug mga Katipunero ang nahitabo.
Human giproklamar ni Hen. Emilio Aguinaldo ang  Unang Republika ng Pilipinas o First Philippine Republic niadtong Enero 23, 1899 sa Malolos Bulacan, nagapadayon ang Gobierno.   sanglit wala pay kagubot didto sa Bohol. Ug gani, wala silay kontak sa bag-ong kagamhanan ni Aguinaldo.
    Pagka Pebrero 11, 1899 giatake ang headquarter sa Santa Barbara Iloilo sa mga invading nga mga mga Amerikano kay mipadayon nag silaab ang Gubat Pilipino- Amerikano. Ang Bohol nahimulag sa Gobierno Canton tungod sa pagkahagba niini. Apan malinawon  gihapon ang ilang probinsiya sanglit wala pay nahi-abot nga mga puwersang Amerikano.
    Pagka Hunyo 11, 1899, ang mga mayores sa kalungsoran sa Bohol nagkatigom sa Provincial Capitol Building aron pagpanday og bag-ong konstitusyon. Ug diha-diha gidungan pagpili ang mga opisyales; ug malamposong gideklarar ang  Republic of Bohol.
Ang mga opisyales nga napili: Presidente, Don Bernabe Reyes; Bise Presidente, Don Salustiano Borja; Minister of Finance, Don Rafael Reyes; Minister of Justice, Don Eduardo Calceta; Minister of Police, Don Macario Sarmiento.
    Misugod dayon ang paglihok ang mga opisyales sa pagmunag taxation, budget, police force, postal system ug departamento sa public works aron pagmintinar sa maayong kadalanan. Ang school system gidumala sa Romano Katolikong simbahan diin gipadayon pagtudlo ang Espanyol o Spanish language ug  BInisaya. Aduna silay kaugalingong selyo ug bandila. Ang Minister of Finance nagpahigayon og rehistro sa mga kayutaan. Daghang mga uncontested lots kay matod pa ni Judge Pedro Rich, “ lands were already registered even before the coming of the Americans, We know that during the Spanish  era only few parcels of lands were registeted.” KIni usa  sa magpamatuod nga  nahimo kini, sa hamubo nga panahon sa pag-exist sa  Republic of Bohol.”
Sa dihang misulod na ang mga invading American kay lagi gusto na nilang sakopon ang tibuok PIlipnas, giila ang pagkalihitimo sa ilang gobyerno. Nakabelib sila sa postal system, ug gitugotan nga nakaabot gawas sa nasod ang mga sulat tungod kay adunay  kaugalingon selyo o Bohol Republic  stamp. Aduna silay papel nga kuwarta nga gimarkahan ug Bohol Republic.
    Ang Republic of Bohol nag-exist nga gawasnon sukad niadtong Hunyo 11, 1899 hangtod sa Marso 17, 1900. Nag-coexist ug nakig-coordinate sila sa mga misulod nga mga Amerikano hangtod  Septiyembre 1, 1900. Pagka Enero 1901,si Pedro Samson kauban sa 2,000 ka mga rebeldeng  Bol-anon misurender ngadto kang Hen. Hudges. Mipadayon sa  pagpangatake ang mga sundalong Kano kay gusto na nilang sakopon ang kinatibuk-ang Pilipinas,  ubos sa mando ni Hen. Wesley Merrit, ang unang US Military Government Governor sa Pilipinas.
    Disyembre 23, 1901, sa negosasyon ni Pantaleon del Rosario, misurender ang kinagtibuk-ang puwersang  Bol-anon. Ug dinhi mabugto ang  Republic of Bohol. Pagka Marso 1917, pinaagi sa Commonwealth Act  2711, nahibalik pagkalungsod ang Bohol nga mao ang kasamtangan   karon.
Usahay man god, jagajagaan ang mga Bol-anon kay panahon sa Mayo mouli sa “Republic of Bohol” kay mamista. Matagbaw ka sa kaon kay eat all you can. Apan dili kini jagajaga kay tinuod nga adunay “Republic of Bohol”  kanhi nga mibarog sa panginahanglan ug katuyoan sa katawhang Bol-anon; nag-exist ug natala  sa kasaysayang PiIipinhon.
     Sa pagkatinuod, haom pod kon tawgon nato nga  “The one and Only Republic of Bohol,” tungod kay talagsaon; way nahitabo nga susama niini dinhi sa Pilipinas, didto ra sa Bohol.

Mabuhi ang Probinsiya sa Bohol nga kanhi Republic of Bohol. Karong tuig 2015 maoy ika-116  nga kasumaran sa pagkamugna niini niadtong Hunyo 11, 1899.
#49
Corella - Bohol / Re: Kisaw-kisaw sa Politika
November 25, 2015, 02:18:22 PM
Hala! kinsa kahay managan?
#50
Photos Unlimited / Re: Isda sa Bato - Fresh Catch
November 11, 2015, 12:36:37 PM
Unsang isda nga mopuyo sa bato?
#51
Tira-Pasagad | Saksak-Sinagol / Re: Lechon with Seafoods
November 11, 2015, 12:33:25 PM
Daghan nang recipe sa lechon karon. Unique ni kaayo.
#52
Photos Unlimited / Re: Wonderful Banana
November 11, 2015, 12:30:08 PM
Tinuod ni ngA SAGING, unsay variety, mopaliwat ta ani.
#53
Mao ni ang giingon sa Bibliya, "Love one another," John 13:34
#54
Corella - Bohol / Re: Kisaw-kisaw sa Politika
October 31, 2015, 08:24:15 PM
 KOMUSTA,Hapit na ang 2016, kinsay managan sa ato?
#55
Business and Economy / Re: Trading School
October 17, 2015, 03:58:05 PM
Hi, komusta diha sa ato. Komusta mga TB members. Long time see na ko, but now Im here
#56
The black holes is a sign that the universe is growing and expanding everyday
#57
General Topic / Re: Kinilaw nga Tangkig?
June 07, 2015, 09:03:14 AM
Lami ni kilawon, mao ba.
#58
General Topic / Re: Earn Unlimited 180k Pesos
May 20, 2015, 09:45:28 AM
Unsa man ni?
#59
Talk of the Town / Re: Fiesta Month
May 05, 2015, 11:08:12 AM
Daghang pista karong bulanan. Sugod sa Tagbilaran niadtong l, sunod sa Albur gahapon .
#60
Head transplant, its imposible.  it is possible that man will be immortal 100 years from now. Watch channel 45 National Geographics every Monday 7:30 in the evening
#61
Happy Pista ugma sa Tagbilaran, May i, 2015. Diha duol sa Mansion House mamista jod ko kon nakauli pa.
#62
Kon ako ang papilion, silang duha ang the boxers of the decades.
#63
KOmusta, bag-o na dagway  sa tubag Bohol, Maayo nga usab-usabon arong dili puol
#64
Facts and Trivia / Re: Hubad sa damgo
April 11, 2015, 08:14:09 PM
Unsay kahulogan sa damgo nga miadto ka sa langit og wa ka dawata ni san Pedro
#65
komusta...., mingaw kaayo. Murag mingaw na ang TB.
#66
Bible Study / Re: Holy Week
April 02, 2015, 08:14:44 PM
Komusta, mga TB, happy sa pagkamatay ni Jesus, kay gitubos ang atong kasal-anan.
#67
Corella - Bohol / Re: Kisaw-kisaw sa Politika
April 02, 2015, 08:11:30 PM
Komusta ang mga Corellans, hapit na ang pista, unsay kisaw-kisaw diha, kinsay maglabok sa 2016?
#68
TINUOD KAHA NI? Asa man manguhag kwarta.
#69
Maghulat na lang tag hukom korte, kinsay legal nga mayor karon sa Makati. Pwuede man ug duhay mayor aron daling mahuman ang nagtipun-og nga pirmahanan sa city hall.
#70
Unsaon na man ni pagsumpo? Ganahan kaha ang lalake ngadili man morebound ang babaye.
#71
Nindot kaayo kon makasakay ta ani. asa man ni paingon? maiden voyage pa gyod.
#72
Business and Economy / Re: MARTIN Airways
February 01, 2015, 08:44:34 PM
Komusta mingaw ang TB.
#73
Dili diay kita ray tigkasayop sa spelling
#74
Photos Unlimited / Re: Awesome sunset photo
November 30, 2014, 09:06:08 AM
Quote from: hofelina on November 27, 2014, 08:45:30 PM
amaw jud ka Hubs!
Lahi man god ang tawo malibang sa dagat kay mosalom man. Unya mo molutaw ang 2bol.
#75
Talk of the Town / Re: Bongbong Marcos for President?
November 30, 2014, 09:00:22 AM
Morag taas pang labangon para  ma presidente  si Bongbong. Mas posible pa si  Rodrigo Duterte.
#76
Jokes and Humor / Re: Bisaya Vs Tagalog
November 13, 2014, 10:08:28 AM
Timan-i, moabot ra ang panahon nga e merge ang Bisaya og Tagalog, Tagbis.
#77
LGU Philippines / Re: NSO Service in Bohol
November 09, 2014, 09:04:11 AM
Mao kaha niy dalan nga   mawala na ang mga fixers labi na sa NSO.
#78
yahoomail man ang akong email, ok lang. sir mike.
#79
Abad turned over P2.4 billion in funds for BEA on June 6 to Gov. Edgar Chatto. Asa ka kaha ning kwartaha karon? Gi kuot-kuot na tingali ni.
#80
Congrats BISU, my alma mater 1965, kanhi BSAT, nahimong cvescaft ug karon BISU na.
#81
Facts and Trivia / Re: OPTICAL ILLUSIONS GALLERY
October 19, 2014, 03:27:14 PM
 optical illusion or camera trick.
#82
Komusta dha, ipahilajo  intawon ta sa linog. Motuig na human sa kusog nga 7.2 magnitude nga linog. Naa pa bay aftershocks? Ang ahong ig-agaw dili pa mobalik sa Bohol kay molinog pa sa ilang bay, labi na kay bag-ong minjo ang iyang manghod.
#83
Quote from: hubag bohol on August 04, 2014, 10:26:14 PM
Panalanginan ka sa Diyos sa imong pangaliya, anak. Pero ambot lang kon di ba kaha mountol ang lamdag nga imong gipangayo...

Maayo pag manabtan kitag pangadye sa mga kalag sa porgatoryo:

sa langub nga among gipuy-an , imo kaming panabangan....,
kay gilibutan man sa kasakit nga daghanan, gihuyop sa kanunay,
sa diosnon nga kina-adman.....,
#84
Dili man problema ang illiteracy, kay puwede makabotar sila bisan gani ang patay.
#85
Komusta ang akong mga sano diha,hapit na motuig ang paglinog . Pero matod pa sa Phivocs, human sa makusog nga linog nga moabot sa 7.00, it takes one hundred years to come another big quake.
#86
Kalamiii., makaon man ning tanan, mokaon man gani kog ginamos nga hagbaya rang namatay.
#87
Maayo bitaw nga modagan siya kay naa nay presidente nga taga Mindanao.Hoping nga modawat siya sa iyang gitagyag nga modagan pagka presidente sa 2016
#88
Salamat sa injong pictures. Lami unta ilung-ag pero way ubi diri sa Digos. Ug makauli kog Bohol magda kog kinampay kay akong itanom.
#89
Komusta mga sano, sana ug mga TB. Lost and found ko, pero dili gyod ko mobiya dinhi. Nagsegi man kog sulat sa Manila Bulletin, Bisaya, Health and Home  and etc. Basaha ning nindot nga estorya sa mga Bol-anon.
#90

Ang   Kasugiran  Bahin  sa  Ubi
Ni: Felix B. Daray
(Napatik sa Bisaya Magazine Sept. 3, 2014)
   
      Gibantog ang mga Bol-anon nga maajong mananom ug ubi; usa ka lagutnon nga gitanon sa panuig matag Hunyo og mapanglin  o maharbes sa buwan sa Desyembre. Lahi kini sa ubang lagutnon kay imong matago o i-storage sa  lawak tipiganan hangtud sa  sunod tingtamon nga dili maunsa.Kon wa kay bugas kay wa makalubok sa humay, kay wa pay galingan niadtong panahona, makadali kag panit og imong lung-agon. Labihang nindota tan-awon nga mangliki kon maluto na og pughad kaajo. Mahimo nga utanom kauban sa gulayng dahon. Gihimo na karon nga jam, cake ug numro unong sambog  sa  ice cream ang kinampay o purple variety.
      Sukad pa sa kanhiayng panahon, ang ubi giila nga sagradong pagkaon sa mga Bol-anon. Ngano? kay kon mahu’g o mapusdak sa imong pagda, imo dajong hawokan. Dili kini jagajaga o kinumidja, apan kini tinuod.Dili ko makalimot sa akong apohan, si Tatay Pido nga sa nag-undan na kog buot, nakita jod nako nga ijang gihalokan ang ubi nga nasamad sa ijang pagpanglin o nahug sa juta.
      Matod pa sa mga sugilanon sa  katigulangan, diha kunoy usa ka huwaw (hataas nga init), nga miabot og napulo  ka buwan nga mihupga sa pulo sa Bohol.  Miabot na lang sa buwan sa Hunyo wa, pay uwan. Way tubig ang mga kabaskan, naglikig maajo ang mga daruhan. Kon dunay may uwan, taligsik ra og dili makapamugas sa mais. Dihay higayon nga miuwan og kausa nianang pagka Hulyo, apan wa sundi mao nga nangamatay ang mga tagod nga humay (gipaturok nga pasi aron itanom sa basakan.) Ang nakapugas sa mais, wa nakagitib tungod sa kainit. Nangamatay ang mga saging, kamote ug ubang lagutnon.Tungod sa kalisod ug kanihit sa pagkaon napugos ang uban sa paglubok na lang sa ilang nahibiling pasi nga humay nga semilya unta kadto; hasta pod ang mais nahurok og galing sa galingang bato. Ug ang ubi na lang ang nahilin sa makaon sa mga tawo. Ang uban mapilit na lang ug lunaw sa ubi aron ikahulip sa humay ug mais nga nahurot na. Ang ubi gyod ang nakasulbad sa ilang kagutom  kay kadaghanan aduna  ginatago ilawom sa silong  sa bay.
    Buwan na sa Setiyembre, mibundak ang kusog nga uwan. Nagdagayday na ang mga tubig sa balikid. Kay lagi andam na  mga hutok, (tamnanan sa ubi nga gipahumok ang juta sa bakilid pinaagi sa pagguwad sa kabra) gihungit na ang mga guha, (inad-ad nga ubi, dos por tres ka pulgada ang kadako).
Ang ubi  ang unang natanom sa mga tawo, kay lagi nahurot man ang mga mais og humay. Labihang gutoma ang isla sa Bohol. Sa mga baybayong dapit, gilanlan na lang nilag  kaon ang isda og mga kinhason. Ang kabaw, baka, og kanding gitiwasan na lang kay labihang niwanga na kay wa nay nasabsab.
      Buwan na sa  Febrero, sa pagka sunod tuig, nangadagdag nag sugod ang mga dahon sa ubi, maoy timailhan nga nagsugod nag kaguwang mga unod. Gisugdan nila og panglin bisan kulang pa sa edad aron lang makahupay sa  ilang kagutom. Sa ilang kalipay, gihalokan nila ang mga ubi sa ilang pagpanglin o harbes timailhan sa ilang gugma og kahinagop nga maoy unang nakasalbar sa ilang kagutom. Kon masamad sa ilang pagkawot ug mapusdak sa ilang pagda, ilang halokan.
      Matod pa sa akong Lolo, aron matago ang ubi sa dugay nga panahon, kinahanglan hinajan pagkawot aron di masamad og mabun-og kay maoy hinungdan sa inanayng pagkalata.
      Bisan gilumotan na sa kadugay  sa panahon, wa kalimti sa mga Bol-anon kadtong hataas nga huwaw. Sa buwan sa Desyembre nga maoy tingpanglin sa ubi, ginasaulog nila ang Ubi Festival sa bisan asang lungsod sa  Bohol. Kini ang paghandom sa kasagrado sa ubi, ug ikaduha pagdasig  sa mga mag-uuma nga mananom ug ubi.
      Dili ko malimot diha sa among barangay Canangcaan, sa lungsod sa Corella, Bohol  nga kaniadtong panahon sa akong kabatan-on, ang matag pamilya na ngoy ubihan. Nakasuway jod kog guwad sa bakilid unja paglabay sa duha ka semana, imong balikan ang imong giguwad,kuhaon kadtong mga putow-putow nga gamot sa kahoy og mahimong hutok diin adto ihungit ang guha sa ubi.  Sa kilid sa hutok, ipatindog ang nga  sangkuway o trellis aron didto mokatay ang ubi. Gitanom namo ang ubi nga gitawag nila og liko, tam-isan, binanag, kabawoy og kadtong kimanpay o purple yam.
      Niining haytek nga panahon karon,  migamay na lang ang  produksiyon sa ubi tungod kay ang mga batan-on karon, dili na kaajo hilig sa panguma; kay kadaghanan mga propesyonal na. Apan bisan pa niini, dili mawa ang ubi mintras naa pa ang mga bakilid  sa Bohol kay moangay  motubo bisan gani sa mga batobatoon nga juta.
      Kining paghawok sa ubi kabahin sa atong kultura sama sa pag-amen sa atong mga paryente nga edaran kanato, isip pagtahod o pagyukbo kanila,. Sa pagpanglabay sa  hataas nga katuigan, inanayng usab nga nagkawa.
#91
Bisan tuba lang ,makaguba. Ang tungog makabungog.
#92
Mao ni ang giingon, ang tuba makaguba, ang tungog makabungog.
#93
Amen, amen,aaaaaamennnnn.
#94
Nindot kaajo.
#95
Help & Support / Re: Kumusta ka na, Fr Chic?
August 02, 2014, 07:56:41 PM
long time see , I'm here now. Komusta ang mga TB.  Still live na live. Praise God.
#96
Philippine Business News / Re: El Niño, 2014
August 01, 2014, 08:21:28 PM
El Nino is affected by global warming
#97
hi, kujawa pod aning mga bangaga
#98
Maayo untag moabot ni didto dapit sa amo. Mura ug mingaw na man ni karon nga project? apil ba kaha ni sa PDAP nga nahanaw?
#99
Sari-sari, karon na sira sira, na kay kusog molotto.
#100
yes, i agree with Miriam.