Author Topic: Help needed with Cebuano words used in fishing (Read 41067 times)

grazie7y · « **Reply #100 on:** August 07, 2008, 01:57:26 PM »

ay eh, SAG-UBAN diay!

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

ms da binsi · « **Reply #101 on:** August 07, 2008, 01:59:16 PM »

bright jud ni si Aya sa LUDABI!

kita ani Tiya hagbong na ta sa Ludabi 101 ni RAld ani! hahahah

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

orChids · « **Reply #102 on:** August 07, 2008, 02:00:29 PM »

Hahaha ambot ba ani,bisan ako naglibog.

tuhup; tugub

sample sentence;

-pagpangga sa akung mama punu sa kaluuy, tugub sa gugma.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

orChids · « **Reply #103 on:** August 07, 2008, 02:02:06 PM »

bright jud ni si Aya sa LUDABI!

kita ani Tiya hagbong na ta sa Ludabi 101 ni RAld ani! hahahah

Na,na interesado na baya ko ani nga thread kay naa koy nakat-unan.Shalan bang simyat man pirme oy.
Hain na si Rald,mao to atong maestro.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

grazie7y · « **Reply #104 on:** August 07, 2008, 02:08:25 PM »

Hahaha ambot ba ani,bisan ako naglibog.

tuhup; tugub

sample sentence;

-pagpangga sa akung mama punu sa kaluuy, tugub sa gugma.

Nah, maoy gidangat ning samot kalibog akong kutaw, Aya san! Matulog na lang ko basin ma dumduman nko ning mga words. G'night, Aya san!

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Barbaro · « **Reply #105 on:** August 07, 2008, 02:14:42 PM »

tugub na.. kinahanglan limasan na.. tubig nga misulod sa sakayan..

Ang TIRONG kay murag dakong makina nga murag ikaw ang i lawog sa unag pag andar ana. example sa mga refinery..

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

ms da binsi · « **Reply #106 on:** August 07, 2008, 02:16:41 PM »

unsa gud na oi! HUMAN SACRIFICE???

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Barbaro · « **Reply #107 on:** August 07, 2008, 02:23:04 PM »

Isn't lampay a kind of shell? I am just thinking aloud. Just ignore me, Bene san, kay na intresado na pod ko sa mga pangutana nimo dire although I am not much of a help.

sang ayon ko ani, kung naay maka deperinsya ani kay among tawag ani kay tipay man kay mao man sad na gamiton sa puloan sa pistol

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

orChids · « **Reply #108 on:** August 07, 2008, 02:24:35 PM »

tugub na.. kinahanglan limasan na.. tubig nga misulod sa sakayan..

Ang TIRONG kay murag dakong makina nga murag ikaw ang i lawog sa unag pag andar ana. example sa mga refinery..

Mao ba? Hayy pagka dili mao nako.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Barbaro · « **Reply #109 on:** August 07, 2008, 02:25:06 PM »

unsa gud na oi! HUMAN SACRIFICE???

sa akong nahibaw-an na ms belle, tao na ang i alay sa dagkong makina sa pagpaandar or first operation anang makinaha..mao pod seguro ang tinoohun..

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Barbaro · « **Reply #110 on:** August 07, 2008, 02:27:56 PM »

naka hinumdum ko sa akong mga cousin sauna sa davao, kanag MT.DIWATA or MT DIWALWAL.. naka anha ko anang lugara gold mining na sya..sa moncayo davao..akong tiyo naka kuha ug usa ka slots sa tunnel, pag openning kasa ako sa loob ng tunnel nagdala mi ug kanding alay daw.. after 2 days nawala ang kading sa sulod..wala man say baho ug namatay..

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

benelynne · « **Reply #111 on:** August 07, 2008, 02:40:29 PM »

tugub na.. kinahanglan limasan na.. tubig nga misulod sa sakayan..

Barbaro,

Daghan salamat. Kung ing-ani ang pasabot sa tugub, maayo gyud pagkasumpay sa uban nilang gisulti.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

raldampong · « **Reply #112 on:** August 07, 2008, 08:40:47 PM »

Hahaha ambot ba ani,bisan ako naglibog.

tuhup; tugub

sample sentence;

-pagpangga sa akung mama punu sa kaluuy, tugub sa gugma.

tugub sa gugma ( puno sa gugma )na limas sa gugmang gui atay.

naa poy word nga Tukob.

Ang manok gui tukob sa Milo'o.

Ang piso gui tukob sa Iro.

Ang Iring gui tukob sa Ilaga. HEHEHE sakto ba ni?

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

raldampong · « **Reply #113 on:** August 07, 2008, 08:43:52 PM »

tugub na.. kinahanglan limasan na.. tubig nga misulod sa sakayan..

Mao ni na drained na.

Ang TIRONG kay murag dakong makina nga murag ikaw ang i lawog sa unag pag andar ana. example sa mga refinery..

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

raldampong · « **Reply #114 on:** August 07, 2008, 08:44:59 PM »

TAG-UB man siguro tawag ana, Maring!

Sa amo pod kay SAG-UB.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

benelynne · « **Reply #115 on:** August 07, 2008, 08:45:26 PM »

tugub sa gugma ( puno sa gugma )na limas sa gugmang gui atay.

naa poy word nga Tukob.

Ang manok gui tukob sa Milo'o.

Ang piso gui tukob sa Iro.

Ang Iring gui tukob sa Ilaga. HEHEHE sakto ba ni?

Bay,

Daghan salamat sa mga halimbawa sa paggamit sa word. Paminaw naku na-bright naku gamay sa bokabolaryo sa Bisaya.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

raldampong · « **Reply #116 on:** August 07, 2008, 08:50:48 PM »

Bay,

Daghan salamat sa mga halimbawa sa paggamit sa word. Paminaw naku na-bright naku gamay sa bokabolaryo sa Bisaya.

Salamat pod Bay Bene, ako morag nakat-on pod sa atong binayloay ug meaning.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

simplylee · « **Reply #117 on:** August 07, 2008, 08:58:40 PM »

Salamat, raldampong, Japz, ug uban pa. Nia pa!

Unsay pasabot sa lampay?

kadungod ko sa una akong lola ang iyang itawag sa saucer kay lampay(gamay nga plato)

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

orChids · « **Reply #118 on:** August 07, 2008, 09:03:22 PM »

Daghan jod mga lain lain nga meaning Te Lee.Depende na lang jod saon pag gamit sa word.Nalipay jod ko ani nga thread ay,daghan ko nakat-unan.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

simplylee · « **Reply #119 on:** August 07, 2008, 09:06:52 PM »

nalipay bitaw pod ko ani nga thread kay hilig pod ko mo tuon sa mga binisaya nga terms sa butang karon

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

ms da binsi · « **Reply #120 on:** August 07, 2008, 10:53:40 PM »

tugub sa gugma ( puno sa gugma )na limas sa gugmang gui atay.

naa poy word nga Tukob.

Ang manok gui tukob sa Milo'o.

Ang piso gui tukob sa Iro.

Ang Iring gui tukob sa Ilaga. HEHEHE sakto ba ni?

Ang iring gitukob sa ilaga???

unsa man na injung ilaga diha mga Tasmanian devils???

hahahahhaha

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

bol-anon nga cebuano · « **Reply #121 on:** August 08, 2008, 12:43:55 AM »

Sa tanang mga namuyo sa daplin sa dagat ug naay kahibaw-an sa sinultian sa mangingisda, mangayo kog tabang.

I am translating another documentary on the life of fishermen in the Philippines to be shown on Japanese TV. I'm stumped by the following words/phrases.

pukot--fishing net (ok?)

bobo--

manarap ug bat--

I'll request for more as the need arises.

taga or pasol - fish hook
bantak -
payaw -
bugsay - paddle
sapang - spear

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

simplylee · « **Reply #122 on:** August 08, 2008, 10:28:42 PM »

Thanks. As I said, this is a running inquiry. Nia pa.

Unsay meaning sa tugub, as in "Si Papa tugub na kaayo."

tugub-puno ex. 1.ang baroto tugub kaayo kay napuno sa isda. 2.tugub ang pumpboat kay daghan pasahero

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

orChids · « **Reply #123 on:** August 09, 2008, 03:32:25 PM »

Unsay lain nga term sa sibot?

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

grazie7y · « **Reply #124 on:** August 09, 2008, 04:11:42 PM »

Sibot pareho ra ba na ug sikpaw? Nice kaayo ga recall ta aning mga terms na mura'g nabaon na sa kalimot.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

orChids · « **Reply #125 on:** August 09, 2008, 04:18:59 PM »

Wa ko kaila ug sikpaw, nikalit ra man god ni ug tunga sa akong huna huna ang sibot,kung naay lain nga term sa ubang lugar,unsa kaha no?

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

grazie7y · « **Reply #126 on:** August 09, 2008, 04:35:11 PM »

Aya san, ang sibot ba imong gipasabot kanang mura'g net na naay piece of wood na hawiranan unya maoy gamiton pagbutang sa gagma'ng isda?

OT: Tulog nko dear.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

benelynne · « **Reply #127 on:** August 11, 2008, 05:32:49 PM »

Unsay lain nga term sa sibot?

Aya, wa ko sabot unsay sibot. Pero naa na pud ko lain pangutana. Unsay kuskus? Murag paagi o gamit sa pangisda gihapon.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

benelynne · « **Reply #128 on:** August 11, 2008, 05:37:11 PM »

Unsay isda nga lumpi?

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

benelynne · « **Reply #129 on:** August 11, 2008, 05:45:21 PM »

Sori ha, pasil-ip sil-ip lang ko kay busy. Patabang ko otro.

Ing-ani diay ang gisulti sa bata nga anak sa mananagat:

"Tungod sa ilang pagpanguskus, ang among mga guso nangaputi, nadaot, nangaluto."

(Two terms I don't understand here.)

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

-<GEC348>- · « **Reply #130 on:** August 11, 2008, 07:02:31 PM »

Sori ha, pasil-ip sil-ip lang ko kay busy. Patabang ko otro.

Ing-ani diay ang gisulti sa bata nga anak sa mananagat:

"Tungod sa ilang pagpanguskus, ang among mga guso nangaputi, nadaot, nangaluto."

(Two terms I don't understand here.)

Guso is a kind of edible seaweed that is being farmed in the sea.

From the sentence, pagpanguskus is a kind of destructive fishing practice. (Kuskus is also a term used when removing coconut meat from its shell).

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

hazel · « **Reply #131 on:** August 11, 2008, 07:06:32 PM »

Unsa man english sa guso ha?

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

raldampong · « **Reply #132 on:** August 11, 2008, 09:05:47 PM »

Sori ha, pasil-ip sil-ip lang ko kay busy. Patabang ko otro.

Ing-ani diay ang gisulti sa bata nga anak sa mananagat:

"Tungod sa ilang pagpanguskus, ang among mga guso nangaputi, nadaot, nangaluto."

(Two terms I don't understand here.)

Kuskus- to scrub ( the outer layer of the Guso, exposed the whiter layer.)

Guso-(lato) two kind of Carageenan is used for food(ice cream, leche plan, etc), medical, dental impression, etc.

Nangaputi-whiter layer is been exposed

Nangadaot- been spoiled ( the direct result of the scrubbing)

nangaluto- became mashy-nadugmok na

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

raldampong · « **Reply #133 on:** August 11, 2008, 09:11:30 PM »

Unsa man english sa guso ha?

Guso-Carageenan(not sure sa spelling)

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

orChids · « **Reply #134 on:** August 11, 2008, 09:19:39 PM »

carrageenan diay? Sus abi jod nako ug red seaweed ay sa una pa.

Naibog noon ko ani da,..

http://fiveprime.org/hivemind/Tags/cebu,food

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

raldampong · « **Reply #135 on:** August 11, 2008, 09:22:25 PM »

Aya, wa ko sabot unsay sibot. Pero naa na pud ko lain pangutana. Unsay kuskus? Murag paagi o gamit sa pangisda gihapon.

Sibot - a small cylindrical rounded or oblong net with a deep pocket at the bottom, about 5 feet in diameter fasten to a bamboo rim and have a handle to catch the fish during the night fishing called nanuga or lampara. When the fish attracted the lamp or petromax light. They gathered around under the light. So you catch them by scoping the sibot in the water catching the fish like tugnos, bolinao or bangsi,

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Jang · « **Reply #136 on:** August 11, 2008, 09:33:17 PM »

I don't know much about bisayan terms sa fishing,but if this can help;

GENERAL TERMS

Amihan Northeast Monsoon

Antipara Goggles

Baha Mula Sa Umaapaw Na Ilog Floods From Overflowing River

Bahura Coral Reef

Bakawan Mangrove

Banlik Silt

Baybayin Beach

Binabaha Kung Minsan, Kulay Putik Seasonal Sedimentation, Heavy Sediment Load

Ang Tubig At Ilalim In The Water Column And At The Bottom

Buhay Na Bahura Live Coral

Buhay Na Lusay Live Seagrass

Bukana Estuary

Busero Compressor-Aided Diver

Dagat Marine Zone

Daplak North Wind

Dinagko Nga Pangisda Commercial Fishing

Gasangan, Bahura Coral Reef

Ginagawang Palaisdaan Converted To Fishpond

Habagat Southwest Monsoon

Hibasan Reef Flats

Hindi Maganda, Sira Low Quality/Poor Condition

Hindi Malapad Not Wide

Hindi Nagalaw Undisturbed

Hunasan Reef Flats

Ilegal Na Pag-Angkin Ng Nipa Illegal Claims On Nipa Stand

Isdang Gagmay Small Fish

Kakulangan Sa Gamit Lack Of Equipment (No Replacement For Destroyed

(Walang Kapalit Sa Nasirang Arong) Fish Aggregating Device)

Kalagayan Condition

Kanal Passes, Channels

Katamtaman Moderate

Katunggan Mud Flats

Kulang Sa Tubig Na Malinis Lack Of Clean/Potable Water

Kulay Putik Na Talaga Permanent Sedimentation Of Bottom

Lapus-Lapus Blowhole, Hole In The Rocks

Lupa Terrestrial Zone

Lusay, Lusayan Seagrass

Mababang Bilihan Ng Lupa Low Prices For Land

Maganda Good

COMMONLY USED LOCAL TERMS

Makasaysayang Lugar Historical Place

Malapad Wide

Maraming Pagbabago Many Changes

Masyadong Mahigpit Na Batas Overly Strict Laws

May Burak Na Nakalutang Sa Tubig Suspended Sediments

May Dumi Some Pollution, Erosion

Mga Dayo Na Mangingisda Fishers From Outside

Minahan Mining Area

Naagnas Na Baybayin Beach Erosion

Nakakasirang Paraan Ng Pangingisda Destructive Fishing

Natumbang Kahoy Fallen Trees

Ninanakaw Ang Isda At Sinisira Fish Stolen/Fish Aggregating Device Vandalized

Ang Arong/Payaw Pagguho Ng Lupa Landslide

Pagkawasak Sa Puy-Anan Sa Yaman-Dagat Habitat Destruction

Pagputol Sa Bakawan Mangrove Cutting

Pagtukod Ug Fishpond, Conversion To Fishpond

Pamayanan, Puy-Anan Settlement

Pangko Indigenous Sailboat

Pantalan Port

Panyapak, Frogman (Slang) Fins

Parke Park

Pasyalan Recreational Area

Pinakamaganda Excellent

Pinuputol Para Panggatong, Cutting For Firewood, Poles

Pagpapatayo Ng Bahay

Pinutol Ang Mga Kahoy Cut Trees

Polusyon Pollution

Problema Sa Samahan (Wala Pa, Problem In Organization

Hindi Aktibo, Hindi Nagkakaisa) (Not Organized, Not Active, No Unity)

Putik Siltation, Soil Erosion

Puy-Anan House

Rawis Fringing Reef

Salatan South Wind

Santwaryo Sanctuary

Sari-Sari Store Variety Store/General Store

Sirang Tulay Bridges In State Of Disrepair

Sobrang Dumi Heavy Pollution

Sobra-Sobrang Pangingisda Overfishing

Subasko Squall

Tandol, Punta Point

Torotot Snorkel

Walang Burak No Sediment

Walang Buyer Ng Isda No Buyers Of Fish Catch

Walang Health Center/Kulang Sa Gamut No Health Center, Lack Of Medicines

Walang Ibang Kabuhayan Sa No Alternative Livelihood During Lean Months

Taghirap Na Mga Buwan Walang Kalsada No Roads,

Walang Kasiguruhan Sa Tirahan No Security Of Land Tenure

Walang Paaralan Para Sa Mga Bata No School

Walang Pagpuputol Na Nagaganap No Cutting

Rhythm Of The Sea

FISH

Anay-Anay Or Abay-Abay Giant Basslet

Agahon Red Snapper

Alumahan Mackerel

Asohos/Asu-Os/Aso-Os Whiting

Bakoko Sweetlip

Balo Needlefish

Banak Mullet

Bangsi Flying Fish

Bangus (Semilya) Milkfish Fry

Bisugo Threadfin Bream

Burao Mackerel, Tuna

Dalagang-Bukid Fusilier

Danggit Rabbitfish

Dapa Sole

Darag-Darag Gray Snapper

Dilis Anchovy

Espada Cutlassfish

Galunggong Scad

Hasa-Hasa Mackerel

Haol-Hao Sardine

Hilo Eel

Kabayo-Kabayo Seahorse

Kalapato Hunchback Trevally

Kalaso Lizardfish

Kanuping Emperor Bream

Karaho Lizardfish

Katambak Emperor Bream

Lapu-Lapu Grouper

Liwit Hairtail

Mamsa Jack

Mangagat Snapper

Matambaka Big-Eyed Scad

Maya-Maya Snapper

Mulmol Parrotfish

Pak-An Hard-Tailed Scad

Palata Damselfish

Pagi Stingray

Pating Shark

Rompe Barracuda

Sagisi Threadfin Bream

Salayginto Yellow-Striped Crevalle

Salay-Salay Crevalle, Trevally

Salmollete Goatfish

Sapsap Slipmouth

Sulid Fusilier

Suno Grouper

Talakitok Jack

Tambakol Yellow-Fin Tuna

Tamban Sardine

Tangigue Spanish Mackerel

Torsillo Seapike

Tulingan Frigate Tuna

SHELLS

Bagasay N.T.

Balingsara N.T.

Budyong Helmet Shell

Bulatok N.T.

Halaan Venus Shell

Kapinan Abalone

Kaykay N.T.

Kibaw N.T.

Lapas Abalone

Liswi Cone Shell

Lumban Cowry

Payong-Payong Turban Shell

Punaw Venus Shell

Sa-Ang Spider Shell/Conch

Sagisi N.T.

Samong Top Shell

Sanang N.T.

Saroksarok N.T.

Sihi Top Shell

Sikad-Sikad N.T.

Sisi Oyster

Suso Snail

Tagitis N.T.

Tahong Mussel

Taklobo Giant Clam

Taktakon Dolphin Shell

Takurog N.T.

Talaba Oyster

Tanakogon N.T.

Tarab Pen Shell

Tipay Ark Shell

OTHER INVERTEBRATES

Agokoy Fiddler Crab

Alamang Sergestid Shrimp

Alimango Mud/Mangrove Crab

Alimasag Blue Crab

Balatan Sea Cucumber

Banagan Spiny Rock Lobster

Hipon Penaeid Shrimp

Lambay Blue Crab

Pitik Combfish

Pugita Octopus

Pusit Squid

Pusit Bahura Reef Squid

Sugpo Penaeid Shrimp

Tamilok Mangrove Worm/Ship Borer

Tauban Cuttlefish

MARINE MAMMALS, SEABIRDS& REPTILES

Ahas Dagat Sea Snake

Ambuhutan Whale

Buwaya Crocodile

Dugong Dugong

Ibon Dagat Seabird

Kanaway Seagull

Lawin Eagle

Lumba-Lumba Dolphin

Pawikan Sea Turtle

Talabong Heron

Wild Duck Wild Duck

PLANTS

Bakhaw Mangrove

Baryaw-Baryaw Seagrass

Guso Seaweed

Kahoy Wood

Lato Seaweed

Lumot Moss

Nipa Nypa

Samo N.T.

Uway Rattan

OTHERS

Bato Stones, Pebbles

Buhangin Sand

Silica Silica Sand

FISHING GEAR & PRACTICES

Baklad Fish Corral

Baling Beach Seine

Bitana Beach Seine

Bondak-Bondak Hook And Line

Bubo Sa Alimango Crab Trap

Bubo Fish Trap

Ganti-Ganti Squid Jigger

Hipon-Hipon/Orang-Orang Jigger

Kitang Bottomset Longline

Kitang-Pamating Longline For Shark

Kurantay Encircling Gill Net For Herring

Lambat Pang-Danggit Net For Rabbitfish

Lambat Sa Semilya Ng Bangus Net For Milkfish Fry

Lambat-Alimasag Crab Gill Net

Lambat-Palutaw Surface Gill Net

Lambat-Pamating Gill Net For Shark

Lambat-Pamusit Net For Squid

Lambat-Panolid Net For Fusilier

Paanod Drift Gill Net

Pamalo Net For Needlefish

Pamana Spear

Pamana Sa Pusit Bahura Spearfishing For Reef Squid

Pamana Sa Tauban Spearfishing For Cuttlefish

Pamo Drift Gill Net

Pangawil Hook And Line

Pangugita Jigger

Pantihan/Lambat-Palubog Bottom Set Gill Net

Rabnot Reef Seine

Sikad-Sikad Net For Schools Of Fish Nearshore

Subid Longline

Talakop Ring Net

Timing Hook And Line For Threadfin Bream

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

bol-anon nga cebuano · « **Reply #137 on:** August 11, 2008, 11:45:23 PM »

grabeha ani jang, kompletos rekados na jud siguro ni. hasta mananagat iapil pud. hehehhehe

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

hazel · « **Reply #138 on:** August 11, 2008, 11:48:47 PM »

hahaha nag hawoy gud akong tudlo ug scroll. good job, jang!

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

orChids · « **Reply #139 on:** August 11, 2008, 11:50:21 PM »

Nahinayak na hinuon. hehehe Nice work.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

grazie7y · « **Reply #140 on:** August 12, 2008, 03:16:12 AM »

Jang, nang halang akong mata ug binasa oi! Unsa kaha ni bisaya sa abalone ba? Mahal bya ni na shell kay mao man ni gamit sa gourmet cooking. Kapinan I supposed is Tagalog so unsa kaha ni sa Bisaya? Salamat Jang!

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

benelynne · « **Reply #141 on:** August 12, 2008, 07:30:23 AM »

Daghan kaayong salamat sa inyong tanan for providing me a lot of encyclopedic info. I think by the time I'm done with this work, we can compile a glossary of Visayan words used in fishing.

Thanks! Mubalik ra unya ko.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

grazie7y · « **Reply #142 on:** August 12, 2008, 07:36:07 AM »

I should thank you, Bene san, kay if not for this thread, dili madugangan akong knowledge aning mga pinulungan na dapat unta nakabalo nko as a Visayan or as a Bol-anon.

Bilib ko ani nilang Rald, Jang, Macky, Aya san, Hapon ug uban pang mga contributors ani na thread!

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

bol-anon nga cebuano · « **Reply #143 on:** August 12, 2008, 11:25:25 PM »

ako grazie, naa sad koy natampo gamay.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

lumine · « **Reply #144 on:** August 12, 2008, 11:29:39 PM »

ako grazie, naa sad koy natampo gamay.

nakalimtan diay ka ni ate ging ug mention,bnc?hehehe!

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

bol-anon nga cebuano · « **Reply #145 on:** August 13, 2008, 12:00:45 AM »

nakalimtan diay ka ni ate ging ug mention,bnc?hehehe!

nakalimtan lagi. hehehehe

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Jang · « **Reply #146 on:** August 13, 2008, 01:14:31 AM »

Jang, nang halang akong mata ug binasa oi! Unsa kaha ni bisaya sa abalone ba? Mahal bya ni na shell kay mao man ni gamit sa gourmet cooking. Kapinan I supposed is Tagalog so unsa kaha ni sa Bisaya? Salamat Jang!

I'm sorry Ms. Grazie,I don't know the visayan term of abalone. But I saw this on some houses hanging by thier windows or doors.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Barbaro · « **Reply #147 on:** August 13, 2008, 01:24:54 AM »

Guso is a kind of edible seaweed that is being farmed in the sea.

From the sentence, pagpanguskus is a kind of destructive fishing practice. (Kuskus is also a term used when removing coconut meat from its shell).

sir bene,

ang kuskus , ay laing word nga gigamit sa pangisda pinaagi sa paghilo or poison sa isda..pareho sa panubli or tubli

maong nangadaot ang ilang mga guso ipikto sa chemical

Aya, wa ko sabot unsay sibot. Pero naa na pud ko lain pangutana. Unsay kuskus? Murag paagi o gamit sa pangisda gihapon.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

bol-anon nga cebuano · « **Reply #148 on:** August 13, 2008, 01:41:27 AM »

tampo gamay sir Benny.

GLOSSARY OF FISHING TERMS (VISAYAN)

GENERAL TERMS

Amihan Northeast Monsoon
Antipara Goggles
Bahura Coral Reef
Bakhawan Mangrove
Banlik Silt
Baybay0n Beach
Ang Tubig ug ang Ilalom In The Water Column And At The Bottom
Buhi Nga Bahura Live Coral
Buhi Nga Lusay Live Seagrass
Busero Compressor-Aided Diver
Dagat Marine Zone
Daplak North Wind
Dinagko Nga Pangisda Commercial Fishing
Gasangan, Bahura Coral Reef
Gihimong isdaan Converted To Fishpond
Habagat Southwest Monsoon
Hunasan Reef Flats
Isdang Gagmay Small Fish
Katunggan Mud Flats
Lapus-Lapus Blowhole, Hole In The Rocks
Lusay, Lusayan Seagrass

COMMONLY USED LOCAL TERMS

Mga Dayo Na Mangingisda Fishers From Outside
Nalun-as Nga Baybayon Beach Erosion
Nakagubang Paagi sa Pangisda Destructive Fishing
Natumbang Kahoy Fallen Trees
Pagkaguba Sa Puy-Anan sa isda Habitat Destruction
Pagputol Sa Bakawan Mangrove Cutting
Pangko Indigenous Sailboat
Pantalan Port
Panyapak, Frogman (Slang) Fins
Puy-Anan House
Rawis Fringing Reef
Sobra-Sobrang Pagpangisda Overfishing
Subasko Squall
Tandol, Punta Point
Torotot Snorkel

FISHES

Anay-Anay Or Abay-Abay Giant Basslet
Agahon Red Snapper
Alumahan Mackerel
Asohos/Asu-Os/Aso-Os Whiting
Bakoko Sweetlip
Balo Needlefish
Banak Mullet
Bangsi Flying Fish
Bangus (Semilya) Milkfish Fry
Bisugo Threadfin Bream
Burao Mackerel, Tuna
Dalagang-Bukid Fusilier
Danggit Rabbitfish
Dapa Sole
Darag-Darag Gray Snapper
Dilis Anchovy
Espada Cutlassfish
Budboron Scad
Hasa-Hasa Mackerel
Haol-Haol Sardines
Iho Shark
Kabayo-Kabayo Seahorse
Kalapato Hunchback Trevally
Kalaso Lizardfish
Kanuping Emperor Bream
Karaho Lizardfish
Katambak Emperor Bream
Lapu-Lapu Grouper
Liwit Hairtail
Mamsa Jack
Mangagat Snapper
Matambaka Big-Eyed Scad
Maya-Maya Snapper
Mulmol Parrotfish
Pak-An Hard-Tailed Scad
Palata Damselfish
Pagi Stingray
Rompe Barracuda
Sagisi Threadfin Bream
Salaginto Yellow-Striped Crevalle
Salay-Salay Crevalle, Trevally
Salmollete Goatfish
Sapsap Slipmouth
Sulid Fusilier
Suno Grouper
Talakitok Jack
Tambakol Yellow-Fin Tuna
Tamban Sardines
Tangigue Spanish Mackerel
Torsillo Seapike
Tulingan Frigate Tuna
Ubod Eel

Bagasay No translation
Balingsara No translation
Budyong Helmet Shell
Bulatok No translation
Halaan Venus Shell
Kapinan Abalone
Kaykay No translation
Kibaw No translation
Lapas Abalone
Liswi Cone Shell
Lumban Cowry
Payong-Payong Turban Shell
Punaw Venus Shell
Sa-Ang Spider Shell/Conch
Sagisi No translation
Samong Top Shell
Sanang No translation
Saroksarok No translation
Sihi Top Shell
Sikad-Sikad No translation
Sisi Oyster
Suso Snail
Tagitis No translation
Tahong Mussel
Taklobo Giant Clam
Taktakon Dolphin Shell
Takurog No translation
Talaba Oyster
Tanakogon No translation
Tarab Pen Shell
Tipay Ark Shell

OTHER INVERTEBRATES

Agokoy Fiddler Crab
Alamang Sergestid Shrimp
Alimango Mud/Mangrove Crab
Kasag Blue Crab
Bat Sea Cucumber
Banagan Spiny Rock Lobster
Hipon Penaeid Shrimp
Lambay Blue Crab
Pitik Combfish
Kugita Octopus
Nukos Squid
Sugpo Penaeid Shrimp
Tamilok Mangrove Worm/Ship Borer
Tauban Cuttlefish

MARINE MAMMALS, SEABIRDS& REPTILES

Ahas Dagat Sea Snake
Ambuhutan Whale
Buaya Crocodile
Dugong Dugong
Kanaway Seagull
Lumba-Lumba Dolphin
Pawikan Sea Turtle
Talabong Heron
Lapay Wild Duck

PLANTS

Bakhaw Mangrove
Baryaw-Baryaw Seagrass
Guso Seaweed
Kahoy Wood
Lato Seaweed
Lumot Moss
Nipa Nypa
Uway Rattan

OTHERS

Bato Stones, Pebbles
Balas Sand

FISHING GEAR & PRACTICES

Bunsod Fish Corral
Baling Beach Seine
Bondak-Bondak Hook And Line
Bubo Sa Alimango Crab Trap
Bubo Fish Trap
Ganti-Ganti Squid Jigger
Hipon-Hipon/Orang-Orang Jigger
Kitang Bottomset Longline
Kitang-Pamating Longline For Shark
Kurantay Encircling Gill Net For Herring
Pukot Pang-Danggit Net For Rabbitfish
Pukot Sa Semilya sa Bangus Net For Milkfish Fry
Pukot-Alimango Crab Gill Net
Pukot-Palutaw Surface Gill Net
Pukot-Pang iho Gill Net For Shark
Lambat-Pang nukos Net For Squid
Lambat-Pang solid Net For Fusilier
Paanod Drift Gill Net
Pamalo Net For Needlefish
Pamana Spear
Pamana Sa Nukos Spearfishing For Reef Squid
Pamana Sa Tauban Spearfishing For Cuttlefish
Pamo Drift Gill Net
Pangawil Hook And Line
Pangkugita Jigger
Pantihan/Pukot-Palubog Bottom Set Gill Net
Rabnot Reef Seine
Sikad-Sikad Net For Schools Of Fish Nearshore
Subid Longline
Talakop Ring Net
Timing Hook And Line For Threadfin Bream

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

fdaray · « **Reply #149 on:** October 29, 2008, 10:48:15 AM »

Unsay English sa Botete ug bolinaw. Wala lagi maapil.
Tinuod ba nga makahilo ang botete? Mag-uban ni sila
sa bolinaw.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

buwadsanga · « **Reply #150 on:** October 29, 2008, 11:27:08 AM »

botete - puffer fish
bolinaw - anchovies

ang botete sa corral ni sija nag pujo and bolinaw dili, sa mga japon ilang kan-on ang botete pero expert/certified ang mag prepare ani. ang bolinaw dili ni maka hilo. lami ni kilawon parisag lutong bahaw unja imnag bahal!
lawom kaajo panug-ab oi!

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

-<GEC348>- · « **Reply #151 on:** October 30, 2008, 01:44:53 PM »

Dugay na ko nakakaon og bolinao. Nagmantener lang ko og anchovies

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

taga tigbao · « **Reply #152 on:** May 18, 2009, 06:02:18 PM »

ang akong nahibaw-an ang agokoy dili mao ang FIDDLER CRAB kay ang KALISKALIS mao ang fiddler crab.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

glacier_71 · « **Reply #153 on:** May 18, 2009, 09:31:13 PM »

Daghan baya klase ang bat,kinsay kahibalo ha?

Like;

Bat-tuli
Bat-hanginan
bat-monang
etc.

Bat-Tuli = pwede na
Bat-Hanginan = nanggukod na
Bat-Monay = nabuntis na (nanay na ba.)

hahahahahaha

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #154 on:** May 18, 2009, 11:42:35 PM »

Yup, mura'g mao na ako sabot ana pero wa ko kahibaw anang alho.

Correction diay sa earlier nakong post nga ingon ko nga Lugsong ang tawag sa amo. Dili Lugsong kundi Lusong diay tawag sa mortar and pestle to pound rice.

Ang Bayo mura'g mao na siya ang pestle.

Lusong ug alho

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #155 on:** May 18, 2009, 11:43:59 PM »

Daghan baya klase ang bat,kinsay kahibalo ha?

Like;

Bat-tuli
Bat-hanginan
bat-monang
etc.

Naa pa: Ba'at buwakan; ba'at paa'g daga

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #156 on:** May 18, 2009, 11:47:32 PM »

tugub na.. kinahanglan limasan na.. tubig nga misulod sa sakayan..

Ang TIRONG kay murag dakong makina nga murag ikaw ang i lawog sa unag pag andar ana. example sa mga refinery..

Tugub - hapit na malunod ang sakayan kay bug-at o daghan ang nagsakay; masud-ong sa kilid sa casco, mga pila na lang ka pulgada mosulod na ang dagat sa casco

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #157 on:** May 18, 2009, 11:48:27 PM »

Unsay lain nga term sa sibot?

Sikpaw

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #158 on:** May 18, 2009, 11:51:49 PM »

Sori ha, pasil-ip sil-ip lang ko kay busy. Patabang ko otro.

Ing-ani diay ang gisulti sa bata nga anak sa mananagat:

"Tungod sa ilang pagpanguskus, ang among mga guso nangaputi, nadaot, nangaluto."

(Two terms I don't understand here.)

Di ko sure, pero kanang kuskus morag destructive method of fishing wherein a cyanide solution is squirted (morag beberon ang sudlan) onto corals aron manggawas ug mallipong ang mga isda, ug dali ra sikopon. Ang fisherman maggamit og hose gikan sa iyang sakayan aron siya makaginhawa sa ilawom.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #159 on:** May 18, 2009, 11:53:45 PM »

Sibot pareho ra ba na ug sikpaw? Nice kaayo ga recall ta aning mga terms na mura'g nabaon na sa kalimot.

"Nalubong" tingali Grazie, dili "nabaon", pero pwede pud "nabawon" as in "gidala" na sa kalimot.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #160 on:** May 18, 2009, 11:54:53 PM »

Unsa man english sa guso ha?

Usually, gitawag ra na sa iyang genus nga mao ang Eucheuma.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #161 on:** May 18, 2009, 11:56:17 PM »

Kuskus is also a term used when removing coconut meat from its shell.

Kuskus kon butong pa, pero kudkud kon lahing na.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #162 on:** May 18, 2009, 11:58:24 PM »

Unsay isda nga lumpi?

Tingalig rompe de candado na, kanang isda nga taas ang simod dagkug tunok.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #163 on:** May 18, 2009, 11:59:52 PM »

Guso-Carageenan(not sure sa spelling)

Gigamit sab na siya, instead nga ang genus nga Eucheuma, pero mas applicable ang carageenan kon processed gusu na.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #164 on:** May 19, 2009, 12:02:15 AM »

Jang, nang halang akong mata ug binasa oi! Unsa kaha ni bisaya sa abalone ba? Mahal bya ni na shell kay mao man ni gamit sa gourmet cooking. Kapinan I supposed is Tagalog so unsa kaha ni sa Bisaya? Salamat Jang!

Abalone is "kapinan". Swerte kuno ang pito ang mata (buho).

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

grazie7y · « **Reply #165 on:** May 19, 2009, 02:27:24 AM »

Abalone is "kapinan". Swerte kuno ang pito ang mata (buho).

Oi, salamat, Kods! Naa pa bay kapinan diha sa ato? Kana ang wa nko na appreciate sa una unya pag abot dire aguy gourmet food naman diay na!

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #166 on:** May 19, 2009, 11:41:51 PM »

Oi, salamat, Kods! Naa pa bay kapinan diha sa ato? Kana ang wa nko na appreciate sa una unya pag abot dire aguy gourmet food naman diay na!

Pagkalami nianang kapinan. Kon swertehon ko, makapalit ko ana sa public market kon tingtabo.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #167 on:** May 19, 2009, 11:46:59 PM »

Dugay na ko nakakaon og bolinao. Nagmantener lang ko og anchovies

One time I was asked by an "English paka" friend "What did you have for breakfast, Koddi?". Ug akong gitubag: "Anchovies in brine with last night's Oryza." Ug mitubag siya, "Wow, that's gourmet food!". Makailad man sab diay ning ginamos ug bahaw kon ininglison, feature style.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

simplylee · « **Reply #168 on:** May 19, 2009, 11:47:07 PM »

Di ko sure, pero kanang kuskus morag destructive method of fishing wherein a cyanide solution is squirted (morag beberon ang sudlan) onto corals aron manggawas ug mallipong ang mga isda, ug dali ra sikopon. Ang fisherman maggamit og hose gikan sa iyang sakayan aron siya makaginhawa sa ilawom.

sakto na imong explaination Koddi

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #169 on:** May 19, 2009, 11:57:00 PM »

More notes on fishery terms:

1. Lahi ang termino sa mga panagat sa adlaw kon itandi sa panagat sa gabii.
2. Managlahi ang ngalan sa mga sakayan: panaktakan, damas, bigiw.
3. Daghan ang matang sa balud, depende sa lihok niini.
4. Ang bulinaw, lambijaw, lap-ot, tugnos/turnos, tulakhang, etc. anchovy ra na tanan.
5. Ang sudsud ug dosdos mao ra, gidili na ni siya nga matang sa panagat.
6. Kon "mangabat" ka, ang buot ipasabot mao ang pagtagbo sa mga mananagat kon motakmi na
ang ilang sakayan sa dungguan, sa pagpamasin nga makauna og pakyaw sa isda o
makahagdaw og libreng panud-an.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

simplylee · « **Reply #170 on:** May 20, 2009, 12:00:19 AM »

kanang no 2 mao nay baroto sa amo, unsa may ngalan anang sakayan nga sa pikas ra ang katig

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

bol-anon nga cebuano · « **Reply #171 on:** May 20, 2009, 12:01:16 AM »

half rig

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

simplylee · « **Reply #172 on:** May 20, 2009, 12:01:57 AM »

binisaya Doy

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #173 on:** May 20, 2009, 12:04:28 AM »

kanang no 2 mao nay baroto sa amo, unsa may ngalan anang sakayan nga sa pikas ra ang katig

Kanang panaktakan kasagaran ana motorized, busa nganlan usahay og pumpboat. Kanang bigiw gamay nga sakayan, para pamasol ra na siya o manawom og kinhason. Bugsay lang ang power ana. Kanang damas gamay gihapon pero ang iyang casco hinimo sa tibuok lindog sa kahoy. Bugsay gihapon. Kanang usa ray katig wala ko kahibalo ana kay dili man na common sa Bohol.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

simplylee · « **Reply #174 on:** May 20, 2009, 12:06:35 AM »

kahinumdum man god ko sa una kun magbalhin mi ug bungsod among gamiton kay pikas ra ang katig, wa man pod ko kapangutana adto sa una unsay ngalan adto bah

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

bol-anon nga cebuano · « **Reply #175 on:** May 20, 2009, 12:08:56 AM »

binisaya Doy

sakayan ra man siguro gihapon

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Koddi Prudente · « **Reply #176 on:** May 20, 2009, 12:10:40 AM »

hapreg, he he he

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Raquelproud boholana · « **Reply #177 on:** May 20, 2009, 03:51:56 AM »

Kanang Coscos or Koskos hilo na siya sa isda.Dako kaayo na nga pills puti ang color ug ibutang na nimo sa dagat mao na mangalipong ang isda.Ngano kabalo ko ana kay daghan taga unay hahaha unay means mainland(calape ug some part in bohol) nga mag gamit ana.Kas a nanginhas mi tingala lang mi kay nanglutaw naman ang mga isda mao diay to dihay taga mainland nangoskos.Mura sad na siya sa tubli.Kanang tubli hilo sad na sa isda.Plant ning tubli pareha ra pud sa lagtang.Pero ang lagtang bunga ni siya sa vine nga mahahilo sad ni.
Kanang ingon ana nga paagi sa panagat mao nay tinapuwan kay gusto ug makakuha dayon isda pero di jud mi mokaon ug ingon ana ang paagi sa pagpangisda kay na maapil pa lang tag kahilo.
Grace ang kapinan mao nay bisaya sa abalone

Sikpaw or sipaw may tawag ana sa amoa mao ni siya ang dako kaayo nga fishing net pupariha sa sibot galing kay dako jud kaayo ni siya ang lingin sa kawayan pwede 10 ka tawo sipawon gamiton ug pangisda sa bulinaw,lambijaw, ug ubang klase sa anchovy.Pino kaayo ni siya ug buho nga fishing net kanang pareha sa gamiton sa mosketero.
Ang sibot mao nay medyo dagko ug mata gamay ra na siya mao ni gamiton ug mamasol ka unya siboton nimo ang isda aron di kabuhi.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

glacier_71 · « **Reply #178 on:** May 20, 2009, 10:21:51 AM »

kanang no 2 mao nay baroto sa amo, unsa may ngalan anang sakayan nga sa pikas ra ang katig

sakayan usay katig hehehe

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=14266.0

Author Topic: Help needed with Cebuano words used in fishing (Read 41067 times)

hazel

hazel