MikeLigalig.com

Bulak:

Ang inyong pagbiyahe sa Canada nagpasabot og mga malipayong panahon ug malamboon nga patigayon. Apan ang inyong pagkatulog sa balay sa imong cousin nagpasabot og sickness ug panagbulag (any kind or relation). Kana ra bang orenola kay nagpasabot nga naay disorder and sickness in your family nga maka apekto sa imong relasyon ngadto sa imong mga higala. Nagpasabot usab kini nga naa kay pagduhaduha kabahin sa imong gibati ngadto sa usa ka tawo. Mas maayo unta kon imong nakita ang tibuok lawak. Kon newly furnished to siya, bisan kon naay orenola, nagpasabot kini og kabag-ohan sa imong kinabuhi apil na ang pagbiyahe ngadto sa halayong dapit kauban ang mga tawo nga suod nimo kaayo.    

Naa sab tay maot nga attitude nga, basta makatrabaho sa usa ka state school, which pays better than the regular public school, ok na. Bahala na lang nang ubang thrusts like research and community development. They do not further strive for excellence. Mao na nga kon kinsa tong nagpursigi og eskwela aron ma master or doctor, mao ray mahatagan og head or dean position, unya magbagulbol ang tapulan. Basta ako, I strongly object nga and main campus sa CVSCAFT anha sa Tagbilaran. Sa pagka karon, ok pa ang traffic. Kon mo expand, mo grabe na ang traffic diha. Usahay man gani kon naay big events sa Bohol Cultural Center ug CPG Sports Complex, wala na man ganiy ka parkingan. Also, wala pay track record ang Tagbilaran campus in research and extension, two other mandated thrusts of a state college. Excellence in instruction cannot become the sole basis for the transfer. Expanding the main campus will also provide better opportunities and access for students coming from the poor sector.

Bambi’s Dream:

Ang pagdamgo sa patay nga amahan nagpasabot nga adunay suliran kabahin sa imong patigayon, unya nagkinahanglan ka og caution sa imong mga business dealings. Nagpasabot usab kini nga ang imong lover or partner nagpaka aron ingnon nga nahigugma kanimo. Ang kanunay nga pagpakita sa imong amahan naghatag og mensahe nga ikaw nagkinahanglan og moments to assess your life and choose which appropriate direction to follow.

Ang pagsaka sa kampanaryo nagpasabot nga aduna kay buot kab-uton aron mapasigarbo sa uban. Ang imong pagpaningot nagpasabot nga aduna kay mabuntog nga kalisdanan o mga pasangil, and you will come out head up.
 

Kiamoy’s Dream:

Matinuod nga adunay masakit sa imong mga higala apan temporary lang kini.

Quote from: hubag bohol on August 28, 2009, 08:05:03 AM
Dili baja precise ni nga usage, kay "taroy" is roughly "pierce", which means we're talking about a sharp, pointed instrument. In the case of Inday, she is being penetrated by a blunt, round-headed instrument!

"Ug ang kaputli ni Inday nasiak sa pagtaroy ni Ondoy sa iyang gisanting nga hinagiban ngadto sa kang Inday nga ganghaan sa himaya!"

Pamahaw: piniritong tamarong na sab

Paniudto: piniritong tamarong na pud (bawon), humbang baboy, balbakuwang kabaw, Coke

Snacks: puto bugas, dinuguan, pan de Loon, sekwate, puto maya, mangga, pansit palabok with breadsticks, lumpia shanghai, torta, linamaw butong, moron (project launching), honeymansi juice

Panihapon: tinuwang tamarong, inun-onang ta'ad, ripe nangka

Quote from: Ginger on August 27, 2009, 11:31:12 PM
huh?! So, sa southern Leyte diay ka mostly ka suroy-suroy.

Of the places I entioned, only Maasin is in Southern Leyte.

I am for the retention of the main campus in Bilar. A state university is not just buildings or space for buildings. It must also have expansion areas for other thrusts like commodity-based centers for research, training and comunity development. State universities are also mandated to engage in income generating projects to become self-liquidating and not just depend on the national coffers for all their financial needs. CVSCAFT should learn from the experience of the Visayas State College of Agriculture (now Visayas State University), which is situated in a rural setting 8 km from the city proper of Baybay in Leyte. VSU has about 1,000 hectares and still needs more space for its other infrastructure needs. The Bilar campus is not even half of VSU and when the time comes when its campus development program requires more space, it will create a huge problem.      

VSU's main campus in Baybay City is composed of the following:

College of Veterinary Medicine
College of Engineering and Agri-Industries
College of Education
College of Forestry and Natural Resources
Institute of Strategic Research and Development Studies
Institute of Human Kinetics with workout gym and shower rooms
Graduate School and Special Programs
Center for Alternative and Renewable Sources of Energy
VSU Laboratory High School
VSU Foundation Elementary School
Philippine Root Crop Research and Training Center
National Abaca Research Center
Institute of Tropical Research
Farm Resource Management Institute
Agricultural Training Institute - Eastern Visayas
Philippine Carabao Center - Eastern Visayas
Areas for reseach and production
VSU Convention Center
VSU Review Center
VSU Training Hall
VSU Infirmary
VSU Library
VSU Student Union
Radio Station DYAC
Media Production Center
About 200 housing units for personnel and staff
About 20 student dormitories
Athletic oval, tennnis and basketball courts
VSU Gymnatorium
VSU Alumni Center
Balay Alumni (Hotel)
International House
VSU Pavillion
Honeycomb (Restaurant and Snack Bar)
VSU Hostel
VSU Guest House
VSU Beach Resort
VSU Gasoline Station
VSU Public Market
VSU Bakery
Ecology Park
Gardens, parks and a network of roads  
Holy Spirit Parish Church

The Bilar campus is like VSU in 1974. With funding from various sources, the CVSCAFT main campus can be like VSU now in 20 to 30 years.

Raqz, kon nagdamgo ka nga in love ka sa uban, ang buot ipasabot niini malampuson nga gugma sa kasamtangang ka relasyon, kontento sa kahimtang karon, ug walay mga pagduhaduha sa umaabot. Nagpasabot pud ni nga utokan ang imong mga anak, bisan pa sa ilang pagka bata, matingala lang ka nga aduna silay nahibaw-an nga wala nimo itudlo kanila. Unya kanunay kang magmaya samtang magsud-ong nila bisan og nagkamoritsing o naghilak nga way hinungdan. Sila ang kasilak sa inyong pamuyo.

Quote from: Raquelproud boholana on August 27, 2009, 11:04:52 PM
Bahuan man ko ug patis nga commercial heheh. Sa una akong Mama (iyaan) magsegi buhat patis kay daghan mi ug una sa ginamos sa una kay akong uyuan naay basnigan. Humot lagi to iyang patis pero kining commercial nga mapalit sa store magduha duha ko ug gamit kay bahoan man ko.

Diha man kuno toy buta nga nasaag sa baligyaanan og patis. Mikalit siya'g smile ug dayong ingon, "Hi, girls!".  He he he. Peace mga Gabriela Silang.

Quote from: Lollapalooza on August 27, 2009, 11:28:35 PM
pluplu (pinabundak ug pinagahi ang U) na man gani term sa mag masturbeyt

Naa poy "pupu", with the "u" pronounced as in the "u" of "church", stress morag "popo", to harvest.

Quote from: ms da binsi on August 27, 2009, 11:22:21 PM
AGTA beach as in CAPRI? ahhahhaha! ngano man tawon ginganlan na ug agta? hahhaha!

The Agta Beach I know of and have been to is located a few kilometers beyond Naval, the capital of Biliran, an island northwest and once part of Leyte.

Quote from: Ginger on August 27, 2009, 10:51:32 PM
Where is this cave and waterfalls located, Koddi? I have never heard of a cave here in Leyte except in Samar wherein waterfalls are also famous. But there is this Busay Falls in Babatngon, Leyte.

Ang mga waterfalls naa sa Ormoc, Baybay, Burauen, Maasin, basta daghan kaayo nga lugar. Ang mga langob naa pud sa Baybay, Isabel, Matalom (where I also saw a large collection of native rice varieties), Maasin. Hapit tanang lungsod naa gyuy suba, unya sa tumoy padung sa bukid naay mga waterfalls. In Maasin I was able to trek-swim inside a cave nga ang entrance waterfalls, ang exit layu-layu pa.

Raquel’s Dream:

Kanang magdamgo ka’g silingan nagpasabot nga nag-usik kag panahon sa pagpakighinabi sa imong suod nga higala ug may napasagdan kang buluhaton nga mahinungdanon. Sa imong pagkatulog sa tughu-on nga banig, which is dili usual nimong katulganan, nagpasabot kini nga naay mahilantan o masakit (dili hinoon grabe), unya naa poy mga kasabutan nga imong gisudlan nga dili matuman.  I hope nga dili kaayo daghan ang bedbug, kay nagpasabot man gud kini og kamatayon (way klaro kon kinsa ug asa). Pero kon naningkamot ka nga patyon ang mga tugho, nagpasabot kini nga dili alarming ang illness ug walay kamatayon nga modangat.

Kinagwapahan na pud ka sa imong damgo. Nahatagan na kini nato og kahulugan. Kay nagkita-kita man mo sa imong mga former classmates, possible nga magkita gyud mo o sa ilang mga paryente sa dili madugay.

Kadtong nakita nimo ang imong silingan nga nagparachute sa masanag nga palibot nagpasabot nga aduna kay gikagul-an nga walay basehan, tungod kay magmalampuson man ikaw sa imong mga pagpaningkamot.


Taga Tigbao’s Dream:

Maningkamot ka apan mapakyas sa imong tinguha nga batokan ang mga dautang buhat sa imong mga nagpahipi nga mga kaaway.  Hala, related lagi ni sa unang damgo nga aduna kay mga nagpaka aron ingnon nga mga higala.  Kining mga tawhana ang maka ut-ut sa imong pasensiya ug kwarta. Mas maayo unta kon imo tong gipamatay ang mga lamok kay opposite man ang meaning, that is, masinati mo ang kadatu ug kalipay sa imong banay.

Quote from: ms da binsi on August 27, 2009, 03:46:15 AMunsa may labot anang muscles sa kinason kuno aber??? did you mean ang kinhason aphrodisiacs? mao na nang hawoy inyung mga muscles? klaroha Kods kay ang mga hamtung diri lahi na ug pang dungog! apiki na ang dunggan! ha hah ha ha hah ha!

Grabe kataas ang kinhason og uric acid, mao na nga rayuma ang gawas. In moderation jud unta to, unya kay pirti man pung lamia, wala na nako ipha kon pila nay akong nakaon.

Quote from: mistyeyed on August 27, 2009, 01:39:13 PM
Akong bag-ong na discover sa patis as recommended by a friend kay lami siya imong gamiton e marinate sa chicken butangan ug lemon dayon pritohon,yummy ang result.

That is true. That is how we do with quick marinating. Lami.

Patis is fish, while toyo is soya bean.  Mao nga managlahi ilang aroma ang taste.

mi - nota
mis - daghang nota, daghang akoa
mist - yamog, fog
misty - yamogon, nagluha
sty - budjinggit
ye - ikaw
eye - mata
ed - editor
mistyeyed - magbabalak

Sorry, OT diay ni kay dili man Binisaya.

Quote from: ms da binsi on August 27, 2009, 10:23:24 PM
Basi mas nindot ang services sa Leyte di adto sad ta. Unsa may naka lahi ana nga Pilipinas ra man japun na.

Nindot baya kaayo ang Leyte. Daku lang nga island. Dugay masuroy ang tanan. I've been to quite a lot of caves there. Daghan og tubig (rivers and waterfalls), and forested areas. And the ricefields, galawudlawud. Galing lang kay sa areas nga naay mga hacienda, pronounced kaayo ang poverty.  Naay mga balay nga nangumbitay na sa approach sa mga taytayan, which is wala sa Bohol. Outside the perimeter of the haciendas, daghan mga barong-barong. Pero grabe pud ka datu ang datu gyud. In Southern Leyte, however, mas equitably distributed ang wealth, mora-mora'g Bohol, ang mga tawo Bol-anon og kinaiya ug sinultihan.

Pamahaw: Piniritong tamarong (tamarong season jud karon), inun-unang tad

Paniudto: ginamos, itlog malasawo, bulad mulmul

Panihapon: sinugbang sawasid, buwad

Quote from: bol-anon nga cebuano on August 27, 2009, 12:12:00 AM
walay banana cutting ug beer drinking sir koddi?

Sayon ra na. Imagine dart! Inig supot padung sa taas, maigo ang balloon ug mobuto! Mas grabe ang muscle control ani. Nawa gud ang uwag, he he. Kay mipatigbabaw na man ang entertainment.

Daghan jud bitaw nag seafoods ang Matalom. One time nagpasawom mi didto og mga kinhason. Pirting kinan-anay og liswi ug tapurok. Pastilan, pagka gabii, nanakit na akong mga muscles.

Quote from: bol-anon nga cebuano on August 26, 2009, 11:56:41 PM
iya man sad gi note nga 15 years of existence na ang BSAAA. basin ang gi mean niya ani mao ang pagnotify nato nga si paul calizar na ang bag-ong commissioner sa BSAAA.

Mao tingali. Sayop ang title. Kay kon 15 years na ang BSAAA, sa ato pa, 1994 ni siya natukod. Bag-ohay pa. Sa 1970s ug 1980s diha na tay intercollegiate basketball leagues.

Quote from: Mari on August 26, 2009, 11:55:24 PM
lahi ra ang Pinay (mas gwapa and passionate hehehehhe), bitaw thais are very skinny and fair skinned, mahilig mangretoke sa face and body. as in ladlad ila prostitution both men, women and gays...on the face jud ba

Now I remember my Patpong nights in Bangkok! "Pusisyu, pusisyu"  . . . pastilan, "pussy show" man diay ang gitanyag sa barker sa gawas sa bar. Tuod man, diha juy basketball, dart, cigarette-smoking, etc. sa sulod. "Idjara," matod pa sa akong kaubang babaye.

Quote from: bol-anon nga cebuano on August 26, 2009, 11:38:31 PM
sir koddi, basin ang pasabot nga the only biggest basketball competition sa mga schools sa bohol kay naglangkob man sa mga dagkong schools sa bohol. naa may summer league, district league, commercial league ug invitational league ang bohol. kahinumdum ko sa una sa kolodrome, commercial league diha nga ang ilang gipangkuha nga players taga cebu. hastang grabeha sa pustahanay ato.

Kaniadto ra man gud gi practice ning inter-school basketball competition involving Bohol's colleges and universities, so dili na ni siya bag-o sa ato. 

The Loboc River Cruise has the advantage of being one among the many stops that a tourist enjoys in a day (from Panglao to Chocolate Hills or Sagbayan Peak) which is not the case for Tabango, or Leyte. Although there are a lot of potential tourist destinations in this province, they are far from each other. A stress-free one-day multiple-destinations tour is not quite possible.   

The only basketball competition in Bohol? Sure ka?

kigul - ass?
pakigul - sexy, oozing with sex appeal, sexy ug sininaan, hapit na way sinina, he he he

humok - soft
ilong - nose
humok og ilong - gullible

Quote from: Raquelproud boholana on August 26, 2009, 01:18:20 AM
Salamat Koddi haum jud imong mga meaning sa damgo. Permi bitaw ko damguhon nga matahum kono lagi ko nga kanang mala diosa ang kagandahan usahay kanang damgo nga ingbalik kono ko pagkahigh school unya sexy kono ko sa damggo daghan admirer.
Tinuod jud ning nagdala ko ug kalipay kay mao ni tig ingon sa akong bana I bring him happiness and luck kono kay purya buyag sukad baya ko naabot diri ing ayo ug tinuod ilang farming business apil ang machine shop.Mao ni resulta nakapalit mi ug dugang farm ground ug nakaupgrade sa mga farm machinery. Swerte inubanan ni sa among mga pag ampo.

Manlimbawot man pud ta nga mahaum atong mga panagna. Kon maayo ang kahulugan, angay kitang magpasalamat ug mag-ampo nga itungina unta. Apan kon dautan ang kahulugan, labi pang mag-ampo nga dili unta mahitabo. Hinunua, wala ako mag-ikag nga tuhoan. Lingaw-lingaw lang gyud ning ato. Kon si kinsa man ang adunay katakus sa paghatag og kahulugan sa mga mobisita niining maong thread, please feel free to interpret the dreams that are contributed here. Daghang salamat.

Ms Da Binsi’s Dream:

Ok ra man kon magdamgo kag spaceship, labi na kon naay alien, unya wala ka mahadlok, kay nagpasabot ni og maayong panglawas, piskay nga palibot ug maayong kaugmaran sa imong kinabuhi segun sa imong panglantaw.  Apan kay nahadlok man ka, naay mga disappointments nga imong masinati. Hinoon, kining mga kaguol o kahasul, daklit lang o fleeting. Ang kausaban sa bulok o kolor sa langit nagpasabot nga makasinati ka og panagbangi sa ubang babaye, o adunay mahitabo nga public disorder in a place nga maka connect ka. 

karne - meat
norte - north
karne norte - ground beef or beef strips with salt crystals

Quote from: Dot (.) on August 26, 2009, 03:39:25 PM

My understanding is that TSAMPORADO is sweet congee and mixed with cacao. On the other hand, AROZ CALDO is salty - congee with bits of chicken meat and ginger. Am I right?

That's correct. And if you use the "tualya" sa baboy or baka instead of chicken, it's now called "goto". 

Turjack is a recently coined word fos sex, it has been popularized via radio.

Pamahaw: wheat bread, kapeng mais

Paniudto: piniritong tamarong, law-oy, kan-on mais, fruit salad iced candy, saging tundan

Snacks: pan, juice

Panihapon: tinuwang tamarong; chorizo; tapang baboy; gisadong fresh miki with sikwa, carrot and mushroom; honeymansi juice

Kanta sa bisperas: "Wake me up before you gowgow" ! Pukawa ko sa di pa nimo guguwon ang baboy, he he he.

Quote from: ms da binsi on August 26, 2009, 12:42:27 AM
btw ang buwad murag kumagko ka gagmay! mura na ni chicharon ig ka luto! hahahha!

Paborito nako na iparis sa malasado nga sunny-side-up, inun-onan and garlic rice.

Pareha na man og environment. Pareha na og gikaon. Environment, not only genes, influences how people look.

Quote from: ms da binsi on August 26, 2009, 12:35:02 AM
Buwad nga danggit! from CARCAR Cebu! ambut nalang jud!

Carcar is more known sa ilang chicharon ug ampaw. Ang Bantayan maoy inila sa buwad danggit. Kasagarang gibaligya sa Taboan gikan sa isla sa Bantayan. Pero nag-anam na kagagmay ang size.

Ang bag-ong producer og first class danggit, dagku, tagsa ka dangaw usahay, mao ang Palompon, Leyte. Bunga ni sa ilang pagka conscious to protect their katunggan ang seagrass areas where these danggits inhabit ang reproduce.

Pag-import na lang mo gikan diri og first-class nga amakan gikan sa Catigbian. Hawud sila manghimo ana niini. Major producer man ang town og amakan diri sa Bohol.

Quote from: Bambi on August 25, 2009, 11:55:07 PM
Buko-buko - ? Kana bitaw sa likod ba Koddi...unsa may Inenglis ani.

O, I see. That "buko-buko" crab is pronounced like "dako-dako" (leader). Ang naa sa atong likod nga "buko-buko" is more than the backbone, kay apil man unod. Ambot unsay ininglis ana. 

Raquel’s Dream:

Padayon sa pagdamgo kabahin sa imong pagka matahum kay ang buot ipasabot niana nagdala ka og kalipay sa uban, apil na ang swerte sa ilang mga negosyo.

Taga Tigbao’s Dream:

Daghan kag mga pangutana sa imong hunahuna, ug makab-ot mo lang ang kalinaw sa pangisip kon adunay kausaban sa imong pagpuyo (lifestyle). Ayaw paghulat kon unsay mahitabo sa imong kinabuhi, paningkamot nga makab-ot ang gimithi mong kapalaran. Ang pagpasakit sa bata nagpasabot og suliran nga modangat sa imong kinabuhi, courtesy of people nga nagpaka aron ingnon nga imong higala.

Fdaray’s Dream:

Ang pagbiyahe nagpasabot og profit and pleasure. Magkita mo sa imong higala o sa iyang mga paryente. Hapit na ka mahimong adunahan kayo, apan kon may pagduda ka sa kadaghanon sa imong kwarta, nagpasabot kini nga naa kay mga problema sa imong mga bayranan.

Catalina’s Dream:

Ang pagdamgo og mga bata nagpasabot og mga grasyang nadawat, busa angay kang magpasalamat. Kon ikaw ang nanganak, nagpasabot kini nga dili ka malipayon uban sa imong bana, unya kulang sa kaanyag o kaambong ang imong mga anak, sukwahi sa imong gipangandoy. (I hope and pray nga dili ni mahitabo.)

The unique feature of the church in Valencia is its flooring. Antique wood tiles!

Coming from a person who calls himself Way Nada, naa jud nooy nada ang mga kasayuran nga akong napupu sa imong gisaysay. Daghang salamat, Way Nada!

Kini nga thread, ig-agaw ni adtong gisugdan bitaw sa usa ka culinary arts student nga Tagalog. Assignment niya ang pag report og Boholano foods. And he thanked TB members kay giganahan kuno iyang teacher sa iyang report. Nakalipot na ko kon unsay ulohan sa maong thread.

Quote from: Bambi on August 24, 2009, 04:27:23 AM
buna-buna - forehead

"Buna" is forehead, pero kanang "buna-buna" mao na ang parte sa lawas nga ibabaw sa genitals. Gilok bitaw na siya kon hapuhapon paingon sa ganghaan sa himaya!

"Up". Reminds me of my father, and my badge-earning years.

Last night: adobong tangkong, sinabwang tambadjang, ginisang litub with lots of panakot and cornstarch

Pamahaw: bread and sekwate, inun-onang tamarong, piniritong burot-burot

Paniudto: piniritong burot-burot (bawon), adobong nukus, humbang baboy giparisan og kan-on mais, inaslumang sabaw sa linat-ang tiil sa baboy, Minute Maid orange juice

Snacks: Pan

Panihapon: tinuwang tamarong, ginamos Sinabado, saging tundan   

Quote from: fdaray on August 25, 2009, 01:29:43 PM
Mga synonyms:
kijud, kajat, habal, takmag. upa, jerjer

. . . tariki, kuan, jugjug

Buko-buko is, I think that kind of crab that walks on its side.

unlan - pillow
ha'as - snake
unlan-unlan sa ha'as - a plant growing in the wild, with its tip bearing the fruit

mata - eye
tiki - lizard
mata'g tiki - a skin infection

supsup - suck
boto - scrotum (Bohol), vagina (Cebu)
supsup-boto - bootlicker, tawo nga sipsip

lukon - prawn
lukon-lukon - part behind the knee

Mga balak sa otot ug tae, nagpaka-paka!

Komposo (Hiligaynon Song Form)

Edith Colmo, a Bacolod journalist says that Komposo is "Any repeated tune lang kada paragraph bala, daw gahimo bala story." Edith gives the following example:

Ako nalooyan buktot ko nga ugangan,
Kon akon madomdoman ,
nagasakit ang akon dughan.
Maayo pa man gani,
Kon di siya magpauli,
Kay dughan ko ang daw magisi.
 
The Ilonggo-Bisaya 'komposo' through time
Henry F. Funtecha, Ph.D.

One of the most durable of the Ilonggo forms of literary expressions is the komposo. The komposo, as the name suggests, is a composition, in this case a musical one.

The komposo, as it is commonly known today, can be traced back to the Spanish period, although the pre-colonial Filipinos had a similar past-time prior to colonization. For example, the Mangyans of Mindoro are still doing it today, composing love songs on segments of green bamboo and singing it while on a courtship. During the Spanish times, it was used as a tool for oral mass communication. Every barangay or town had, in the average, tow to three manugkomposo who would sing out in public places, usually the plaza, important events to be commemorated or the latest "news". Initially, it was a narrative sung in a repetitive melody. Later, adapting and responding to the changing situations and needs of a developing Ilonggo-Bisaya society, it expanded into a non-narrative content.

Among the popular subjects or themes of komposo during the Spanish period were muncvipal ordinances, town life as oppsoed to life in the hinterlands, the virtues of Catholicism, the brutalities of the Moro invasions, and the heroism of folk legendary heroes. A good example of the last genre is the komposo on Montor, the folk hero of the Iloilo phase of the Philippine Revolution.

The American occupation of the Philippines ushered in a new era which considerably transformed the Ilonggo-Bisaya society and way of life. The exploits of local leaders were still a popular subject, as in the case of the komposo on Quintin Salas, hero of the Filipino-American War. But, certainly, new themes brought about by a new Western culture and a new morality reflected conflicts between the old and the young. In this regard, according to a paper written by Alicia Tan-Gonzales (1990), the manugkomposo became the legitimate speakers for the old culture and values.

The Japanese interlude, on its part, brought more komposo. The war brought together the poor and the rich to the hills for protection and safety. This abnormal situation made the komposo very popular as a free means of entertainment. During peaceful nights when everyone was assured of being free from the threats of Japanese presence or raids, komposos would flow lyrically from the manugkomposo's lips. Other than the entertaining ones, horrifying komposos of massacres, pillage and atrocities came out in this period of terror and deprivation.

Interestingly, the end of the Japanese occupation up to about the eighties witnesses a resumption of the Ilonggo-Bisaya folk's resistance to the new morality brought about by the earlier Americanization process. Thus, among the subjects taken in the komposo were the youth's insubordination, the changing attitudes of young women, western fashion, and the idealization of rural women because of their embodiment of valued tradition (Gonzales 1990).

The period 1950s to the 1960s was further characterized by the proliferation of komposos bearing political contents. Election campaign strategists discoveredone effective way of communicating with the electorate by using the komposo. This was the case, for example, with a very popular komposo for the candidacy of the late Pres. Ramon Magsaysay.

The seventies up to the eighties, on the other hand, brought to the surface propaganda komposos, especially pertaining to the many programs of the Martial Law regime. The ninities and beyond speak of love, violence, death, infidelity, the plight of overseas workers, the changes in the cultural landscape, as well as the human need for justice.

It can be said, therefore, that whatever the subject or theme is, the komposo has always reflected historical and cultural realities and changes through time. Significantly, the Ilonggo-Bisaya manugkomposo, regardless of what he sings, is often amicable and non-confrontational. Maybe, this is a reflection of his orher reputation as an endearing person, cautious of the feelings of other people. This will perhaps explain why he/she always asks for "dispensasyon" for himself/herself at the end of the komposo.



Source:

Atty. Manuel Lino G. Faelnar
Co-Convenor for Language and Culture
Subsidiarity Movement International

Vice President, DILA Phils. Foundation, Inc.
(Defenders of the Indigenous Languages of the Archipelago)

Director, Lubas sa Dagang Bisaya, Inc. (LUDABI)

Member, Linguistic Society of the Philippines

"Without our language, we have no culture, we have no identity, we are nothing."
Ornolfor Thorsson, adviser to President of Iceland.

"When you lose a language you lose a culture, intellectual wealth, a work of art."
Kenneth Hale, who taught linguistics at MIT.

"Words, if powerful enough, can transport people into a journey, real or imagined, that either creates a fantasy or confirms reality." - - Rachelle Arlin Credo, poet and writer.

Ang tungog dili lang makahatag og bulok sa tuba, makahatag usab kini og ka-aplod nga maoy kinaiya sa tuba, mora'g pait-pait labi na kon bahal.   

Quote from: hubag bohol on August 23, 2009, 02:09:16 PM
Maajo gani wala kay nahimamat nga Horse with no Name, he he.

Makabuktot man kuno na, bwa ha ha ha!

Translate into English: 

Ika pila nga presidente sa Pilipinas si Tita Cory?

Mora'g kataw-anan tong matanga sa hangin nga makapalilong da.


ANG KATINGALAHANG HANGIN

Mga bula nga nagduladula sa ginhawaan
Kansang padulngan mao ang utlanan sa luthang
Inig buga mopaka man o sa kaulaw mapugngan
Dili makita apan sa panimhot siguradong mailhan

Bulak ka ba nga sa bag-ohay gibunyagan og Fartunia
O yangongo sa usa ka tawo kansang busganan abunda
Hinanaling gipayuhot sa tago ug hagip-ot nga lutsanan
Aron ikaw, siya, kitang tanan mapasanginlan nga tinubdan


Hala, sumpayi na mga palaotot nga magbabalak . . . he he he        

Quote from: hubag bohol on August 23, 2009, 08:30:37 PM
Kining tsamporado nga paresan og buwad, di ba Tinagalog ni? Wala man tingali ni originally sa atoa.

Kusog na mi mangaon niana sa 1960s pa. Mao tingali ni ang matang sa pagkaon nga susama ta sa mga Tagalog kon ugaling sila ang nagsugod niini. Pero di ko sure kon sila ba. Tingali pud og kita kay Visayas-Mindanao baya ang daghan og kakaw.

Tubag ni sa kang Lorenzo nga komentaryo kabahin sa mga pulong nga kon kaduhaon paglitok o paresan og laing pulong, lahi na ang buot ipasabot:

Examples:

bagol - coconut shell
bagol-bagol - skull

bulok - color, dull
bulok-bulok - simmering, producing air bubbles on water

dunggan - ear
amo - monkey
dungngan-dunggan sa amo - edible fungus (dark brown, isubak sa sotanghon)

puti - white
itlog - egg
puti'g itlog - talawan

Unsay Ininglis sa:

piskay
alimpu'o
buna-buna
lukon-lukon

Quote from: Raquelproud boholana on August 23, 2009, 01:31:35 PM
Ate Lee wa gani ko kakaon pa ug kabaw kay di man mi pakan on sa akong mother sa una  kay makalunhat kono ug piang. Mamista gani to ahong iyaan sa una magdala bring house karne kabaw hatagan mi na ipakaon man ug iro ni nanay kay ang piang kono. Pastilan mao ni to do list nako inig uli mokaon ug karneng kabaw ug naay available unya mohigop pud kono ko suway aning sabaw sa kabaw.

Mao ba Day Raquel? Ikaw pa gyuy proud Bol-anon nga akong nahibaw-an nga wala pa makatilaw og linas-ay nga kabaw, ug makahigop sa pwerteng lamia nga sabaw sa kabaw. Bisag luy-a, asin ug udlot sa mangga ray isagol, payts na.

Money and/or love. Both reasons. Pero wala tay figures kon pila ang naminyo mainly for money or mainly for love. Ang mas importante kon unsay nahitabo sa pagpanglabay sa panahon. Kon giunsa nila pagmatuto ang kinabuhing minyo ug giunsa nila pagpadaku ang ilang mga anak.

Pamahaw: wala. alas jeez na mimata

Paniudto: linat-ang baka with pechay

Snacks: pan og sekwate

Panihapon: fried lukon dredged in flour, humba, lechon, fried chicken, chopsuey, beefsteak Pinoy style, pork chops, morcon, ref cake, Coke (nangombira mi, engrandeng kasal sa akong amiga, church plaza ang reception, tua pa sila didto kay mag disco man)

Hapit na pista sa Loon. Naglaway na kong nag imagine sa bas-oy ug sa linas-ay nga kabaw!

Quote from: Bambi on August 23, 2009, 05:34:51 AM
Ang pahimangno sa ahong Lola: "Ikaw utituron ka nga pagkadalaga, bantayi gajod ang imong kaputli nga wala  kay Oten nga mabali"

. . . gwapa jud diay ka Bambs, tiaw bay utituron og mga lalaki. Pero nakatawa ko sa sumpay, unsa diay pagtoo sa imong lola sa imoha, semento? kon mao na, sa muna-munang ligwat, mabali jud. Magarasan man gani, kon dili masamad. Tiaw ba. Ma drawing man pud ni nato. Ha ha ha!

Quote from: ms da binsi on August 23, 2009, 07:23:41 AM
Lecheness oi! nah! karon nag higwaos na sad ko ug TSAMPORADO o TINUGHONG! hahahhaa!

Sigi man mi diri og champorado. Sagulan namog pilit aron lawot-lawot. Daghan man gud buwad kapili-an.

Allergic man kog metal. Daghan kog mga hinatag nga relo, wa gyud nako isul-ob kay dali ra ko mangatol. Bare gyud kaayo akong mga wrists, fingers, necklace, labaw na ang earrings bisan og nauso ni for men sa una pa.

Naa bitaw tay panultihon nga usa ka kumkum nga bulinaw sabwan og usa ka tarong tubig. Kaniadto man gong panahona, lisud man gyud ang kinabuhi. Mosugot ra ang mga ginikanan nga mohigop lang og sabaw, ipalabi ang sud-an sa mga anak.

My father taught me the basics of carpentry. Panday man gud to siya. There is a village in my hometown nga siya gyud ang nagpanday especially sa mga balay nga natukod in the 60s and 70s. Grade school pa gani ko makamao na ko mogamit og gabas, sepilya, tigib ug martilyo. As a result, I was the only one in my Grade 6 class nga naka 95% sa vocational education subject kay pamanday man kasagarang project namo kaniadto.

Quote from: Raquelproud boholana on August 22, 2009, 04:51:34 PM
Bella murag ang buot ipasabot sa bato sa Loon ang kinaon is kabatuan kaayo ning Loon ug wala ko masayop.You maybe right too kay daghan pud kinhason sa Lungsod sa Loon. Remember nagdrive mo sa Missouri labi na ang paingon sa Cape Gerardue unya puro kabatuan inyong naagian I mean ang bukid nga gikawot nila di ba gamay ray top soil makita puro gyud pure bato isig ka kilid ingon ana sad ang Loon, Bohol. Pwede pud meaning aning bato sa Loon ang kinaon ang binagow sa Sandingan hehehe kinagahian.

Actually, first jud to nakong pagkadungog anang bato comparison, on the day Manny "Pacquiaoed" Hatton.  Maybe he's referring to food grown on rocky soil, or sa kagahi sa sinultihan sa mga taga Loon, or sa binagow sa Sandingan, or sa kinhason. Kon unsay buot ipasabot niadtong porter sa Tubigon, nga maoy akong nadunggan nga misulti niadto, we can only speculate.      

Bwahahaha! Unsa na lang kaha kon nahitabo pa ni sa 1960s nga negotiable pa ang tag-diyot (half-centavo) ug tag-daku (one centavo)? Maabta'g siyam-siyam!

Diha bitaw pud koy nadunggan nga bag-o sa akong pandungog: "A'ng-a'ng og di modaug si Pacquiao ni Hatton nga bato gud sa Loon ang iyang kinaon." He he he. Peace sa akong mga paryente.

Kada gabii, especially when watching TV, I sit on the "handay-handayan" of my late father, that reclining chair with long arms. Usa kini ka kabilin sa akong amahan nga akong giampingan. Mao tingali nga usa pud sa akong paboritong kanta mao ni:

MY FATHER'S CHAIR
(Lyrics and Music by Rick Springfield)

My Father's Chair still standing there
All alone since the long night
Now it's three years on and I still feel
He'll come home, we'll be alright

So where's this healing time brings
I was told the pain would ease
But it still hurts like the first night

That night my brother, my mother and I
Were looking up at a distant star
And wishing we could reach that far

And back in the house
And alone for the first time
We told each other we cared
We avoided My Father's Chair

I watch my family, we hold on
We are strong and we'll be alright
The clock continues counting down, all the while
And every child will share the long night

But do the spirits meet again
Why am I still so filled with doubt
Is my soul everlasting

And the far distant future
When I knew you'd be gone
Came too fast and stays too long
Why do they leave the weak of spirit
And take the strong

When the world turns sour
And I get sick from the smell
And I can't find no comfort there
I climb into My Father's Chair


This thread is dedicated to our respective fathers and grandfathers.  

   

Mao man nay sungog sa mga taga Sevilla. Sa Sevilla kuno, lamesa ray patag.

Calape - kape
Tubigon - swamp
Candijay - Kang Dihay
Alburquerque - Albuquerque (no R)

Quote from: hofelina on August 22, 2009, 02:54:05 AM
Nora´s voice together with Diomedes  Maturan were unbeatable during the Tawag ng Tanghalan days. Just look at the Wikipedia about Nora Aunor, she is really amazing!

I was not yet born when Diomedes reigned supreme. But in the '80s I saw him on TV singing Rose Tattoo. Maayong laki.

Pamahaw: saging sab-a giparisan og ginamos

Paniudto: sinugbang gisaw, ginamos, lemonsito juice

Snacks: puto-maya ug sekwate

Panihapon: ginisang kalabasa with Baguio beans, inun-onang burot-burot, tinuwang tamarong, ginamos

Quote from: hubag bohol on August 22, 2009, 09:01:14 AM
. . . ayata pud, oi!

Kana hinoon, mas ok kon naay "k", ha ha ha!

Church of Our Lady of Light Parish (Parroquia de la Nuestra Señora de la Luz or Birhen sa Kasilak):

1. One of the Great Churches of the Philippines. See coffeetable book of the same title by Pedro G. Galende, OSA and Rene B. Javellana, SJ; photographs by Jose Ma. Lorenzo P. Tan and Boldy N. Tapales

2. Queen of All Heritage Churches in Bohol

3. Crowning Glory of the Recollect Mission in Bohol

4. The biggest Catholic stone church building in the Visayas and Mindanao, second in size to the Taal Basilica, the biggest in th Philippines

5. Its facade has the most intricate designs among heritage churches in the province. 

Quote from: bol-anon nga cebuano on August 22, 2009, 12:25:06 AM
kiyot akong nahibaw-an

Mas ok kon walay "k", he he he.

Quote from: hofelina on August 21, 2009, 06:05:52 AM
First leading man ni Nora?   Eddie Peregrina?
Winning piece ni Nora sa Tawag ng Tanghalan? Pearly shells, ha ha ha
Movie ni Nora nga nagpakita sa iyang breasts? Kinig lalaki makatima-an ako dili, hirit nako kay tomo-tomo akong mga tubag.

He he he, abi nako Hof og nakahibalo jud ka ani. The answers:

1. Ace York (first screen name of Ace Vergel)
2. You and the Night and the Music
3. Banaue (dinhi sila nagka developan ni Boyet de Leon, not only because of the breast exposure? Ha ha ha!)

Janjan’s Dream:

Kon malipayon mong tulo ka mga higala nga nag-uban, ang buot ipasabot niini mao nga anaa sila sa maayong kahimtang, ug hayan nga magkita-kita mo or some of their relatives. Ang inyong pagbeso-beso, nagpasabot og kalampusan sa negosyo, ug pagdayeg gikan sa imong mga minahal sa kinabuhi. But this contradicts to that rickety house which symbolizes failure in business or any endeavor, ingon man usab sa nagkahuyang nga panglawas. Hinoon, dili piho kon kinsa kaninyong tulo o sa imong Lolo ang makasinati niining ulahi.

Catalina’s Dream:

Ang mga ulod nagpasabot nga naay nangintriga nimo ug kini makaguol kanimo pag maayo. If you’re a young woman, ang imong mga aspirations nakapunting sa mga materyal nga butang. Kon imo silang gipamatay o gipitkan, ang buot ipasabot niini naningkamot ka nga magpuyong ligdong, both morally and spiritually.

Quote from: Raquelproud boholana on August 21, 2009, 10:39:02 PM
Bilib ko nimo Kods kay nanghaum jud imong meaning tanan.

Salamat nga nasulagmaan, he he he.

Pamahaw: kan-on gibahogan og sabaw sa inun-onan; inun-onang tulingan; ginamos Sinabado

Paniudto: humbang nangka with espesong tuno ug achuete and malikid leaves; sinugbang baboy; Coke

Snacks: cheese-topped puto, cassava cake, ripe mango shake

Panihapon: piniritong danggit, ginamos Sinabado, sari-sari (mixed vegetables), four seasons

Quote from: Bambi on August 21, 2009, 06:35:22 PM
perting mouta gjod ni nga Bayle/Koronasyon story.  Si Inday Rosal, dili gjod ani makalimot ug asoy sa iyang mga apo. "Trapal gidughit sa trophy"! whahaha Kodidi, wa pa pa diay mouso atong panahona ang PAJONG?  

Instinctively, mao may nakit-an sa King. Diha guy payong, pero nag-ulan man to, so wala siguroy nagpahulam og payong.  

Kiwot is a species of wasp, a member of the bee family.

Source: Google


Using grapes or other fruits to make vinegar is pretty easy, says Kristie Leong. As long as you can obtain some kind of unpasteurized vinegar solution to use as a starter culture, a suitable container, some fruit juice, and any other ingredients you might want to add for flavoring, you’re good to go.  The only difficult part might be the waiting time required to allow the vinegar to oxidize to the desired strength, but you can compensate for this by making larger quantities to store for later use.

Things You’ll Need:

• A large glass container with a wide mouth. Don’t use metal or plastic as the acid can interact with these materials and ruin your vinegar.


• Fresh fruit juice. The fruit juice you select should be free of additives or preservatives. Fresh apple or grape juice are good choices.


• A bottle of unfiltered vinegar. (You can purchase this at a health food store.) This is a source of bacteria for the fermentation process.

How to Make:

• Lay your clean, glass container on the table.


• Pour about a quart of the unpasteurized, unfiltered vinegar into the glass jar.


• Add an equal amount of your chosen fresh fruit juice.


• Mix the two ingredients thoroughly and place the container into a warm, dark place. The temperature should be between 75 and 85 degrees in the storage area.


• Taste your vinegar periodically until it’s the appropriate strength for your particular taste. This process may take up to 4-6 months to be complete, but remember to check it periodically to assess its taste.


• Once the appropriate vinegar strength is achieved, you can package it into bottles.

By using grapes or grape juice, you create wine vinegar. If you use apple juice, you’ll end up with cider vinegar. Once you know how to make basic vinegar, you can take it a step further and create delicious gourmet vinegars using a variety of herbs, spices, and fruits. These gourmet vinegars add delicious flavors to foods without adding a significant quantity of calories or fat.

Pagkangutngut baya nianang balaka. Ato man pud mabati ang kahapdus nga natagamtam ni Mike. May kalipay luyo sa kasakit, kasanag luyo sa dag-um. May liti ug lipak sa mga mapanamastamason.

Nanglingkod-luhod na lang unta sila aron makita ang isla.

Sa mga avid Noranian, a quiz for you:

1. First leading man ni Nora?
2. Winning piece ni Nora sa Tawag ng Tanghalan?
3. Movie ni Nora nga nagpakita sa iyang breasts?

Raquel:

Tungod sa kadaghan sa mga images sa imong very complicated dream, hatagan ko na lang ikaw sa ilang tagsa-tagsa nga mga kahulugan:

1. garden â€" kalinaw sa panghunahuna ug kaharuhay sa pamuyo; labi na kay babaye ka man, kini nagpasabot nga ikaw mahimong inila, ug labihan ka malipayon sa imong mga domestic affairs

2. mga tentasyon sama sa mga flirting boys â€" naay masinahon nga tawo nga himoan ka’g estorya aron mawad-an og pagsalig ang uban kanimo; kon malikayan mo, magmalampuson ka sa usa ka relationship nga dili unta nimo gusto kaniadto

3. high-tech telephone â€" makahibalag ka’g mga estranghero nga maghasul-hasul nimo

4. childhood friend â€" magkita mo

5. hagdanan â€" maayong kapalaran ug naghingapin nga kalipay

6. crossing a bridge safely â€" gibuntog mo ang mga suliran sa imong kinabuhi

7. mga minahal sa kinabuhi nga safe and sound â€" gawasnon ka sa mga sakit, walay mga problema bisan pa’g ginagmay

8. lots of yummy food â€" pleasant surprises are being planned for you; there will be pleasant engagements

Raquel’s:

Ang imong pagsakay sa eroplano nagpasabot sa imong pagka liberal ug pagka malampuson, ug tungod niini gidayeg ka sa kadaghanan. Kon makadamgo ka’g lanaw ug mga kahoy, ilabi na kon na-reflect sa tin-awng tubig ang mga kahoy, nagpasabot kini nga labihan kapuno sa gugma ang imong kinabuhi ug wala ka nay pangitaon pa.

Quote from: bol-anon nga cebuano on August 19, 2009, 11:34:22 PM
tapol - laziness
tapol - violet

Same pronunciation:

patol - "kurog" syndrome, epilepsy
patol - mitubay. "Mipatol sa estorya."
patol - nangabit, nanguyab, natintal

Dia ra ang estorya sa among household assitant nga apil sa Royal Court sa ilang baryo:

This is the ultimate bayle experience:

We had a relative and household assistant named Rosal, taga bukid  ibabaw sa among baryo. Pista didto sa ila, kandidata siya, ug nahimong runner-up. Busa gipangitaan sa akong mga sisters og nindot kaayo nga gown ug kina hayhilan nga sapatos aron taas tan-awon, kay taas ra ba gyud ang tag-iya sa iyang gown. Basta koronasyon, bayle gyud na una kay mangwarta pa man sa ribbon.  Table-table pud.  Mibundak pa bitaw nang ulan, daw binugkos nga mga taligsik (he he, mihapit og balak). So ang tanan mipasilong sa mga lamesa. Later, bisan pag nagtaligsik na, gipadayon na lang ang koronasyon kay hapit na mo tungang-gabii. Unya kay basa man ang hagdan, dihay nakahunahuna og hapin niini og cellophane. Ug mipaso na si Rosal. Pirting pugong sa tiil kay first time naka high heel. Patay . . . kay na-slide bitaw siya sa hagdan nga gihapinan og cellophane, nahapla jud sija, as in face down nga gadupa.  But the show must go on, so smile pinarutput na lang gihapon ug mipwesto sa iyang lingkoranan uban sa iyang escort.  Later, diha na sa stage ang tanang members sa royal court.  Pero ang atup sa ilang stage: trapal . . . napuno sa tubig.  Natabunan ang nawong sa King. Basta koronasyon, ipatong man gud og platform ang nakadaug. What he did, miyuko na lang siya aron makita ang iyang nawong sa audience nga atua pa gihapon sa ilawom sa mga lamesa.  Unya kay hawoy na man ang iyang mga tuhod og piniko . . . nakakita bitaw siya sa trophy nga giputos og gold-colored cellophane . . . iyang gidughit ang trapal aron moagas sa kilid ang tubig.  Miagas tuod . . . pero nangabasa ang tanan nga mipasilong sa isig ka kilid sa stage.  Unya kay daghan pa man gyud ang tubig, masalipdan pa gihapon iyang nawong . . . busa iyang gikusgan pa ang pagdugkit aron mosaka pa ang trapal.  Ug unsay nahitabo? Nagisi bitaw ang trapal from side to side! Ug nangabasa ug natamog ang tanang sakop sa royal court ! Ang gipaugdo nga buhok morag na-relax, ang gwapa nga gimik-apan, na wa-na-pud ma gwapa. Pwerte nakong bahakhak niini samtang nag-asoy si Rosal sa maong "trahedya". 

Quote from: Bambi on August 20, 2009, 04:35:33 AM
sa ato pa, mapa/mawagtang  na intawon ang make-up sa mga Rayna ingon ba panington una ug benayle.

Ang rayna didto nga mahiligon gyud og disco, mouli, mag-ilis, ug mobalik sa baylehan.

Lalisonon pa kon "balak" bang tawgon ang "free verse" sama sa example. Kay ang tinuod balak Binisaya kay measured man unya naay rhyme-rhyme.

Lorega is the barangay in Cebu City where the abattoir is located.

talib - gayspeak for vagina
tabil - curtain, drapery
b**** - expression, short for b**** sa imong ina; in some places it's shortened to "lhaatz!"
libat- cross-eyed

Pamahaw: champorado, ginamos, chocomilk, chorizo, ensaymada nga hinanigan og dahon sa saging

At Bamboo Reef Resort, Cabilao Island; as resource person in the strategic planning workshop for the sustainable management of the Cabilao Island Lake:    

Snacks: mamon, fruit juice

Paniudto: escabecheng mamsa, beefsteak Pinoy style, fried chicken, grilled chicken, chopsuey, Sprite, humba, Paul Masson white wine

Snacks: regular ensaymada, fruit juice

Panihapon: ginisang tangkong gisubakan og baboy, lumpia, pansit, balbakuwa, ubi cake, fried chicken (Food served during my sister's 44th birthday today.)

Ganihang hapon, I bought 1.25 kg of danggit; anugon ang bihud, akong gihimong dayok. Ugma, piniritong danggit.

Engr. Jes B. Tirol teaches Binisaya at the University of Bohol.

Dapita sab ko Mari, bi. Or luto-i ba.

Damgo Man Lang is one of my favorite Cebu Pop Musicfest winners. Originally performed by Albur's Arthur Ungab, it has become part of the repertoire of Filipino choirs in their performances abroad (naa ni sa youtube). Si Fr. Eutiquio Solis man tingali ang nag compose ani. My friend Jun Amora wrote the lyrics.

locob - tiniguwang sa pultahan or door

kapan â€" also mangloy, don, asiwsiw

alibangbang â€" also kabakaba

kabajo-kabajo - also ampo-ampo

batud â€" technically called grub, the immature of the bakukang

wati â€" usually inclusive of earthworms only

ulod â€" general term for worm

basul â€" caterpillar with spines

tipal-o (alipat-o?) â€" glow worm

timos â€" wasp

pijangaw, piyangaw â€" rice bug

hawokhok â€" kato? tick?

rabol (?) - general term sa spider?; lawa-lawa is most common for spiders