veryhot_post - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya Author Topic: Kulang Ang Usa Ka Dosena  (Read 8113 times)

Ligalig-Mike

  • FOUNDER
  • GURU
  • *****
  • avatar_1_1507939928 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 18912
  • medal1 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisayamedal2 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Need A Website? Email me: info@mikeligalig.com
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Kulang Ang Usa Ka Dosena
« on: May 01, 2009, 03:05:09 AM »
Kulang Ang Usa Ka Dosena
sinulat ni Michael Ligalig (published by the Bohol Standard)

Nahisagmuyo ko sa akong nakita sa among barangay. Ang kanhi gamayng batang babaye nga akong makita kaniadto nga magduwa ug lastiko karon nagkudkod na ug masuso nga bata. Tingali sunod buwan, moburot na pud ang tiyan ani.

Ang paglunop sa populasyon sa atong nasud daw dili kini mapugngan hangtud walay tinuod nga programa ang gobyerno alang sa pagkunhod niini. Unta pud ang mga relihoyoso sa nasud nga mibabag sa family planning sa Pilipinas motabang ug palit ug gatas ug Cerelac.

Sauna ganahan unta ko nga modaghan ang mga Filipino, pero sa ulahi nakong nakita, daw nausab ang akong panglantaw.

Dili mapugngan nga sa pagbasa-basa nako ug libro sulod sa balay, maestorbo ko sa kasaba sa mga bata nga nanggidula sa atbang. Ang nakaparat kay mas daghan ang hilak kay sa katawa ang imong madungog. Ang dula unta maghatud ug kalipay sa mga bata.

Giihap ko ang mga bata. Kapin sa traynta. Kung nasayop ko ug ihap, kwarenta seguro to. Kini sila gikan sa tulo lang ka pamilya. Ang mga ginikanan walay trabaho. Usahay magtusik-tusik sa panguma, usahay sa pangisda.

Kaingon ko nga mihunong na sila ug panganak sa akong pagbiya kaniadto sa amo, gisublian pa diay sa makadaghan. Matod pa nila nga inig tin-aw sa ihi tira na pud. Tira pasagad. Human sa siyam ka buwan, nahimo nang kapin nuybenta milyones ang mga tawo sa Pilipinas.

Mao lagi to nga puro hilak ang mga bata. Panagsa ra ka makadungog ug katawa. Wala gani ko kasabot kun unsay ilang gidulaan.

Ang akong maklaro mao nga kasagaran nila walay mga tsinelas. Ang mga sinena nagkagisi-gisi, naglago, ug dili mahitsura ang kolor. Daw mga batang ilong-tuwapos. Daw mga batang biniyaan sa ginikanan.

Tingali ang mga bata nanggihilak tungod kay sila gigutom? Nangutana ko sa hilom. Kaha gilingaw-lingaw nalang nila ang ilang kagutom pinaagi sa pagdula? Dason nga sukna sa akong hunahuna.

Mosamot gyud ang kapobrehon sa atong katilingban kung padayon ang atong pagdaghan apan walay maayong kaugmaon nga naghulat sa mga bag-ong gianak.

Nagsugwak ang populasyon apan walay klarong padulngan ang mga tawo kun unsay ipakaon, ipasinena, ug ipaeskwela sa mga bata.

Sukwahi kini sa nahitabo sa akong suod nga amigo nga Thai. Sa edad nga 29 nakatukod na siya ug balay nga mobalor sa kapin 4 million baht. Aduna syay asawa nga bata pa. Aduna silay duha ka sakyanan. Ang magtiayon adunay mga trabaho ug kabtangan.

Apan hangtud karon gipugngan nila nga makabaton ug anak kay matud pa sa akong higala dili pa sila andam.

Ang akong amigo nga milyonaryo dili pa andam nga makabaton ug bata apan akong mga silingan sa kanunay andam nga adunay inunlan nga ilubong sa tugkaran matag tuig.

Nahitabo nga gasige pa gani ug panganak ang Nanay, ang kinamaguwangang anak babaye nga bag-o lang gidugo gibuntisan ug standby sa kanto. Ug miipon silang tanan sa balay sa ginikanan sa babaye. Ug misamot sila kadaghan lupig pay usa ka team sa soccer.

Naa pa diay lain. Bag-o lang namatyan ug bana ang babaye. Diha nay pito ba to o walo ka bata ang nabilin. Pagka-sunod tuig dihay laing bata nadugang. Courtesy sa silingan.

Inig mamintana ko sa balay, masud-ong ko ang nagkalanrakas nga mga tingog sa gagmayng bata nga daw walay mga ginikanan nag-atiman kanila. Sakit palandungon. Unsay akong buhaton? Akong sagupon?

Ang ubang mga amahan, imbis walay mga trabaho tua gasusigarilyo-sigarilyo lang sa dawatan ug tuba. Estorya-estorya. Katawa-katawa samtang nagpaabot sa pagsalop sa adlaw. Ang makaluluoy ang mga asawa nga gidepositohan sa tanang mga problema ug buluhaton sa panimalay.

Dili sayop ang daghan ug bata. Gani pa man, ganahan ko nga usa ka dosena akong mga anak, ug kun dili pa mokoyos ang matres, pwede pa  na pun-an.

Apan kung ang pagdaghan maghatud ug kapait sa matag usa nga sakop sa pamilya, magsugod na ta ug pamalandong niana.

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=19441.0
Romans 10:9
"That if you shall confess with your mouth the Lord Jesus, and shall believe in your heart that God has raised him from the dead, you shall be saved."

Get FREE 500GB cloud storage:
https://www.pcloud.com/welcome-to-pcloud/?discountcode=fDiE7jtC01VPbCIygaM67jZV

grazie7y

  • EXECUTIVE
  • GURU
  • *****
  • avatar_565 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 19772
  • medal1 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisayamedal2 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Aya san, rest in peace. I will always miss you...
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #1 on: May 01, 2009, 12:48:26 PM »
Nahisagmuyo.  Unsa man English ani?  Flabbergasted?  Surprised?  Help! :)
It is only with the heart that one can see rightly; what is essential is invisible to the eye.
Would you like to stand out from the crowd? Get a FREE personalized Tubag Bohol Email NOW. Get Free Email Here

Ginger

  • EXECUTIVE
  • EXPERT
  • *****
  • Posts: 2764
  • -on leave-
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #2 on: May 01, 2009, 03:32:03 PM »


Graz, nia ra ang nigawas  sa bisaya dictionary.

nahi- + sagmuyo = nahisagmuyo

sagmuyo is the root word

sagmuyo:    dampened (adj.)
We, the unwilling, led by the unknowing, are doing the impossible for the ungrateful. We have done so much, for so long, with so little, we are now qualified to do anything with nothing.

Let us Support the Online Petition to Increase the Salary of Public School Teachers

Ginger

  • EXECUTIVE
  • EXPERT
  • *****
  • Posts: 2764
  • -on leave-
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #3 on: May 01, 2009, 03:33:07 PM »
Inig mamintana ko sa balay, masud-ong ko ang nagkalanrakas nga mga tingog sa gagmayng bata nga daw walay mga ginikanan nag-atiman kanila. Sakit palandungon. Unsay akong buhaton? Akong sagupon?

Imong pundokon ang mga bata, Mike. Unya imo dayong basahan. :)

lindy

  • LUMINARY
  • ***
  • avatar_450 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 4674
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #4 on: May 01, 2009, 03:45:28 PM »
So kugihan maghimo ug bata apan tapulan motrabaho o mangita ba kaha ug trabaho. Ang usa gyud nga akong na obserbahan kanang mouli ko nga daghan gyung tapulan unya nga moangay lang ug estambay sa kanto o sa mga tindahan sa tuba.
A Champion is a dreamer that refused to give up!

Ligalig-Mike

  • FOUNDER
  • GURU
  • *****
  • avatar_1_1507939928 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 18912
  • medal1 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisayamedal2 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Need A Website? Email me: info@mikeligalig.com
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #5 on: May 01, 2009, 05:36:56 PM »
Nahisagmuyo means "frustrated, disappointed" but in the milder tone.

glacier_71

  • DIPLOMAT
  • GURU
  • *****
  • avatar_1608 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 9926
  • medal1 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • i expand and live in the sun like corn and melon
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #6 on: May 01, 2009, 07:04:10 PM »
pangprisohon unta ning mga tapuwan. hehehe. akoy una.
Artificial Intelligence is nothing in comparison to Natural Stupidity.

bulak

  • EXPERT
  • ***
  • avatar_193 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 3173
  • Love all, trust a few, do wrong to none.
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #7 on: May 02, 2009, 09:39:18 PM »
Ang atong katawahang Pilino anus-a pa tawn sila mahigmata sa kamatuuran, apan daku usab kineng papel sa  atong pangagamhanan nga mupukaw sa mga nahikatulog nga katawhan nga iyang gialagaran. Ang padayon nga pag usbong sa atong populasyon mao man gayud kine ang tinubdan sa batakang suliran nga giatubang karon sa atong bagang katawhan,and responsibilidad isip usa ka ginikanan dile lang kutob sa pagpahimugso apan mulahutay kine hangtod na sa paghatag og maayong kasiguruan nga ang anak makabaton og maayong kaugmaon. Makurihian na unta ang sayop nga panghuna-huna sa mga ginikanan nga manganak og daghan aron kuno mao kiniy makatabang aron mahaw-as sila sa kalisod. Unsaon man nila pagkahaw-as nga ultimo pagpahuman og elementary dile naman kaya sa ginikanan. Ang makalolooy ang anak nga maoy mag-antos sa tumang kalisod sa kinabuhi, ang kabataan nga mao unta ay paglaom sa atong nasaod looy lang tungod kay dulom pa man  sa alkitran ang kaugmaon.Itisok na unta kine sa huna2x sa matag ginikanan nga dile na magpalabi og anak2x ,hina-ut unta pod ang atong gobyerno nga ilebre na unta  ang birth control kay makatabag gayud kine kay unsaon naman og walay bugas, alangan naman lang ituman og palit sa condom bahalag walay panihapon. Anus-a pa kaha nato mabate ang tinood nga hudyaka sa atong kabataan nga dile na unta ang hilak og pag antos tungod sa kalisod nga ilang nahiaguman.
Life is is'nt that happy without my family.

Lazada.com.ph Search ProductsBooking.com Hotel Search | SitemapRSS Feeds

glacier_71

  • DIPLOMAT
  • GURU
  • *****
  • avatar_1608 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 9926
  • medal1 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • i expand and live in the sun like corn and melon
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #8 on: May 02, 2009, 10:23:07 PM »
amen, bulak. amen.

bulak

  • EXPERT
  • ***
  • avatar_193 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 3173
  • Love all, trust a few, do wrong to none.
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #9 on: May 02, 2009, 10:56:24 PM »
Ajaw amen diha Glace kay dile ko imong maninay :D maajo pay mutabang ka ingon sa atong mga silingan nga ang calendar dile ihapin unja ag condom dile a buhuton ;D

glacier_71

  • DIPLOMAT
  • GURU
  • *****
  • avatar_1608 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 9926
  • medal1 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • i expand and live in the sun like corn and melon
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #10 on: May 02, 2009, 11:52:40 PM »
mo-amen man jud ko basta akong maguwang.  ;D

Raquelproud boholana

  • LUMINARY
  • ***
  • avatar_446_1359386485 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 5112
  • medal1 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • mother of 4
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #11 on: May 03, 2009, 12:15:14 AM »
Sakto jud ka Manong Lindy perting daghanang tapulan mosugot rag mag lingkod lingkod unya ug makasapi inom dayon.Kasagaran raba aning mga tibaghak kay daghan anak pakaonon.Easy ra nila paminawon siguro di motrabaho.

"We may be surprised at the people we find in heaven. God has a soft spot for sinners. His standards are quite low"---Bishop Desmond Tutu

Lazada.com.ph Search ProductsBooking.com Hotel Search | SitemapRSS Feeds

Lorenzo

  • SUPREME COURT
  • THE LEGEND
  • *****
  • avatar_240_1418794287 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 54226
  • medal1 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisayamedal2 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisayamedal3 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisayamedal4 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisayamedal5 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisayamedal6 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Be the change you want to see in the world...
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #12 on: May 03, 2009, 12:18:11 AM »
Everytime I read Mike's poems, I start of eager to learn and understand every single word, but by mid-phrase, I always get confused and lost due to the shear amounts of deep Binisaya words that are beyond comprehension, for me.

Ah, I wish I knew more binisaya. The language is so sweet to hear and read.

Ginger

  • EXECUTIVE
  • EXPERT
  • *****
  • Posts: 2764
  • -on leave-
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #13 on: May 03, 2009, 04:25:50 AM »

Dong, were you able to understand the whole context of Mike's article?

lindy

  • LUMINARY
  • ***
  • avatar_450 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 4674
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #14 on: May 03, 2009, 04:41:35 AM »
Ang nakaparat ani Day, kay kon kinsa kadtong naglisod ug moangay ug tambay tambay lang maoy daghan ug mga anak.Kadtong dunay ikapakaon ug ikapaescuela kasagaran ug kinadaghanan duha ra gyud ang anak. Kinahanglan gyud nga molihok ang atong mga kadagkuan sa pagtabang ug hatag ug katin -awan ining mga tawhana.


buenavista

  • EXPERT
  • ***
  • avatar_64 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 1281
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #15 on: June 18, 2009, 09:40:50 PM »
sus,perti gyud daghana sa amua ani! unsaon mao man daw gihatag sa Ginoo..sakto ba na na katarungana? :-\

jamo2x

  • EXPERT
  • ***
  • avatar_2303 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 1948
  • enJOY life and dance as if it's your last dance
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #16 on: June 18, 2009, 10:15:38 PM »

tung-una ma sabtan nato kay wa pa may TV og ubang kalingawan. human inom og tuba o kutil, himo nag babies  ;D

karon naa nay TV dpat naay nay limit ang panganak hehehe.  :o
irony jud noh, katong mga way ka suporta mao pa noon daghn anak  :'(

kuyaw pud ang china noh, kay legally mandated man jud ang 1 child per couple. kaya kaha ni sa pinas  ::)
i promise you, i'll be yours forever :)

buenavista

  • EXPERT
  • ***
  • avatar_64 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 1281
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #17 on: June 18, 2009, 10:26:26 PM »
kaya mana basta ipatupad lang gyud.

bulak

  • EXPERT
  • ***
  • avatar_193 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 3173
  • Love all, trust a few, do wrong to none.
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #18 on: June 18, 2009, 11:08:08 PM »
Naugtas na tawn ko og pamadlong sa among kamagwangan nga egsoon,labaw pod badlungon iya bana walay tarbaho unya sige ra panganak ambot pag gikan nako 7 nato kabuok ila anak unya karon 10 na buti wala nako kaila sa uban nakong pag umangkon paet!bisan unsa amo ipagamit nga birth control kalitan og undang unya mao nalang amo mabal-an niburot na ang tiyan, agu unsaon man gud ni pagsumpo lami na jud sila ihawon kung makilaw pa lang,mahadlok pod magpa-ligate agu! DOctora Rozaroso unsani may kasulbaran niini nga akong ginikanan tawn magsagubang sa tanan. :(

jamo2x

  • EXPERT
  • ***
  • avatar_2303 - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
  • Posts: 1948
  • enJOY life and dance as if it's your last dance
    • Share Post
xx - Kulang Ang Usa Ka Dosena - Pulong Bisaya
Re: Kulang Ang Usa Ka Dosena
« Reply #19 on: June 18, 2009, 11:29:44 PM »

day bulak, tagai dw og TV hehehehe  ;D
basi malingaw si manoy

hehehe btaw noh, ligate na lng unta. hayyzzz lisod ka pungan ang uwag  ;D



Share via facebook Share via linkedin Share via pinterest Share via tumblr Share via twitter
 

Latest Topics

Prohibited Motion for Reconsideration by MIKELIGALIG.com
[Yesterday at 01:55:25 PM]


Gregorio Beach Resort Reminders by MIKELIGALIG.com
[September 14, 2019, 04:23:18 PM]


Mati City, Davao Oriental by MIKELIGALIG.com
[September 14, 2019, 04:19:43 PM]


Bar Exam Review Sample by MIKELIGALIG.com
[September 14, 2019, 02:49:01 PM]


29% of local posts now occupied by 'fat' political dynasties by islander
[September 14, 2019, 02:12:59 PM]


Senate bill goes after online ‘fake news' by islander
[September 14, 2019, 01:58:50 PM]


BIFF members surrender by MIKELIGALIG.com
[September 14, 2019, 07:39:03 AM]


PH Energy Ties with Japan and Indonesia by MIKELIGALIG.com
[September 14, 2019, 02:31:25 AM]


HSSE Training for LNG regulatory agencies by MIKELIGALIG.com
[September 13, 2019, 07:33:20 PM]


Scam alert in Bohol by MIKELIGALIG.com
[September 13, 2019, 06:49:52 AM]

SMF spam blocked by CleanTalk
Powered by SMFPacks SEO Pro Mod | Sitemap
Mobile View
SimplePortal 2.3.7 © 2008-2019, SimplePortal