MikeLigalig.com

Naa poy claim ang Biliran province nga kinalamian sab kuno ang tubig gikan sa ilang Tomalistis Falls. Biliran is a beautiful island. Daghan tuod siyag mga waterfalls.

Ang kina lamiang tubig nga akong natilawan mao ang tubig nga mitubod gikan sa mga busay sa habog kaayo nga bukid sa Baybay, Leyte nga gitawag og Mount Pangasugan.  Bugnaw pa gyud kaayo.

Kon tinud-on, ang kawayan sagbot as in "grass", pero mas gahi pa kay sa ubang kahoy. Kanang katunggan, dapit lang na siya. Daghang mga matang sa kahoy ang makit-an sa katunggan, sama sa bakhaw, bungawong, pagatpat, etc. Ang mabolo bunga sa kahoy nga kamagong, rare case kini nga ang bunga lahi og ngan sa punuan.   

Last week gidala for interview sa akong niece ang iyang 3yr.old daughter sa usa sa mga campuses sa Trinitas Learning Center. Nakapasar. P300 ra per month. Pero two hours per day ra man sab pud. Air con pud, as in "air continuous" sa kahayahay kay taliwa man sa kakahuyan.   

Quote from: Raquelproud boholana on May 19, 2009, 04:50:18 AM
Shocking bitaw kaayo ang tuition sa pre-schooler diha sa Pilipinas.Akong igsoon madre principal siya sa school sa Paranaque( catholic school) nakamention sad to siya ug 70 thousand pesos kono ang usa ka tuig ingsiga gud ahong mata hehehhe.Naa  koy niece teacher sa Holy Spirit murag mahal sad na sila ba suwayi lang ug inquire.

Kanang 70K Raqz one sem tuition na karon sa Velez, wa pay labot other fees. So, mahal jud kaayo kon pre-school pa na nga bayranan. Unya diay to inig college, malupigan ra sa gikan og mga public schools like Pangangan High School, o di ba?

Itlog mo Noy, orange . . . kalamay!

Quote from: lumine on May 18, 2009, 08:24:22 PM
we plan to enrol Matthew John to school as toddler. we went to Rosevale School here in cagayan de oro this afternnon. we were taken aback to push through with our plans because the annual tuition fee is P38,785. Upon enrolment is almost P12thousand. murag makasamot ug pobre namo ni na amount.

since we have a plan to move to bohol, so didto na lang namo sya paskwelahon. naa moy ikasuggest na school na kaya ra sa bulsa?

Super mahal man sab na oy. Mora man ta anag nag eskwela og Nursing. Daghan man ok nga pre-school sa Bohol. Holy Spirit School, Bohol Wisdom School, Victoriano D. Tirol Learning Center, Saint Therese School, Bohol International Learning Center, Trinitas Learning Center, etc. Sa mga kalungsuran daghan na pod mga private pre-schools nga ok.

Did you know that the National Statistics Office has classified Binol-anon as a distinct language? Binol-anon is only a variety of Cebuano or Binisayang Sinugbuanon. Morag taktika ni sa mga Tagalistas aron mapakita nga dili ang Cebuano-based Binisaya maoy most widely spoken language in the country. 

Quote from: grazie7y on August 12, 2008, 03:16:12 AM
Jang, nang halang akong mata ug binasa oi!  Unsa kaha ni bisaya sa abalone ba?  Mahal bya ni na shell kay mao man ni gamit sa gourmet cooking.  Kapinan I supposed is Tagalog so unsa kaha ni sa Bisaya?  Salamat Jang!  

Abalone is "kapinan". Swerte kuno ang pito ang mata (buho).

Quote from: raldampong on August 11, 2008, 09:11:30 PM
Guso-Carageenan(not sure sa spelling)

Gigamit sab na siya, instead nga ang genus nga Eucheuma, pero mas applicable ang carageenan kon processed gusu na.

Quote from: benelynne on August 11, 2008, 05:37:11 PM
Unsay isda nga lumpi?

Tingalig rompe de candado na, kanang isda nga taas ang simod dagkug tunok.

Quote from: -<GEC348>- on August 11, 2008, 07:02:31 PM

Kuskus is also a term  used when removing coconut meat from its shell.

Kuskus kon butong pa, pero kudkud kon lahing na.

Quote from: hazel on August 11, 2008, 07:06:32 PM
Unsa man english sa guso ha?

Usually, gitawag ra na sa iyang genus nga mao ang Eucheuma.

Quote from: grazie7y on August 09, 2008, 04:11:42 PM
Sibot pareho ra ba na ug sikpaw?  Nice kaayo ga recall ta aning mga terms na mura'g nabaon na sa kalimot.

"Nalubong" tingali Grazie, dili "nabaon", pero pwede pud "nabawon" as in "gidala" na sa kalimot.

Quote from: benelynne on August 11, 2008, 05:45:21 PM
Sori ha, pasil-ip sil-ip lang ko kay busy. Patabang ko otro.

Ing-ani diay ang gisulti sa bata nga anak sa mananagat:

"Tungod sa ilang pagpanguskus, ang among mga guso nangaputi, nadaot, nangaluto."

(Two terms I don't understand here.)

Di ko sure, pero kanang kuskus morag destructive method of fishing wherein a cyanide solution is squirted (morag beberon ang sudlan) onto corals aron manggawas ug mallipong ang mga isda, ug dali ra sikopon. Ang fisherman maggamit og hose gikan sa iyang sakayan aron siya makaginhawa sa ilawom.

Quote from: orChids on August 09, 2008, 03:32:25 PM
Unsay lain nga term sa sibot?

Sikpaw

Quote from: Barbaro on August 07, 2008, 02:14:42 PM
tugub na.. kinahanglan limasan na.. tubig nga misulod sa sakayan..

Ang TIRONG kay murag dakong makina nga murag ikaw ang i lawog sa unag pag andar ana. example sa mga refinery..

Tugub - hapit na malunod ang sakayan kay bug-at o daghan ang nagsakay; masud-ong sa kilid sa casco, mga pila na lang ka pulgada mosulod na ang dagat sa casco

Quote from: orChids on August 04, 2008, 08:31:21 PM
Daghan baya klase ang bat,kinsay kahibalo ha?

Like;

Bat-tuli
Bat-hanginan
bat-monang
etc.

Naa pa: Ba'at buwakan; ba'at paa'g daga

Quote from: ytesski on August 04, 2008, 11:55:24 AM
Yup, mura'g mao na ako sabot ana pero wa ko kahibaw anang alho.

Correction diay sa earlier nakong post nga ingon ko nga Lugsong ang tawag sa amo. Dili Lugsong kundi Lusong diay tawag sa mortar and pestle to pound rice.

Ang Bayo mura'g mao na siya ang pestle.

Lusong ug alho

Binisaya sa mga bolok, apil ang Espanyol og tinubdan:

blue- asul, bughaw (ang pughaw mora man tingali nag faded)
pink - rosas, luspad nga pula
green - berde, lunhaw
orange - kahilon
brown - kape
violet - lila
indido - anyel

Humbang nangka gitunoan with achuete and pinikas buwad

If I remember right, the cruise on Loboc River was started by a certain Raymund Cal who has since sold his floating restaurants and is reportedly into the restaurant business.

Here are claims of Boholanos as regards what their respective towns are called based mostly on news items and personal communication:

Alburquerque - Claypot capital of Bohol
Alicia - Home of Bohol’s Musika Kawayan (Alicia Bamboo Ensemble)
Anda - Bohol’s original settlement
Antequera - Basket capital of Bohol
Baclayon - Home of Bohol’s oldest church
Bilar - Agricultural education capital of Bohol
Buenavista - Oyster capital of Bohol
Calape - Takla capital of Bohol
Carmen - Home of the Chocolate Hills (some hills are also found in other towns)
Catigbian - Livestock capital of Bohol
Corella - Tarsier sanctuary of Bohol
Danao - Extreme adventure tourism capital of Bohol; Dagohoy’s last refuge
Dimiao - Home of the Bohol Children’s Rondalla
Duero - Vegetable capital of Bohol (?)
Garcia Hernandez - Limestone capital of Bohol
Inabanga - Raffia capital of Bohol (and probably the Philippines)
Jagna - Bohol’s kalamay country
Lila - Maguey capital of Bohol
Loboc - Music capital of Bohol
Loon - Literature capital of Bohol
Panglao - Tourism hub of Bohol
San Miguel - Rice capital of Bohol
Talibon - Business hub of northeastern Bohol
Tubigon - Bohol’s busiest port
Ubay - Agriculture capital of Bohol
Tagbilaran - City of Friendship
 

Quote from: bol-anon nga cebuano on April 13, 2009, 10:53:47 PM
daghan kaayong gagmay islan diha dapita sa mga tubigon, getafe, mabini, inabanga ug talibon nga walay nagpuyo. gamay ra jud kaayo nga mga isla nga usahay mawala kung pwerte taasa sa dagat.

Bohol has more than 70 islands and islets starting with Pamilacan on the southwest moving northwards and ending in Anda on the southeast. Walay isla sa south, that is, from Albur to Jagna.

What I like about Bukidnon is its weather. Every Christmas break tua gyud ko didto. Mawala gyud ang akong sinusitis kon tua ko sa Malaybalay. Fresh fruits and vegetables kanunay. Bisag city na, limpyo pa ang hangin. Daghan pud Bol-anon didto. Bira-birahon kag imbitar og kaon. Naay lami motimpla'g kape near the Capitol, actually near the Court of Justice. Forget ko sa ngalan pero ilado. Naa poy daghan spring ug kaligoanan. There is a store that sells fresh tuna, sigi mig sugba og panga, then kilaw pud. Beyond Malaybalay, I've been to Valencia City, Quezon town (naa silay spring resort called Luwan-luwan, for picnickers, gabusawak ang tubig). And, if one is interested in aggie technologies, there is Central Mindanao University in Musuan.

Quote from: hofelina on May 16, 2009, 08:03:16 PM
Bald men should be proud, it is a sign of male potency, strong in testosterone. Kojak, Yul Bryner and Bruce Willis they look great. Their head resembles an erected penis! ha ha ha ha

Depende kon hain nagsugod ang pagka opaw. Agressive kon magsugod dapit sa agtang. Passive kon sa likod. Creative kon dili opaw. He he he.

Quote from: benelynne on May 16, 2009, 10:14:57 AM
Asa diay ka ron Kod?

Dia ra man intawon ko sa Bohol, nagpahimulos sa limpyong tubig ug hangin, ug kalab-as sa mga utanon ug pagkaon gikan sa dagat.

Quote from: glacier_71 on May 16, 2009, 05:07:23 AM
daghan man sad diay tang mamugnang balak bisan og kalamay. hahaha.

Maaghat man gani ta'g balak bisa'g mapandol lang, ha ha ha!

Quote from: glacier_71 on May 16, 2009, 05:05:32 AM
nindot lagi ka motagik, kod. as in. 

Ha ha ha! Naikag lang, kay tiaw bay kalamay lang ang hisgutan ipaagi pa man gyud og garay! Hiyas nga Bol-anon ang paglitok ug pagtagik sa mga pulong nga tinipigan sa mga panid sa kagahapon.

Poverty really triggers creativity in order to survive.

Quote from: glacier_71 on May 16, 2009, 01:59:12 AM
para nako, ang PAUKYAB maoy dool nga hubad sa PAKULO.

kining PAKULO, (root: kulo, kumukulo, BOILING, to BOIL) naay elemento nga mo-ukay sa kahiladmang pagbati ug hunahuna, sama sa tubig nga nagbukal, giukay-ukay ang unsa naa niini.

Ang UKYAB (to stir) adunay susamang pamati sa KULO. Ang PAUKYAB adunay pag-ukay ug pagbugwad sa sulod niini. Pananglit, mapa-UKYABON ang kalihukan hinungdan kay kini bag-ong urog o style, pampagana lang ba kaha ug uban pa. Mapa-UKYABON kay kini nakapabukal sa pagbati ug nakaukay sa unsay naa niini. IMHO.

Tukma ug dalayegon ka, Ginoong Glacier, kabahin sa imong mga pamahayag sa pulong nga "paukyab".

Nakahinumdum ko anang kung fu shoes, pero wala jud ko makasul-ob ana kay wa man miy ikapalit. Pulos tinubu-an man akong mga sapatos kaniadto, meaning naay buslot, hukal ang tikod, milubad na ang kolor, pikas ang liston. Haay, panahon sa tumang kalisud.

Quote from: grazie7y on May 16, 2009, 03:05:31 AM
Asa ni dapita, Koddi? 

I can't recall kon asa to kay gabii man, gidala ra ko sa akong mga host friends.

Quote from: grazie7y on May 16, 2009, 02:53:59 AM
Koddie, naa diay taga Manga tigbaligya ug torta?  Wa ko kabal-an ana.  Taga Taloto hinuon kay nahimong tradisyon na kana nila mamaligya ug torta angat pijasta sa mga lungsod ug baryo.  Kadumdum ko sa una bata pa ko unya buhi pa among great grandmother ug great grand aunts, busy jud to sila mag bake ug torta, cookies ug tinapay panahon pista.  Ibutang to nila'g dako na lata dayon lukduhon.  ILang ulo gi protektahan lang ug nilukot na nuog aron di kaayo hait ang lata ma dretso sa ilang ulo.  Nakauban pa ko adto tawon. Uban pabayluan ug paw ang torta, cookies ug tinapay.

Usually taga Mangga ug Taloto ang tig canvass og order para torta, tinapay ug uban pa, particularly sa amoa sa western Bohol. 

I like CDO. I had great fun the last time I was there. I couldn't forget that night we went to a barbikyuhan under a big acacia tree, then there was a folk singer singing my favorite songs like those of Jim Croce's, ug ang mas nakapaukyab mao ang ilang ad libitum nga rice, walay limit jud, isuroy pa from table to table.

Sa una kataw-an ming mga Bol-anon. Karon dayegon na mi kanunay sa mga taga laing probinsya. Sila diay kunoy angay maghinuklog ngano nga wala mahisama sa Bohol ang ilang dapit.

Quote from: hofelina on May 16, 2009, 02:23:19 AM
Bilib ko nimo Inday Raqs kay ang mga ka-agi nimo sa Bohol pyesta mao jud ang kalaki sa una. Uso pa ba kana karon?

Naa pay magtorta pero ibaligya na. Dili pareha sa una nga magtorta gyud ang naghikay aron ipakaon sa mga naninggap. Karon mo order na lang sa kon kinsa ang ilado nga mohimo og lami nga torta. Wala na say magbitbit og tinarong manteka sa baboy inig balik sa Manila o Mindanao. Pero naa pa gihapon tong lami nga square wafer biscuit nga ginganlag "tinapay". Inila ang Kwan Yut Bakery ani sa Maribojoc sa una. Karon wala na ang bakery. Taga Mangga ug Taloto maoy tigbaligya ani kon hapit na pista.   

Quote from: glacier_71 on May 16, 2009, 02:30:18 AM
kining PAGLANDANG, kods, mao ni ang binignit?

sa among lungsod, gud, ang Landang maoy tawag sa produkto gikang sa Buli; gagmayng ligngin  ni siya, unya maoy among isagol sa paggama og binignit. lamian.

Kon magluto kag landang, landang ra gyud na, plus coco milk and sugar. Pero kon magbinignit, not necessarily sagulan og landang, pero lami kon naay landang. Ang binignit man gud bahala sa nagluto. Pwede mogamit og bugas humay, pilit, root crops (camote, ubi, gabi), landang, tapioca pearls (morag sago, balanghoy starch ni nga gipormag lingin, may coloring), ripe saba banana (kanang atong lung-agon), jackfruit, tuno sa lubi, kamay (central sugar aron dili kaayo lagom), etc. Unahon pagpabukal ang landang ug tapioca pearls kay dugay mohumok.

Quote from: sixlittledocks on May 14, 2009, 08:04:15 PM
ag tuyom naa tunok,ag swake wla,,,btaw dli ko sure pero ag taste is the same ra....

Ang tuyom tag-as ang tunok, moabot man gani og 5 inches ang uban. Usually lubos itom ang iyang kabhang. Ang iyang unod darker gamay kay sa suwaki. Ang suwaki mas dagku ang kabhang, dunay nagda'an-da'an nga mga kolor, morag stripes ba, gikan sa baba ngadto sa sampot. Mugbo ang tunok sa suwaki. Morag "stubble" haircut. Mas lapad pud ang iyang unod kon itandi sa tuyom. Kon makatunob ka og suwaki dili kaayo sakit, pero kon tuyom na gani, magping-it gyud ka sa kasakit. Busa kon mahitabo kini, "panaa ang natunkan sa sidlit sa imong pantug" (simply, ihi-i). Aron kuno mahilis ang tunok nga daw basuni.   

Bilib jud ko nimo Raqz, tukma gyud nga Proud Boholana imong user name kay bisan kon natapnas na ikaw nianang halayong dapit, imo pa gihapong gimatuto ang atong mga kinaiyanyong mga pamaagi sama nianang pagluto og binagow ug tinughong. Sa sunod, paglandang.

Kanang unom ka hagsa nga busay ginganlan kana og Kabanti.an Falls. Ang usa nga habog ginganlan og Pi.ong Falls. Both falls empty into Moalong River.

Mihuot na ang akong lawas sa akong mga pantalon tungod sa way puas nga pagpamista. Hangtud pa ni sa June 13, pista ni San Antonio de Padua, ngadto sa June 29, pista ni San Pedro ug San Pablo.

Quote from: bol-anon nga cebuano on May 16, 2009, 01:54:56 AM
di ba ang abatan bridge sakop pa man na sa cortes? murag utlanan na sa maribojoc ug cortes.

Both towns share the same boundary, the river. So ang Abatan Bridge morag dili nato ma classify nga sakop sa usa ka lungsod ra gyud. But anyway, naapil man na siya sa national highway.

Quote from: Raquelproud boholana on May 16, 2009, 01:56:43 AM
Kanang champorado or samporado ang tawag namo ana kay tinughong.Bisaya jud siguro ning tinughong.

Kanang champorado Raqz naa jud nay tableya. Kanang tinughong usually kamay ra gyuy sagol. Pagkaon na namo, tinughong mga mais, kaniadto sa panahon sa kapit-os.

Mahagad gyud si Michael ani og collect and publish sa mga tampong balak sa TubagBohol. Great idea, Mike, di ba?

Quote from: Macky Ferniz on May 16, 2009, 01:43:35 AM
Murag ang 'Pakulo' sa bisaya walay translation: Ang tawag ana sa taga Bohol "pang style-style" or "pang pa view".

Sa Tagalog kanang pakulo morag gimmick or any activity that enhances a main activity.  In the '70s a weekly TV variety show was entitled  "Da Pakulo". Didto nagsugod ang paggamit ana nga pu'onga sa mga Bisaya. Ang paglitok ana sa mga Tagalog sama sa "magulo".

Quote from: Macky Ferniz on May 16, 2009, 01:00:49 AM
Matod sa mga taga Loon, tiawan kuno nang Abatan River, naay abat.

Daghan na pod ang na disgrasya aning dapita.

Ang origin sa ngalan sa Abatan mao ang "abat", which means to meet or "tagbo", kay kanang lugara kaniadto wala pay taytayan, busa tagboon o abaton ang mga tawo sa matag tampi sa maong suba. Kusog ang negosyo dihang dapita kaniadto tungod sa pag-abat-abat sa mga tawo ug mga igbabaligya. Walay mga abat (as in ungo, etc.) dihang dapita, although dihay daghang disgrasya diha sa una, the most tragic was that one nga nahulog ang trak pasahero.an unya tulo ka mga igsoon nga taga Loon (Recamadas, tag-iya sa UB branch), nakas-a gyud. That happened in the '70s. 

Tinuod labihan kalami ang kalamay
Apan paghimo niini walay sama ang kabudlay
Sa kainit sa kalayo singot mo managayday
Kay sa kanunay kinahanglan mang magsugkay
Aron masagol pag-ayo ang pilit, tuno ug kamay   
Kay tuyo man nga ang kumakaon malipay

Quote from: benelynne on May 15, 2009, 04:35:44 PM
Koddi,

Di ba "paudyak"? Tuon sa kog Binisaya diri kay daghan sagol akong sinultian.

Wa ko makadungog nianang "paudyak", tingalig naa na nga pu'ong sa mga katigulangan.  Sa Bohol naa tay mga pu'ong nga morag atoa ra, sama sa bungay, danggay, himi, gunja, jamo (for kaayo as in "mako jamo", or for "wa jamo", absolutely none).

Tomorrow, 16 May 2009, is a historic day for Bohol because National Historical Institute (NHI) markers will be unveiled at the Our Lady of the Assumption parish church and convent of Dauis, Saint Vincent parish church of Maribojoc, and Castillo de San Vicente (more popularly known as Punta Cruz Watchtower), also in Maribojoc.

Tinuod labihan kalami ang kalamay
Apan paghimo niini walay sama ang kabudlay
Sa kainit sa kalayo singot mo managayday
Kay sa kanunay kinahanglan mang magsugkay
Aron masagol pag-ayo ang pilit, tuno ug kamay   
Kay tuyo man nga ang kumakaon malipay

Quote from: Raquelproud boholana on May 13, 2009, 02:00:00 AM
Nag unsa man ka sa isla sa Pangangan Koddi hehehhe.Kanang mga mangrove diha perti daghan na ug kinhason dawdawo,tagimtim,ug adto sa hunasan daghan lukot ug aninikad.Di lang kay langgam imo kit an diha naa poy tiaw hahahha bisan gani kanding kita ka manabsab sa katungan kanang diha na dapit sa lungon este san isidro sa calape.

Ha ha ha! Daan pa lagi ko nga mo react ang Miss Pangangan nga tighimog binagow. Bitaw, Raqz, tig-adto ko sa una kay na involved man ko og usa ka foreign-funded nga project nga usa ang Pangangan sa mga pilot sites.  So kanunay ko didto. Diha man gani toy community leader didto nga lalaki gyud, dili "da uy", apan ang iyang angga Inday. The last time  I was there was a couple of years ago kay mi attend kog civil wedding nga didto gipahigayon sa resort ni Mrs. Bollozos. Diha koy boss sa una nga ang iyang asawa mao ang inila nga artista sa lilas Binisaya nga mao si Olivia Solis, a former Miss Bohol who is a native of Pangangan. Remember the song, "Dawata na Olivia"? Para to niya, theme song pud sa iyang movie. Mga gwapa jud diay nang taga inyo Raqz, ug ikaw ang nag-una kanila.  

Kanang Abatan River nahisakop na sa daghang lungsod, apil ang Antequera, Cortes, Balilihan. Maayo gani kay wala siya nganli og ngalan sa usa ka lungsod. Unlike ang nabantug nga Loboc River nga ang bukana niini atua sa Loay. Busa ang mga taga Loay moingon nga Loay River jud na. Ambot kaha sa ibabaw sa Loboc kon ginganlan ba pud nila og Sevilla River nang naay hanging bridge, kay mopatighug ra ba pud na sa Loboc.

Pagkahanas baya mogaray nimo, Glacier.

Para anang "pakulo" mahimo man tingaling gamiton ang "paukyab". Naay mga wild translations sa mga underwear: "pantaplat" from "panapton nga itaptap sa bil*t; "sanggay", from sangga sa lag*y. Ha ha ha! Naa pud tingaliy "pantapso" or "sangtoy", ha ha ha!

Fortunately, in my hometown, a center is actively pursuing research and training on culture, heritage and the arts. Its staff are currently conducting cultural and heritage mapping in every barangay to gather information on, among others, local myths, legends, folkways and beliefs. Someday, they will rewrite the town's history and determine what truly is our cultural identity.

You can also google for "Katigbi" and you will be surprised that the plant is well described by science.

All you have to do is google for "Job's Tears" and this is what you will get:

Katigbi / Coix lachryma Linn./ JOB'S TEARS: Herbal Medicinal ...
- [ Isalin ang pahinang ito ]
Katigbi, Job's tears, Coix lachryma - An illustrated compilation of Philippine medicinal plants by Godofredo Stuart, with botanical information, ...
www.stuartxchange.com/Katigbi.html - 16k - Naka-cache - Mga katulad na webpage

Binisaya gyud. In fact giapilan niya og Binisaya nga dili na ta makasabot sama sa mga adlaw sa semana (dili diay Lunes, etc.), mga ngalan sa tudlo sa kamot, mga ngalan sa bulan sa tuig, etc. ug daghan pa.

Sigi lang, one of these days, I will tell Bertsal about the real "katigbi". I have relayed the info to one of Catigbian's SB members ug nalipay siya kay wala man kuno siya makahibalo sa ininglis sa "katigbi".  Pareha ra ni sa case sa lola sa akong brother in law who insists that  the spongy "ambalang" or "amba'ang" is called "gusu" (Euchema) in her native province (not Bohol).   

Katigbi is Job's tears. Pangutana sa mga tigulang kon unsang tanuma ang ilang himoong rosaryohan kaniadto. Moingon gyud silag katigbi, and they are correct. Surf the net and compare the two plants and you will know the difference between the two plants. I happened to study both plants in my Weed Science and Plant Classification subjects, both their botany and economic significance, while I was in college.

Naglaway man gihapon kong nagsud-ong nianang imong binagow, Raqz uy. Diri sa amo, makapalit ko og binagow kada Sabado ug Dominggo. Tag P12 each na kay kuryente na may nag grate sa balanghoy, dili na kinamot. Tulo ka klase gihapon: puti-tab-ang, kinamayan, ug kinamayan plus lubi. Usahay dad-an ko sa balay og gikinamut jud pagbanggud, kanang walay timpla, init pa kaayo. Pirting lami-a.

I wonder if during the time of Mariano "Anoy" Datahan land reform was also practiced.  It is also interesting to know how the Homestead Law was implemented in Bohol and why most of those who benefited from this national act are farmers from Loon. This fact, however, is not found in any document on the historical development of host towns like San Miguel, Dagohoy, Danao, Catigbian, etc.  Very old farmers in central Bohol talk about "homistid", "umistad", etc. obviously referring to "homestead".

I read the more complete version of Paul Scriven's 1900 diary. It contained some details on Tagbilaran, Baclayon, Cortes, Maribojoc, Loon, Calape and Tubigon that can be used if concerned persons from these towns are eager to write their towns' histories.  Ma google ni siya.

Si Engr. Jes B. Tirol nagtudlo og Binisaya sa University of Bohol.

Other movies with Bohol scenes:

1. "Aguila", where some streets and buildings in Tagbilaran were captured while Christopher de Leon was looking for his father, played by Eddie Garcia.

2. "Puri", a story about a girl with split personality, starring the controversial Stella Strada who later committed suicide.  Shot in Chocolate Hills, Badiang Springs, Bohol Beach Club, Clarin House in Loay, Loon Church, etc. Produced by Larry Jao (Larry Jao Productions, famous for its so-called "bold" films). Larry is from Catagbacan, Loon. 

3. That movie, I forgot the title, starring John Lloyd Cruz and Bea Alonzo. It featured the Loboc River Cruise, Chocolate Hills and the old church of Alburquerque.

4. An international movie, the title of which I also forgot, which was directed by Michael Stone, husband of Boholana Bb. Pilipinas alumna Taina Manigque.  Shot mostly in Tagbilaran.

5. "Muro-Ami", a movie about illegal fishing that won an international award for Cesar Montano and the movie itself. Shot in Panglao and Loon and the seas off Panglao, Dauis, Tagbilaran, Maribojoc and Loon. Introduced was Rebecca Lusterio who won a Best Child Performer in all award-giving bodies. It also featured more than 20 fisherfolk from Napo, Loon who were described as natural actors.
 
6. "Panaghoy sa Suba", Binisaya movie directed and starred in by Cesar Montano. It won a lot of awards during a film festival. Rebecca Lusterio, now grownup, got a Best Supporting Award for this movie.

7. "Panday", a TV teleserye, starring Jericho Rosales and Heart Evangelista; shot in Carmen, Anda, Loon, and other towns.

Mine is a reinvention of my nickname plus my grandfather's last name.

Let's go back to "The Case of the Missing Hun" (or Hunanian?). Nakit-an na ba ni siya? Pero kon wala pa, maghisgot na lang ta sa dapit nga gitawag og Hunan sa Lungsod sa Buenavista. Mas nailhan kini nga maoy dapit sa main public market sa maong lungsod. Low-lying ni siya kay naa man sa katunggan area, ubos sa tulay.  The place doubles as the jumpoff point for Buenavista's populated islands, most notably Cabul-an.

Nan karon, kay "Ask Lang Ko" man kaha ning atong lindog dinhi, kinsa may nakaadto na sa Cabul-an? Kay wala pa ko.

Nindot baktas-baktasan ang tahang sa Panggangan. Labi na kon maayo ang panahon. Makahanggap pa ka og lab-as nga hangin, makakita ka pa og daghang mga langgam. Kon hunas, makapanghapit ka pag panginhas. Pero kining tanan ako lang gi imagine kay magsakay man gud ko kon moadtog isla.

Kanang kalamay nga ubi pilit gihapon ang gigamit, with ubi flavor lang. Naa na man gani squash kalamay. Both plus the original Can-upao kalamay are sold at BQ.  Wala pa ko lamii sa squash kalamay. Sa tanto-tanto na tingaling kaon ani una pa ko maganahan.

I had quite a few subjects in Botany, Plant Breeding and Weed Science while I was in college, that is why long time ago nakahibalo na ko kon unsay cattails ug unsay katigbi, and they are not one and the same plant species. You can surf the net for "cattails" (ikog sa iring) and "Job's tears" (katigbi) and you will know the big difference between the two plants. Sorry, but your teachers were wrong. Ang katigbi mao nang gahi kaayo og bunga, himoong rosaryohan sa mga katigulangan kay morag beads ug dali ra tuhogon. Chic, if you are from Catigbian, please spread the correct information because I know most Catigbianons haven't even seen the plant and don't know its English name.

The cattail plant (Scientific name: Typha latifolia) is not "katigbi" because it does not produce a beadlike hard seednut but a clump of small fruits developing from a dense cylindrical spike of flowers. Cattails are marsh-loving plants and they have flat leaves that are used in making rush mats, chair seats, handcrafted bags, etc. "Katigbi" (Scientific name: Coix lacryma-jobi) grow on dry land and have much shorter leaves. Its seed is already polished and has a hole through it.

"Ca-", "Cang-" and "Cam" also mean "belonging to". For example, Cambintoy, which means the place belongs to Bintoy or where Bintoy lives.

may 15 na ang pista didto sa Nagtuang, daghan na manghapit sa falls

How about Alicia Bridges' "I Love the Night Life"? Alicia Bridges ba to? Di ba mao ra man ni iyang hit? I can't recall any song of hers nga mi hit. Dinhi sa Philippines, the People Power song "Magkaisa" was a big hit. Its singer, Virna Lisa, was never heard of after that song became a hit.

wala man na tago-i. mga negosyante man gud nang taga loon, mao nga kadto rang mga mangahoyay ang nakakaplag niana. karon nga nauso man ang extreme adventure ug nature trekking, mao na nga nakaplagan ug nabutyag sa ubliko.

This remains my favorite poem. So does "The Clay of Youth".

This is a favorite of mine. In fact, I recited this in class when I was in high school.  All of us, in fact, because it was a class requirement. I remember laughing in silence because one classmate pronounced the words the "hard" (pinagahi) way, as follows:

U captin ! my Captin! our firpul trip is done,
The ship has widerd every rack, the prize we sut is won,
The purt is nir, the bills I hir, the pipol all exulting,
Wayl palu eyes the stidi keel, the visil grim and diring;
But u hart! hart! hart!
u the bliding drops of rid,
Wir on the dick my Captin lies,
Fullen culd and did.

Ang van rental mas mag-agad kon asa dapit ang adto-an. Usahay naay moabot og 4,000 per day. Kanang 2,300 for 8 hours, am sure wala pay labot ang Sagbayan Peak ana kay layo man gyud to after Choco Hills.  Karon mo average na og P3,500 per day ang van rental diri sa Bohol.

Quote from: Lucky09 on May 01, 2009, 06:43:43 PM
Hi!! I am new here in this website. Koddi, do you know the history of the Salinas family of Loon? The mother of my lola is a Salinas from that town. But we are not acquainted with them. She left when she was still in her teens I think.

Welcome sa TubagBohol!  Daghan kog kaila nga mga Salinas. As regards your greatgrandma, masubay ra na kay naa pa may makasubay nga nahibilin sa Loon. Unsay ngalan sa imong greatgrandma and your grandma? 

Naglagot ko sa Department of Education kay gitangtang gyud ang Spanish sa High School ug ang 12 units (4 semesters) sa College. Kon naa pa untay Spanish nga subject karon, makasabot gyud unta ang mga batan-on kon diin gikan ang mga pulong Binisaya sama sa lamesa, kumusta, pago, antiyohos, kasado, simbergwensa, kanta, tokar, komidor, ug uban pa. I love Spanish pero dili na ko hanas ani nga lenggwahe bisan og sigi kog ka flat 1 ani pag College. Imagine, na memorize nako ang Mi Ultimo Adios sa una, karon wa na. " Adios patria adorada, region del sol querida, perla del mar de oriente, nuestro perdido eden. A darte voy alegre, la triste mustia vida . . . " wa na, kutob ra diha.     

Long time ago, I read an article about a Filipino couple managing a store selling all-Pinoy products somewhere in Europe. Siyempre, mga Pinoy and other Southeast Asians ang ilang mga clients. One day, diha kunoy "nasaag" nga puti. Nangitag Skyflakes. A Filipina friend of hers kuno let her taste the crackers. Lamian kuno kon ipares og kape.  After her, daghan nang mga puti mosulod sa ilang tindahan mangitag Skyflakes. The crackers must have a "global" taste if there is such.

Speaking of crackers, naay lain, ginganlag Fita. One time nangaon mi og Fita with some Swedish friends. Sigi silag pangatawa kay sigi man kog pangutana nila, "Do you like our Fita?" . A'ng-a'ng mag dili sila mangatawa, kay ang pu'ong nga "fita" bil*t man diay sa ilaha. Ha ha ha!           

Mouli kay motan-awg drama sa Napo.

Quote from: Raquelproud boholana on May 01, 2009, 10:29:27 AM
Mouli ug pista sa Bohol kay mawili sa mga kalingawan tempong pista.Naay rayna rayna unya disco taliwaa sa kabasakan ug di sa ilawom sa kalubihan kurawan ra ug pukot sa bunsod or kanang ipil  ipil nga kahoy payts na.Naa pa jud ang sabong or buwang.

Tinuod jud na Raqz. Sa amo ganing baryo, mga palwa ang ikoral inig disco sa bisperas. Inig kaadlawon, tangtangon ang mga palwa kay isugnod kon magluto sa mga kawa. Basta piyesta sa among baryo, pakan-on sa kapunungan ang tanan sa usa lang ka lugar. Inig pista sa lungsod, maghikay mi kada balay.

PINAKApaboritong PASYALAN? Wow, TAGALIG, he he he. Bitaw, favorite nako, sa pagka karon, ang Rock Island Cove sa Basdio on Sandingan Island. 

Lami ang lechon, no?
Lami ang lechon, ha?
Lami ang lechon, sa?
Lami ang lechon, gay?
Lami ang lechon, an?

Pareha ra ang sense ani nilang anan, nangayo lang og confirmation.

Joke time sa ta: Naay one word nato nga kon kaduhaon pagsulti, complete statement na. Unsa man? He he, mao ni: "Kabahong kabahong!" (Credit to Coycoy Ponte.)

Naa poy usa ka syllable nga kon kapitoon (7 times) pagsullti, complete statement gihapon. He he, mao ni. Diha kunoy nangutana nganong nahulog si Pulano sa hagdan. Tubag: "Ang-ang, ang ang-ang ang-ang." Pero kon apiki ang ang-ang, mahimo kining "ang-ang ang-ang". Ma siyam na ka "ang". (Credit to me.)

Sigi tag improve sa atong mga port facilities and try to accredit only the best vessels, unya makawang lang ang tanan kay sayon na man lang unya ang pagbyahe sud og gawas sa Bohol.

1.  Dili kaayo brown ang Chocolate Hills kay sigi man ulan diri.

2.  Naa nay mga kausaban sa Chocolate Hills Complex, like renovated hotel and an alternative access to the top. Instead sa hagdan, naay dalan sa kilid. Naa na say landscaping sa matag kilid.

3. Dili na maka park sa taas sa CHComplex. Ihatod na lang ang mga tourists didto, then monaog ang sakyanan sa parking areas sa ubos. Tawgon na lang through mobile phone kon manguli na ang mga turista. 

4. Naa pay daghan sa pikas anang mga nag criss-cross nga wires, mas gubot pa sa lukot tan-awon ang tungod sa Rose Pharmacy.

5. Dili pa tanan kalsada sa Tagbilaran ok. Gipalapdan karon ang Gallares St. Daku pa kaayo ang problema sa drainage. Gamayng ulan, baya dayon, especially dapit sa Bohol Wisdom School and Coke.

6. Loboc and Bilar share boundaries diha sa man-made forest (famous Photographer Mandy Navasero  calls it "tree tunnel"), pero mas taas ang stretch within Bilar' boundary.  Naay joke bahin ani. Diha kunoy nangutana nga foreigner: "How fa is Lobo from Bila? " Gitubag kuno sa local "This fa", dungan sa pagpakita sa kumagko ug forefinger nga gidistansyahan lang niya og one inch. Getz? Ang dili mokatawa wala makasabot, he he he.

7. Naa pay dirt road between Sagbayan and Carmen, abog kaayo kon summer. Mao na lang tingali ni ang dili paved within the tourist zones.

8. Ang Agora dili na Agora ang ngalan, City Square na. Pero "Agora" pa gihapon ang signboard sa mga jeep. Jutay pa lang kaayo ang motawag sa Agora og City Square.

Balik ta sa indie movie about the Mabini tragedy entitled "Kamoteng Kahoy". Based on the title alone, Tagalog jud ang language sa movie. Dili gud na "kamote" sa ato ang balanghoy (usahay bulanghoy o kalibre). Si Direk Maryo J. delos Reyes ra ang Bisaya. Ang mga artista niini lunlon dili mga Bisaya. Obviously, aron masabtan sa tibuok Pilipinas.  And surprise! Pagpangukay nako ganiha sa akong "Literary" files, nakahulbot kog working script for "Kamoteng Kahoy" story written by the famous Ricky Lee, and underneath his name is that of Direk Maryo. Dili na ko maka remember kon diin to nako nakuha, although Direk and I are casual acquaintances. Maybe through Mr. Gardy Labad, the man behind Bohol's cultural renaissance.

Quote from: lindy on April 28, 2009, 01:33:04 AM
bantog ra kay nawa na ang akong barako nga ugis, imo na diay gikamunggayan swaks.

Nganong nangita man si swaks og ugis (puting manok) nga naa may daghan diha sa iyang palibot. di lang niya makita kay encantadia man. Hala ka swaks, pagmatngon jud sa imong gilaktan.

Quote from: Vito Andoline on April 27, 2009, 08:31:24 PM
kanang manokon ug mata sa tagalog = manokin

Ha ha ha ha ha! Actually, the Tagalog word is "banlag".

Quote from: bolingitboy on April 27, 2009, 10:25:10 PM
somebody should write a book about the life and times of francisco dagohoy that shows the actual independence the boholanos enjoyed during the reign of dagohoy's revolution.

Way labot ang ubang mga towns kay nanago man to sila sa mga langob ug kalasangan. Mao nga pag 18th century, wala maapil ang hinterland communities ug some coastal communities sa decree ni Narciso Claveria nga iHispanize ang mga apelyido sa mga Pilipino. Mao nga naay mga Bukag, Agad, Hangad, Bongot, Bongay, Lood, Laway, Dalagan, etc. nga nahibilin. 

That movie of FPJ was entitled "Esteban", the blind hero of the oppressed. Starring gyud ang Chocolate Hills, Hinagdanan Cave and the yet unnamed white beach in Panglao which was later named after FPJ's leading lady, Ms. Alona Alegre.  The movie was shot in the early '70s.  In the late '50s or early '60s "Lagablab sa Maribojoc" was shot in Bohol. I don't have the details of its stars. But my elder sister, a gradeschooler at that time, was an extra.

I agree, there should be a movie about Dagohoy. Kay naa na may play ana, the script could be used as basis for the movie.

Obviously, Alicia is a woman. Pero kinsa man na siya? Asawa og presidente? Ngalan sa engkantada?

Tingalig ang secret ana related sa word nga "Can-upao", ha ha ha!

Ang kinalamiang kalamay sa Bohol kadtong hinimo sa taga Barangay Can-upao sa Jagna. Well, pagsubay sa akong pag-umangkon nga nag-thesis bahin sa kalamay aron maka-graduate sa iyang Agribusiness course, nasayran nga ang paghimo og kalamay concentrated ra pod diay niini nga baryo sa Jagna. True, naa na poy lami nga kalamay gisulod og plastic, pero the traditional calamay sa Jagna mao juy kinalamian. Did you know, naa na poy kalamay nga ubi ug kalbasa. Mapalit kini sa BQ. Ok ra ang ubi. Ang kalbasa, di pa ko convinced. Kalamay is also made in Albur and Tubigon, nagpaduol sa mga pantalan. Naa man gani sa Tagbilaran, pero taga Jagna kuno ang naggama. Interesting information: ang mga bagol nga gigamit sa Can-upao gagmay, ug magagikan pa sa Misamis Oriental, from nuts with small cocoshells. Ang mga lubi man gud sa Bohol mga dagku og bagol. Kon maoy gamiton, mas mahal kon pun-on. 

UNSAY ORIGIN SA MGA NGA'AN ANING MGA LUNGSORA?

Alicia - a woman, who?
Antequera - antique? he he he; pero known man sila og mga basket
Bilar - cousin ni Pilar? He he he. Or “mag Bilar” sa haya?
Candijay - Dihay, a person?
Carmen - another woman, who?
Clarin - Loay politician
Danao - pond? stagnant water?
Dauis - “lawis”?
Dimiao - meow?, wa ko kahibawo; dim man gud (Hello mga Gallur!)
Duero - wa pud ko kahibawo
Garcia Hernandez - duha ka tawo? Kinsa?
Guindulman - gingitngitan? As in giduloman?
Loay - wa ko kahibawo
Pilar - a woman, kinsa siya . . . ngano, nganong nangalan man sa lungsod?
Talibon - “tabon”? ma pud ko kahibawo
Trinidad - another woman man tingali ni; kinsa?
Ubay - Oh, bay . . . wa ko kahibawo

I hope nga Bohol jud ang setting sa "Kamoteng Kahoy", kay si Direk Maryo de los Reyes taga Alicia man.  By the way, ang balanghoy tragedy nahimo-an na og play, gisulat ni Boni Quirog, ug gisalida na ni sa Manila early this year. Rave reviews man kuno.

Quote from: Macky Ferniz on April 26, 2009, 05:08:21 PM
Koddi, I think the incident happened sometime in March 13, 2005 and not in 2007.

Bitaw, I thought so, too. Pero gi quote ra man nako tong diha sa column nga akong nabasa.