MikeLigalig.com

I am almost always on the giving end.

Quote from: benelynne on July 11, 2009, 09:18:23 PM
Unsa ni siya Kod?

Sorry, typo error lang.

In the Diocese of Bohol, its application is called PSS or Parish Support System, a socialized money contribution scheme.

Binisaya, especially the Binol-anong Binisaya, should complete you, Lorenzo. Happy researching and learning.

Yes, kanang line of succession usa na sa mga dakung kalainan.

"Lapnis" - a strip of fiber pulled out of the banana or abaca stalk; this could be "tuxy" in English

"Lukay" - fronds (leaves) of coconut or any palm species

"Su'o", "Sulo" - dead "lukay", called so maybe because they are used in place of a torch

"Habok", "Hutok" - to form mounds when tilling the soil; one unit is called "hill" in English, but "hill",  when translated back to Binisaya, is "moto" or "bo'od".

"Salimpukot", from "salin sa pukot" - that viny noodle-like plant that hangs from or, in some cases, entirely covers the crown of trees and bushes, a parasitic vine

"Undol", "Naundol" - what happens to a coconut "tree" when its crown is lost. "Naundol" na intawon ang lubi. 

"Sandaw" - what happens to a coconut "tree" when it stops producing nuts or reduces its nut production because of very poor soil condition or due to "pagpananggot".   

I don't know of any book that teaches Visayan grammar.  There's a dictionary authored by a certain Fr. Cabonce, but it is an English - Visayan one, not Visayan - English. This means that it has a limited number of words because there are a lot of Visayan words that do not have any equivalent or translation in English. 

Pamahaw: inun-onan nga ta'ad, uyap, bulad, fruit salad (mga salin kagabii), sekwate

Paniudto: fried native chicken, adobong nukos (baga kaayo'g sulod), humba nga gi-achuetehan, escabecheng lapulapu, inatayan, mechado, saang (kinhason dagku), budbud, nilamaw (butong), tuba gibinti-an og Pepsi. (Mitambong ko'g waterworks project launching sa baryo, mao nga ingon niini ang akong nakaon ganiha. Actually "binaryo" ang pagkaluto, which means, exotic ang pagkalami-an sa mga pagkaon.)

Panihapon: bulad, pork asado, native chicken sinabawan with dahon sa sili, inun-onan, saging tundan   

Quote from: jamo2x on July 10, 2009, 10:53:45 PM
Kods, naa kaha kopya anang orig version sa sa internet o youtube para maka dungog sab ta.
kabalo sab ko anang 'buhi sa kanunay' kay kanta man sab na sa simbahan hangtud karon.

I don't think naa ni siya sa internet, except perhaps sa na download ni macky nga dili na mao ang title, pero mao ang kanta. Kataw-anan hunahunaon nga from a love song (which is the intention of the composer), nahimo ni siya nga kanta sa simbahan, and worse, usahay ipatokar sa funeral procession.

Tinigib is a local corn variety. We have a lot corn varieties. The word is used especially when we buy certified seeds of corn. We don't use it for milled corn sold in the market. So, when you tell the tindera, "Papalita ko'g tinigib", kasagaran tubakon ka kon unsa nang tinigib.   

Kanang "lawog-baboy" mao na ang stage nga humok pa ang unod sa lubi (or specifically "butong"). Note that "lamaw" is both "coco water and young coco meat" (a favorite snack food) and "moist hog feed".

Quote from: Lorenzo on July 11, 2009, 04:02:23 AM
For the term 'gikabuhi'

Limited ra ahong understanding sa Bisaya pero I know the core word 'Buhi' means "To Live"

Because sometimes ive heard the term "Gibuhi" used. Which means "To let go, to let live" diba? Correct me if im wrong.

So gikabuhi, ang meaning ani---relating to of good health, or of health?

Kabuhi, gikabuhi, kabuhi-on - these are signs that your body is not in good condition as it reacts negatively to a certain act or situation. For example, naay tawo nga "kabuhi-on" kon mokaon og lambijaw (a species of fish). Mixed feeling ni siya nga mora ka'g kasukaon, or maglain ang imong ginhawaan (stomach). Lahi ra ni sa heartburn kay ang heartburn maghuot man ang dughan.

Quote from: Raquelproud boholana on July 11, 2009, 12:37:34 PM

"Buna" or "Agtang" is forehead. Pero kon "buna-buna" na gani na, mao na kana ang area immediately above the genital, ubos sa tiyan. Busa, pagbantay mo kon hapuhapon na ang inyong "buna-buna", kay tingalig maderetso, lipaton lang ka.

"Papangig" - short for "apapangig"

"Kamot" is hand, pero kon arm na gani, "bukton" na ni siya.

"Kumo", "Kinumo" - fist

"Palad", "pa'ad" - palm

"Batiis" - usahay "bitiis"

"Kuyamoy" - fingers

"Tudlo" - fingers and toes

"Kumagko" - biggest finger, biggest toe

"Atngaw" - Binol-anon sa "atngal"

"Buto", "itlog", "lagay" - scrotum, testicle, testes. Note: "buto" in Cebu is the female genital 

"Katiw" - clitoris

"Matris" or "tagoangkan" - uterus

Quote from: jamo2x on July 10, 2009, 11:16:54 PM

kubkub - usahay gigamitan og kabra

kutkut, kawot - mabaw ra nga buho, the same words mean to scratch one's body

sungkit - is Tagalog for dughit, naBinisaya na ni nga word sa Davao

tapas og tubo - pwede pud "tub-os"

Naa koy kaila taga Cabilao nga lalaki, iyang ngalan Gladys. Dili ni siya b***t.

Naa pud koy kauban sa trabaho, babaye, nga taga Baclayon. Ang iyang ngalan ug angga is "Mylove". Imagine kon naa ni ngalana sa mobile phone directory sa imong bana . . . naa juy cellphone nga mokagay!  Ug di ba madunggan nimo imong bana nga motubag sa telepono og "Hello, Mylove" . . . unsa kahay imong reaction. 

Si retired Capt. Alberto Cainglet naay mga anak babaye nga ginganlan og Mutya, Himaya ug Pinangga.

Naay taga Loon, Joaquin Legumbres, magbabalak edad 94 buhi pa (ilado ni siya kay sa 70 kapin na iyang edad, mi enrol ni siya sa University of Bohol hoping to finish his AB course). Gawas nga mo push-up pa ni siya ginamit ang tulo ka tudlo lang matag kamot, ang iyang mga anak lunlon Joaquin.  Tawgon lang ni niya sa ilang mga angga nga mao si Uno, Dos, Tres, Cuatro . . .  miabot man tingali nig Doce.

Naa koy uyoan nga Elpidio. Iyang angga kay Juanito. Mas popular siya sa iyang angga. Mao na nga daghan mangutana kon kinsa si Elpidio, apil ang kartero.

Ang akong best friend kaniadto (RIP na ron) ginganlan og Jejoma, lalaki ni siya, named after the Holy Family.

Quote from: Raquelproud boholana on July 11, 2009, 11:36:13 AM
Sa among isla sa Pangangan uso ang ngan nga Inday sa mga laki. Baw nganong nauso pud ni.Akong cousin ang tinuod ngan Benjie unja ang angga Inday.

Tinuod jud na. Daghang mga laki (as in macho gyud) sa Pangangan nga Inday ang angga. Naa poy taga amo-a nga Neng ang iyang itawag sa tanang taw, ma-baje o ma-laki.

Ilado man kanang mga Oppus nga mga tumindok (native, original settler) sa Baclayon.

"Gaba" "Gigabaan" - the closest equivalent is karma, but "gaba" is more than "karma". It is like a bad situation befalling on someone who showed disrespect to other people (even animals) through his action or word, or who desecrated something or someone holy. "Sige, tumbi nang baki, di ba kay gabaan jud ka ana." "Tan-awa, gigabaan lagi (for example, na aksidente). Iya man gong gisupaksupak ang iyang amahan."     

"Nanu'o" "Nanulo" - to go fishing or gather shellfish at night using a "su'o" (torch, but actually a kerosene-powered Petromax)

"Bantak" "Namantak" - the first word is a gadget used in fishing for "bakasi", an eel-like fish that is found underneath rocks and corals. The second word is the verb phrase "used a 'bantak' to catch a 'bakasi'".   

Ganahan man ko nianang matang sa imong trabaho, bai. Ugaling kay, wala akoy abilidad sa paglitok sa dilang Hapones.  Just in case, matapnas ka sa Canadian Embassy sa Tokyo, adunay Bol-anon nga nagtrabaho diha nga ginganlan og Manolita (Noli) Bernaldez, taga Alburquerque.

Unhan na lang tika'g dyutay:

Mamag or maomag        -  tarsius, tarsier
Pagpanalipod                 -  to protect
Pagpatunhay                  -  to sustain, to let live
Pagpalungtad                 -  to last
Bahandi                           -  wealth
Kalikopan                        -  environment
Kinaiyahan                      -  nature
Kinaiyanhong taknaan    - biological clock

Quote from: ms da binsi on July 10, 2009, 07:59:53 AM
bitaw oi!!! wa jud batasan!

Bwa ha ha ha!  Panguli mo diri kay butangan (andaman, dili sumbagon) ta 'mo!

. . . and for today:

pamahaw: chiken tocino, tuna chorizo, buwad, kapeng mais

paniudto: munggos gisubakan og buwad with dahon sa palidja; inad-ad nga palidja gigisa sa makadiyot; and as usual, duha ka ice candy, fruit salad flavor (going veggie ta karon)

panihapon: piniritong marinated bangus; buwad mangsi nga gagmay giparisan og cold but crunchy and juicy green tomatoes; kinilaw nga litub gituslo sa sukang Pinakurat; fruit salad I mixed myself (mangga, saging lakatan, abukado, pinja, condensada, Nestle cream); ug bugnaw kaayo nga Coke, inig panug-ab madungog sa silingan!   

Nganong "tuba" man ang tawag kon mag "harvest" og saging?

Before it became a separate town, Limasawa used to be part of the Municipality of Padre Burgos on the mainland of Southern Leyte. Triana is the island's poblacion barangay.

"Gaba"
"Gigabaan"
"Nanu'o"
"Bantak"
"Namantak"
"Damas" (small outrigger boat whose hull is carved out of a single tree trunk)

"Tuba" (same pronunciation as the coco wine) also means "to harvest", BUT specifically for banana. "Nagtuba ko'g saging."  We have quite a lot of words that are equivalent to the word "harvest" or "pick". They are specific only to certain crops.

Examples:

Kutlo - kamunggay, batong, salingsing/buwak sa kalabasa, etc.
Pupu - prutas
Dughit - prutas (using a pole with or without a pouch)
Saka - lubi
Kubkub - kamote
Panglin - ubi
Ibot - sibuyas
Ani - humay
Sanggi - mais

I am glad many Boholanos have realized how rich our Binisaya language is.

Quote from: Raquelproud boholana on July 10, 2009, 11:34:10 AM
Naa pa tubil. Magtubil ug gasolina. I'm glad you ask that Lorenzo. Tubig,Tuba,Tubil

Same ra siguro ni sa Can which means bukid(mountain) like Can-upaw,Canlawi,Cangguha,Candungaw,Canlabaw

Kanang Can - , Cang - ug Cam - as in Canmanoc, Cang-iras and Cambinocot ang buot ipasabot gyud ana is "belonging to" or "owned by".  Naay mga baryo sa patag ug isla nga gasugod ani nga mga syllables.

Quote from: Macky Ferniz on June 10, 2008, 08:00:49 PM
Nakit-an na nako ang "Ako Kang Paaboton" Mao ba kaha ni.

Mao na sya Mack, pero corrupted na ang lyrics ug melody. Naa koy kopya sa arreglo nga pirmado mismo ni Nong Tining.

All our names are "almanakial", he he he.  Maria Elvira, Eduardo, Maria Belinda, Reynaldo, Mercedita, Eugenio, Alicia, Hernanciso, Wenifreda, mga anak ni Maxima Ug Felixberto. Ang among mga apohan sila si Guillermo, Juana, Victor, Agustina, Tranquilina, Antonio.

Condom - anak ni Concepcion and Domingo
Testes - anak ni Teresito ug Teresita
Tigre - anak ni Leon ug Leonila
Bontess - anak ni Bonifacio ug Teresa

Hay, pud, Candijaynon. Kay dihay akong classmate baji nga nailad. Abi niya og paste tong spermatozoa sa petri dish. Ug maoy iyang gigamit nga papilit.

By the way, naka notice mo nga kon dugay-dugay na mong wa makapadagayday, light brown ang mobuhagay, dili na puti kaayo. Mao na nga naa tay panultihon nga "change oil" regularly.

A master plan for Clarin must be different from that of Tubigon kay duol ra kaayo. Tubigon is a booming town, first class na ang iyang income classification. Kinahanglan ang mga maayong laki sa lungsod lahi ang ilang packaging sa Clarin. Labyanan ra ra ba gyud ning lungsora. What Tubigon does not have but want very much, mao nay i-supply sa Clarin. Like specialty restaurants that serve breakfast for tourists coming in from Cebu via Tubigon on their way to Sagbayan Peak.

Aside from "bahoblat", kon baba pa na, magtabisay ang laway kanunay.

"Volcano" between your legs
"Twister" between your legs
"Finding Nemo" between your legs
"Boxing Helena" between your legs
"Derailed" between your legs
"Night at the Museum" between your legs
"River Wild" between your legs
"Red Eye" between your legs
"Ray" between your legs

Quote from: Raquelproud boholana on July 09, 2009, 11:25:54 PM
Tambajang or tambayang - family ni sa imbaw . . .  balisaha - gagmay kaayo ni murag imbaw sad . . . Tuway - family pud sa imbaw . . . Dali dali - gamay man siguro ni nga sting ray . . . Sigay - mao ni gamiton sa shellcraft . . .

Tag 75 pesos ang usa ka order sa tambajang soup sa SM Cebu. 

Ang balisaha tawgon sab og balinsa'a, gamiton ni nga kwarta-kwarta sa una kon tinda-tinda ang dula. 

Tuway - sa Tagalog pa, "masabaw" ni sya, that's why naa ta'y phrase nga "tuwayon lagi na syang bajiha", he he he. 

Dali-dali - matang ni siya sa flat fish (sun fish man tingali Ininglis ani) nga naa sa usa ka side lang ang mata. Lami kaayo ni siya og unod. Pritohon lang, set aside, then ilunod sa nagbukal nga sukatoy (suka'g toyo) with spring onions. Hasta ang fins makaon, crunchy kaayo. Kon dili ka ganahan sa rough skin (ganahan ko mokaon ani), mahimo siyang panitan. Slice one side, then birahon.

Sigay - buskay, gamiton sa sungka; kapamilya sa dagkung puki (Cowrie Family). 

Gigamit man tingali na nga picture sa pre-school . . . aron ma differentiate ang "smooth" from "rough".  Bwa ha ha ha!

Or, to explain how disease is transmitted. From mouth to mouth, and from skin to skin.

Quote from: Raquelproud boholana on July 09, 2009, 11:25:54 PM
dunso- mao ni source sa lukot.Ang tae sa dunso mao nay mahimong lukot. animal ni sa dagat soft kaayo imong matumban mogawas ang marroon nga dugo basta daghan ni sa hunasan.

Day Raqz, dili na sya tae sa donsol, itlog na siya nga nagsumpay-sumpay. Kon mature na, mo brown na sya, then magbulag-bulag.

Naay municipal waters (dagat) ang Clarin pero gamay ra kay mubo ra man pud ang iyang coastline.

Kanang maong isla (actually sand bar) naa man gud na sa boundary sa duha ka lungsod.  Siyempre ilogan kay naa may tourism potential, which means added income sa whichever municipal government ang maka manage ana nga dapit.

Nah, unsaon ta man na nga ingon ana man jud ko mo describe kay wa man koy camera aron picture na lay inyong tan-awon.  Pero am sure nga mas maglaway mo sa picture. Time pa ha, kay mokaon na pud ko'g hinog nga kapayas Bisaya nga gipus-an nako'g lemonsito. Hrsssh!

How about . . .

Taina Manigque, Bb. Pilipinas Ms. Talent and semi-finalist. She was the first lady corps commander of Citizen's Army Training at Bohol High. 

Fatima Gencianos - Miss UB High School, later Miss Albay and Miss Benguet

Noemi Naron - Mutya ng Pilipinas Best in Gown and semi-finalist

Quote from: Angie Gulle on July 09, 2009, 12:44:13 PM
Pssssssst T2

Ang nakapa mabulokon niining maong lilas mao ang atong mga tinuho-an kabahin sa mga engkanto, sama sa hayag kaayo nga siyudad ang ilang gipuy-an, mosakay sila'g mga dagkung barko, magpanon sila apan magtakoban nga mga baboy, magsakay og mga nindot kaayo nga mga sakyanan mogula lang sa mga kasagbotan, mahadlok sila'g asin, ug uban pa. Directed by Chito S. Roño, kagikan og Calbayog City, Samar apan ang iyang inahan usa ka Sarmiento nga taga Tagbilaran. 

pamahaw: fried marinated bangus, sunny-side-up egg, kapeng mais; pinya Bisaya; sliced green carabao mango with uyap

paniudto: sinugbang baboy (apil tambok, unod ug atay), tinuno-ang kalbasa, init kaayo ang sabaw; inun-onang katambak; ice candy (fruit salad flavor gihapon, kay same canteen man akong gikan-an)

merienda cena (kay dihay bisita sa opisina): pansit canton nga daghan kaayog sagol; pan pinalit pa gyud sa Loon (home-made ni sya nga lami kaayo ipares og sekwate); puto bugas nga ginaling; moron; maruyang saging pinaypay

panihapon: inun-unang ta'ad; pancit canton; sardinas; sliced green crunchy kamatis Bisaya gituslo sa rock salt. Mihinay na ko'g kaon kay nabusog na sa merienda cena. Pero wala ko makabalibad sa lami kaayo nga bagumbayan ug iced tea.

Naa pa gihapoy nahibilin nga mga illegal fishers nga taga Tintinan. Bag-ohay pa lang dihay nadakpan nga taga didto.

Patas-on pa ni nato nga thread. Inig ka human, mag publish dayon ta og libro nga "Superstitious Beliefs of Boholanos".  Co-authors tang tanan.  Kinsay mga datu diha, hala, financial backing dayon, he he he.

Mag sugba, tuwa, kilaw na ta!

alamang - Tagalog for “uyap”

awa - dagkung bangus, para sanay

balantiyong - dili kay isda lang, mao usab kini ang tawag sa uban sa “tambaliyong”, utanon gitawag og “upo” sa mga Tagalog.

balo - "bawo”, taas nga isda, berde ang bukog

bantay-botbot - Mao kini si Nemo!

borot - “burot–burot”; “galunggong” in Tagalog

kabalyas - karabalyas

kuya - “kudja”; specialty ni sa mga kan-anan sa Kainggit Beach sa Tagbilaran

kuyug - “kudjug”; “tagum-tagum”; “padas” sa mga Ilonggo; pamilya sa mga siganid (apil niini ang danggit, kitung)

diwit - flat on its sides; sinaw ang panit; soft, hairlike fins

ibis - tam-is ni kilawon; hasul lang paglimpyo kay gagmay

manan-aw - dili lang isda, matang pud ni sa tanom (fern) nga ginganlan sa Ininglis og “bird’s nest”

mólmol - lain-lain og bulok: green, blue, brown, orange etc.; linginon ang himbis

mungit - kapamilya sa angelfish; itom; mas inila nga himoong tinabal

puki - dagku nga matang sa sigay o buskay; belongs to the cowrie family

potpot - mas inila nga himoong bulad; flat, puti-on

pugapo - lapulapu

pugot - naglabaw ang simud; sometimes used as a derogatory description of a person nga busngi-on.

rompi - barracuda; rompe de candado

saguksok - baratohon nga isda; pero mahal kon processed into fish tocino; bukog saguksok nang gibaligya sa Tabo-an, Cebu uban sa mga bulad. Lami ni nga appetizer. Quick fry lang (less than 10 seconds), pwede nang isumsum sa beer
   
sapi-sapi - dili kay isda lang; gamay nga tabanog usab kini

tad - "ta'ad"; mora’g bitin ang himbis, combination of light brown and yellow-green; puti ang unod

talaba - Tagalog for “sisi”

tugnus - “turnos”, gagmay nga anchovy

ulan-ulan - dili kay isda ug panahon lang; kwarta usab kini nga gipamalit og boto tiyempo sa eleksyon

Pagka daghan sa isda!

marang - matang sa prutas nga kapamilya sa nangka ug kolo

mansanitas - mokahoy ni siya, gagmayg liso, mosinaw o mopula kon mahinog na; ang iyang ngalan nagpasabot nga gamayng mansanas, apan dili kini kapamilya sa mansanas

pahô - gagmayng mangga, mas lami kon dili hinog, dili aslumon nga klase sa mangga. Sa mga Ilonggo, ang pulong nga “paho” is generic for mangga

sangkis - gikan sa pulong nga “Sunkist” o “sun-kissed”, usa ka matang sa tam-is nga kahel; nahinumdum mo sa sweet Valencia orange kaniadto? Didto nagsugod ang paggamit niini nga pulong

soursop - guanabana, labana, guabano, balibanog, yabana – usa ra ni sila

sineguelas - daghan ni sa Siquijor, Balilihan, etc.

tisâ - tiesa, eggfruit

Kining baki-a mao ba pud ang tahong sa laing dapit? He he he.

. . . nga makadaug og lottery (bisa'g way pusta-pusta).

Pamahaw                           scrambled egg
                                           corned beef slices nga naputos sa itlog (break.fastfood Pinoy style)

Snacks                                chicharon sa Carcar

Paniudto                             inun-onang tamarong
                                           tinunoang utan kamunggay, tawong, batong, kalabasa, etc
                                           buwad
                                           ice candy, fruit salad flavor

Snacks                                carrot sticks with dip I made myself

Panihapon                          tinuwang isda
                                           sardinas
                                           slices of balbangaang mangga
                                           ginamos nga sisi (oyster)

Quote from: mistyeyed on July 08, 2009, 06:28:30 PM
Hehehe.tubaga sa sir.

Luod man ang akong tubag: nuka nga gipugos og ukang ang kugan . . . dah, migawas lagi ang nana. Yuck!

It is alright not to believe in superstition, but superstitious beliefs are part of our cultural heritage. In fact, many beautiful stories have been woven around these ways of doing things. They help us understand our oneness, uniqueness and cultural identity.   

Ha ha ha! Bi nu ki ki ay na man ning atong mga tigmo!

(The memory of a ) First love never dies . . . labi na kon mabuntisan ka, Inday!

Tintinan Islet in Mabini (ba ni sya?) and Mantatao Islet in Calape are home of Bohol's recidivist illegal fishers. Hasta nang mga mananagat nga nagbasi sa Dauis causeway (some of them mga maru nga Badjaos).  Habitual, kanunay madakpan, maka pyansa, madakpan na pud.

Tinuod gyud diay nga makaluluoy ning kapilyaha kay di man gani makita.

Quote from: lore_meeh on July 07, 2009, 09:51:39 PM
kan-on ug manok nasad.. d madugay basin mangakha nko ani..

Paghinay-hinay sa manok kay daghan na sila'g gipangtomar nga mga biologics.  Panagsa-i og native (free-range) chicken.

The word "bigaon" is derived from "biga" or giant taro (gabi) (Scientific name: Alocasia macrorrhizos).  When I was in grade school we would use its big heart-shaped leaves to protect us from the rain. But we had to avoid its sap kay katul gyud kaayo. That is why we describe a girl as "bigaon", "gibigaan" or "gikatlan" kon siya mag-igat-igat.       

Quote from: Raquelproud boholana on July 07, 2009, 09:38:43 PM
Dia ra ko sa kilid kilid nagpahipi hheheh.Bitaw mao pay pag uli namo sa among mubong bakasyon.
Naa pay laing binisaya.
Kining Bigaon pareha ra pud ni sa igat ug birgat.

Napauk sa laing term naglagom

Dag=yellow

Ang counting sa mga tiguwang ug numbers kay
isa,ruhan to,upat

Ahong Lola ang tawag nila duha sa iya sister inlaw kay Dhag.Pareha ra siguro ni sa Day or Inday.Karon nasunod pud ni namong mga apo nila nga among tawag sa mga baje nga suod nga ig agaw is Dhag.Ex. Kumusta naman ka Dhag?Gaba Dhag kadungog ka sa balita?Unsa man Dhag?

Wow, bilib na ko nimo Inday Raqz. Maayo gyud ka himoong resource person or informant sa gitawag og heritage mapping.  Daghan kaayo ka'g na retain nga mga kasayuran kabahin sa imong gigikanan.

Quote from: Bambi on July 07, 2009, 09:32:53 PM
You made me too curious Koddi.  Hi you know them? One of them whahahaha...I was there during the burial of his mother. How are they?  How is Arthur, Alex and Inday?

Actually, we went to the same high school where they were campus figures especially Meloy who I think was the most tisoy among them and a good dancer,too. Acquaintance lang mi pero dili suod kay dili man mi pareha og year level. And I think they can only recall my real family name. Meloy married a neighbor of his and both are now based in Samar where he is a municipal accountant. I don't have any info on all the others. I have not seen them in many years.  Kon contemporary mo ni Inday Eufronia, it must be Meloy. Tag-anan nako no? Kay magulang man nako si Meloy ug Inday E,  then manghod ra pud nako si Nestor ug Sandy. Handuma na lang kadtong mga adlaw nga malipayon ka sa iyang mga bukton. Ha ha ha!

Quote from: Bambi on July 07, 2009, 09:19:04 PM
Hi Koddi! . . . I knew somebody before from Tubod Daku, Saldana, haskang gwafoha pod. How I wish sa una nga mataga Loon unta pod ko!

Uyyy, sorry Bambs. Abi ko man og syalan. Kanang mga Saldaña mga ambungan jud na sila. Kinsa man nila ang imong nauyab. Si Nestor? Si Sandy? Si Meloy? He he he. Nestor was my niece's uyab sa una.

Quote from: Raquelproud boholana on July 07, 2009, 08:39:24 AM. . . ug akoy daga di ko makigdate sa katungganan kay itloganan jud bitaw na unya daghan tangkig . . .

Day Raqz, mogawas ra man nang tangkig kon thrilling na. Mag-date lang gud. Dili lang mag thrilling-thrilling.

Quote from: Bambi on July 07, 2009, 09:01:14 PM
2. maghabol man siguro 

butones ug ojales

Quote from: benelynne on July 07, 2009, 07:53:10 AM
Koddi, mogamit man pod ang mga Tagalog sa pulong nga "hitik" nga sama ra sa Binisaya ang pasabot. Dili kaha ni usa sa mga "invasion" sa atong pulong, o kita'y nag-invade nila?

Usa ni sa mga pulong nga anaa sa duha ka pinulongan, unya managsama usab ang buot ipasabot. Dili ni nato matawag og Tagalog invasion kay, actually, pareha ra baya pud ta og origin sa atong language. Some words like langit, bato, buwan, sulat, etc. are present in both languages, parehas ang paggamit, ug dili exclusive sa usa lang.  Naa man goy Tagalog ra jud like "sayang" which has replaced the Binisaya words "usik" and "anugon".

Quote from: taga tigbao on July 07, 2009, 09:05:55 AM
dili jud bay koddi, ang kulerat sa amo (sa southern leyte) expression pud gajud. sama ra pud paggamit sa kulera. siguro derivative ra sija sa kolera.

Yes, familiar ko ana kay sa Leyte man ko nag-eskwela, unya daghan ko'g mga barkada nga taga Saudi (that's how we call them mga Southern Leyteños).  Parehas ra na sa "Makasala pa ko og mortal sin" nga gimubo diri sa Bohol ug Cebu into "More pa", and in the Waray-waray region into "talsin".  Kana bitawng mo-swear ka nga nagtug-an jud ka sa tinood, dungan sa pagkurus sa liog sundan sa pagkurus pud sa duha ka forefingers.

Quote from: taga tigbao on July 07, 2009, 05:21:09 PM
ara na mang ka advance ning discussion dire. hehehe. wa na makaya sa ahong brain cells, nangbuto na sila. hehehe

Bwa ha ha ha! A'ng-a'ng og di mobuto imong alimpatakan nga mampor ug donsilya ra man unta ang hilisgutan, sayon ra man unta na kaayo pagsabot, unya gilisudlisud pa man ang imong tingkoy, he he he.

Nahimo na jud hinoon nga pang tigmo ni nga thread kay "bugtong" may Tinagalog sa tigmo, he he he.

Sa ibabaw kadarohan, sa ilawon kabatuhan. Unsa man?
Bukiki-a nang imoha, kay isulod ning ako-a. Unsa man?

Kinsay mga Bol-anon nga graduate sa University of San Jose Recoletos in Cebu City.  Josenian ko. Bachelor of Laws 1999.

Quote from: janjan on July 07, 2009, 03:41:36 AM
ah ka nice di ay nimo jamo2x naa di ay ka sa big apple ay ka lami sa jollibee hayyyz kanus-a pa kaha moabot na jollibee diri sa Vancouver

Wow! Naa na diay Jollibee sa Queens, NY. Diri ra baya sa RP nga local fastfood chain ang nag dominate instead of MacDo. Amazing kaayo ang pag expand sa Jollibee in almost all continents.  Pag franchise og Jollibee diha sa Vancouver, Janjan.  Daghan bitaw mga Pinoy diha. Nice baya nang Vancouver, urban kaayo pero duol ra sa nature.  Galing lang kay wa jud ko makasuroy diha bisag kaduha na ko nakaanha. Kay padung man ko adto sa Winnipeg, diretso pa gyud sa very gamay nga city sa Portage la Prairie where I met only one Filipino. I was also the only Filipino she met in five years, matud niya. Mangita lang gyud ko didto'g Chinese retaurant aron lang makakaon og Asian food. Mangita man lagi gyud ta'g rice.

Kana gyud, mao nay klarong 'sano.

This is a fun thread. Kon motaas pa ni, naa nay Goofy Dictionary ang Tubag Bohol.

Quote from: Candijaynon on July 07, 2009, 05:59:49 PM
Nganong tsinelas man ang delicious? Wa jud ko ka get.

Kay dili man sapatos . . . busa . . . tsinelas sya! Ha ha ha! Getz na?

Haaaay! It's either katulgon ko kay palis na, or lahi na jud ko nga generation . . . kay nagparok man ko sa sinehan pagtan-aw nako sa Transformers.  Mora ra man ko'g nagtan-aw og hi-tech nga Rubik's Cube. Way molalis ha . . . respetar sa maguwang. He he.

When it comes to poetic license hinoon, sakto man si Inday Misty nga magdepende sa dapit ang pagsabot sa mga pulong nga gigamit sa balak ug prose. One good thing with Inday Misty's mga sinulat is iyang gisagol ang "balak", which traditionally uses the rhyming technique, ug ang free verse, which is debatable pa hangtud karon kon matawag ba nga "balak". A poet friend of mine calls this "gawasnong pagtagik".  Kon basa-basahon nato ang makalingaw nga sinulat ni Inday Misty, atong matataw nga wala siya magdako sa Bohol. Mora'g didto niya gimatuto ang iyang Binisaya sa southern Mindanao, like Davao, because of the use of some Tagalog words like "handog" (halad), "tama" (husto / tukma). I encourage Mistyeyed to compile or publish her works kay dili lang kini sila makalingaw basahon, mahimo usab kini nga subject for research on linguistics, or how Binisaya evolved into different varieties, just like Binol-anon which is not a dialect but a variety of the Sinugbuanon language.   

Pastilaaaaan baya diay ning abukado. Kon hisgutan na gani, bisa'g asa na lang padu'ong. Usually ra ba kay adto sa lami. Pero bisan pa'g ta.i ang sugdan og hisgut, adto gihapon padu'ong sa lami. Ha ha ha!

OK man kaayo ang pagtanom og exotic or introduced tree species like mahogany and gmelina (yes, it is spelled without an "e"), especially if we look at the economic benefits, but the problem is these species have allelopathic effects on our endemic or native species of plants including trees. Allelopathy is the inhibition of growth in one species of plants by chemicals produced by another species. When these allelochemicals are produced as secondary metabolites and released into the environment (soil), they inhibit the development of neighbouring plants. 

On the other hand, farming has become an unattractive industry especially among the youth who prefer to find work elsewhere. Diri sa Bohol daghan na kaayong mga abandoned farms, especially kadtong mga rainfed. Ang makasalbar ra gyud tingali sa atong agriculture industry is to plant perennial crops like fruit trees.

The honorific title "Don", which is very common here in the Philippines and therefore needs no further elucidation, has nothing to do with the etymology of the word "donsilya" which is one of the common terms we use for "virgin". The others are "putli" (virgin or pure) and "ulay" (more commonly used for an untouched older woman, or a spinster, as in "dalagang ulay").  "Kaputli" is, therefore, virginity, or the state of being pure.  "Kinsa ang naggutay-gutay sa putli mong mga gihay?" is a poetic line for "Who deflowered you?"  "Gutay" is to tear; "gihay" is petal. 

In much the same way, "Mam" (from Madam) and Por (from 'por favor') did not evolve into the name of a person which is Mampor.  Mampor is more like Magellan. So, when we say "sa panahon pa ni Mampor" and "sa panahon pa ni Magellan" we mean the same thing. It's like the event happened before history was written. But we can also use it to describe a very old item or old-looking thing like an old pair of shoes: "Daana na anang imong sapatos, uy. Gisul-ob pa man na ni Mampor." 

Dilihensiya                           - Dili man gid siya manok, eh
Miguel                                  - Babae ako!
Half-brother                         - Kalahating bra ang naroon
Delicious!                             - Tsinelas!
Lollipop in Bohol                   - Mikalit la'g patim-aw ang anak ni GMA diri sa ato.

Other Tagalog words mixing with our Binisaya:

namanhikan (namalaye)
ninong / ninang (maninoy / maninay)

Quote from: Candijaynon on July 06, 2009, 11:20:08 PM
Labihan kalami Sir kay fresh pa kaajo ang tuna from GenSan. Kung naa pa lng ka dire sa Mla. Sir tagaan ka naho kay nabung na mi kaon tuna gikan sa mga planta. Ako na lng gipanghatag sa amo mga silingan.

Favorite ra ba jud nako nang tuna. Ituslo ra na nako sa wasabe sauce, ok na. Well, the other day nakakaon man hinoon kog tuna kinilaw sa JJ's Seafood Village. 

Quote from: taga tigbao on July 06, 2009, 01:16:25 PM
abay lorenzo, ang kulirat way direkta nga translation sa English tungod kay kini expression ra man nato.

You must have meant "kolera", a common expression in eastern Bohol. "Kolera, nganong karon pa man ka mipatim-aw." In other towns, its equivalents are "giahak" and "giatay". Western and northern Bohol do not use "kolera". This word must have its origin when Bohol and some parts of the country experienced a cholera epidemic before the Second World War.

Use of the word "likos": Ang mga panganod naglikos sa lingin nga kalibutan.

“Banog” (Hawk) and “uwak” (crow) are two different species of birds. “Banog” or hawk has beautiful gray or brown plumage and bent beak. “Uwak” or crow has black plumage and straight beak.

“Duyog” can also be used in this sense: Miduyog ang panahon sa gibati kong kaguol. Here the “panahon” is bad (raining).  Miduyog ang panahon sa gibati kong kapungot. Here the “panahon” is also bad (thunder and lightning).

”Himungaan” is chicken or mother hen, while “himunga” means having the tendency to bear a lot of fruit.  “Ang himungaan nagpasilong sa himunga nga mangga.” Here the mangga does not necessarily bear fruit at the time when the himungaan seeks refuge under its shade. But when it bears fruit (anytime), maghitik (profuse, plentiful) gyud ang bunga niini. 

“Panon” also applies to a group of persons (many persons) usually moving towards one direction. 

Nielmark was supposed to start working as radiologic technician at Cong. Natalio P. Castillo Sr. Memorial Hospital in Loon. So young. Sayang. My condolences.

Nangka tam-is kaayo.

Quote from: Raquelproud boholana on July 05, 2009, 02:05:35 AM
Not true.Tinuhuan nig buktot.As long as your pregnancy is proceeding normally, you can have sex as often as you like.As long as you're comfortable, most sexual positions are OK during pregnancy. Let your creativity take over, as long as you keep mutual pleasure and comfort in mind

Busa, Inday Raqz, imo jung gigamit karon ang imong pagka creative kay nagsabak ra ba ka, gipanamkon mo ang lalang ninyong duha sa imong palarang kapikas.

Quote from: monkey d. luffy on July 04, 2009, 10:37:37 PM
molagum gyud ang bata kun permi jerjeron ang mama bisag buntis.

Bwaha ha ha ha! Ma imagine man pud nato ang position!

Na solve na ba jud ni nga case?

Endangered jud bitaw ang tanan nga naa sa low-lying areas especially kon mag-ulan sa ibabaw lang, like what happened diha sa Mag-aso. Luoy kaayo tong duha, wala gyud intawn sila magdahom. My condoloences to the bereaved families. 

Quote from: Candijaynon on July 04, 2009, 10:32:55 PM
Sir Koddi maajo unta magkita ta pohon. Apil ka sa ViSCA Global Network?

Wala ko moapil ana kay kapoyan na ko. Daghan na kaayo. Dilli na maapas. Ang akong alumni contacts through Facebook ug Polyphonics website lang. Naa pa gud ning TubagBohol.

Nakapalit ko ganiha og balanghoy. Giluto nako dayon. Gipabukalan og gamayng tubig. Gituno-an, gikamayan.  Gikaon nako karon samtang nag TB.

As a sideline, my brother surfs the net, mag-atang kon unsay gipangpost sa mga private sellers (cars, house and lot, etc). He contacts them and scouts for buyers. The actual buyer does not know the seller. Anhi maka ganansiyag daku ang akong brother.  His latest sale was a car, ug nakalimpyo siyag 30k. Diskarte ra jud. Sa balay ra niya buhaton, then weekends with potential buyers. Kay naa man siyay mga regular businesses.   

Quote from: Candijaynon on July 04, 2009, 10:01:15 PM
Sir Koddi, dili ko c Venice. Taga Candijay ko, wa cguro ka kaila naho.

Morag kaila lagi ko nimo kay tighisgot man si Dr. Lauzon ug Dr. Palomar kon kinsay mga Bol-anon nga ilang mga sakop. Am sure nakaila ka nako kay tigkanta man ko inig Miss V. Ako ang nag compose sa Tambay Lantay, Ibalik ang Paraiso, Bayani sa Yuta, Basura Samba ug uban pa nga sigig patokar sa DYAC. Dia ra ko sa Central Visayas.

Daghan kaayo sa mga pulong nga atong gilitok nga abi nato og Binisaya na, like the following:

sayang
kung
pantulak
sabay
sundo
gulay
balot (wrap)
bukol
lamay
bawal
pakulo

This is discussed in another thread: The Tagalog Invasion of Our Binisaya

Quote from: benelynne on July 04, 2009, 10:09:20 PM
Bay Koddi, . . . multi-disciplinary diay gyud imong background. Sunod tuig pohon, ug madayon ko'g uli for good, bisita sa Tagbilaran aron makaistorya ta kay murag daghan ta'g common interest.

Here in Bohol, we have the Bohol Arts and Cultural Heritage (BACH) Council with divisions (music, literary arts, visual arts, theater, language, culture and governance, sites and monuments, archives and museums, etc.). I have been a member of the Literary Arts Division since 2000. 

Quote from: Candijaynon on July 04, 2009, 10:06:06 PM
Sir Koddi kaila ka ni Cletus Villamor, aho na siya brother-in-law.

Mao ba? Taga Baybay, Leyte man na siya. Brod nako na siya sa Theta Psi Lambda.

I notice that the phrase "sa imoha" (yours) is used instead of "nimo" or "kanimo" (you).

Please note the difference between the two in the following senses:

"Ganahan baya ko nimo." vs "Ganahan baya ko sa imoha." The first refers to the person YOU, the second refers to what YOU, the person, have or possess.  In fact, almost always, the latter means  "Ganahan baya ko sa imong b*s*ng."

Similarly, we should not use "sa akoa" (mine) if what we really mean is "nako" or "kanako" (me). Please notice the difference between these two sentences:

"Nganong nagsigi ka man og tutok nako/kanako?" vs "Nganong nagsigi ka man og tutok sa akoa?" The latter actually means "Why are you constantly staring at mine?". Almost always, this means "Why are you constantly staring at my genital?"

Same with "ato/atoa" (ours) and "nato/kanato" (us). "Nagsigi lagi na siya'g tan-aw sa atoa." (She's constantly staring at our genitals.) vs "Nagsigi lagi na siya'g tan-aw nato." (She's constantly staring at us.)

Quote from: Lorenzo on July 03, 2009, 03:25:31 AM
Gwapang/ Gwapa kaayo = Pinoy Form; . . . Situacion = Spanish Form . . . Sityuwasyon = Pinoy Form . . . Educacion = Spanish Form . . . Edyukasyon = Pinoy Form

"Gwapang" is actually the contraction of “gwapa nga”.  There is no such word as "sityuwasyon" here, but we have “sitwasyon”; same with ”edyukasyon”, for which we have “edukasyon”. But we have a truly Binisaya word for sitwasyon, which is "kahimtang", although a handful of older people use the Spanish "estado". 

Quote from: hubag bohol on July 04, 2009, 10:43:21 AM
Taym sa, klaroha kuno ni Doy Lorenzo. Naa ba goy honorific title nga Donsillo/Donsilla? Which part of the Spanish-speaking world man ni gigamit, and which epoch? Taronga kuno ning imong mga post kay naa baja tingali motuo nimo.

Ha ha ha! Mao pud nay akong na obserbahan sa pag analyze ni Lorenzo sa Donsillo ug Donsilla. Wa lang ko mo react. Karon duha na ta. He he he.