MikeLigalig.com

Salamat pod. I got a lot also from your postings. Nia kong daghang klasi sa isda but you had lot not in my list. I am comparing some of your fruits and trees words for possible inclusion in my lists, if I don't have some of them. Actually, I am collecting as many words as I can. I am organizing a Binisaya-English dictionary for almost a year now. So far, I have collected more the 22k words, phrases and idioms. Probably, by January, I will be ready with the manuscript. I am posting some of the collections for sharing, feedback, corrections, comments, if there are any.

Quote from: tarsier on October 01, 2009, 10:42:15 AM
Salamat pod. I got a lot also from your postings. Nia kong daghang klasi sa isda but you had lot not in my list. I am comparing some of your fruits and trees words for possible inclusion in my lists, if I don't have some of them. Actually, I am collecting as many words as I can. I am organizing a Binisaya-English dictionary for almost a year now. So far, I have collected more the 22k words, phrases and idioms. Probably, by January, I will be ready with the manuscript. I am posting some of the collections for sharing, feedback, corrections, comments, if there are any.

Tag-anan lagi naho ba bay. We share common interest. Saludar ko nimo. Unta makacome out ka ug product sa imong project. You are taking part in the preservation of our mother tongue. I salute you bay.

Quote from: tarsier on September 30, 2009, 05:47:51 PM
abri gana, n.   starter, antipasto, aperitif
adto tas guwa, v.   let's go outside
adunahan, adj.   rich, well-off
alisto, a   clever, smart, keen
anak sa gawas, n.   child out of wedlock, illegitimate child
ang naghatag, n.   donor, sponsor, giver
ariya-damyo, v.   remove the gangplank
ayaw kahigawad, v.   please don't be slighted
babaing manggugubat, n.   amazon
bag-o ang panghunahuna, adj.   innovative thinking or idea
bag-ong haon, adj.   just out of the oven or production line
balik baya ha, adv.   please come back, will you?
barahang may tawo, n.   face card
barog-barog, v.   stand idly, loiter
bii pod, interj.   good evening too
bokal, n.   vowel
buhaghag, adj.   loosely woven, untidy hairs, sparse, with big spaces in-between
bunga sa hunahuna, idiom,   afterthoughts

nindot sad ni da, bay tarsier

Friends,

The following are mostly newly coined-words to enrich our Bisayan vocabulary. Would appreciate any feedback, criticism, corrections, suggestions, etc. Thanks.

barko digira, n.  battle ship, frigate, cruiser, destroyer
barko sa lana, n. oil tanker
barko, n. vessel, ship, boat
agianan's barko, n. sea lane
andana sa barko, n. deck
ankla sa barko, n. bower, anchor at the ship's bow
atubangan sa barko, n. bow
balhin sa laing barko, v. tranship
bansilan-barko, n. dockyard
barkong sakayan sa mga aduhanan, n. luxury ship
barko's mga higanteng kahon, n. container ship
bayad sa dilantar nga paglarga sa barko, n. demurrage
bintana sa barko, n. porthole, side scuttle
bitayan sa bote, n. davit, cranelike device that supports the ships lifeboat
buhatan sa kapitan sa barko, n. bridge
destinasyon sa barko, n. port of call
enkargado sa gamit ug mintinans, n. boatswain
gairanan og lubid-higot sa barko, n. bollard
hagdanan sulod sa barko, n. companionway
hawiranan sa timon, n. tiller
kapitan, n. ship captain
kargador sa barko, n. stevedore
lawak sa mga opisyales, n. wardroom
likod nga bahin sa barko, n. stern
lubid pangguyod og laing barko, n. hawser
lubid panghigot sa barko, n. ship rope, mooring cable
lungag para sa lubid, n. hawsehole, hole on ship for its cable to pass
makina’s lubid sa ankla, n. windlass, rope winch
makinista, n. engine officer
paatras sa barko, n. move ship sternway
pag-arkila og barko, v. affreightment
paglawig sa barko, n. sailing, voyage
palutaw sa nalunod nga barko, v. salvage a ship, salvaging, refloat a ship
pangabaga sa kapitan, n. firstmate, chiefmate
rulyohanan sa lubid sa barko, n. capstan
sulatan sa panghitabo sa biyahe, n. loxodograph, logbook
sungasong/sungag sa hangin, v. laveer
tigbubo og lana, n. oiler
tresurero sa barko, n. purser
tuong kilid sa barko, n. starboard
walang kilid sa barko, n. larboard
barkong dipasahero, n. passenger ship
barkong musawom sa dagat, n. submarine
barkong sagitsit, n. fastcraft
barkong tambalanan, n. hospital ship

barkong musawom sa dagat, n. submarine

-mura ug si bay hubag ug si bay  glace ni.

Quote from: taga tigbao on October 01, 2009, 11:12:22 AM
barkong musawom sa dagat, n. submarine

-mura ug si bay hubag ug si bay  glace ni.

Ha ha ha. Dili ni ako, Bay Tigs. Ambot lang kaha si Bay Glace. Ako, bisag barotong papel, OK na, basta dili lang barkong baradiro, n. dry-docked ship.

Ikaw, sa ahong paminaw, barkong sagitsit, n. fastcraft.

Quote from: hubag bohol on October 01, 2009, 11:56:02 AM

Ha ha ha. Dili ni ako, Bay Tigs. Ambot lang kaha si Bay Glace. Ako, bisag barotong papel, OK na, basta dili lang barkong baradiro, n. dry-docked ship.

Ikaw, sa ahong paminaw, barkong sagitsit, n. fastcraft.

Hahaha. way lami nang fastcraft bay hubs, kanang inanay ra kay aron dugay moabot ba. matagamtam nimo ang biyahe, sulit ang bayad.

Quote from: taga tigbao on October 01, 2009, 12:20:16 PM
Hahaha. way lami nang fastcraft bay hubs, kanang inanay ra kay aron dugay moabot ba. matagamtam nimo ang biyahe, sulit ang bayad.

Tsk, tsk, mahilig jud kag tagamtam, Bay Tigs, da. Mora man kag nakakaon og tagam kay nabitin, bwahaha.

Hi tarsier, taga tigbao,

I am surprised we are in the same unprofitable enterprise of compiling a Visayan-English dictionary. Ako naa pa lang ko sa 130  pages (A-4, single-space) kay pahunung-hunong tungod kay kalingawan ra man. Daghan kaayo ko nakuha input diri sa TB, and I am also willing to share my compilation as soon as it is in readable format.

Taga Tigbao, bilib ko nimo, bisag baby face, lawom ang paghigugma nimo sa atong natawhang pinulungan. Naa ra man diay ka sa Manila, next year, hapit na ta masilingan kay diha ko ma-base sa BF Paranaque. Imbitahan ta unya ka ug maka-settle na ko, aron hisgutan nato ang dictionary. My work is mainly translation (mostly Japanese to English, and vice-versa; and Japanese, English to Tagalog, Cebuano, Hiligaynon, and vice versa). A few months ago, I was busy translating TV footages taken in Bohol, Iloilo and Puerto Galera from the local dialects to Japanese. That's the reason why I have been compiling my own dictionary. Pero ron, pahuway sa ko sa dialects kay akong trabaho ron computer-related documents (English-Japanese, Japanese-English), which will continue until next year when I'll be home for good in Manila. We could come up with a jointly-authored dictionary, together with HB, Glacier, Koddi, Raquel ug katong uban pa nga daghan kaayo input diri.

Quote from: tarsier on October 01, 2009, 10:42:15 AM
Salamat pod. I got a lot also from your postings. Nia kong daghang klasi sa isda but you had lot not in my list. I am comparing some of your fruits and trees words for possible inclusion in my lists, if I don't have some of them. Actually, I am collecting as many words as I can. I am organizing a Binisaya-English dictionary for almost a year now. So far, I have collected more the 22k words, phrases and idioms. Probably, by January, I will be ready with the manuscript. I am posting some of the collections for sharing, feedback, corrections, comments, if there are any.

Bay HB,

Nagtapok man mo didto sa biology class sa pikas thread. Nagpahipi lang ko kay murag bibo na kaayo ang istorya ninyo, mahilom unya'g musulod pa ko. Perteng katawa nako sa last nimong input nga word... pwede man tingali ilaray as progressive form. Bitaw Bay, lahi ra gyud ang kukabildo diri ug nia ka.

Quote from: hubag bohol on October 01, 2009, 02:31:37 PM
Tsk, tsk, mahilig jud kag tagamtam, Bay Tigs, da. Mora man kag nakakaon og tagam kay nabitin, bwahaha.

Quote from: benelynne on October 01, 2009, 03:11:09 PM
Hi tarsier, taga tigbao,

I am surprised we are in the same unprofitable enterprise of compiling a Visayan-English dictionary. Ako naa pa lang ko sa 130  pages (A-4, single-space) kay pahunung-hunong tungod kay kalingawan ra man. Daghan kaayo ko nakuha input diri sa TB, and I am also willing to share my compilation as soon as it is in readable format.

Taga Tigbao, bilib ko nimo, bisag baby face, lawom ang paghigugma nimo sa atong natawhang pinulungan. Naa ra man diay ka sa Manila, next year, hapit na ta masilingan kay diha ko ma-base sa BF Paranaque. Imbitahan ta unya ka ug maka-settle na ko, aron hisgutan nato ang dictionary. My work is mainly translation (mostly Japanese to English, and vice-versa; and Japanese, English to Tagalog, Cebuano, Hiligaynon, and vice versa). A few months ago, I was busy translating TV footages taken in Bohol, Iloilo and Puerto Galera from the local dialects to Japanese. That's the reason why I have been compiling my own dictionary. Pero ron, pahuway sa ko sa dialects kay akong trabaho ron computer-related documents (English-Japanese, Japanese-English), which will continue until next year when I'll be home for good in Manila. We could come up with a jointly-authored dictionary, together with HB, Glacier, Koddi, Raquel ug katong uban pa nga daghan kaayo input diri.

Sir,

Im flattered sa imong message. Ambot, mura man gajud ug nagdilaab ning ahong gugma sa atong pinulungan.

Sige sir, dia na pud koy daghang natigum diria, wa ko makahibawo ug pila na ka page kay gicategorize man ni nahong aho sir pero sa ahong tan-aw kuwang pa kaajo ni. Daghan pang kinahanglan maapil.

Sige sir. Maghuwat lamang ko ug makasettle na ka diria. Duol ra kaajo ning Manila libuton.

God Bless sir.

Taga Tigbao

Quote from: hubag bohol on October 01, 2009, 02:31:37 PM
Tsk, tsk, mahilig jud kag tagamtam, Bay Tigs, da. Mora man kag nakakaon og tagam kay nabitin, bwahaha.

Hahahaha. Kay lisod ang tulon lamoy bay hubs. Kay madunlan jud ka ana ba. Maajo nang tagamtam kay ang kalami imong maenjoy.

Quote from: benelynne on October 01, 2009, 03:11:09 PM
Hi tarsier, taga tigbao,

I am surprised we are in the same unprofitable enterprise of compiling a Visayan-English dictionary. Ako naa pa lang ko sa 130  pages (A-4, single-space) kay pahunung-hunong tungod kay kalingawan ra man. Daghan kaayo ko nakuha input diri sa TB, and I am also willing to share my compilation as soon as it is in readable format.

Kini si tarsier sir, murag naghigwaos pud ning ijang gugma sa Bisayang pinulungan.

benelynne,

I saw that Binisaya is not growing. It is shrinking by keep borrowing from English and other languages. The dictionaries available in bookstores are old and there are so many new words being used verbally which are not documented and captured. Whereas, there are a lot of Tagalog dictionaries. I feel bad to see the bookstores bookshelves are full of Tagalog dictionaries and there is practically none for Binisaya. There is an urgent need to upgrade, update or enhance the vocabularies and capture them into a better version of existing dictionaries. We should not allow this language to die or be buried by other languages. Next year, the DECS is going implement the directive to use native language as medium of instructions from prep until grade three. I wonder how our teachers will do it when there are no available materials, like dictionaries or Bisayan teaching books. Coming up with new dictionaries might be of help. Pursuing this project will be my legacy and contribution, if only to preserve our culture, language and help the young learn better their lessons using their native tongue. go luck also to your project. hoping too to be engaging in joint projects related to Binisaya language. thanks.

Hi Tarsier,

Abi nako'g unya pa ka mutubag, kay nocturnal man daw ka. Seriously, I share the same concern as you, Tigbao and the rest. A language will certainly fade away by disuse or attrition, especially since TV has been a very effective vehicle of encroachment of Tagalog-based Filipino not only into Visayan, which is actually the majority Filipino tongue, but also other minor dialects in our country.

I myself was alarmed at how depleted my stock vocabulary of Cebuano was, when I first received a translation job of a TV documentary shot in Bohol a few years ago. Nangutana ko sa akong mga Cebuano friends, pero daghan pud sinultian sa interior parts sa Bohol nga endemic ra gyud sa ato. Busa sa dictionary nga akong gisugdan, gusto nako iapil ang vernacular vernaculars (or sub-dialects sa Cebuano). By the way, I also speak Ilonggo (Hiligaynon) but since it is literally my mother tongue (my mother is Ilongga), it seems like a more natural native tongue to me, at least as far as the spoken aspect is concerned. Diri lang gani ko sa TB nakarekober ug nakapraktis ug ayo sa Cebuano. Dako kaayong tabang ni nga forum.

Pasalamat ko sa Makagagahum nga ang akong trabaho translation, because I just really love languages. Next year, I will be back for good in the Philippines. While continuing to receive translation jobs from Japan, I will also be based in a startup Foreign Language School in BF Paranaque, where one of the languages I will be offering is Japanese. Wala pa'y gatudlo ug Cebuano, pero kung makatigum ko'g Korean missionaries para mutuon ug Cebuano, maayo pud tingali i-offer. Daghan kaayo Koreans sa Cebu ug sa Bohol, kasagara turista.

Asa diay ka ron, Tars? Naa ba ka sa sud sa Pilipinas? Maayo unta pud ug magkita-kita ta nila Taga Tigbao aron compare notes for the love of our mother tongue. Who knows we can publish that much-needed Visayan-English dictionary. Impressed baya ko sa imong collection. Kinahanglan lang nato i-standardize ang entry formats, perhaps following Mirriam-Webster or other well-respected dictionaries.

Quote from: tarsier on October 01, 2009, 04:20:22 PM
benelynne,

I saw that Binisaya is not growing. It is shrinking by keep borrowing from English and other languages. The dictionaries available in bookstores are old and there are so many new words being used verbally which are not documented and captured. Whereas, there are a lot of Tagalog dictionaries. I feel bad to see the bookstores bookshelves are full of Tagalog dictionaries and there is practically none for Binisaya. There is an urgent need to upgrade, update or enhance the vocabularies and capture them into a better version of existing dictionaries. We should not allow this language to die or be buried by other languages. Next year, the DECS is going implement the directive to use native language as medium of instructions from prep until grade three. I wonder how our teachers will do it when there are no available materials, like dictionaries or Bisayan teaching books. Coming up with new dictionaries might be of help. Pursuing this project will be my legacy and contribution, if only to preserve our culture, language and help the young learn better their lessons using their native tongue. go luck also to your project. hoping too to be engaging in joint projects related to Binisaya language. thanks.

Bay Ben, Tigs, ug Tars,

Padayon mo sa inyong proyekto. Dili man nako linya ning paggama og diksyunaryo, pero motikdol-tikdol lang kog suggestions every now and then. I'm a generalist who is fortunate (unfortunate?) enough to be able to stay that way, but I'm genuinely interested in the preservation and propagation of our native tongue. Sorry kay na-Iningles, he he.

As a point of departure, two books bear scrutiny: An English-Cebuano Visayan Dictionary, by Rodolfo Cabonce, S.J. (Mandaluyong City: National Book Store, 1983), and A Dictionary of Cebuano Visayan, by John U. Wolff, Ph.D. ( Ithaca, N.Y.: Southeast Asia Program, Cornell University, 1972.) Kapin sa libo ang pahina sa either book.

Kining kang Fr. Cabonce morag bali ni kay English to Cebuano man ni. Mapalit ning libroha sa any NBS outlet. Morag nadato na ani and NBS kay hapit man kada tuig naay reprint. Ang kang Wolff dugay nang out of stock. Naay kopya ani sa Cebuano Studies Center sa University of San Carlos.

Sa akong tan-aw, ang gibuhat ni Fr. Cabonce simple kaayo: nagkuha siyag existing English dictionary unya gipangitaan niyag Cebuano equivalents. Daghang sipyat ning iyang libro, pero ang iyang virtue naa sa richness in synonyms.

Ang kang Wolff was done methodically (the book was his doctoral dissertation). Nag-hire siyag researchers who collected words, which he then proceeded to define after considering various submissions from his researchers. He even conducted experiments about pronunciation, etc. Usa sa nakaapan sa trabaho ni Wolff kay daghang naapil nga short-lived words and meanings nga karon after almost 40 years dili na nato masabtan. Unya dihay daghang suok sa Cebuano-speaking world nga wala maabti sa research.

Actually, naay daghang attempts karon at compiling a Cebuano dictionary. In fact there are several websites containing Cebuano word lists (e.g., www.binisaya.com), though these are mostly incomplete. Tinuod, it's high time nga naay definitive Cebuano dictionary. Anyway, it would perhaps be more advisable to first review existing literature and just fill in the gaps, rather than reinvent the wheel. 

Best regards,
Hubs

Benelynne,

Taud-taod nakong nagpuyo diri sa Tagbilaran, human mag-OFW og 22 ka tuig. Accountancy ang akong propesyon. Nag-uma ko sa Dauis og kadyot pero na-undang kay nadaot akong tuong mata.  Mao nga nakadisir na lang ko mag sulat o mag-gama og diksyonaryo human nako makita nga usa ni sa kulang nga kasangkapan sa atong mga tinun-an, mga batan-on, magtutudlo, empleyado sa gobyerno ug sa tanang katawhan nga nagkinahanglan og maayong tulay gikan sa atong pinulongan ngadto sa kahanas sa mag-English. Daghan ko ug gikahinabi nga empleyado sa korte, polis ug magtutudlo, wala kono silay makitang ma-ayong magamit nga diksyonaryo para sa ilang trabaho labina sa paghubad ug pag-interpret sa Bisaya ug English.

Ang kahanas sa English mao na sad roy gipakatulay sa maayong kaugmaon para sa mga may ambisyon. Pero dili sayon kab-uton labi na sa mga dili makatungha sa tunghaan sa mga naahan tungod sa kakulang sa kita sa ilang mga ginikanan. Seguro kong may paagi lang sila makakat-on og English nga magbasa lang og diksyonaryo, naa seguro silay puruhan makahibalag sa mga maayong kahigayunan sa kinabuhi. 

Kasagaran man god sa mga may kinaadman ug abilidad naka tutok sa lihok unsaon makagawas sa nasod aron manginabuhi na didto. Mao nga kining pag-ugmad sa Binisaya nakalimtan na lang. Dili man god kapanapian ug kasaligan sa panginabuhi. Pero sa akong tan-aw dunay bulawan luyo sa hagit nga ako karong gi-atubang. Gamay ra kaayo ang mga librong binisaya. Naay daghang Tagalog. Unsaon naman ang way abilidad sa Tagalog ug English.

Swerte pod ka sa imong trabaho ron. Talagsaon ra na nga abilidad. Seguro kong imong sutaon ang mga terms sa JPEPA, naa kay daghang makitang kahigayunan nga magamit ang imong abilidad sa Hinapon nga pinulongan. Sumala sa taho, wala pay 200 ka narsis nahatagan og trabaho sa Japan tungod sa kakulang sa kahanas mag Hinapon. Gani, daghan ang gikinahanglan nga narsis didto.

Kining pag-gama sa diksyonario dili gyud sayon. Halos tuig na ko nag-research layo pa gihapon sa manuscript stage. Gani ang bag-og diksyonaryo ni Mr. Sitoy sa Sugbo nga gipagawas lang sa miaging buwan miabut og napulo katuig usa sila makapa imprinta. Ugaling lang kay English-Binisaya ang ilang libro, imbis Binisaya-English nga maoy importante para sa mga ordinaryong tawo. Bisan sila ni John Wolff daghang tawo ang involved og dakong kwarta ang nagasto. Ingon man si R. Cabonce, dugay sab niyang sakripisyo sa iyang proyekto. Nagkasakit pa gani siya.

Mao nga kong may mahimo man ko, labi nang ako ra gyud usa nag dukiduki-sulatbasa, dili man seguro aydiyal o klasik ang mugawas pero paningkamutan nako nga sayon gamiton, sayon sabton, kapahimuslan ug makatabang gyod pag-ayo sa mga mugamitay. Malipay na lang ko nga makakita sa tawong magbasa sa akong nahimo.

Salamat,

Kay Hubs naman,

Salamat kaayo sa imong taas nga sulat ug pakita og sama nga interes sa atong mga ginahimo. Pareho ang atong pagtan-aw, panglantaw ug pangindahay bahin sa pinulongang binisaya.

Dako ug tabang nako ang trabaho ni John Wolff. Galing lang kay iyang gi-wagtang ang litrang “e” ug “o” sa iyang alphabet. Ang litrang “e” magamit sa kaayo sa pag-mugna og pulong pang-internet, sama sa pulong nga “e-mail” ang binisaya ay “e-sulat”. Diba ang “e” nagkahulogan ug “electronics.” Tungod niini, mahimo na tang mag-imbento ug binisayang pulong pang elektroniks o pang-internet sama sa “e-commerce” ngadto sa “e-komersyo,” “chatroom” to “e-lawak,” “electronics” to “e-dagitab” ugbp. Wala pod si Cabonce litrang “j”, nga diri sa Bohol daghan man og “j” ang among kapulongan. Di mi makasulti og tarong kong walay “j”.  Mura og way apil  ang taga Bohol sa iyang trabaho kay wala may “j” sa iyang diksyonaryo. Bisan pa, pasalamat kaayo ko sa iyang trabaho. Daghan kaayo og Visayan idioms nga usa sa mga importanting features sa binisaya nga sinultihan.

Ang diskyonaryo ni Cabonce naman, useful sa mga tawong ma-ayo na sa English nga gustong makahibalo ug binisaya.  Pero dako siyag tabang nahimo atong pinulongan kay nahimo mang reference ang iyang libro, ka ang kang John Wolff sa internet lang mabasa. Wala koy nakitang kopya sa iyang diksyonaryo diri sa mga library sa Bohol.

Paningkamutang kong masundan ang imong mga sugyot.

Salamat,
     
Tars, 

Nindot unta pud ug naay magsulat ug children story book nga pulong binisaya tanan. Nagkabuong buong ko ug pangita ani wala koy nakit an puro ra tagalog. Ug naa man gani magsulat ug magpapublish ani kabalo ko daghan mamalit labi na namong naay mga gagmay anak nga mixed races ug ang mga ka tribo natong bisaya diin nanglangyaw sa nagkalain lain nasud.

Quote from: tarsier on October 01, 2009, 11:07:21 PM

ang kang John Wolff sa internet lang mabasa. Wala koy nakitang kopya sa iyang diksyonaryo diri sa mga library sa Bohol.

tars,

sulayi kono sa seminaryo sa Taloto, Tagbilaran kay murag nakahinong ko nga naa to silay dictionary ni Wolff. nadagsa man ko didto tungod pod aning nag-research ko para sa akong kurso sa Manila. dihay naka-pindot nako nga sulayan pag-research sa seminaryo kay bahin man sa relihiyon tong akong gihimo. nakatabang jud pod noon tong dictionaryo nga cebuano-english.

way sapayan.

Quote from: tarsier on September 30, 2009, 05:47:51 PM
abri gana, n.   starter, antipasto, aperitif
adto tas guwa, v.   let's go outside
adunahan, adj.   rich, well-off
alisto, a   clever, smart, keen
anak sa gawas, n.   child out of wedlock, illegitimate child
ang naghatag, n.   donor, sponsor, giver
ariya-damyo, v.   remove the gangplank
ayaw kahigawad, v.   please don't be slighted
babaing manggugubat, n.   amazon
bag-o ang panghunahuna, adj.   innovative thinking or idea
bag-ong haon, adj.   just out of the oven or production line
balik baya ha, adv.   please come back, will you?
barahang may tawo, n.   face card
barog-barog, v.   stand idly, loiter
bii pod, interj.   good evening too
bokal, n.   vowel
buhaghag, adj.   loosely woven, untidy hairs, sparse, with big spaces in-between
bunga sa hunahuna, idiom,   afterthoughts

hi tarsier!

Welcome to TB!

very informative ning imong translation nga gi post, daghang pod tag makat-onan. thanks a lot

my son, is very much interested to buy a English-Bisayan dictionary to learn about our dialect. he speaks and write perfect English.  do you know where can i secure this? been looking by amazon eversince.

Manga pinulongan bahin og lawak

daklawak, n. large room, convention hall, concert hall
lawak basahan, n. reading room
lawak disdisan, n. operating room
lawak higdaan,  n. bedroom
lawak ilisan sa babae, n. boudoir
lawak kan-anan, n. dining room
lawak pahiyusan, n. comfort room (cr), restroom
lawak pahulayan, n. living room
lawak patugtogan, n. music room, audio room
lawak sa maniniyot, n. photographer's darkroom
lawak sugalanan, n. gaming room
lawak tigomanan, n. conference room
lawak tsikahan, n. chatroom
lawak e-tsikahan, n. internet chatroom
lawak tun-anan, n. study room
lawak tunghaan, n. class room
lawak's bisita, n. guest room

Ugma na pod

Ang akong sugyut ninjo nga mag-utingkay pud mo ug pinulongan nga gikan jud ang gamot sa Bohol. Sa akong panan-aw kining sinultiang Binisayang Sogbu-anon naay kalainan sa sinultiang Bol-anon. Pananglitan kinta ang pung nga jamo, jama-jama, palis, piskay o piskayon, kujap, bagtas, insay, arang ug uban pa. Kini gatoo ko nga lunsay nga binol-anon ning mga pulonga kay wa ko makadungog nga gisulti ni sa silingang probinsiya.

WN   

suhiron kada-lungsod...makigtubay sa storya sa mga tawo...kining proyektoha perting kadaghan og buhaton, aron mahimo jud kini nga usa ka kasangkapan aron pagpatunhay sa atong pinulungnang binol-anon. dili lang Library ug Internet Links ang tinubdan sa kasayoran. kinahanglan nga motaak jud ta uban sa mga tawo, kay naa gyud didto ang hingpit nga tinubdan. ang panagkukabildo, sama ani, makatabang pod pag-inambitay sa inpormasyon.

Raquel,

Mao lagi. Maayo gyud unta kong may mga binisaya nga libro for kids. Labina gyod mga libro bahin sa mga animals, fish, fruits, trees, ugbp kay lisod na kong i-expose dayon sila sa English books. Puede naming by-lingual, librong may translation sa English. Ang bata nga na exposed dayon sa English dili na ganahan sa iyang native language ug mawala nay respite sa atong kultura. Kinahanglan ma-fully absorbed una niya ang iyang kaugalingong kultura ug lingwahi usa muhulam sa lain. Kundili, mahimo lang siyang langyaw sa iyang yutawhan.

Glacier,

Available man sa internet ang ka John Wolff nga diksyonaryo, Vol. I and II. Salamat.

Bambi,

There is an English-Visaya and Visaya-English dictionary authored by Ben Garcia sold at the National Bookstore. Also, the book of Cabonce (English-Visaya) is available at the same store. I believe you can order them via internet since the National Bookstore operates also like eBay, just in case you are overseas.

Thanks,

Way Nada,

Naa pud ta aning mga pinulungan nga inato gyud. Here are some examples below:

kuja, n. clam 
kujaji, n. small mushroom that grows on rotting trees 
kujamad, n. head flea 
kujapa, n. cockscomb, thorny or prickly garden plant 
kujug-buwan, adj. lunatic 
kujamad, n. newly-hatched headlouse
lajat, v. jump over a barrier, scaling a fence, leap, spring
lansijang, n. glossy starling
lauja, n,v pork stew
maharaja, n. emperor
muot jamo, adj. very funny
paja,  n. bowl made of coconut shell
pajuk, n. cloth which faded in color due to washing or stain
sija, pn. he, she, him, her, chair, seat
tablija, n. unsweatened chocolate rounds made of cacao beans
tagjaw,  n. earthen jar for storing and cooling drinking water
tujaw, interj. expression, exclamation of disapproval like "that's ridiculous" ex. Tujaw, maayu pag buhian. Reaction of a fish vendor who could not agree to a big discount request.
tujuk, v. turn around, rotate, circle, spin, twirl
ujap,  n. paste shrimp
ujat-ujat, v. belittle, deride, scoff at, sneer, scorn, tease, contempt, annoy somebody with irritating action, sardonic comments or remarks, annoying and humiliating remarks
uja-uja,  adj. small in amount or quantity but enough for one's consumption, need or use
ujit, adj. last in the race, the poorest in the class
ujuan, n. uncle
unja,  adv. later
dujas,  v. slip, outbalance of footing, glance off
dunjang,  v. display and spread on the ground or floor
gunja, adv. before this time, minutes ago
hajaw, v. suspend in the air, raise up
hanjag, v. offer, offer to sell or buy, or for a consideration of any sort
hijak, n. chasm in the surface or in a body of water, stomach pull in
hijaw, v. cover nose due to offensive oder
ija-ija, aho-aho, v. to each his own, individualistic, laissez-faire
ijawat, v. economise, be frugal, sparing, scrimping just to make ends meet
jati ra!, jatis ra! interj. is that so!

I keep trying to collect as many as I can. Ang akong gihimo, sigi kog sulat bisan sa karsada o sakyanan kong madungog kong inato gyong pinulongan.

Salamat sa tanan,

Tars,

i missed kuja sa  cainget....

Quote from: tarsier on October 02, 2009, 12:20:41 PM
Way Nada,

Naa pud ta aning mga pinulungan nga inato gyud. Here are some examples below:

kuja, n. clam 
kujaji, n. small mushroom that grows on rotting trees 
kujamad, n. head flea 
kujapa, n. cockscomb, thorny or prickly garden plant 
kujug-buwan, adj. lunatic 
kujamad, n. newly-hatched headlouse
lajat, v. jump over a barrier, scaling a fence, leap, spring
lansijang, n. glossy starling
lauja, n,v pork stew
maharaja, n. emperor
muot jamo, adj. very funny
paja,  n. bowl made of coconut shell
pajuk, n. cloth which faded in color due to washing or stain
sija, pn. he, she, him, her, chair, seat
tablija, n. unsweatened chocolate rounds made of cacao beans
tagjaw,  n. earthen jar for storing and cooling drinking water
tujaw, interj. expression, exclamation of disapproval like "that's ridiculous" ex. Tujaw, maayu pag buhian. Reaction of a fish vendor who could not agree to a big discount request.
tujuk, v. turn around, rotate, circle, spin, twirl
ujap,  n. paste shrimp
ujat-ujat, v. belittle, deride, scoff at, sneer, scorn, tease, contempt, annoy somebody with irritating action, sardonic comments or remarks, annoying and humiliating remarks
uja-uja,  adj. small in amount or quantity but enough for one's consumption, need or use
ujit, adj. last in the race, the poorest in the class
ujuan, n. uncle
unja,  adv. later
dujas,  v. slip, outbalance of footing, glance off
dunjang,  v. display and spread on the ground or floor
gunja, adv. before this time, minutes ago
hajaw, v. suspend in the air, raise up
hanjag, v. offer, offer to sell or buy, or for a consideration of any sort
hijak, n. chasm in the surface or in a body of water, stomach pull in
hijaw, v. cover nose due to offensive oder
ija-ija, aho-aho, v. to each his own, individualistic, laissez-faire
ijawat, v. economise, be frugal, sparing, scrimping just to make ends meet
jati ra!, jatis ra! interj. is that so!

I keep trying to collect as many as I can. Ang akong gihimo, sigi kog sulat bisan sa karsada o sakyanan kong madungog kong inato gyong pinulongan.

Salamat sa tanan,

Tars,

Take note ang similarity sa tanang words nga nahasulat sa taas mao ang letrang "J."

Kay ang inistoryahang Binol-anon ra ang mogamit ug J instead of Y. Sama sa PAJONG kintahay nga sa Sinugbuanon, PAYONG man. But take note nga dili lamang kay taga Bojol (Bohol) ang naggamit ug Binol-anon nga inistoryaha. Sa amo sa Southern Leyte, ang among inistoryahan kay Binol-anon ug sa mga dapit pud sa Surigao del Norte ilabina ang dungguanan sa RORO gikan sa Liloan, Southern Leyte.

Hilasan ko usahay makadungog anang gikan sa amoa nga tua mag-iskuyla sa Cebu kay ini balik Y na ang gamiton dili na J unja ra ba may ponto de sulti na nga Sinugbuanon.

Thanks tars sa pagshare sa mga vocabulary. Aho unja ning iakip aning ahong kaban.

kanang y kay murag sosy na jamo man..hehehehe..man nindot jud nang j....!taga-tigbao dka taga loboc?//aheehehe...

salamats....for a bisaya like me...daghan ko nakat-unang pulong Bol-anon...

Quote from: zulacs on October 02, 2009, 12:31:22 PM
kanang y kay murag sosy na jamo man..hehehehe..man nindot jud nang j....!taga-tigbao dka taga loboc?//aheehehe...

Ngano man zulacs baby (mao man nay imong giingon didto sa laing thread) naa diay Brgy. Tigbao anang Loboc? Dili intawon ko taga Bohol bay (aw bay ba ni o miga?).

Quote from: taga tigbao on October 02, 2009, 12:33:30 PM
Ngano man zulacs baby (mao man nay imong giingon didto sa laing thread) naa diay Brgy. Tigbao anang Loboc? Dili intawon ko taga Bohol bay (aw bay ba ni o miga?).

miga ko..ahehehhe.yap,naa may tigbao na baryo man gud did2..i tot sano ta ka..so,taga leyte ka??

Quote from: zulacs on October 02, 2009, 12:36:36 PM
miga ko..ahehehhe.yap,naa may tigbao na baryo man gud did2..i tot sano ta ka..so,taga leyte ka??

Southern Leyte miga. Kay ang Leyte Island divided man sa duha ka province, ang Leyte (Waray ang Northern Part unja Cebuano ang Western Part) ug ang Southern Leyte (Binol-anon ang inistoryahan).

Sano man gihapon ko nimo kay ang atong kultura mao ra ug nasumpay maingon sa pusod sa kaluha.

ahehehehe..sano diay ta ka...!hehehhee..nice meeting u sano...mustaman dha?

Quote from: tarsier on October 02, 2009, 09:48:03 AM
lawak pahiyusan, n. comfort room (cr), restroom

Bay Tars, gamayng pangutana lang. Kining "pahiyusan", gikan ba ni sa pulong "hiyus", to shrink? Karon pa man gud ko aning "lawak pahiyusan" nga sa atong common terminology, kasilyas.

Quote from: hubag bohol on October 02, 2009, 05:40:32 PM
Bay Tars, gamayng pangutana lang. Kining "pahiyusan", gikan ba ni sa pulong "hiyus", to shrink? Karon pa man gud ko aning "lawak pahiyusan" nga sa atong common terminology, kasilyas.

kining akong tiyan basta gikan ba-ong kaon, busdik. kung gikang ko nalibang, mohiyus. mao tingali na iyang pasabot sa "hiyus"...

Quote from: glacier_71 on October 03, 2009, 03:29:31 AM
kining akong tiyan basta gikan ba-ong kaon, busdik. kung gikang ko nalibang, mohiyus. mao tingali na iyang pasabot sa "hiyus"...

He he, bitaw no? Pero basin makalibog ni kay dili man tiyan ra ang parte sa lawas nga every now and then kinahanglan pahiyuson.

Quote from: hubag bohol on October 03, 2009, 05:41:52 AM
He he, bitaw no? Pero basin makalibog ni kay dili man tiyan ra ang parte sa lawas nga every now and then kinahanglan pahiyuson.

mao tingali nga wa isuwat laktud nga KASILYAS, kay di ba mahunahuna nato ana ang KALIBANG ra man. pero, kung Wash Room o Comfort Room, medyo lapad ang pagkahulugan ani. pwede na ilakip ang ubang parte sa lawas nga pahiyuson. hahahaha, sama sa KUAN...ug KUAN. daghan. 

Quote from: glacier_71 on October 03, 2009, 06:36:49 AM
mao tingali nga wa isuwat laktud nga KASILYAS, kay di ba mahunahuna nato ana ang KALIBANG ra man. pero, kung Wash Room o Comfort Room, medyo lapad ang pagkahulugan ani. pwede na ilakip ang ubang parte sa lawas nga pahiyuson. hahahaha, sama sa KUAN...ug KUAN. daghan. 

Nakahunahuna ko unsa kaha kon imbis lawas pahiyusan, lawak pahuwasan na lang. Pero mao gihapon, daghang posibilidad, ha ha ha.

Expert gyud ka sa play of words, Bay HB. Gipakatawa ba pud ko nimo.

Quote from: hubag bohol on October 03, 2009, 06:51:22 AM
Nakahunahuna ko unsa kaha kon imbis lawas pahiyusan, lawak pahuwasan na lang. Pero mao gihapon, daghang posibilidad, ha ha ha.

Quote from: hubag bohol on October 03, 2009, 06:51:22 AM
Nakahunahuna ko unsa kaha kon imbis lawas pahiyusan, lawak pahuwasan na lang. Pero mao gihapon, daghang posibilidad, ha ha ha.

ug kana, daghan na jung lawak masakop ana. hahahaha

Hubag Bohol,

My understanding of "hiyus" is to relieve. It can also mean "deflate" like deflating a tire. The comfort room is a place to relieve ourselves of physical discomfort. Mao nga I coined this word "lawak pahiyusan." thanks

Pulong bahin sa lawas

lawas,n. body
bahin sa atong lawas, about our body
duhay lawas, idiom, good for two persons, a person who owns two shares, person entitled to take two turns
iglawas, n. proxy, agent, representative
kalawasan,  adv. of the body, about the whole body
lawas ang pagbut-on, idiom, depends on one's health
lawas ditinabonan, adj. naked
lawas sa eroplano, n. fuselage
lawasnong kahinam, n. carnal desires
sugo’s lawas, idiom. call of nature
lawasnong silot, n. corporal punishment
lawasnon, adv. bodily, pertaining to the body or flesh
linawas, adv. go in person, personally do something
makalawas, adj. something enough only for one side of something
makighilawas, v. have illicit sex with somebody, fornicate
makighilawasnon, n. fornicator
naglawas, idiom, used to have a nice body
nilawas, adj. personal, physical presence
panghilawas, n. fornication
panglawas, n. health, well-being of a person
patay'ng lawas, n. carcass, dead body
taglawas, n. the person himself, the individual concerned
tapot's lawas, adj. cloth on one's body
tigbantay sa panglawas, n. sanitary (health) inspector
way lawas ikatrabaho, idiom, no strenght to do one's usual work

sunod na pod

sud sa lawas

Quote from: mistyeyed on October 05, 2009, 05:11:36 PM
sud sa lawas

sud sa lawas - paklayonon

Quote from: hubag bohol on October 05, 2009, 05:37:13 PM
sud sa lawas - paklayonon

wahahaha. puyde pud SHAIOHONON. hahahaha

Dinuguan butangan ug batong.

Quote from: tarsier on October 05, 2009, 04:21:52 PM
Hubag Bohol,

My understanding of "hiyus" is to relieve. It can also mean "deflate" like deflating a tire. The comfort room is a place to relieve ourselves of physical discomfort. Mao nga I coined this word "lawak pahiyusan." thanks

Bay Tars,

Salamat sa pagpatin-aw. Usahay man god naay unintended comic effect and atong coinage. In the case of "hiyus", my own experience with our language tells me that "shrink" or "deflate" is the meaning of the word that first comes to mind. In fact, "hiyus" to mean "relieve" is rather quaint to me. More precisely, I have to admit it's a new one on me. Thus I mentioned "lawak pahuwasan", "huwas" being--to my mind--closer to "relieve" than "hiyus" is.   

Best regards,
HB

Quote from: mistyeyed on October 05, 2009, 05:11:36 PM
sud sa lawas

Pwede pud ipares sa gawas sa lawas aron matibawas ang linawas nga awas-awas.

grabe jud lawasa.ga awas awas jod

ang pangutana unsay niawas,singot ba o ang bilbil ga awas awas peace

Grabeha pud pagkabilbila....awas-awas jud. Masaypan diayg kumot, he he.

 awas na kay mura na baja og humps

Quote from: hubag bohol on October 05, 2009, 05:58:14 PM
Pwede pud ipares sa gawas sa lawas aron matibawas ang linawas nga awas-awas.

kining "lawas ditinabunan - naked," this was part of the poem of Carlos P. Garcia. If we read his poems, we can pick many meaningful words which can be integrated and made part of our regular language.

Unsa man jud klaro nga Pangan sa Atong Pinulungan?

Kay diria sa Manila ang tanan moingon ug Bisaya kono nga kon klarohon ug tuki ang Bisaya tawo nga naa sa Visayas so akip na ang mga Waray, Aklanon ug Ilonggo (hiligaynon).

Naa pud moingon nga Cebuano kono kay sa paghan-ay sa mga pinulungan sa nasud nga Pilipinhon, ang Cebuano misakop sa tanang sinultihan man pareha sa Tagalog nga miakip sa Tagalog Batangas, Tagalog Quezon, Tagalog Bulacan, ug Wikang Baler.

Ikaw, kung pangutan-on ka sa uban, unsa'y tubag nimo kung unsay imong Pinulungan? Dili ba nga Binol-anon ang kinahanglan natong tubag?

Gawas sa mga lahi nga pulong nga gigamit ra sa mga Bol-anon, ang atong pinulungan nasukwahi sa klasiko nga Sinugbuanon kay ang ilang Y sa ato mahimo mang J ug ang ilang L sa ato mahimong W.

Susiha ra.

Hubag Bohol,

Okay raman ang “pahuwas”.  It is also about release of pressure. Pero sa akong tan-aw, it is more applicable to emotional rather than physical pressure like “pahuwas sa kasuko” or “pahuwas kadiyot human sa kaon” instead of pahuway. Pahuway is to rest from work. Kihanglang ma-modernize gamay atong terminology bahin ani. Uwaw man kong tua ta sa ICM unya mangotana og “asa man inyong kalibangan o kasilyas.” Sa mga pobre, common ang terms na kasilyas, kalibangan o ihi-an. Sa mga middle-class, CR or rest room ang gigamit nila, pero these are not Bisayan terms. Aron ma disente og gamay, duggangan na lang nato og term nga “lawak.” Lawak pahuwasan o lawak pahiyusan, medyo okay ra.

Thanks for the feedback.

Hi, All,

Mga parte sa atong lawas. Duda ko daghan pa mo ug wala mahibal-i.

abaga, n. shoulder
agigising, tampihak, n. temple
agnos, n. scapular
agtang, n. forehead
alimpuo, n. cowlick, scalp
alingagngag, n. upper part of throat and back of oral cavity including soft palate
apdo, n. gall bladder, bile
aping, n. cheek
atay, n. liver
atngal, n. nipple teat
atoli, n. ear wax
baba, n. mouth
badlis-paad, n. palmprint, palm impression
badlis-tudlo, n. fingerprint
baga, n. lung
bag-ang, n. jaw
bagol-bagol, n. skull, cranium, brain pan
bagtak, n. back of lower leg
baji-baji, bayi-bayi, n. shin, tibia
balikhaw, n. collarbone, clavicle
basag-basag, n. femur
bata sa sabakan, n. foetus
batadbatad, n. perineum
bat-ang, n. hip, pelvis
batiis, bitiis, n. shank, lower leg, calf, fibular area
bigote, n. mustache
bilahan, n. crotch
birok, n. undescended testis (one testis did not descend to the scrutom), one who has only one testis in the scrutom
bisong, n. vagina
boto, n. genitalia
braso, n. arm muscle
bubonlan, tutonlan, n. throat
bugabuga, n. thyroid
bugan, n. groin
buhok, n. hair
bukobuko, n. spine, spinal column, back bone
bukobukos-tudlo, n. knuckle
bukog,  n. bone
bukog's abaga, n. collarbone
bukton, n. forearm, lower arm
bulbol, n. pubic hair
buna-buna, n. pubic mound, pubis generis, mount St. Helen
bungot, n. beard
burak, n. thick flesh or main muscle in the calf/fibula area (lower leg)
dakong tinai, n. colon, large intestine
dalagangan, n. middle finger
dala's-pagkatawo, n innate, inborn, hereditary, congenital, inherent
dalunggan, n. ear
dapidapi, n. buttocks, butt cheecks, rump
dawatdawat, n. adam`s apples, trachea, windpipe
dila, n. tongue
dughan, n. chest
dugo, n. blood
gusok, n. rib
habol-habol, n. pancreas
hawak, n. waist
hubon, n. fontanel, boneless area in a baby's skull
igot-igot, n. anus
ilok, n. armpit
ilong, n. nose
inunlan, n. placenta
isplin, n. spleen
itlog sa lalaki, n. (one ball) testis, (two balls) testicles, scrotum (testicles pouch)
kalabera, n. skeleton
kalimutaw, n. eyeball
kamot, n. hand
kandi-is, n. dimple
kasingkasing, n. heart
kaunoran sa batiis, n. calf
kilay, n. eyebrow
kinabuhi naglangoy sa tuos, n. sperm
kiting, n. ankle
kordas sa pusod, n. umbilical cord
kugmo, n. booger, nosecake
kuko sa kamot, n. fingernail
kuko sa tiil, n. toenail
kuko, n. nail
kumagko, n. thumb
kumajingking, kumingking, n. little finger, smallest finger
kumo, n. fist
kuyog sa pagkatawo, n. congenital, innate
lagos, n. gum
lapa-lapa, n. sole
lawas, n. body
lindog (lawas - way tiil, kamot ug ulo), n. torso
liog, n. neck
lubot, n. butt
luhaluha, n. joints, knuckle
lukaylukay, n. nose cartilage, bridge of the nose
lukon-lukon, n. back of knee joint
lumawig,  n. thread that connects the placenta to the mother's womb
lungag sa ilong, n. nostril
lutahan, n. joints
lutaluta, n. ligament, tendon
manipis nga panit, n. membrane
mata, n. eye
matris, n. uterus
mga kamot'g tiil, n. limbs
mga tudlo, n. fingers
nawong, n. face
ngabil, n. lower lip
ngipon, n. tooth
paa, n. upper leg (from knee up), thigh
palad, paad, n. palm
pamuok, n. wisdom tooth
panakyoran, n. hip joints
pangag, adj. with missing tooth, edental
panit, n. skin
pantog, n. urinary bladder
pilok, n. eyelashes
puklatpuklat, n. eyelid
puklo, n. base of the abdomen
pulso, n. pulse, wrist
pupolan, n. wrist
pusod, n. navel
putos-itlog, n. scrotum, testicle pouch
rinyon, amimislon, n. kidney
sabakan, tagoangkan, n. womb
sampot, n. buttocks
siko, n. elbow
sima, n. barb, fluke
singkaw, n. crooked, twisted arm
singsingan, n. ring finger
sipong-birhen, n. hymen, virgin seal
suso, n. breast
suso/tutoy, n. bosom
suwang, n. chin
tabontabon, n eyelid
taludtod, n. bottom portion of spinal column, bottom of backbone
tambol's daunggan, n. eardrum
tangkugo, n. nape (back of the neck)
tango, n. molar, fang, canine tooth
tawo, n. man, person, fellow
tawo-tawo, n. iris
tiil, n. foot
tikod, n. heel
tilaok, ubol-ubol, n. esophagus, gullet
tinai, n. intestine, vowel
tinggil, intil, tuk, n. clitoris
tingkoy, n. nape
tiyan, n. belly, stomach, abdomen
tonsil, n. tonsil
tudlo sa tiil, n. toe
tudlo, n. index finger
tuhod, n. knee
tul-an, n. shank, knee joint of man or animal
tumoy-tudlo, n. fingertip
tungol, n. stomach
tuod, buol-buol, n. ankle
tuos, tulos, n. semen
tuwaytuway, n. kneecap, patella
ubaob, n. eyelid, temple of the head
ubaog, n. eye socket
ubaryo, n. ovary
ubol-ubol, n. adam`s apples, trachea, windpipe
ugat,  n. viens, blood vessel
ugat, arterya, n. artery
ulo, n. head
unod, n. flesh
unod's kalimotaw, n. retina
utin, lagay, n. penis
utok, n. brain

All suggestions, criticisms and feedbacks are welcome. Basin og ma improve pa o maduggangan ba.
Thanks,

Tarz,

Quote from: tarsier on October 06, 2009, 02:31:17 PM
ngabil, n. lower lip

Ang upper lip diay, Bay Tars?

Quote from: tarsier on October 05, 2009, 08:23:35 PM
kining "lawas ditinabunan - naked," this was part of the poem of Carlos P. Garcia. If we read his poems, we can pick many meaningful words which can be integrated and made part of our regular language.

Morag ehemplo ni sa poetic diction nga lisod ma-integrate sa ordinary conversation, Bay Tars.

hubag bohol,

ang upper lip = wait, lower lip = ngabil

mag integrate na sa atong pinulongan through the younger generation. bakikaw na para sa mga present and older generation.

thanks

tarz

Quote from: tarsier on October 09, 2009, 03:36:37 PM
hubag bohol,

ang upper lip = wait, lower lip = ngabil

mag integrate na sa atong pinulongan through the younger generation. bakikaw na para sa mga present and older generation.

thanks

tarz

You mean, even if there is no such distinction as the language is used now by the present and older generation, we ought to teach said distinction to the younger generation? That we should, by force of instruction, create a distinction where none exists, all for the noble purpose of "improving" our language?

Hubag Bohol,

The Bisayan language today has been eroded because of lack of maintenance. As new words in other language comes, we just borrow them instead of creating the equivalent.

I believe there is no need to distinguish the language of the old and new generation. We just restore and enhance what we used to have and improve it. The trend today is those kids of OFWs and the well-off want their kids to be English-speaking as early as they can. This is one form of killing and forgetting slowly our own language. I guess they should master first their native tongue and take other languages later. They will learn other languages better if they are good in their own native which should be used in teaching other languages. As we notice today, teachers use Tagalog or English to teach English. It's too cumbersome for them.

Quote from: tarsier on October 09, 2009, 03:36:37 PM
hubag bohol,

ang upper lip = wait, lower lip = ngabil

mag integrate na sa atong pinulongan through the younger generation. bakikaw na para sa mga present and older generation.

thanks

tarz

Quote from: tarsier on October 10, 2009, 06:59:43 AM
Hubag Bohol,

The Bisayan language today has been eroded because of lack of maintenance. As new words in other language comes, we just borrow them instead of creating the equivalent.

I believe there is no need to distinguish the language of the old and new generation. We just restore and enhance what we used to have and improve it.

Ang akong nahibaw-an, walay distinction sa kahulogan sa mga pulong "wait" ug "ngabil". Kon moingon tag ngabil, we refer to EITHER the upper or the lower lip. The same with "wait". Now, you're suggesting that "wait" should refer to the upper lip, and "ngabil" to the lower lip.  You say nga "bakikaw na para sa mga present and older generation" pero "mag integrate na sa atong pinulongan through the younger generation."

It might look neat and convenient, but honestly, don't you think it's a gratuitous "enhancement" of the language?

Hubag Bohol,

The fact that there is ngabil and wa-it only means they have distinct meanings. This is not my creation, it's from my research. In English, there is upper lip and lower lip. It would help if we can find more meaningful description or significance of both words.

The integration of new words is a matter of practice and wider acceptance. Some people create their own and the words that are frequently used becomes permanent. If we study the various words in our language there are many which are really difficult to justify. What are most justifiable should have been those closely related or sounds close to its intended meaning.

Since the older generation are already accustomed to their language, they are less open to new words or vocabularies. Whereas, the youth would be easier to educate if given the proper training and materials.

Thanks,

Tarz

Hubag Bohol,

I went back to my source, and this is what I found out:

ang "ngabil" di-ay "outer part of the lip"
ang "wa-it" is "inner part of the lip"

Sorry gyod and thanks for your feedback.

Tarz

Quote from: tarsier on October 10, 2009, 10:59:31 AM
Hubag Bohol,

I went back to my source, and this is what I found out:

ang "ngabil" di-ay "outer part of the lip"
ang "wa-it" is "inner part of the lip"

Sorry gyod and thanks for your feedback.

Tarz

Salamat, Bay Tars. Yes, this distinction does make linguistic sense, though I've noted native speakers, from ignorance or carelessness or both, using both words interchangeably.  Then again there is the matter of regional variations. I remember hearing someone in Cebu describing a colleague pejoratively as "itom og wait"--it stands to reason that he was describing the outer, and not the inner, part of the lips. And yet the speaker, if I recall correctly, was a native Cebuano speaker and a man of letters to boot.  He could, of course, have been speaking figuratively, but for sure he was literate enough to be certain about the physical basis of his metaphors.

Personally, I'm not worried about--I don't sense--the specter of demise of our native tongue. It will prevail, despite borrowings and related ills that haunt it now--which include our obvious lack of facility in using it to express complex notions. Languages grow (or die) in ways that, sadly, are not susceptible to the charms of good intentions. It is said that 65% of  the general vocabulary and 95% of the "difficult" words of English--the most influential language in the world today--is derived from Latin, which is a dead language. Who knows, maybe 500 years from now the most important language of the world will be Cebuano-Visayan, 65% of whose vocabulary is derived from English, a dead language. Cheers!

mutitong = notice

There is a similar thread: "The Tagalog Invasion of our Binisaya" where this topic is well discussed.

sandil-sandil,-alternatives

ang lagotmon sandil sa rice

Quote from: BlueAngel on October 10, 2009, 08:55:12 PM
sandil-sandil,-alternatives

ang lagotmon sandil sa rice

Asa man dapit sa Kabisay-an ni gigamit, Ms. BA?

Sa ato pa, ang sandil sa sandal, tsinelas o sapatos. Ang sandil sa bread, cake. Ang sandil sa demokrasya, Cha-Cha. Ang sandil sa nasod, kamatajon. Patria o muerte! Venceremos, venceremas! Ipanglamvos, oder was!

Quote from: hubag bohol on October 10, 2009, 09:15:55 PM
Asa man dapit sa Kabisay-an ni gigamit, Ms. BA?

Sa ato pa, ang sandil sa sandal, tsinelas o sapatos. Ang sandil sa bread, cake. Ang sandil sa demokrasya, Cha-Cha. Ang sandil sa nasod, kamatajon. Patria o muerte! Venceremos, venceremas! Ipanglamvos, oder was!

i remember ako grandfa moingon;

motukad sa ko sa ibabaw mangamote, maajo nalaman maka sandil sandil samtang namuswak pa ang humay.

we can say, " in between" or "while waiting for" based upon my granny's statement


maka kutaw ujamot ahoi !

Quote from: BlueAngel on October 10, 2009, 09:31:35 PM
i remember ako grandfa moingon;

motukad sa ko sa ibabaw mangamote, maajo nalaman maka sandil sandil samtang namuswak pa ang humay.

we can say, " in between" or "while waiting for" based upon my granny's statement


maka kutaw ujamot ahoi !

Ah, mora diay og "bangil", as in "panglahutay". 

Parehas sa kanta ni Yoyoy, nga maghuhagkanay lang una mientras tanto nga wala pa makasalsalsalsal....

Quote from: hubag bohol on October 10, 2009, 09:43:56 PM
Ah, mora diay og "bangil", as in "panglahutay". 

Parehas sa kanta ni Yoyoy, nga maghuhagkanay lang una mientras tanto nga wala pa makasalsalsalsal....

ja U got it wow!, panglahutay pod na or inat-inat ba mentras tanto "taghuwat"?

Quote from: BlueAngel on October 10, 2009, 09:58:06 PM
ja U got it wow!, panglahutay pod na or inat-inat ba mentras tanto "taghuwat"?

Sakto! Kinahanglan nga kita iring sungkaban sa panahon nga tingbitay sa iro! Ur-ils mapasmo ang bitok!

"tingbitay sa iro" meaning "ting huwaw" ?

"porgaha ayaw" ang imong tokBi ky peligro daw mosaka sa kuto-kuto

Quote from: BlueAngel on October 10, 2009, 11:48:12 PM
"tingbitay sa iro" meaning "ting huwaw" ?

Sa akong sabot, kining "tingbitay sa iro" dili lang tinghuwaw; basta panahon sa kapit-os, apil ani.

Quote from: BlueAngel on October 10, 2009, 11:48:12 PM
"porgaha ayaw" ang imong tokBi ky peligro daw mosaka sa kuto-kuto

He he, naa koy memorandum of understanding sa ahong mga bitok nga magpujo ra sila sa ahong large intestine.

Quote from: hubag bohol on October 11, 2009, 08:12:27 AM
Sa akong sabot, kining "tingbitay sa iro" dili lang tinghuwaw; basta panahon sa kapit-os, apil ani.

ngano iro man ibitay?og mapit os?
sa amoa hubs tingbitay sa lusong

Quote from: hubag bohol on October 11, 2009, 08:13:49 AM
He he, naa koy memorandum of understanding sa ahong mga bitok nga magpujo ra sila sa ahong large intestine.

majo imo bitok kay dili mag hig waos

Quote from: catalina on October 11, 2009, 08:30:01 AM
ngano iro man ibitay?og mapit os?
sa amoa hubs tingbitay sa lusong

Bwahaha. Peligro ibitay ang lusong, Cat, basig naay mahulogan. Labi na kadtong lusong namo nga hinimo sa bato.

Quote from: hubag bohol on October 11, 2009, 08:32:34 AM
Bwahaha. Peligro ibitay ang lusong, Cat, basig naay mahulogan. Labi na kadtong lusong namo nga hinimo sa bato.

naa diay lusong ng an=hinimo sa bato?giunsa man bag boho adto?

Quote from: catalina on October 11, 2009, 08:31:00 AM
majo imo bitok kay dili mag hig waos

Maajog gawi ang ahong bitok. Good guests. Kontento sa ahong ipalamoy nila, he he.

Quote from: catalina on October 11, 2009, 08:34:25 AM
naa diay lusong ng an=hinimo sa bato?giunsa man bag boho adto?

Ambot giunsa to, Cat, kay heirloom man to namo. Naa pa gani toy design. Asa na kaha diay to karon.

Diha pud hinimo sa nangka wood.

Quote from: hubag bohol on October 11, 2009, 08:35:13 AM
Maajog gawi ang ahong bitok. Good guests. Kontento sa ahong ipalamoy nila, he he.

mao diay wa maghigwaos kay gilamoy ra.wa usapa di jod madali og kahilis.mura gajod og baksan nga lamojon ra

mag- itkam
mag matngon
-aware of

magbantay - careful
maglikay - beware

Quote from: BlueAngel on October 12, 2009, 06:50:45 AM
mag- itkam
mag matngon
-aware of

ITKAM? Bisaya ba ni, Miss BughawManulonda? Di ba mao man nay acronym sa Italian Chamber of Commerce diha sa Germany?

Quote from: hubag bohol on October 12, 2009, 09:01:28 AM
ITKAM? Bisaya ba ni, Miss BughawManulonda? Di ba mao man nay acronym sa Italian Chamber of Commerce diha sa Germany?

binisaya na hubs.itkam is mag ingat in tagalog

Matsalam, Cat. Mag-itkam ta kon maglakaw-lakaw sa hawan aron dili maithan sa mga langgam nga naglupad-lupad.

Quote from: hubag bohol on October 12, 2009, 01:57:37 PM
Matsalam, Cat. Mag-itkam ta kon maglakaw-lakaw sa hawan aron dili maithan sa mga langgam nga naglupad-lupad.

ok lang og maka ite kanang maya,ajaw lang ng kwaknet

Quote from: catalina on October 12, 2009, 02:14:52 PM
ok lang og maka ite kanang maya,ajaw lang ng kwaknet

Dili kaajo tantong demalas ang kwaknet, problema kon kabog.

Quote from: hubag bohol on October 12, 2009, 02:17:54 PM
Dili kaajo tantong demalas ang kwaknet, problema kon kabog.

hubs kwaknet and kabog is pareha baja.

Ahong sabot kay ang kabog, dakong kwaknet. And dako pa sa kwaknet pero gamay sa kabog, kabjaw.

Quote from: hubag bohol on October 12, 2009, 02:51:14 PM
Ahong sabot kay ang kabog, dakong kwaknet. And dako pa sa kwaknet pero gamay sa kabog, kabjaw.

mao ba.ang kagwang mao nay kinadak an ba.

Quote from: catalina on October 12, 2009, 02:59:47 PM
mao ba.ang kagwang mao nay kinadak an ba.

Ha ha ha. Lahi na ang kagwang, Cat, oi. Flying lemur na man na.

Quote from: hubag bohol on October 12, 2009, 03:03:12 PM
Ha ha ha. Lahi na ang kagwang, Cat, oi. Flying lemur na man na.

ginoo,waman god ko kakita og kagwang,nakadungog ko mo ingon mura kag kagwang
pastilan ,pasensya na hubs arng nakong buloka

Quote from: hubag bohol on October 12, 2009, 09:01:28 AM
ITKAM? Bisaya ba ni, Miss BughawManulonda? Di ba mao man nay acronym sa Italian Chamber of Commerce diha sa Germany?

Oo bisaya gajod na nga dako Dai aw eh Hubs,
hinubit sa ginhawan sa akong katiguwangan oh wha !

Quote from: BlueAngel on October 15, 2009, 06:16:21 AM
Oo bisaya gajod na nga dako Dai aw eh Hubs,
hinubit sa ginhawan sa akong katiguwangan oh wha !

I attest to that. Nakadungog na pud ko ani.

Quote from: taga tigbao on October 15, 2009, 12:35:11 PM
I attest to that. Nakadungog na pud ko ani.

apir Tigs !

pag itkam sa imong settings dria

Quote from: BlueAngel on October 17, 2009, 05:04:57 AM
apir Tigs !

pag itkam sa imong settings dria

hilig jud na si blue anang IT...

itkam, itkan pud

ambotz lng og hilig pud syag DI...

as in dakog itlogz ahehehehe jowk lng blew
blew my girl is blew, blew is her pants and underwear too

Quote from: jamo2x on October 17, 2009, 05:10:10 AM
hilig jud na si blue anang IT...

itkam, itkan pud

ambotz lng og hilig pud syag DI...

as in dakog itlogz ahehehehe jowk lng blew
blew my girl is blew, blew is her pants and underwear too

awts akong gisubay akong setting woi nag duki duki ko maong ala koy probs toinks !

Quote from: hubag bohol on October 12, 2009, 09:01:28 AM
ITKAM? Bisaya ba ni, Miss BughawManulonda? Di ba mao man nay acronym sa Italian Chamber of Commerce diha sa Germany?

gagamit pod mi aning pulunga... ITKAM.