MikeLigalig.com

Let's build an encyclopaedia of Bisaya/Cebuano words that cannot be translated into English.

tinigib = refers to a variety of corn
lawog-baboy = refers to the maturity stage of a coconut shell

"Gaba"
"Gigabaan"
"Nanu'o"
"Bantak"
"Namantak"
"Damas" (small outrigger boat whose hull is carved out of a single tree trunk)

"gikabuhi" = any translation? = refers to a health condition

"ngihib" = refers to a deep part of the sea

"tinostos" = naa bay translation ani?

"kabangaan" = murag walay exact English word

"kujamis" = kalami pang-oson when we were young

"iring-gibidli" = ambot nalang unsay English ani

Mike, Koddi,

Kung wa'y one-on-one equivalence sa Binisaya ug Ininglis aning mga pulunga, palihug na lang pud explain sa Ininglis para namo nga wa jud intawon bisag gamayng hanaw anang mga pulong nga murag gikan pa sa ngihib.

"Gaba" "Gigabaan" - the closest equivalent is karma, but "gaba" is more than "karma". It is like a bad situation befalling on someone who showed disrespect to other people (even animals) through his action or word, or who desecrated something or someone holy. "Sige, tumbi nang baki, di ba kay gabaan jud ka ana." "Tan-awa, gigabaan lagi (for example, na aksidente). Iya man gong gisupaksupak ang iyang amahan."     

"Nanu'o" "Nanulo" - to go fishing or gather shellfish at night using a "su'o" (torch, but actually a kerosene-powered Petromax)

"Bantak" "Namantak" - the first word is a gadget used in fishing for "bakasi", an eel-like fish that is found underneath rocks and corals. The second word is the verb phrase "used a 'bantak' to catch a 'bakasi'".   

manglatak- way of fishing in coral reef area where fish is abundant.It always done during night time using mitsa and fishing pole,young teens   used to do these in group using small outrigger boat.Murag practice practice man siguro ni sa panagat.

Mitsa-relative sa lampara.Ang gamiton sa mitsa kanang lapad or bottle sa anejo then ang nuog(cloth) lukoton sa foil sa cigarette then butangan ug kerosene.Mao ni among gamiton sa una manoo ug sigay.

Ay iring gilaygit-But we always used this as expression esp. when surprise. Very awkward to say Oops Spayed Cat lol.

Quote from: Michael Ligalig on July 10, 2009, 08:48:19 PM
"gikabuhi" = any translation? = refers to a health condition

di ba ni ang 'heartburn'
morag gikabuhi man sab ang feeling dw ani...di kaau ko kabuhion mao di ko sweto ahehehe. 

Quote from: Michael Ligalig on July 10, 2009, 08:48:19 PM
"gikabuhi" = any translation? = refers to a health condition

"ngihib" = refers to a deep part of the sea

"tinostos" = naa bay translation ani?

"kabangaan" = murag walay exact English word

"kujamis" = kalami pang-oson when we were young

"iring-gibidli" = ambot nalang unsay English ani

Mike, unsa man ang meaning sa gibidli?

Correct me lang if i am wrong lang, doesnt iring refer to 'cat'? The Bisayan equivalent for gato?

So guessing lang ko, cat something??

haha, this is pretty interesting stuff tho.

For the term 'gikabuhi'

Limited ra ahong understanding sa Bisaya pero I know the core word 'Buhi' means "To Live"

Because sometimes ive heard the term "Gibuhi" used. Which means "To let go, to let live" diba? Correct me if im wrong.

So gikabuhi, ang meaning ani---relating to of good health, or of health?

Quote from: Tubag Bohol Dot Com on July 10, 2009, 08:00:02 PM
Let's build an encyclopaedia of Bisaya/Cebuano words that cannot be translated into English.

tinigib = refers to a variety of corn
lawog-baboy = refers to the maturity stage of a coconut shell

Ive never heard of this term before: Tinigib.
So if mo palit ko ug maiz unya ill start to refer to it as Tinigib. hahaha~

As for Lawog-baboy. It means maturity stage of a coconut shell diay?
Ka ingoon ko ang meaning sa baboy = pig?

Like when we used the term, "Hoy, Panchito, unsa man gi luto nimo diha, 'doy?"
Mo answer pood si Panchito sa iyang kumpadre, "Ah, adobong baboy!" (referring to Pork adobo).

hahaha. So baboy has different meanings na diay? Pig/pork, and coconut?

sige, thanks!

Quote from: Lorenzo on July 11, 2009, 04:02:23 AM
For the term 'gikabuhi'

Limited ra ahong understanding sa Bisaya pero I know the core word 'Buhi' means "To Live"

Because sometimes ive heard the term "Gibuhi" used. Which means "To let go, to let live" diba? Correct me if im wrong.

So gikabuhi, ang meaning ani---relating to of good health, or of health?

Kabuhi, gikabuhi, kabuhi-on - these are signs that your body is not in good condition as it reacts negatively to a certain act or situation. For example, naay tawo nga "kabuhi-on" kon mokaon og lambijaw (a species of fish). Mixed feeling ni siya nga mora ka'g kasukaon, or maglain ang imong ginhawaan (stomach). Lahi ra ni sa heartburn kay ang heartburn maghuot man ang dughan.

Kanang "lawog-baboy" mao na ang stage nga humok pa ang unod sa lubi (or specifically "butong"). Note that "lamaw" is both "coco water and young coco meat" (a favorite snack food) and "moist hog feed".

Tinigib is a local corn variety. We have a lot corn varieties. The word is used especially when we buy certified seeds of corn. We don't use it for milled corn sold in the market. So, when you tell the tindera, "Papalita ko'g tinigib", kasagaran tubakon ka kon unsa nang tinigib.   

Oh wow, how splendid! Thanks for this big juice of information, Koddi, never knew that before. Interesting kaayo because there are words in Bisaya diay that when used alone, have a different meaning, but when used directly with another word--have a totally different meaning.

Do you know where one can buy a Bisaya book that teaches one how to use proper sentence formation? Or just a Bisayan dictionary? Do you have a recommendation?


Thanks in advance, Koddi~

I don't know of any book that teaches Visayan grammar.  There's a dictionary authored by a certain Fr. Cabonce, but it is an English - Visayan one, not Visayan - English. This means that it has a limited number of words because there are a lot of Visayan words that do not have any equivalent or translation in English. 

"Lapnis" - a strip of fiber pulled out of the banana or abaca stalk; this could be "tuxy" in English

"Lukay" - fronds (leaves) of coconut or any palm species

"Su'o", "Sulo" - dead "lukay", called so maybe because they are used in place of a torch

"Habok", "Hutok" - to form mounds when tilling the soil; one unit is called "hill" in English, but "hill",  when translated back to Binisaya, is "moto" or "bo'od".

"Salimpukot", from "salin sa pukot" - that viny noodle-like plant that hangs from or, in some cases, entirely covers the crown of trees and bushes, a parasitic vine

"Undol", "Naundol" - what happens to a coconut "tree" when its crown is lost. "Naundol" na intawon ang lubi. 

"Sandaw" - what happens to a coconut "tree" when it stops producing nuts or reduces its nut production because of very poor soil condition or due to "pagpananggot".   

Quote from: Koddi Prudente on July 11, 2009, 07:57:03 PM
I don't know of any book that teaches Visayan grammar.  There's a dictionary authored by a certain Fr. Cabonce, but it is an English - Visayan one, not Visayan - English. This means that it has a limited number of words because there are a lot of Visayan words that do not have any equivalent or translation in English. 

Thanks for the reference, Koddi. I'll check out if they have a PDF version of Fr. Cabonce's work. Ive been looking online to see a Bisayan Grammar Book. Haven't found anything, but ill check this book out.

I think, IMHO, that Philippine Schools should definitely teach Bisayan (Cebuano) throughout the country. It should at least, considering the fact that there are more Visayans are a large bulk of the population.

In Georgetown University, they offered Filipino in the language curriculum. Pero Tagalog based. A friend of mine, who is bisayan, told me that most of the students were White or Filipino-American collegiates. The funny thing is that most of the pinoy students were bisaya. What a shame, they should offer Bisaya-Filipino as well as Tagalog-Filipino.

Personally lang, when I hear bisaya spoken, its very smooth to hear. Romantic sounding. Tagalog is spoken too fast, and high toned.

Thats one thing Im ashamed of that I grew up here in the USA, because I wasn't exposed to a greater form of Bisaya or even Tagalog. Thats one thing I wish i had, the ability to speak and understand bisaya to a greater extent. Growing up around Americans and speaking only English and the occasional Spanish (to my latino buddies), one grows up alienated from one's own Ancestral Culture and Ancestral Tongue.

This forum site, definitely, has re-awakened my Bol-anon blood. And to find and learn more of my culture, and most of all, my Native Tongue.

Binisaya, especially the Binol-anong Binisaya, should complete you, Lorenzo. Happy researching and learning.

Padayon lang Dong Enzo. Taas man kag IQ busa pasaka pa nang imong learning curve sa mga pinulungan. Ako bitaw diri ra jud nakat-on sa atong Tubag Bohol. Mahinungdanon ang praktis aron muuswag ang kaalam. Suway daw suwat ug tampo nimo diri sa lunsayng Binisaya.

Quote from: Lorenzo on July 11, 2009, 08:56:03 PM
Thats one thing Im ashamed of that I grew up here in the USA, because I wasn't exposed to a greater form of Bisaya or even Tagalog. Thats one thing I wish i had, the ability to speak and understand bisaya to a greater extent. Growing up around Americans and speaking only English and the occasional Spanish (to my latino buddies), one grows up alienated from one's own Ancestral Culture and Ancestral Tongue.

This forum site, definitely, has re-awakened my Bol-anon blood. And to find and learn more of my culture, and most of all, my Native Tongue.

"Namungaw or Mamungaw" (used as an intransitive verb) = from the root word "mungaw" - the baby Bangus fish

"Baliungan" - gamiton sa pagsugnod

"Nanginhas" - no exact English translation.

"Naniming" - a fishing method; from the root word "timing"

Quote from: Michael Ligalig on July 11, 2009, 09:49:10 PM
"Baliungan" - gamiton sa pagsugnod
"Nanginhas" - no exact English translation.

"Binuongan" is that half of a coconut nut devoid of its meat; when dry, it is used as "sugnod"

"Shellfish gleaning" is the accepted English translation for "pagpanginhas", but still, it is not a one-word translation, and that when actually done, it is not only shellfish (kinhason) that one collects but also edible seaweeds, sea urchins, etc.   

Daghang mga binisaya nga lisod hubaron sa iningles. Kung imong hubaron sa iyang pinaka duol nga translation murag arte ra kaayo paminawon ug makaingon ang makadungog nga sosyal kaayo ning tawhana, sama sa:

Pina-isan nga bolinao: Broiled Anchovies wrapped in banana leaves.
Binti : Cocktail
Bahal : Cabernet Chauvignon version of coconut wine.

Siete Viernes: This term itself is in Spanish. Class paminawon, but refers to Tuba.
Sinabado: Spanish root word Sabado, But refers to "Ginamos" processing.

Rich kaayo ang atong pinolongan to the extent nga naay ngan sa tanang clase sa Ta-e. Dili na lang nako nganlan dire basin dunay nangaon ug basin kabuhion or bidli-on. Hehehe

Quote from: Macky Ferniz on July 11, 2009, 10:18:03 PM
Daghang mga binisaya nga lisod hubaron sa iningles.

1. Ang akong gipamahaw kay "anchovy in brine with last night's Oryza". Ginamos diay to giparis og bahaw.

2. Kana bitaw pung "balud" sa dagat, daghan man pud na'g ngalan, depende sa iyang movement ug kadak-on.

Quote from: Koddi Prudente on July 11, 2009, 10:25:07 PM
1. Ang akong gipamahaw kay "anchovy in brine with last night's Oryza". Ginamos diay to giparis og bahaw.

2. Kana bitaw pung "balud" sa dagat, daghan man pud na'g ngalan, depende sa iyang movement ug kadak-on.

Labi na Koddi ug bahaw nga "inomol" mag lisod na ka ug translate. Hehehe

Mr. Ferniz, I wonder why the term 'Siete Viernes' ended up referring to 'Tuba'.

Do you think this was the time of the week when Filipino men would sit down and drink tuba?

Even "kinutil" walay Ininglis. "Cocktail" kaha? "Kinocktail", ha ha ha!

LoL!

Creative mind jud ning bol-anon. hehehehe


Im guessing lang sigoro for the use of 'Siete Viernes'

---

In the 1800s, the workers of the local hacienda finished their work and would go home and talk to each other. Mo ingoon si Panchito sa iyang barkada ,"hoy mga higala, gusto lagi ko mo inum ug tuba, jati kaayo ning mga kastilla, strikto lagi sila kaayo kai gi ingnan ta di kono ta puydi mo inum ug tuba kai ma buangon-buangon ta ug mo inom ta."

Mo answer pood ang mga amigo ni Panchito, "Ah sige, mo inom ta bisan ug ma suko ang mga kastilla."

Mo ingoon pood si Panchtio, "Sige, sige, aha man?"

Answer pood ang mga higala, "Sa balay nimo! Siete sa Viernes"




hehehehe

Dili kaha na tuba nga gisigihan og sala (sieve) for seven weeks aron mahimong bahalina?

Human na ko'g kaon ug rice curry (ihulagway kung unsa'y sama niani nga klase). Mahimo na nimo sugdan, Macky. Kung lud-on ang mubasa, balhin na lang silas laing tanod.

Quote from: Macky Ferniz on July 11, 2009, 10:18:03 PM

Rich kaayo ang atong pinolongan to the extent nga naay ngan sa tanang clase sa Ta-e. Dili na lang nako nganlan dire basin dunay nangaon ug basin kabuhion or bidli-on. Hehehe

Quote from: benelynne on July 11, 2009, 10:59:32 PM
Human na ko'g kaon ug rice curry (ihulagway kung unsa'y sama niani nga klase). Mahimo na nimo sugdan, Macky. Kung lud-on ang mubasa, balhin na lang silas laing tanod.

Tubol, igit, iti . . . sumpayi Macky.

Sugdi na Kod.

Quote from: Koddi Prudente on July 11, 2009, 10:25:07 PM
Kana bitaw pung "balud" sa dagat, daghan man pud na'g ngalan, depende sa iyang movement ug kadak-on.

Quote from: benelynne on July 11, 2009, 10:59:32 PM
Human na ko'g kaon ug rice curry (ihulagway kung unsa'y sama niani nga klase). Mahimo na nimo sugdan, Macky. Kung lud-on ang mubasa, balhin na lang silas laing tanod.

Tae ug kabaw, tae ug baboy, tae sa tawo, ite sa manok, ite sa langgam, etc.

Awong - dagku nga balud apan walay puti nga crest
Kapaw - gagmay nga balud created by a school of fish just underneath the water's surface
Baludling - gagmay mga balud nga moligid sa lapyahan
Lana, galana - matang sa balud nga walay kisaw, morag naay film of oil over the water 

Unsay kalainan sa bahal ug tuba?

Quote from: Macky Ferniz on July 11, 2009, 10:18:03 PM

Bahal : Cabernet Chauvignon version of coconut wine.

Siete Viernes: This term itself is in Spanish. Class paminawon, but refers to Tuba.

Unsa man ang tsunami?

Quote from: Koddi Prudente on July 11, 2009, 11:07:20 PM
Awong - dagku nga balud apan walay puti nga crest
Kapaw - gagmay nga balud created by a school of fish just underneath the water's surface
Baludling - gagmay mga balud nga moligid sa lapyahan
Lana, galana - matang sa balud nga walay kisaw, morag naay film of oil over the water 

Hinapon man nang tsunami sa mga higanting balud; tidal wave na man tingali na.

Bay Candi,

Ha ha. Murag didto galing ni angay ibutang sa ngan sa mananap da.

Quote from: Candijaynon on July 11, 2009, 11:03:12 PM
Tae ug kabaw, tae ug baboy, tae sa tawo, ite sa manok, ite sa langgam, etc.

Wala tay lunsayng pulong sa higanteng balud?

Quote from: Koddi Prudente on July 11, 2009, 11:11:11 PM
Hinapon man nang tsunami sa mga higanting balud; tidal wave na man tingali na.

Tuba is generic.

Bahal is seasoned tuba, matagamtam na nimo ang tangy taste.

Bahalina is more seasoned kon itandi sa bahal.  Hanoy kaayo sa tutunlan.

"Suka sa tuba" results when tuba is not sieved everyday.

interesting because there is a word "bahala"

which means "who cares.." right?

Quote from: benelynne on July 11, 2009, 11:12:03 PM
Wala tay lunsayng pulong sa higanteng balud?

Mangutana pa ko sa mga mananagat. I-apil ni nako sa proposed lexicon.

Salamat usab, Bay Koddi. Unsa man pud ang "tangy" sa Binisaya?

Quote from: Koddi Prudente on July 11, 2009, 11:14:50 PM
Tuba is generic.

Bahal is seasoned tuba, matagamtam na nimo ang tangy taste.

Bahalina is more seasoned kon itandi sa bahal.  Hanoy kaayo sa tutunlan.

"Suka sa tuba" results when tuba is not sieved everyday.

Quote from: benelynne on July 11, 2009, 11:27:09 PM
Salamat usab, Bay Koddi. Unsa man pud ang "tangy" sa Binisaya?

"Aplud" - mora ba'g taste sa saging nga dili pa kaayo hinog. 

Aplod na sa amua laing term ana haras.Pareha sa boongon haras ug di pa kaajo hinog.

Benne san murag tagay siguro imo gi mean instead tangy.

I think ang tangy or tart kay "ma asim-asim" ug unsay bisaya niana, ambot na lang kaha.  Pwede pod aslum-aslum diay tuod. hehehe

Kahinumdom ko sa first lines sa "Kundansoy", which goes something like:

Kundansoy inom tuba Laloy
Dili ko moinom tuba pait-aslom.

Bahal jud seguro ang buot ipasabot aning tuba nga "pait-aslom" he he.

Pero unsa may "Kundansoy"? Unja kining "Laloy", ngalan nig tawo? (Gi-capital letter lang ni nako presuming nga ngalan nig tawo, kay wa man koy nahibaw-an nga pulong "laloy".)

Dili ba kaha pud nonsense word ning "laloy" nga gisumpay lang aron mohatag og rhyme sa "Kundansoy"?

Lorenzo, ang siete viernes nga tuba is sieved or filtered for 7 days until there is no more precipitation which is the by-product of yeast and sugar (as explained by proddi). The remaining liquid is clear pale red in color that contains 10% alcohol with similar taste as white wine. During the Hacienda times, Friday night is usually drinking night because the next day is holiday. So they will consume their tuba usually on Fridays, which is Viernes in Spanish.

Making bahalina is like aging process where the siete viernes is preserved. You can ask Ginger or Kiamoy about this process as they are the authority. What I knew is that the containers should be filled to the brink, not allowing a space of air and then sealed it tightly, thus preventing aerobic bacteria from multiplying that cause acidity. To preserve the color, they will either store it in dark areas or burry it underground for a month or longer. This is what I know.

Balik ta sa balud or Bawd sa Binol-anon. Na puzzled ko ani nga word kung asa gikan ang root word ani. Sa among leksyon sa Engineering, ang among tawag sa Curve that represents changes in Frequency is called "Baud" which literally means wave in physics. This can also be used in sound or light frequency. I don't know if this word came to the Bisayan vocabulary or is Baud (physics) derived from polynesian/srivijayans who are masters of the waves.

Quote from: Koddi Prudente on July 11, 2009, 11:53:52 PM
"Aplud" - mora ba'g taste sa saging nga dili pa kaayo hinog. 

Lain pud nga (mas common nga) meaning sa "aplud": pagbalhin og file gikan sa gamay ngadto sa dako o central nga computer; opposite sa "dawnlud".

"Punga" - Koddi, unsay translation? Murag wala no? Sample sentence: "Punga na ikaon."

gikabuhi = feeling like to puke
ngilngig = awesome
tinostos = rolled tobaco
kabangaan = state between ripe & unripe
lawog-baboy = feeds for swine
tuwa = feeds refering other animals
ngotngot - thrubbing pain
punga = blotted or feeling of fullnes

Quote from: Ching on July 12, 2009, 05:55:04 AM

ngilngig = awesome

Nakadungog pud ko ani nga gigamit pag-describe sa mantikaon nga pagkaon. "Ngilngig kaajo ang humba kay nagdaghan ang tambok."

Unsa ang iningles sa

gisumhan
Bujinggit
Matag Tiki
Botoy

Raq,

Ako ang nangutana ni Bay Koddi, Raqs. Ako ra ma'y sigpangutana ninjo kay gatuon pa lagi ta. Unsa'y tagay? Mura lagi ko'g bata nga ang tubag sa usa ka pangutana duna na pud pangutana, wala'y kahangturan.

Quote from: Raquelproud boholana on July 12, 2009, 01:19:40 AM
Aplod na sa amua laing term ana haras.Pareha sa boongon haras ug di pa kaajo hinog.

Benne san murag tagay siguro imo gi mean instead tangy.

Hi Ging,

Ang asim ba lunsayng Binisaya, kay murag Tagalog man sa akong pangdungog? Kita man gud nga nakapuyo sa Mindanao, daghan nag sagol, lain pa sa kaugalingong kinaiya sa pulong sama sa "tsada" sa CDO. Pero mas grabe jud sa Davao kay murag ngilngig sa paminaw ang Tagalog nga Binisiya. Sa una man gud sa dorm namo sa college, muingon man akong amigo, "Kuhain mo nga yan."

Quote from: grazie7y on July 12, 2009, 04:07:34 AM
I think ang tangy or tart kay "ma asim-asim" ug unsay bisaya niana, ambot na lang kaha.  Pwede pod aslum-aslum diay tuod. hehehe

Pareho ba ang paglitok aning duha, ang baw'd ug Baud? Murag mahibo'ong jud ka sa pagkamay-ong aning duha ka pulong.

To even hypothesize that the etymology of the Visayan baw'd is Baud seems farfetched, but also completely logical and plausible. Very interesting!

Quote from: Macky Ferniz on July 12, 2009, 05:15:36 AM

Balik ta sa balud or Bawd sa Binol-anon. Na puzzled ko ani nga word kung asa gikan ang root word ani. Sa among leksyon sa Engineering, ang among tawag sa Curve that represents changes in Frequency is called "Baud" which literally means wave in physics. This can also be used in sound or light frequency. I don't know if this word came to the Bisayan vocabulary or is Baud (physics) derived from polynesian/srivijayans who are masters of the waves.

Quote from: benelynne on July 12, 2009, 07:51:55 AM
Hi Ging,

Ang asim ba lunsayng Binisaya, kay murag Tagalog man sa akong pangdungog? Kita man gud nga nakapuyo sa Mindanao, daghan nag sagol, lain pa sa kaugalingong kinaiya sa pulong sama sa "tsada" sa CDO. Pero mas grabe jud sa Davao kay murag ngilngig sa paminaw ang Tagalog nga Binisiya. Sa una man gud sa dorm namo sa college, muingon man akong amigo, "Kuhain mo nga yan."

Bitaw, Bene san, asim is tagawog ba.  Ay whole college life nko didto ko sa Davao.  Makainis talaga yan sila oi kay di pa rin magkaon ba na ginagutom na ako. hahaha mao nay tinagalogan ug Davao. 

Sama sa CDO ug sa Davao, first nako kadungog, "Kapayason ka talaga ba!". Sige jud ko huna-huna gi unsa nila pagkabalo na kapayason ko na wa pa man ko ning hilak. hahaha  Sus ang ila diay kapayason kay "mayabang".  Lahi-lahi jud ta'g bisaya sa Visayas area ug sa Mindanao.

Quote from: Ching on July 12, 2009, 05:55:04 AM
gikabuhi = feeling like to puke

di ba ang manifestation ug gikabuhi di ra man kasukaon?  sahay ga utot2x tungod kay gikabuhi or mag butod ang tijan.  or same ra ba ang gikabuhi ug panuhot?  OT: i told my husband about our panuhot, gi ingnan man kaha ko na old wive's tale daw.  syalan, di ba diay tinuod na panuhuton ta kon magpahilot unja maligo dajon. 

Lahi man siguro ang kabuhi lahi pud ang panuhot. Ang kabuhi pwede ni ma english ug nervous. ex. Gikabuhi ko nakakita sa  nag away nagdala ug sundang. Naa poy certain food nga makakabuhi. Ang manghihilot kabalo na sila unsaon pag uli sa atong kabuhi kay ug di kono na mauli mabuang kono ta hehhehe.

Ang panuhot murag mostly gas man siguro ni nga na trap sa atong body. Ang bation sa panuhot kanang sington ug bugnaw unya uban gani mo pass out or makuyapan mao nay panuhot daw.

Pag uli naho last january nagpatawag akong niece ug manghilotay.karon ingon niya kato pa kono siya katagbo ug tawo grabeh ug panuhot.kinagahian kono akong tiyan sa panuhot mao to iya ko gibuhutan ug tabako aron pawala kono sa panuhot unya iya pud gibalik akong kabuhi. Giingnan ko di maligo kay gihilot na wa matabang naligo ko kay nanimaho kung opos. Wa may nahitabo nako paghuman ug hilot so murag di ko motuo aning hilot hilot.Nanimaho man nuon kong opos.

Quote from: grazie7y on July 12, 2009, 08:09:35 AM
i told my husband about our panuhot, gi ingnan man kaha ko na old wive's tale daw. 

Imo untang giingnan imong husband, Graze,

"No no no no no. It's not old wives' tale, it's old wives' intestinal gas!"

Quote from: hubag bohol on July 12, 2009, 10:47:44 AM
Imo untang giingnan imong husband, Graze,

"No no no no no. It's not old wives' tale, it's old wives' intestinal gas!"

hahaha pagmaka utot (excuse me!), ingnan nko, that's panuhot! mag lingo-lingo lang tawon akong bana!

Quote from: Raquelproud boholana on July 12, 2009, 10:43:35 AM
Pag uli naho last january nagpatawag akong niece ug manghilotay.karon ingon niya kato pa kono siya katagbo ug tawo grabeh ug panuhot.kinagahian kono akong tiyan sa panuhot mao to iya ko gibuhutan ug tabako aron pawala kono sa panuhot unya iya pud gibalik akong kabuhi. Giingnan ko di maligo kay gihilot na wa matabang naligo ko kay nanimaho kung opos. Wa may nahitabo nako paghuman ug hilot so murag di ko motuo aning hilot hilot.Nanimaho man nuon kong opos.

Ha ha ha. Mao na ni ron. Matambawan tuod imong panuhot pero moandar pud imong kabuhi tungod sa pagsinimhot sa baho sa upos!

Basta ako, quel, kon hiluton ko, di ko anang mga banjos-banjos except regular lotion.  kasukaon ko anang bajo sa efficascent ug unya pa na diha.  ganahan kaayo ko'g hilot jud.

Quote from: grazie7y on July 12, 2009, 10:49:55 AM
hahaha pagmaka utot (excuse me!), ingnan nko, that's panuhot! mag lingo-lingo lang tawon akong bana!

Tingali hunahuna sa imong bana, sa Binisaya pa, "Hahay, bisag unsa pay tawag nimo, baho lang gihapon na!"

Quote from: grazie7y on July 12, 2009, 10:56:35 AM
Basta ako, quel, kon hiluton ko, di ko anang mga banjos-banjos except regular lotion.  kasukaon ko anang bajo sa efficascent ug unya pa na diha.  ganahan kaayo ko'g hilot jud.

Matranslate ba ning hilot ug massage? Ganahan ko ug masahe pero kanang hilot nga buhotan tag tabako di ko ana.Perti inay kay lami tag pamati manimaho man tang upos. Di pud moangay akong bana Grace nga manghaplas ko ug efficascent ug ubang halang nga product kay sigurado siya nga ma carry kono na sa atong bloodstrem.samot na buntis ko No No daw na nako.

i hate that smell jud, quel.  kana gani mag byahe sa una magdala ug white flower, nah makasimhot gani ko ana, magsuka jud ko.

Quote from: grazie7y on July 12, 2009, 11:18:36 AM
i hate that smell jud, quel.  kana gani mag byahe sa una magdala ug white flower, nah makasimhot gani ko ana, magsuka jud ko.

Tinuod jud nga one man's meat is another man's poison. Ang uban mogamit aning white flower ointment para tambal kuno sa kabuhi. Akong ijaan di kawad-an ani; unja sa dili pa sija mosakay og any means of transportation moinon sijag usa ka basong inadlawng tubig nga gisagolan og usa ka tulo nga white flower.

unsyalan man nang inadlawang tubig, hubag?

bitaw, sakay ko'g bus sa una, makasimhot na gani ko anang white flower, mag digwa jud ko dayon especially sakay ug aircon na bus na sirado jud mga bintana.

Here's another bisaya words nga ambot naa ba ni english translation

Aja-ay or aya-ay- not completely low tide and not even high tide. Ug mohunas ang dagat kay mohunas man gyud  ug motaob motaob sad.Kining Aja-ay murag in between ni.Hunas nga di complete pagkahunas.

Pawos- it can be used in uncircumcised male.Pwede na tulion kung mapawos na kono hehehe. Then other used of pawos is the ocean ang dagat. Kinapawsan di makita ang kinhason kay pawos kaayo. this always happen if it's windy and the ocean water create a small  waves.

limbahon- bayabas limbahon kanang pula ang unod sa ilawon mao nay limbahon

Nangka nga Lomoyan.There are two types of jackfruits Lomoyan ug katong dili lomoyan siguro tong sili lomoyan matawag to ug crunchy lol

Quote from: grazie7y on July 12, 2009, 12:11:30 PM
unsyalan man nang inadlawang tubig, hubag?

Lukewarm man tingali ang Iningles ani.

Inadlaw diay, dili inadlawan, ha ha ha.

Quote from: Macky Ferniz on July 12, 2009, 07:14:43 AM
Unsa ang iningles sa . . .

Bujinggit - sty
Matag Tiki - ig-agaw sa sty
Botoy - boil?

Quote from: benelynne on July 12, 2009, 07:47:11 AM
Raq,

Ako ang nangutana ni Bay Koddi, Raqs. Ako ra ma'y sigpangutana ninjo kay gatuon pa lagi ta. Unsa'y tagay? Mura lagi ko'g bata nga ang tubag sa usa ka pangutana duna na pud pangutana, wala'y kahangturan.

"Tagay" - to pour a drink, like tuba and Tanduay, for a drinking buddy. Usually, in a drinking session, usa ra ka baso ang tagayan, "one for all". Ambot ngano nga "gunner" may tawag sa tigtagay.   Dili applicable ang "tagay" sa gatas, juice, etc.

Quote from: Raquelproud boholana on July 12, 2009, 12:33:21 PM
Here's another bisaya words nga ambot naa ba ni english translation: aja-ay or aya-ay . . . pawos . . . limbahon . . .

Aya-ay - in-between low and high tide, sakto ka Day Raqz

Pawos - kon mogawas na ang bulb (ulok) sa penis inig bira paubos sa prepuce (the uncut skin)

Limbahon - applicable to any fruit nga pinkish ang unod, which is dili niya natural nga kolor.

Kuyamis, kudjamis - lubi nga makaon ang immature shell and husk 

Quote from: hubag bohol on July 12, 2009, 12:51:36 PMInadlaw diay, dili inadlawan, ha ha ha.

Inadlawan - applicable to a househelp or any asisstant that you employ on a daily wage basis. "Aduna akoy inadlawan nga katabang." 

sige ra ko ug basa dire kay makalingaw man gud. pero dili ko mag post....

wa na jud ko makapugong mao ni reply ko aning thread...

ahong tampo ==> tabiling hingo. ;

Quote from: Koddi Prudente on July 12, 2009, 02:46:43 PM
Pawos - kon mogawas na ang bulb (ulok) sa penis inig bira paubos sa prepuce (the uncut skin)

Kuyamis, kudjamis - lubi nga makaon ang immature shell and husk 

Bay Koddi, kon birahon paubos ang prepuce, imong buot ipasabot, kon si junior gipunting sa langit. (Kay kon gabitay si junior, birahon pataas.)

Di ba ang kudjamis mao pud ang ngalan anang--unsa na sa Ingles--motigum inside the prepuce of the uncircumcised penis?

Quote from: eganamoc on July 12, 2009, 03:50:18 PM
sige ra ko ug basa dire kay makalingaw man gud. pero dili ko mag post....

wa na jud ko makapugong mao ni reply ko aning thread...

ahong tampo ==> tabiling hingo. ;

First of, welcome dire sa TB, eganamoc!  Ayaw lang sige'g pahipi diha oi kay basin makatabang ka namo dire sa pag learn sa mga binisaya na wa pa namo na dunggi or nalubong na sa kalimot.

Daw beh, unsa man pod nang tabiling hingo.  di ba ang tabili tiki or taloto man na?  nganong gi hingo-an man ang tabili? hehehe

Quote from: Koddi Prudente on July 12, 2009, 02:30:39 PM
Bujinggit - sty
Matag Tiki - ig-agaw sa sty
Botoy - boil?

Sa mata ra man tingali ang bujinggit, samtang ang matag-tiki bisag asang dapit sa lawas nga gihubagan. Ginagmayng protrusions sa panit, bisag dili boil, tawgon man sab tingali og butoy.  

Ang butoy, gamayng hubag. Akong close friends, Butoy ang tawag nako, dili Hubag. (Si Nanay, kon naay isugo nako sa gamitoy pa ko, mogamit og more affectionate term, Huboy.)


(nagsul-ob og dark glasses kay gibujinggit)

Quote from: eganamoc on July 12, 2009, 03:50:18 PM
sige ra ko ug basa dire kay makalingaw man gud. pero dili ko mag post....

wa na jud ko makapugong mao ni reply ko aning thread...

ahong tampo ==> tabiling hingo. ;

Welcome, Moc. (Or shall we call you Egan?)

Klaroha ning imong tabili, bi. Gawas nga hingo ni sija, dili pud ni sija kukhan, mao ba?

Quote from: hubag bohol on July 12, 2009, 03:54:52 PM
Bay Koddi, kon birahon paubos ang prepuce, imong buot ipasabot, kon si junior gipunting sa langit. (Kay kon gabitay si junior, birahon pataas.) Di ba ang kudjamis mao pud ang ngalan anang--unsa na sa Ingles--motigum inside the prepuce of the uncircumcised penis?

Sakto ka, Bai, bahin anang pagpawos. "Tiktik" man nang buot nimong ipasabot. Puti nga precipitate, mangluklok sa killid sa ulok (he he, mi-rhyme man.)

Quote from: Koddi Prudente on July 12, 2009, 07:43:45 PM
Sakto ka, Bai, bahin anang pagpawos. "Tiktik" man nang buot nimong ipasabot. Puti nga precipitate, mangluklok sa killid sa ulok (he he, mi-rhyme man.)


Bai basin makasab-an ka ni-ana sa taga admin..hehe....

Quote from: mike on July 12, 2009, 07:47:38 PM

Di man tingali, Bai. Let's be biological about it, kay kon ipaagi og sambingay, daghan ra ba og interpretation. Maayo nang diretso.

Quote from: Koddi Prudente on July 12, 2009, 07:56:11 PM
Di man tingali, Bai. Let's be biological about it, kay kon ipaagi og sambingay, daghan ra ba og interpretation. Maayo nang diretso.

Sakto ka bai Koddi. Kanumdom ko niadtong bata pa pud ko, karon ulitawo na baya ko. Kinahanglan nga patuli gyud kay na makantsawan.

Quote from: Koddi Prudente on July 12, 2009, 07:43:45 PM
Sakto ka, Bai, bahin anang pagpawos. "Tiktik" man nang buot nimong ipasabot. Puti nga precipitate, mangluklok sa killid sa ulok (he he, mi-rhyme man.)

Sakto diay, tiktik. Kay parehas sa tiktik nga bugas mais.

OK ning imong rhyme, dah. Akong segundaan, ha?

Nagluklok sa kilid sa ulok--sa ato pa,
Naglimin sa liog sa ****.

Di na tingali masuko ani ang Admin, kay asterisks ra man. Gawas pa, dili lang ni Biology, Poetry pa jud.

Naghisgot man mo ug tiktik unya duhay may klase anang, tiktik sa humay ug tiktik sa mais lami sumanon.
Mao ba ni ug englison ang tiktik sa mais ug humay mahimong-corn flour ug rice flour?

Naa pa ang words nga tiunay. It means true kung ang gamit" Tiunay ang akong gugma nimo(True love).Pero naay laing gamit aning tiunay labi na ug matunok ka unja ma infected moingon dayon nga basin naa pay tiunay nabilin ana.Sa akong pagsabot ang tiunay maoy kinatumyan sa tunok nga nabilin.

aguy ang tiktik sa mais mao nay buhaton ni mommy ug kalo-kalo!  pagkalami!  naa moy tiktik diha, quel?  papalita ko'g usa ka gantang kay mag kalo-kalo ko!

Quote from: Raquelproud boholana on July 13, 2009, 05:08:42 AM

Naa pa ang words nga tiunay. It means true kung ang gamit" Tiunay ang akong gugma nimo(True love).

Mao ba? Oplok jud tong akong ujoan, kay ingon sija ang "tiunay" kuno kay gikan sa "tiun sa monay", mao na, gugmang tiunay, gugmang gitiun sa monay.  Ha ha ha.

Quote from: Raquelproud boholana on July 13, 2009, 05:08:42 AM
Pero naay laing gamit aning tiunay labi na ug matunok ka unja ma infected moingon dayon nga basin naa pay tiunay nabilin ana.Sa akong pagsabot ang tiunay maoy kinatumyan sa tunok nga nabilin.

Mao man tingali ni sa kinaraan gitawag pud og "lintunganay".

Sip sip anybody here know unsa ang translation ani sa english.

Ex. Sip sip is someone nga gusto magpaduol permi sa Boss or classmates nga bright.If you are sip sip to you Boss you sometimes go the extreme by telling lies about other,making them down aron mosaka imo position.

Ting-agi -after the storm fish were caught abundant in some fish net trap(bunsod,ug paugmad) Human gyud sa bagyo perti kadaghan ang suhot sa bunsod mao ni gitawag ug ting-agi. I think this is from word giagian ug bagyo. I wonder unsa translation ani.

Mga experts sa English, please translate these expressions:

Baho man kag utot.?
Kinsay nagutot.?
Peste kang bataaa ka,,,
Wa ka kuyapi..
Ajaw intawon....
bu**** ka..........
Bweset ka..........
Dako jamo...
Kalooy sa Diyos..........
Jesus, maria e josep..

Quote from: Raquelproud boholana on July 13, 2009, 10:36:14 AM
Sip sip anybody here know unsa ang translation ani sa english.

Ex. Sip sip is someone nga gusto magpaduol permi sa Boss or classmates nga bright.If you are sip sip to you Boss you sometimes go the extreme by telling lies about other,making them down aron mosaka imo position.

Ang complete term jud niini is "sipsip-butu", which is bastos kay tiaw bay suyopon nimo ang lagay!  Sa Ininglis, "bootlicker".

Quote from: Raquelproud boholana on July 13, 2009, 05:08:42 AM
Naghisgot man mo ug tiktik unya duhay may klase anang, tiktik sa humay ug tiktik sa mais lami sumanon.
Mao ba ni ug englison ang tiktik sa mais ug humay mahimong-corn flour ug rice flour?

Ang tiktik sa pisot nga kinatawo sa lalaki dili jud na mahimong "flour" sa Ininglis which is "harina" kon hubaron sa Binisaya.

Quote from: Koddi Prudente on July 13, 2009, 10:20:28 PM
Ang complete term jud niini is "sipsip-butu", which is bastos kay tiaw bay suyopon nimo ang lagay!  Sa Ininglis, "bootlicker".

"Sipsip-butu" bitaw ang akong nahibaw-ang formulation. Pero kaniadto nakadungod kog usa ka iladong magsisibyang Bisaya nga miggamit sa pulong "supsop-botas". Tingali he was just trying to kunohay correctly translate the English word "bootlicker", pero para nako mas bug-at ang insulto sa "butu" imbis "botas".   

Quote from: Michael Ligalig on July 10, 2009, 08:48:19 PM
"gikabuhi" = any translation? = refers to a health condition

"ngihib" = refers to a deep part of the sea

"tinostos" = naa bay translation ani?

"kabangaan" = murag walay exact English word

"kujamis" = kalami pang-oson when we were young

"iring-gibidli" = ambot nalang unsay English ani

Unsa kaha pod nang "iring-gilaygit"

Quote from: Raquelproud boholana on July 13, 2009, 05:08:42 AM
Naghisgot man mo ug tiktik unya duhay may klase anang, tiktik sa humay ug tiktik sa mais lami sumanon.
Mao ba ni ug englison ang tiktik sa mais ug humay mahimong-corn flour ug rice flour?

Ang tiktik kana man tingaling pino kaajo pagkagaling nga bugas. Inig-galing bitaw, di ba naa may dagko ug gagmay nga grains? Naa gani nay numero sa gidak-on sa grains. Kanang titktik maoy ahong nahibaw-an nga kinapinohan. Morag binlod man to ang tawag ani sa uban.

(Ang tiktik mahimong gikan sa mais, humay, o *tin.)

QuoteFirst of, welcome dire sa TB, eganamoc!  Ayaw lang sige'g pahipi diha oi kay basin makatabang ka namo dire sa pag learn sa mga binisaya na wa pa namo na dunggi or nalubong na sa kalimot.

Daw beh, unsa man pod nang tabiling hingo.  di ba ang tabili tiki or taloto man na?  nganong gi hingo-an man ang tabili? hehehe

salamat grazie....

"tabiling hingo" ang tawag sa mga dagway nga di angayang tan-awon...

"hubag" sad ang tawag sa mga baje nga nagbungasong ang "sex appeal".

QuoteWelcome, Moc. (Or shall we call you Egan?)

Klaroha ning imong tabili, bi. Gawas nga hingo ni sija, dili pud ni sija kukhan, mao ba?

salamat @hubag... puede ra ng imong suggestion... pero mas-ok kung "ega" na lang.

Quote from: Raquelproud boholana on July 13, 2009, 10:36:14 AM
Sip sip anybody here know unsa ang translation ani sa english.

Ex. Sip sip is someone nga gusto magpaduol permi sa Boss or classmates nga bright.If you are sip sip to you Boss you sometimes go the extreme by telling lies about other,making them down aron mosaka imo position.

Ting-agi -after the storm fish were caught abundant in some fish net trap(bunsod,ug paugmad) Human gyud sa bagyo perti kadaghan ang suhot sa bunsod mao ni gitawag ug ting-agi. I think this is from word giagian ug bagyo. I wonder unsa translation ani.

SIPSIP - Some Insecured Person Seeking Immediate Promotion....