Join MikeLigalig.com!

Why Just Read When You Can Join, Post, and Read!

Menu

Show posts

This section allows you to view all posts made by this member. Note that you can only see posts made in areas you currently have access to.

Show posts Menu

Messages - Gato

#1
Hello, everyone. When is the best time to buy ube tubers for propagation, and where is the best place to purchase tubers from Bohol? What's the best time of the year to visit Bohol specifically for that purpose? Which province? And can somone kindly translate the following post into English?  ???

Thanks

The post quote below is from here: http://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=16196.70

Quote from: tamislat on January 11, 2009, 11:52:49 PM
Naghisgot man tag unsa ka sagrado sa ube alang sa mga Bol-anon. Nakahinumdom ko nga sa bata pa ko, ang akong kinabuhi, in one way or another, touches that of the sacred ube. My grandfatehr and ancestors were famous ube farmers in Cortes. I have been observant as a kid. Usa sa akong mahinumdoman nga sa ilang pagtanum sa ube daghan og mga stages ang land preparation lang.  Niadtong panahona, wa naho kaayo masabti ngano nga ingon-adto man ang mga pamaagi nga gihimo sa akong lolo. But when i grew up and studied agriculture, i found out nga duna diay toy scientific relevance ag ijang gihimo.

Panaglitan kining mosunod:
1. Pag-baow - clearing the area from unnecessary weeds, shrubs, etc. ibilin ang kahoy nga sobra sa 2 meters ka taas = kay gamiton para katayan sa ube

2. Pag-hinas - hanigan og lukay ang baow aron daoban (usahay gikan pas layo ang kuhaan sa lukay labi nag way kalubihan sa duol)  = mao ni equivalent sa soil sterilization para walay sakit-sakit nga motakboy sa ube

3. Pagguwad - maghimo og hutok para tamnan. Individual nga hutok matag punoan. (Think of the soil type nga batoon, topography nga bakilid, etc which makes it even harder)

4. Pag-bajang - nagnagon ang hutok aron makuha ang mga gamot ug bato. Aning panahona, hanigan og mga dahon nga patay ang ilawom sa hutok, apilan og danggay gikan sa ilawom sa pinsa sa balay. = mao ni equivalent sa composting, kay sa unang panahon, dili man mogamit og commercial nga abono mao nga mga dahon ang silbing patambok sa ube. Ang danggay gikan sa ilawm silong duna may urea kay sagol man usahay sa ihi sa tawo og sa mananap. Imagine pila ka taro nga danggay kon naa kay usa ka ektarya ang baow.

5. Pag-guha - hiwa-on ang binhi nga ube mga 2-inches x2 inches each (kadtong wala madunot o mangunot ang panit), disdisan  (halibisan sa kilid) ug i-air dry for half day. = aron ma seal off ang unod, dili malata ug dili susceptible to fungal infection inig tanom

6. Pagtanom ug pagpaabot hangtod moturok. Buntag ug hapon pa-asohan aron walay mananap or pests. Usahay kon taas ang huwaw, bubo-an pa jud og tubig.

7. inig torok, butangan og harog o katayan sa ube vine. Magpaabot mga 5-6 months nga mo-mature ang ube ug ready na panglinon. Kini mahitabo kon ang dahon malaya na ug ang panit sa ube puro na itom ug dili na nipis. Samtang mag-paabot, dili jud yatakyatakan ang baow aron di matandog ang pagtubo sa ube. Hinuon maghinay labi na kon mamunit og mga katlong ug snails nga mokutkot sa dahon.

So practically, ang time table sa ube from land preparation to planting mokabat sa mga 8 months, kapin kon kulang, labi na kay ang paghinas is usually done in March or April samtang uga ang mga dahon.

And mind you, dili sa tanan panahon nga dagko ang ube nga mapanlin. Nakasuway ko nga ang unod nga akong napanlin mas gamay pa kay sa guha nga akong gitanom. Or should I say, the reward was not worth the effort?  Suway ba mo...

Mao na nga sagrado jud ang ube kon akoy pasultihon. Pero motanum lang jud gihapon kay lami man. Labi nag kabus-ok, iniling, tam-isan, kaliko, ug ang yummy kinampay nga maoy ahong gilung-ag karon pasa ube jam sa pista pohon... hmmmm

Mamista ta...