MikeLigalig.com

Good PM! Please tell nila nga gibumbahan ang terminal sa Dao, karon lang god. Daghan patay ug nasamad ang mga………..lamok. Salamat sa Baygon, epektibo gyod!

Teacher: What do you call a person who keep on talking even when people are no longer interested?
Student: A teacher!
Teacher: Hahahahaha! Tang ina! Get a 1 whole sheet of Manila Paper! Long quiz bact to back!

Kon edukasyon maoy hisgotan, kanang butanga maoy wala sa katawhan. Ambot gituyo tingali sa mga namunoan nga dili tudloan ang mga Pilipino.
gitudlo sa mga tulonghaan iningles, mga balaod iningles, ordinansa iningles. Unya pila ra may nakatikang og eskwelahan nga dekalidad ang edukasyon?
Kon dunay magpakabana sa katilingban o sa kalikopan, pasanginlan og rebelde. Mora ba og tanan nga mosupak sa hiwi nga mga binuhatan rebelde na jud! Dili man unta kinahanglan magrebelde basta magpakabana lang unta matag-usa.
Ang kawad-on ug kapobrehon sa kadaghanan sa mga Pilipino maoy labing grabe nga kahimtang nga nagpaantos sa katawhan bisan pag unsaon og pagarpar sa gobyerno nga milambo ang ekonomiya.

Ang sistema nga demokrasya kon atong tukion, maayo ang tumong. Gilatid kini sa atong batakang balaod.
Ang katawhan padayong nag-ilaid sa tumang kalisod tungod sa mga namunoan. Wala pa kita makasulay og tinud-anay nga pamuno nasod.
Sakto ka, kon padayon nga ingon niini nga panahon sa eleksyon kwarta maoy palabihon sa katawhan, dili eleksyon maoy sulbad.
Pero ang kausaban dili makab-ot sa usa lamang ka pagpamilok sa atong mga mata.

Ang isla sa Malingin maoy gibaniog nga pinuy-anan sa mga illegal nga mananagat, bisan pa man sa kamatuoran nga sa ilang gibuhat dili gayod tuyo ang pagsupak sa balaod, tungod kay walay laing panginabuhian gawas sa panagat, ug ang matang sa ilang panagat gihimong illegal sa balaod, ilabi na ang R.A. 8550.

Resulta, kasagaran madakpan mga mangingisda gikan sa Bien-Unido, mas subo kay ang uban pamusilon nga daw kriminal nga patyonon ug wala maglantaw sa tawhanong katungod.
Sa panahon nga adunay mahilandig sa tambalanan, mawad-an og panginabuhian ug walay mohatag og suporta sa pamilya. Kon ingon niini nga yano ang pagpamusil sa taga Malingin, kinsa may mopakaon sa mga anak niadtong mga biktima? Sa ilang pamilya?

Kadtong mga nagpaalim sa ilang samad, walay ikabayad sa tambalanan, maayo unta og mohatag og bayad ang taga Pitogo o dili ba ang mga kadagkoan sa probinsya.

Ang islang barangay sa Malingin pangisda maoy panginabuhian. Dili sama sa Hingotanan nga sakop gihapon sa Bien-Unido diin ang katawhan adunay pangita nga guso, sa Malingin misulay ang katawhan pag-ugmad sa guso apan wala kini magsilbi tungod kay dili susama sa Hingotanan ang ilang dagat.

Ang kasulian (irony) niini kay ang Hingotanan, daghan og guso apan walay isda tungod sa polusyon kay sagbot na ang baybayon, apan wala kini kaayo hatagi og pagtagad. Samtang ang Malingin nga illegal ang mga mananagat, daghan og isda ang ilang kadagatan.

Ang Liba-Liba nga maoy gigamit nga matang sa panagat sa taga Malingin, maoy illegal ubos sa R.A. 8550.
Ang nagpanday sa maong balaod mga tag-iyahan og dagkong pangisdaan ug wala maglantaw sa epekto niini ngadto sa gagmayng mananagat. Ang Liba-Liba dili gayod ingon nga illegal, tungod kay ang pukot nga gamiton niini dili man kinahanglan mokahig ngadto sa mga lusay ilawom sa dagat samtang ang makuha niini mao lamang kadtong mga isda nga maglutaw ug dili kadtong mga isda sa bato. Mao kini ang gigamit sa mga taga Malingin.

Dili na nato paaboton nga maputong ang mga apektadong mananagat tungod kay gawas nga sila pamusilon negosyohon pa sila sa ilang kaugalingong hinagoan. Dawat limpyo lamang ang mga hingtungdan nga nagdugang sa gidaghanon sa abuso.

Ang sahid nga mahibilin ipalukat sa mga militar ngadto sa mga tag-iya sa kantidad nga P6,000.00 matag sahid. Matag semana mokita ang mga abusadong militar dili mominus og P100,000, kini sa taga Malingin lamang, wala pay labot ang taga Maomaowan ug sa ubang isla, pinaagi sa middleman nga anaa sa Malingin, usa ka babaye, maoy mohimo sa negosasyon aron malukat ang sahid.

Maayo unta kon ang atong mga magbabalaod sa lalawigan mohimo og lakang nga tul-iron ang R.A. 8550.
Basin moabot ang adlaw nga armas maoy unahon og palit sa mga mananagat imbes pagkaon, dili na nato kini paaboton.

Dako og papel ang media aron makatabang alang sa katukoran sa katilingban. Kaakuhan usab sa media nga ihatod ngadto sa katawhan ang tukma nga mga panahom kon unsa nay kahimtang dili lamang sa panggobyerno kon dili lakip na niadtong mga butang nga makatukbil sa inadlaw-adlaw nga panginabuhi sa katawhan, sama sa kahusay ug kalinaw.
Ang bansagon sa dakbayan sa Tagbilaran nga “city of friendship” gipulihan na karon og “crime city,” kini tungod sa sunod-sunod nga krimen nga nahitabo ug gikataho sa media.
Ania sa dakbayan ang ahensya sa kapolisan, CIDG ug NBI, apan daw walay kasulbaran nga nahimo ang mga awtoridad.
Nagmulo ang katawhan ug dunay sugyot nga ipatuman ang “pagob” diin gituki usab kini sa mga hingtungdan nga opisyales sa barangay ug sa dakbayan. Maayo man usab kining ipatuman ubos sa “police power” sa lokal nga kagamhanan.
Ang bansagon nga “crime city” naghatag og dili maayo nga imahe dili lamang sa dakbayan lakip na usab sa tibuok banayng Bol-anon. Daw gisakyan og maayo sa ubang mga sakop sa media aron ba kaha mosikat ang programa sa istasyon sa radio, kun dili ba mahalin ang mantalaan, tungod kay sulod sa taas nga panahon ingon sa daw nagkawalay lami ug dili makapadasig sa kaugalingon ang mga balita niini. Kadtong mga balita nga makapahikbi sa atay maoy pakadak-an. “Over Acting,” dili ba?
Usa ka yanong pamaagi pagtabang nga masumpo ang kriminalidad mao ang paghatod sa husto ug tukma nga kasayoran, daghang balita gawas sa krimen nga angayang hatagan og dakong pagtagad, dili kay krimen maoy isilsil sa alimpatakan sa tawo. Ibalik unta ang pagsalig sa katawhan ngadto sa mga gitahasan pagbantay sa kahusay ug kalinaw.
Ang kriminalidad dili lamang kay sa dakbayan sa Tagbilaran nagpanghitabo. Nahitabo kini sa bisan asang suok sa kalibotan.
Kon ang usa ka tawo tuyuon pagpatay, dili kini masulbad sa usa lamang ka pagpamilok. Lisod kining sulbaron. Mahimong ang biktima didto pa kini sa laing dapit gidumtan apan nahitabo lamang nga dinhi sa dakbayan gipatay, daghang mga rason nga ang kriminal lamang ang nasayod.
Hinuon, dili usab angay magsalig ang mga awtoridad, kinahanglan buhaton nila ang ilang mahimo pagsulbad sa krimen nga walay kalapasan, ug magsubay sa mga lagda sa balaod.
Igo na nga ikataho ang mga negatibong balita nga nagpanghitabo sa usa ka dapit, kay timailhan kini nga buhi ug padayong naglihok ang demokrasya, adunay kagawasan ang media. Kon walay negatibo nga gibalita, nagpasabot lamang nga gituok sa li-og ang mga sakop sa media.
Ang wala nato hisabti mao nga, ang ubang sakop sa media dinhi sa Bohol, (walay labot kadtong nagtinarong) daw dili makahimo pagpagawas og mga negatibong balita sama sa turismo. Kon unsa man ang lingin nga hinungdan nga nagpaluyo niini, sila lamang nga mga hingtungdan ang nasayod.

Nagmulo ang katawhan kay nasinati niini ang kasakit sa bulsa tungod sa pagsaka sa presyo sa mga palaliton, mga nag-unang panginahanglan, sama sa isda.
Dili pa dugay, misaka ang presyo sa isda dinhi sa lalawigan. Rason sa mga magpapatigayon og isda nga, mogasto pa sila og gasoline, pagkaon sa mga trabahante, ug uban pa.
Kinsa may dili mogasto og gasolina, kinsa may dili mokaon?
Nganong adto man ihandos sa mga konsumidor ang pag-abaga sa mga galastohon? Aron ba lamang makabawi ug makaginansya?
Kining “fish cartel” dugay na kining panahon nga nahimugso apan gipasagdan lamang ug wala hatagi og pagtagad sa mga hingtungdang opisyal sa gobyerno, ilabina sa mga magbabalaod. Ug karon daw kanser kini nga mikuyanap ug malisod sumpoon.
Dugay nang gikataho nga ang mga mananagat nga Pilipino ilang ibaligya didto sa lawod ang nakuha nga mga maayong klaseng isda sama sa TUNA ngadto sa mga langyaw, ug ang ibaligya sa mga merkado mao na lamang ang BUROT-BUROT, GINAMOS, BUWAD ug uban pa.
Kon sumpoon man gani kini, sama sa kanser adunay tambal nga ireseta. Dili kini daling buhaton kay kinahanglan hatagan og pagtagad ang mahal nga presyo sa ubang palaliton, ilabina na ang gasolina.
Hatagan usab og pagtagad ug kasulbaran ang problema sa gagmayng mga mananagat nga napugos paghimo og ilegal aron adunay kakuhaan og panginabuhian.
Sama sa produkto sa guso, angayan unta kining hatagan og dakong pagtagad sa gobyerno, ug niining paagiha adunay piho nga kapanginabuhian ang katawhan.
Dili lamang fish cartel ang gisagubang karon sa lalawigan, lakip na usab niini ang daw monopolyo sa bugas, pagkawalay yuta nga matikad sa mga mag-uuma.
Sama sa kanser diin hinayhinay nga mamatay ang pasyente samtang mag-antos kini sa taas nga panahon hangtod moabot ang kamatayon, daghang kabus ang inanay nga nangamatay ug daghang padayon nga nag-antos sa kagutom ug kawad-on.
Unsaon kaha kini pagsulbad sa mga hingtungdang magbabalaod kon pagpahamtang ra og buhis sa katawhan ang mahunahunaang balaodnon?
Kon aduna man gani programa sa gobyerno aron unta paglingkawas sa kapobrehon samtang dakong kantidad sa kwarta ang gibubo alang niining maong katuyoan, adunay mga mapahimuslanon nga gi-imbudo ang maong salapi lahos sa mga bulsa ug himoong kapasikaran ang mga dokumento apan walay makitang proyekto. Kalag nga proyekto, dili kapahimuslan sa kadaghanan. Kahakog sa tawo, pagkadili masabot.

Gipalagpot ang lunod patay nga kongresista pagka-speaker sa kamara. Gibutyag karon ni de Venecia nga nanglimbong si GMA. Mitunga usab karon si Lozada.
Nagtipun-og ang mga isyu nagtumong sa unang pamilya ug mga kaalyado sa palasyo. Kitang yanong katawhan maglibog kinsay nagsulti sa tinuod.
Duna bay purohan nga ma-impeach si Gloria? Wala.
Sumada niining mga isyu, mosangko kita sa eleksyon. Duha ka partido ang nakitang mag-ilog pagka-presidente karong 2010. Mga senador nga gustong mag-presidente sakay sa anomalya sa NBN ZTE deal.
Si kanhi presidente Manuel Quezon namahayag kaniadto, aron makaangkon og kagawasan ang nasod, mas maayo pay dumalahon ang mga Pilipino nga daw impyerno kaysa langit nga kinabuhi ubos sa mga Amerikano.
Karon, kapin sa 50 ka tuig ang nakalabay, dili lamang kay impyerno ang kinabuhi sa katawhan, buhi pa gani kadaghanan naglatagaw ug nagkondena tungod sa kawad-on.
Pila ka milyon walay gikaon sa matag adlaw? Minilyon ang mogradwar matag tuig nga nagdugang pagburot sa gidaghanon sa mga walay trabaho. Misaka ang bili sa peso kontra dolyar apan walay presyo sa palaliton nga mikunhod. Ang tanan mahal.
Nakasinati na kita sa mga politiko nga mga presidente, kasagaran naduhig sa isyu sa pangurakot.
Wala ba kamo gibati og kakapoy sa mga tradisyonal nga politiko (TRAPO)?
Unsa kaha kon atong sulayan ang lider gikan sa sektor sa patigayon? Lider nga naglantaw sa gobyerno isip korporasyon ug dili gatasan. Lider nga dako og kasinatian pagpalambo sa kahimtang sa panginabuhi.
Kon gikan sa sektor sa patigayon mokandidato pagka-presidente, kinsa pa may mobubo og pundo sa kaatbang nga trapo?
Dili lamang kay mga Bol-anon maoy maka-benepisyo lakip na ang tibuok nasod.
Kon ang katigulangan nangandoy nga sa dili pa mosawop ang adlaw sa ilang kinabuhi sila makasinati og kausaban, ang kabataan nangandoy og kausaban matag bidlisiw sa adlaw.
Sama sa paugnat sa kusog adunay most valuable player. Sa pagka-presidente aduna poy most valuable president. Nagkinahanglan kita og MVP karong 2010.

Crime City Tagbilaran: Dili ba Over Acting ra sa uban? Asa man ka mangita og dapit sa kalibotan nga walay krimen nahitabo? Ngano man ang Davao pananglitan wala man bansagi og "death squad city"?