MikeLigalig.com

karon lang, naminaw ko sa mga commentaries which highlights Panglao - Panglao airport and reclamation... I gather nga usa sa problema nga ni-gawas bahin sa airport mao ang pagkalisod i-acquire sa mga lote where the proposed airport would be located. we all know the complications, ranging from fraudulent sales, pag-doble sa pagbaligya, cost sa palit labi na para sa mga "speculators" nga namalit sa yuta sa mahal nga kantidad only to find out nga barato ra ang palit para sa airport project tungod  kay basi man kini sa gitawag "fair market value" sa yuta, ingon man sa ka gagmay sa area apan hasol ang procedure sa acquisition.

Kini nga mga hinungdan maoy naka-paagni nako pagsabot ngano nga dunay proposal para sa reclamation. That probably is the reason why our private sector is keen on the reclamation. Avoiding the nitty-gritty of dealing with difficult circumstances in acquiring "large areas" for their proposed investments. We have to accept the fact that it is the private sector who runs our economy. The government only lays down the basic.

In fairness, duna baya pod koy nakita nga advantage ana nga reclamation. For example, easier na ang pagpatuman sa mga balaod or regulations kay contained man siya; sayon pagbutang og basic facilitites or common service facilities like waste treatment, etc. Kay kon maghisgot ta og damage to the environment, daghan baya nga damage are happening and we see it everyday, yet we "do not see". Kining gitawag og cummulative effect sa carelessness and insensitivity to manage both solid and liquid wastes from coastal households and from resorts.

Bantayan lang gyud nga during construction and during operation, minimal ang damage nga mahimo sa marine life, dili kaayo ma hamper ang movement sa seawater, etc. Kini gud nga stage karon murag pre-feasibility pa man tingali ni. Kon pananglit makalusot ni nga project, adto nato atangan diha sa pag himo na unya og Environmental Impact Study. Diha dapita kinahanglan manginlabot ta aron mahimutang sa mga pre-conditions sa ECC unya ang atong mga fears and concerns. Diha nato seguradohon nga mahatagan og angay nga pagpangandam ang possible nge negative impact ana nga project. Then the Local Government needs to create its Environmental monitoring team dili lang para ana nga reclamation, kon dili hasta pod para sa uban pa nga mga establishments diha sa panglao that are also causing damage to both the coastal and marine ecosystem, as well as on the terrestrial.

This is just my ten cents worth... ug mga panahom... isip usa ka kinhason

such arrogance and self righteousness... hypocrisy of pharisees in the modern world!

Why cant we just all accept that we all have sinned and worthy of the punishment? Have we not destroyed our forests, and polluted our waters and our air?

if mmda has pink portalets, cortes has its pink garbage compactor... and if you haven't seen it.... pink trees.... only in cortes....

tinuod duna himoon reclamation project sa panglao? asa dapit?

Quo vadis?

kadto bitaw rain sa december 31 which caused flooding in many parts of Bohol, and which also affected Rosarion (Camayaan) in Cortes and Malayo Sur (near the barangay hall). But it was fortunate nga walay mga families nga badly affected. Kadtong sa Camayaan was near the bridge on the way to Balilihan where there are rice paddies duol sa kanipaan.

Pero murag ang dili makaya sa Cortes mao ang among water supply especially the Kalooy spring source. This source supplies tap water to 4 or 5 barangays including the Poblacion. A few hours rain would surely result to murky water coming from out faucets. This has been the cry of many cortesanons especially those who cannot afford to buy purified water. I heard from a reliable source that this waters source had already been tested by DOH-PHO and results showed E. coli coming from both human and animal wastes.

Mura mag walay gihimo ang LGU to improve this revenue -generating enterprise. Business man unta ni sa local government kay gibayran man sa mga lungsoranon ang tubig nga mo-abot sa among mga kusina.

Ambot pwwede ba mi ani mag-consumer complain sa DTI.... negosyo gud ni pero dili man quality ang product.

hehehe, og di nimo malitok kay ana kalawom ang imong panginahanglan sa tabang bibinisaya, suwayi pau d arco. hahaha

Corruption is a manifestation of a decaying moral value. Ug kana nga moral degradation makit-an nato bisan asa nga suok sa kalibutan. ug kay ang Pinoy, di man jud magpa-uwahi lagi, mao na nga kita maoy pinaka-.

We tend to point an accusing finger at each other forgetting that in the process, three fingers point in our direction. It's not only the state, it's not only the church. we all are. Mas klaro lang ang corruption diha sa gobyerno kay mao man na ang kanunay ma-highlight sa atong mga television, broadsheets, radio, etc. labi na kay we claim to be part of the institution. That is, in the spirit of "pagpakabana", we cry "foul" to these wrong doings. But aren't we part of the corrupt system.

If the mission of changing the system is a far cry, then let's do our share in our own little ways. "...it is better to light just one little candle... than curse the dark..."

Let's make today a brand new day. Let's start by knowing where we are....

ikaw empleyado - ang bondpaper ba nga imo gipagamit sa imong anak alang sa ilang project gikan ba sa supply sa imong opisina?

ikaw office driver or office chief - gigamit ba nimo ang service vehicle sa opisina paghatud-kuha nila sa imo mga anak sa school?

ikaw pulis - gigamit ba nimo ang imong position o chapa aron makakuka lag libre nga pasahe sa barko, bus o jeep?

ikaw garbage collector - wa ba nimo pabori pagkuha ang basura sa balay nga kanunay mohatag nimo og "tip"?

ikaw caminero (kamanero, etc. ) - motungha ba ka sa imong pwesto sa insaktong oras bisan walay foreman nga nagbantay?

ikaw negosyante - wa ba nimo tibhongi og tubig ang suka o tuba nga imong baligya aron madaghan?

ikaw panday - dretso-dretso ba ang imong pagpamanday, ug di na ka maglangan pagpasumangil baid-baid sa gabas ug tigib?

Ikaw tricycle driver, mihatag ba ka sa sukli nga singko sentavos sa imong pasahero?

ikaw botante - nidawat ba ka sa pila ka pesos nga bugti sa imong boto... sa way paglantaw unsa ang bugti sa umaabot?

ug kanang computer nga imong gigamit diha, di ba sa opisina man na, unja oras pa jud sa tingtrabaho nga gibayran ta?

and if you answer "yes" to any one of these questions... either we are already corrupt, or are prone to corruption.... so we need to re-align our lives a little...

Start na ta...

Naghisgot man tag unsa ka sagrado sa ube alang sa mga Bol-anon. Nakahinumdom ko nga sa bata pa ko, ang akong kinabuhi, in one way or another, touches that of the sacred ube. My grandfatehr and ancestors were famous ube farmers in Cortes. I have been observant as a kid. Usa sa akong mahinumdoman nga sa ilang pagtanum sa ube daghan og mga stages ang land preparation lang.  Niadtong panahona, wa naho kaayo masabti ngano nga ingon-adto man ang mga pamaagi nga gihimo sa akong lolo. But when i grew up and studied agriculture, i found out nga duna diay toy scientific relevance ag ijang gihimo.

Panaglitan kining mosunod:
1. Pag-baow - clearing the area from unnecessary weeds, shrubs, etc. ibilin ang kahoy nga sobra sa 2 meters ka taas = kay gamiton para katayan sa ube

2. Pag-hinas - hanigan og lukay ang baow aron daoban (usahay gikan pas layo ang kuhaan sa lukay labi nag way kalubihan sa duol)  = mao ni equivalent sa soil sterilization para walay sakit-sakit nga motakboy sa ube

3. Pagguwad - maghimo og hutok para tamnan. Individual nga hutok matag punoan. (Think of the soil type nga batoon, topography nga bakilid, etc which makes it even harder)

4. Pag-bajang - nagnagon ang hutok aron makuha ang mga gamot ug bato. Aning panahona, hanigan og mga dahon nga patay ang ilawom sa hutok, apilan og danggay gikan sa ilawom sa pinsa sa balay. = mao ni equivalent sa composting, kay sa unang panahon, dili man mogamit og commercial nga abono mao nga mga dahon ang silbing patambok sa ube. Ang danggay gikan sa ilawm silong duna may urea kay sagol man usahay sa ihi sa tawo og sa mananap. Imagine pila ka taro nga danggay kon naa kay usa ka ektarya ang baow.

5. Pag-guha - hiwa-on ang binhi nga ube mga 2-inches x2 inches each (kadtong wala madunot o mangunot ang panit), disdisan  (halibisan sa kilid) ug i-air dry for half day. = aron ma seal off ang unod, dili malata ug dili susceptible to fungal infection inig tanom

6. Pagtanom ug pagpaabot hangtod moturok. Buntag ug hapon pa-asohan aron walay mananap or pests. Usahay kon taas ang huwaw, bubo-an pa jud og tubig.

7. inig torok, butangan og harog o katayan sa ube vine. Magpaabot mga 5-6 months nga mo-mature ang ube ug ready na panglinon. Kini mahitabo kon ang dahon malaya na ug ang panit sa ube puro na itom ug dili na nipis. Samtang mag-paabot, dili jud yatakyatakan ang baow aron di matandog ang pagtubo sa ube. Hinuon maghinay labi na kon mamunit og mga katlong ug snails nga mokutkot sa dahon.

So practically, ang time table sa ube from land preparation to planting mokabat sa mga 8 months, kapin kon kulang, labi na kay ang paghinas is usually done in March or April samtang uga ang mga dahon.

And mind you, dili sa tanan panahon nga dagko ang ube nga mapanlin. Nakasuway ko nga ang unod nga akong napanlin mas gamay pa kay sa guha nga akong gitanom. Or should I say, the reward was not worth the effort?  Suway ba mo...

Mao na nga sagrado jud ang ube kon akoy pasultihon. Pero motanum lang jud gihapon kay lami man. Labi nag kabus-ok, iniling, tam-isan, kaliko, ug ang yummy kinampay nga maoy ahong gilung-ag karon pasa ube jam sa pista pohon... hmmmm

Mamista ta...