Naunsa Na Ang Mga Suba Sa Guindulman?

[house boy]

luoy ntawn tan awon ag mga suba sa atoa tungod sa quary, ilabi na nang tanguhay river, niabot na ntawn sila ug kutkut sa bon2x adto sa bugang. naunsa naman ag taga atoa walay pagtagad.

[orChids]

Hinaut mahatagan ni ug pagtagad house boy.Si Sir Granada ba gihapon ang Mayor sa Guindulman?

[ms da binsi]

luoy ntawn tan awon ag mga suba sa atoa tungod sa quary, ilabi na nang tanguhay river, niabot na ntawn sila ug kutkut sa bon2x adto sa bugang. naunsa naman ag taga atoa walay pagtagad.

Houseboy, maka lahus pa ba ang tubig didto sa ubos?

ug naa kay picture sunod palihug ug post diri kay para atong sabutan, Im concern with these kind of exploitation sa atong natural resources, hangtud ang Pinas one day, maanod nalang na sa ta-ub (high tide) kay wa nay insaktong foundation. Wa nay kahoy, wa na sad yuta! shalan!

[house boy]

Houseboy, maka lahus pa ba ang tubig didto sa ubos?

ug naa kay picture sunod palihug ug post diri kay para atong sabutan, Im concern with these kind of exploitation sa atong natural resources, hangtud ang Pinas one day, maanod nalang na sa ta-ub (high tide) kay wa nay insaktong foundation. Wa nay kahoy, wa na sad yuta! shalan!

Kadtong ting huwaw pa, mas daghan pa ag lumot kaysa tubig, next time inig uli nahu i will take a picture.

[raldampong]

Houseboy, maka lahus pa ba ang tubig didto sa ubos?

ug naa kay picture sunod palihug ug post diri kay para atong sabutan, Im concern with these kind of exploitation sa atong natural resources, hangtud ang Pinas one day, maanod nalang na sa ta-ub (high tide) kay wa nay insaktong foundation. Wa nay kahoy, wa na sad yuta! shalan!

Pag-uli nako, ahong kuhaan ug picture na kay diha ra ba jud ko nidako ug malingaw sa Tanguhay River kay Ahong Lola taga Bugang man Lola Sofra Bernaldez Cellacay.

[Macky Ferniz]

Sagdi kay akong ingnon si Mayor Granada. Maninoy siya namo sa kasal. Mo too siguro na kung naay among i-request.

Siya pa ba ang Mayor karon? Wala na koy balita. Pananglit dili na siya Mayor, naa gihapod ang iyang influence.

[ms da binsi]

korek, someone has to tell them Macky kay wa man galibutan ang mga taga atoa...

[dine_22]

hi guys..ask lang ko ha..kanang suba sa guindulman, sumpay ba na sa suba sa loboc?

[teng]

hi guys..ask lang ko ha..kanang suba sa guindulman, sumpay ba na sa suba sa loboc?

sumpay guro na sa suba sa inabanga dine....

[raldampong]

hi guys..ask lang ko ha..kanang suba sa guindulman, sumpay ba na sa suba sa loboc?
[/quotes)

Kining Suba sa Guindulman nga guitawag ug Tanguhay Guikan ni sa Lombog dapit moagi sa Bugang, sa Kampo unja mohapit sa Kabaray sa Bulawan, ari sa Canhaway unja mogawas sa Cambarong hangtud na sa Dagat. Halos na baktas na ni naho sa gamay pa ko guikan sa Cambarong hangtod sa balay sa akong Lola sa Bugang, kay kada Dominggo jud to mo simba tong ahong Lola Sofra.

[raldampong]

Sagdi kay akong ingnon si Mayor Granada. Maninoy siya namo sa kasal. Mo too siguro na kung naay among i-request.

Siya pa ba ang Mayor karon? Wala na koy balita. Pananglit dili na siya Mayor, naa gihapod ang iyang influence.
[/quotes)

Macky, maninoy diay nimo si Mayor Granada. Aho manang maestro sa high school ug sa UB Pol Sci. Nagkita last year sa Manila. Medyo gulang -gulang nasad. Si Richie cguro tig hakot nang bobon diha kay naaman sia trucking service hakot Gravel and Sand.

Si Richie anak nija nga lalaki. Dili na sija ang mayor third term nija to. Karon si Piezas nga taga Tabajan.

[Macky Ferniz]

Siguro walay mi sang-at ug reclamo ani mao nga walay aksyon. Kinahanglan baya ug permit ang quarying sa sand ug gravel. Wa siguro kahibaw si former Mayor Granada ani nga situwasyon. Kung may chance akong lakbitan ug sulti kay looy pod ang mga tao didto sa ubos nga ma wad-an ug tubig. Makasabot man ni sila kay nag silbi gud sila sa lungsod sa una.

Sulti ni misis nakakita kuno siya sa situwasyon kay mi uli siya last year. Ang nakaharang sa tubig ang mga gipangtapok nga bas ug bato nga para loading. Maayo unta ug ilang limpyohon ang mga nakaharang para libre ang tubig nga mo agi. Maayo unta ug ilang ayohon pag mannage ang suba.

Gamay ra man ni nga suba, taga tohod lang ug luya kaayo ang agas sa tubig. Mao nga gamay lang nga babag, mo bara dayon.

[ms da binsi]

Siguro walay mi sang-at ug reclamo ani mao nga walay aksyon. Kinahanglan baya ug permit ang quarying sa sand ug gravel. Wa siguro kahibaw si former Mayor Granada ani nga situwasyon. Kung may chance akong lakbitan ug sulti kay looy pod ang mga tao didto sa ubos nga ma wad-an ug tubig. Makasabot man ni sila kay nag silbi gud sila sa lungsod sa una.

Sulti ni misis nakakita kuno siya sa situwasyon kay mi uli siya last year. Ang nakaharang sa tubig ang mga gipangtapok nga bas ug bato nga para loading. Maayo unta ug ilang limpyohon ang mga nakaharang para libre ang tubig nga mo agi. Maayo unta ug ilang ayohon pag mannage ang suba.

Gamay ra man ni nga suba, taga tohod lang ug luya kaayo ang agas sa tubig. Mao nga gamay lang nga babag, mo bara dayon.

luoy jud ang mga baki nga nag pujo sa ubos dapit wa nay kalanguyan Mackz, bisan baja na taga tuhod pero naa baja na ginagmay nga isda nga kana gani bag-o nga gi hatch?

It is very wrong baja, i hope malakbitan nimo imo maninoy ana Macky.

[Macky Ferniz]

Bilib gyud ko ni mo Belle. Siguro na seminar ka sa inyong mga silingan nga mga Native Americans. Unya kahibalo pod ka mo predict og weather.

Ang result gud ug ma imbalance ang population sa usa ka species, mo explode ang population sa usa ka contra nga species, labi na kung mo minos ang preditor species sama sa Frogs, mo daghan ang mga harmful insects sama sa locust nga mo kaon sa mga humay.

[ms da binsi]

Macky akong banana half Native! hahahahha

he is very concern anang mga ing ana di gani sha gusto akong patyon nang mga timos diri kay nango daw hilabtan nga nanginabuhi raman daw na sila! hahahhahahha

Im too concern about the nature Macky, ambot lang jud...I always believe mahurot ra jud na sila madugayan kay daghan na kaajo tawo and everyone/everything is in survival now!

[Bambi]

Sagdi kay akong ingnon si Mayor Granada. Maninoy siya namo sa kasal. Mo too siguro na kung naay among i-request.

Siya pa ba ang Mayor karon? Wala na koy balita. Pananglit dili na siya Mayor, naa gihapod ang iyang influence.

Is this Mayor named Mayor Oriculo Granada? hmmmmmm I know one, he was my History High school teacher before year 1971.  I hope he is the one, I just heard he ran to be a politician....am not sure.  I hope he is the one, he was a good looking/brillant man (ahong tanang  girls classmates na crushed gjod ni Sir!)

[Macky Ferniz]

Mura siya ug dagway ni Tito Sotto Bambs. Sirugo uso pa adtong panahona ang VST band.

[Bambi]

Bitaw...his looks was too familiar to Mr. Sotto.  He was a tall, slender guy with a very approachable appeal.

[Macky Ferniz]

Bitaw...his looks was too familiar to Mr. Sotto.  He was a tall, slender guy with a very approachable appeal.

Nag day-dreaming diay ka adto sa una Bambs. Unya naay red heart sa imong mata.

[Macky Ferniz]

Macky akong banana half Native! hahahahha

he is very concern anang mga ing ana di gani sha gusto akong patyon nang mga timos diri kay nango daw hilabtan nga nanginabuhi raman daw na sila! hahahhahahha

Im too concern about the nature Macky, ambot lang jud...I always believe mahurot ra jud na sila madugayan kay daghan na kaajo tawo and everyone/everything is in survival now!

Kanang mga elders nila naay some form of ESP nga puede mo connect ilang mind sa senses sa mga animals like they will connect to a flying Eagle and they can see an arial view. They have also keen sense of smell and hearing like a wolf. Everything they do is in harmony with nature.

[ms da binsi]

Korek, kanang uncle Rimun ni Tiya Gris kay Navajo tribesman sad na...si bnana wa nay powers!! 

Pero ang ija mga ancient relatives ing ana jud daw!

[dine_22]

hi guys..ask lang ko ha..kanang suba sa guindulman, sumpay ba na sa suba sa loboc?
[/quotes)

Kining Suba sa Guindulman nga guitawag ug Tanguhay Guikan ni sa Lombog dapit moagi sa Bugang, sa Kampo unja mohapit sa Kabaray sa Bulawan, ari sa Canhaway unja mogawas sa Cambarong hangtud na sa Dagat. Halos na baktas na ni naho sa gamay pa ko guikan sa Cambarong hangtod sa balay sa akong Lola sa Bugang, kay kada Dominggo jud to mo simba tong ahong Lola Sofra.

...

salamat sa impormasyon...

[raldampong]

Is this Mayor named Mayor Oriculo Granada? hmmmmmm I know one, he was my History High school teacher before year 1971.  I hope he is the one, I just heard he ran to be a politician....am not sure.  I hope he is the one, he was a good looking/brillant man (ahong tanang  girls classmates na crushed gjod ni Sir!)
[/quote

Bambi, nganong mang namestro man nimo si Mayor Ondoy  sa Catungawan diay ni eskuela ug High School. Ang unang bacth ang ijang guitudloan sa High sila Sinfor Lavastida, Nang Bebang Amen, Si Vice Mayor Librada Bersabal, Eugene Bitancor. Inday Migraso ug uban pa.

Kami pod batch  nga ni graduate sa grades VI

[Rons]

TUBIG PA GIHAPON ANG MO AGAS BISAN NAHUROT NA ANG BON-BON

[Rons]

TUBIG PA GIHAPON ANG MO AGAS INIG BAHA BISAN NAHUROT ANG BON-BON

[Rons]

TUBIG UNTA ILANG HUROTON UG QUARY ARON DI NA MOBAHA UG MAG BAGYO

[house boy]

TUBIG UNTA ILANG HUROTON UG QUARY ARON DI NA MOBAHA UG MAG BAGYO

rons pag chure  oi. mga unsa nalang ag kahumajan sa guindulman kun walay tubig.

[hofelina]

Quarrying caused an enviromental devastations in Guindulman. Atty Granada served long (?)  terms and the town suffered some setbacks.  The new lady mayor has spent sometime in the USA and she implemented some progressive policies and  the developments could be seen.
Best wishes to her and if you could observe most of the local politicians are women, the town is slowly emancipated.

[A Layman]

Oi, mga taga Guindulman, ngano mang nangahilom man mo. Mora man mog gilabjan ug multo! Please continue this thread, pang tambaw sa kamingaw!

[A Layman]

Sus, kanindot jod niadto sa Sabang, diha jod sa ilawom sa tulay kadaghang alimangong dagko labi na ug taob. Kanunay jod me manapjaw diha dapit ila Nang Bingbing. Ma noo pod mi inig magabii, naa pod na sila nagpahipi sa lapok! Ay Kalami jod sunoban sagulan pa jod ug butong ug kalabo! Pastilan kalami. Halos malimtan na nimo ang pagkadaot sa atong mga suba diha. Wa ba jod nakabadlong nila? Gipasagdan lang sab sa municipyo? Wow, what a sign of negligence!

[raldampong]

Morag galaway kos imong guihisgot Nong Alay. Labina tong espeso nga tuno o lubi. Butangangan tangad nga binogkos morag paa sa manok. Uli ja ta pohon sa Tabunok.

Nong unsay may itawag naho nimo nga halos kamo-kamo ra man si Papang Carlos, Nong Engineer na lang.

Proud man jud mi nga imong kabanay sa imong naabot sa kinabuhi. Kadto pod ni Nong Yuhing nga maajo kaajo moduwa ug basketball. Modawa na to hadlok na nang taga Catungawan.

Bahin sa Tanguhay River, morag mas expert jud ka Nong layman kay mao man jud na imong trabaho ug linya. Kita saksi man ning tanguhay nanagko sa Suba sa Tanguhay. Ato jud ning ampingan. Kay usa sa gahatag nato ug bili ug parte sa history sa atong pagkatawo.

Ang suba naa man jud naay Delta o usa ka lugar nga asa mo settle nang mga bonbon ug mga gagmay nga bato o silts. Kinahanglan i dredges jud ni sa pila ka tuig kada napulo ba ka tuig. Ug usually adto sa mouth o sabang sa dagat.

Ok raman cguro ning kotkutan pero kanang sa maajong pama agi ug sonod sa enviromental   planner. Di lang kutkot dire kutkot didto. Unja nabarahan na nang suba. Wa nay hawan ug pamimiit ug mga uwang.

[A Layman]

Gaw mao man ko gihapon. Way pagbag-o, ika nga. Alay, o Nong Alay doesn't matter at all.
Gaw bilib ko nimo kay in your laymans point of view you seem to understand the whole situation how Tanguhay River is degraded from a beautiful river into a dry creek. In any way very basic ang sitwasyon diha and there's no need for a technocrat to explain. When we exploit nature for a common good, there's not much question about it provided that it must be bounded with certain limitations just to avoid destruction. Now that the damage is done, the responsible persons inflicting the damage have to do by all means to restore the natural flow of the river. they have to implement mitigating measures to avoid further destruction. We cannot wait nature to punish innocent people living along that river because of the negligence of other people who benefited from it. Local officials have to look into it if they care! If they don't, they should be out of office!

[raldampong]

Pareha ra pod sa Casbu River ug Bato  nga di na kasaka ang Sea Water ngadto sa Katung-gan which give fish the breeding ground. Denuded na ang Katung-gan wa na ang mga Nipa ug mga kahoy nga kung asa ang mga Isda mangitlog. Asa na man ang mga fish pond nga halos wala na maka-on sa isda.

This should be given attention sa DENR ug sa atong Mayor. I dredge ning mga River para mobalik ang natural flow sa suba ug makasaka ang salt water which give life to the river. Kanang isda guikan sa Dagat, adto mangitlog sa Suba nga sagol ang parat ug tubig. Aron mobalit ug abundant atong isda nga magahatag sa atong lawas ug protien.

Dili nang shabu ipakaon sa Tawo.

[buwadsanga]

Rald, grabe kamahal kono ang shabo karon mao nga wa nay mo gamit.
maajo ra!

[raldampong]

Maajo ra kay looy ning atong kabataan nga masadlak sa wayajong bisyo. Mga military ra man pod ang protector nila.

Sus way jud tay dag-anan, sila manghuli sila ra poy pusher.

[A Layman]

Ang mga tawo nga nawad an na ug paglaom sa ilang kinabuhi dali ra gyod matintal nianang bisyoha. Ika nga, they find temporary relief from life's troubles when high with drugs. Parehas lang sad na sa uban nga dili makapagawas sa ilang gibati ug dili mahubog. Klaro jod na nga it's a wrong mistake lagi.

[cris golosino]

...

salamat sa impormasyon...

Is this Mayor named Mayor Oriculo Granada? hmmmmmm I know one, he was my History High school teacher before year 1971.  I hope he is the one, I just heard he ran to be a politician....am not sure.  I hope he is the one, he was a good looking/brillant man (ahong tanang  girls classmates na crushed gjod ni Sir!)
[/quote

Bambi, nganong mang namestro man nimo si Mayor Ondoy  sa Catungawan diay ni eskuela ug High School. Ang unang bacth ang ijang guitudloan sa High sila Sinfor Lavastida, Nang Bebang Amen, Si Vice Mayor Librada Bersabal, Eugene Bitancor. Inday Migraso ug uban pa.

Kami pod batch  nga ni graduate sa grades VI

kon dunay may kadaot nga nahimo sa suba sa tanguhay guindulman kana tungod sa abuso sa pag pang quarry ni engr dodong golosino na bana ni vice mayor vickoy golosino.. sa panahon ni mayor granada kanunay silang nagsumbong sa denr tungod sa ilang way pagtuman sa ilang ECC (Environmental Comiant Certificate) pero bisan pa sapagsungko sa tga denr sila gihapon nagpadayun tungod kay kanunay gidaa nila ang ilang pakalakas kang gov Aumentado. sa unahan dapit sa bugang mao sd ang nahitabo. tungod ky ang nag quarry didto sia si engr awe tubig ug along casing na puros usab kanunay magdala sa pangalan ni gov kung adunay mag separa kanila... ang gobyerno mn gd sa probinsya mn gud ang maoy naay katungod sa sand and gravel  quarry dli mn ang mayor sa lungsod.. misamot na gani karun kay ila na ag mayor....

[cris golosino]

kon dunay may kadaot nga nahimo sa suba sa tanguhay guindulman kana tungod sa abuso sa pag pang quarry ni engr dodong golosino na bana ni vice mayor vickoy golosino.. sa panahon ni mayor granada kanunay silang nagsumbong sa denr tungod sa ilang way pagtuman sa ilang ECC (Environmental Comiant Certificate) pero bisan pa sapagsungko sa tga denr sila gihapon nagpadayun tungod kay kanunay gidaa nila ang ilang pakalakas kang gov Aumentado. sa unahan dapit sa bugang mao sd ang nahitabo. tungod ky ang nag quarry didto sia si engr awe tubig ug along casing na puros usab kanunay magdala sa pangalan ni gov kung adunay mag separa kanila... ang gobyerno mn gd sa probinsya mn gud ang maoy naay katungod sa sand and gravel  quarry dli mn ang mayor sa lungsod.. misamot na gani karun kay ila na ag mayor....

[cris golosino]

Ang mga tawo nga nawad an na ug paglaom sa ilang kinabuhi dali ra gyod matintal nianang bisyoha. Ika nga, they find temporary relief from life's troubles when high with drugs. Parehas lang sad na sa uban nga dili makapagawas sa ilang gibati ug dili mahubog. Klaro jod na nga it's a wrong mistake lagi.

kon dunay may kadaot nga nahimo sa suba sa tanguhay guindulman kana tungod sa abuso sa pag pang quarry ni engr dodong golosino na bana ni vice mayor vickoy golosino.. sa panahon ni mayor granada kanunay silang gsumbong sa denr tungod sa ilang way pagtuman sa ilang ECC (Environmental Compliance Certificate) pero bisan pa sapagsungko sa tga denr sila gihapon nagpadayun tungod kay kanunay gidaa nila ang ilang pakalakas kang gov Aumentado. sa unahan dapit sa bugang mao sd ang nahitabo. tungod ky ang nag quarry didto sia si engr awe tubig ug along casing na puros usab kanunay magdala sa pangalan ni gov kung adunay mag separa kanila... ang gobyerno mn gd sa probinsya mn gud ang maoy naay katungod sa sand and gravel  quarry dli mn ang mayor sa lungsod.. misamot na gani karun kay ila na ag mayor.... wala na si mayor granada. ang bag-ong mayor karun igsuon ni vice mayor vikoy golosino

[cris golosino]

luoy ntawn tan awon ag mga suba sa atoa tungod sa quary, ilabi na nang tanguhay river, niabot na ntawn sila ug kutkut sa bon2x adto sa bugang. naunsa naman ag taga atoa walay pagtagad.

kon dunay may kadaot nga nahimo sa suba sa tanguhay guindulman kana tungod sa abuso sa pag pang quarry ni engr dodong golosino na bana ni vice mayor vickoy golosino.. sa panahon ni mayor granada kanunay silang gsumbong sa denr tungod sa ilang way pagtuman sa ilang ECC (Environmental Compliance Certificate) pero bisan pa sapagsungko sa tga denr sila gihapon nagpadayun tungod kay kanunay gidaa nila ang ilang pakalakas kang gov Aumentado. sa unahan dapit sa bugang mao sd ang nahitabo. tungod ky ang nag quarry didto sia si engr awe tubig ug along casing na puros usab kanunay magdala sa pangalan ni gov kung adunay mag separa kanila... ang gobyerno mn gd sa probinsya mn gud ang maoy naay katungod sa sand and gravel  quarry dli mn ang mayor sa lungsod.. misamot na gani karun kay ila na ag mayor.... wala na si mayor granada. ang bag-ong mayor karun igsuon ni vice mayor vikoy golosino

[wellab_taga_gold]

first time ko to na comment, taga e sad pod og valor ang tanguhay river hinaot unta na e butang nila sa rehabilitasyon priority kay cge gihapon quary og bonbon.. inig abot na sa baha ma wash out among yuta og basakan anus-a pa manta mamulat pag wla nata mga basakan, kaniadto gwapo kaajo maligo sa damm sa bulawan daghan isda karon wala nay ayo. so hinaut unta na ang modaog na Mayor og mga consehalis pansinin nyo nman.. concern bulawenyo lang ako.

danghan salamat    

[hofelina]

Taga Bulawan ka? Na-a ka sa ato karon? Pag-kolekta ang mga pirma sa taga Bulawan. morag appeal to the local politicians to improve the situation that devastate our Tanguhay river.

[wellab_taga_gold]

wala di-a ko sa gawas kron last yr nag bkasyon me..

[kaayohan]

Its so sad to see nga naa napod sila nagsugod ug kuha ug bonbon diha sa tabajan bridge ubos.