TUBAGBOHOL.com with Ligalig Mike Ortega

Inside Bohol => Pulong Bisaya => Topic started by: Ligalig-Mike on May 31, 2009, 07:14:45 PM

Title: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Ligalig-Mike on May 31, 2009, 07:14:45 PM
By Mike Ligalig
Column, the Bohol Standard
Direct Link Here (http://theboholstandard.com/opinion.php?issue=122&s1=2049&s2=2050&s3=2055&s4=&s5=2059&s6=&s7=674&s8=673&s9=&s10=&s11=&s12=671&s13=&s14=)

Dihay gabii nga napasum-ok ko sa usa ka kan-anan nga may nagtapok nga mga bayong-bayong. Gihilasan ug gingil-aran ko nga nakakita sa mga minor de edad nga nagpabuhot-buhot sa sigarilyo. Murag mga korek. Unsa man konoy makuha anang pagsigarilyo? Naa ba nay sustansya sa lawas?

Mipadayon ko sa pagkaon sa akong gi-order apan nag-alintabo ang akong gibati kay lagi mosurok ang akong dugo makakita ug mga tawo nga manigarilyo. Nagdugang lang sa kahugaw sa kalibutan ug sa panglawas sa tawo.

Ikaw man gud nga ma-expose sa second-hand smoke mas una mamatay kay sa nanigarilyo mismo bisan tuod dili ra kaayo ang agwat sa tuig nga kamong duha magka-cancer o magkasakit. Mao bitaw makapungot paminawon kung maghisgut na ug kapobrehon kitang mga Filipino. Pero tan-awa sa imong palibot, maihap ra ang mga baba nga wala magpuot sa sigarilyo. Daghang mga tawo, dili gani mopalit ug vitamins kay giuna pagpalit ang sigarilyo ug bino.

Ang nakaparat ani karon kay dili lang mga hamtong lalaki ug baje ang kusog manigarilyo: miusbong ang gidaghanon sa mga bata nga wa pa ganiy pangita gasige na ug yupyup anang makamatay nga sigarilyo.

Pagkaalaot sa tawo nga bata pa nisugod na ug panigarilyo. Pagkalisud ra ba, bisan tuod dili imposible, tangtangon sa bisyo nga sa bata pa gisugdan. (Mao seguro kining akong bisyo sa pag-utingkay sa Binisaya nga pulong dili matangtang kay gamay pa kong bata nagsugod ani).

Matud pa sa usa ka pagtuon sa Global Tobacco Youth Survey nga gipahigayon sa World Health Organization, usa sa tulo ka mga batan-ong Filipino (nag-edad trese hangtud kinse) manigarilyo na.

Wala nako matingala sa maong taho kay ikaw ug ako mismo makasaksi man sa daghang mga batan-on karon nga hilas kaayo tan-awon. Gatuo seguro sila ug gidayeg sila sa ilang pagbuhot-buhot ug sigarilyo.

Asa naman kaha ang mga ginikanan ning mga bataa? Mao lagi pud, dili makabadlong ang mga ginikanan kung utro pud nga sige ug dilaob ilang mga baba sa aso sa sigarilyo. Asa naman tong mga ginikanan nga moingon sauna: “Hala, suway ug sigarilyo, di ba tibtiban nako nang imong baba.” Tiaw bay tibtiban, hinuon epektibo tong maong panghadlok sauna.

Kining gitaho sa World Health Organization angayan nga ikaalarma sa mga ginikanan ug kadagkuan sa gobyerno kay tinuod ni. Mosamot kaloyloy ang kaugmaon sa nasud kung ang mga kabatan-onan karon irresponsable na ug walay pagpakabana sa kahimsog sa panglawas.

Kulang pa seguro ang pahimangno mahitungod sa dautang epekto sa sigarilyo. Diha pa lang sa tunghaang elementarya, isilsil na sa alimpatakan sa mga bata ang kangil-ad sa pagpanabako.

Unta idili ang advertisement sa sigarilyo sa bisan asang lugar sa Pilipinas. Ug idili ang pagtinda sa sigarilyo sa bisan asang lugar. Atong makita nga ang sigarilyo gitinda bisan gawas sa mga simbahan sa Katoliko. Tan-awa ra gud nang naninda ug butong lubi gawas sa Katedral sa Tagbilaran: imong makita nga nagtinda pud na sila ug sigarilyo.

Usahay, makaingon ta nga kapoy na hisgutan kining dautang epekto sa sigarilyo kay bisan mga doctor ug nurse manigarilyo man pud. Niadtong nagtanod ko sa akong Papa sa hospital sa Cebu, mahisagmuyo lang ko makakita sa mga nurse nga nagpabuhot-buhot ug sigarilyo sulod mismo sa perimeter sa hospital, mga nurse nga gadanghag lang agi ug wala gayuy tinuod nga kasing-kasing sa pagka-nurse kay ang pag-abroad lang ang gihuna-huna. Para nako ang tinuod nga nurse ug doktor kadto mismong ehemplo sa pag-amping sa maayong panglawas: kadtong dili manigarilyo ug palahubog.

Daghang kabasolanan ngano minilyon nga mga batan-ong Filipino ang nabuang na sa pagpanabako. Ilang nakita sa TV ug nakita sa ilang palibot ug mismo sa ilang mga ginikanan ang gibuhat sa uban.

Nagpasalamat ko sa akong Papa nga wala ko magdako nga nakakita niya nga nanabako. Hangtud karon, wala pa ko kasulay ug sigarilyo bisan usa ka stick kining akong ngabil wala pa kadimdim kung unsay lami anang sigarilyo.

Nganong manigarilyo man? Gawas nga gasunog sa kwarta, gasunog pa gyud sa lawas. Pero nganong manigarilyo man?
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Lorenzo on May 31, 2009, 07:27:38 PM

I can hear this in my ear, it is exactly the kind of thing my father would say to us, his children, to reprimand us whenever he sees a child smoking per se young adolescents, teens or young adults.

I agree with the message, Mike. :D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: fdaray on August 16, 2009, 05:04:44 PM
Kining panigarilya bisyo man. Dili maayo. Pero sa ako, ang sugal ang pinkamaayong bisyo kay swertehon ka, makakwarta ka. SEgi, maglotto na ta.
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Barbaro on August 16, 2009, 06:12:55 PM
fast 2 yrs ni stop ko pagpanigarilyo kay nimahal  ang presyo sakit na sa bulsa kay dili man sad ko ganahan ug dili nako brand, we all know nga walay makuha nga kaayuhan parti sa panglawas, but there is a time nga maka hapyod sa imong kalungkutan, maka release sa  nerbyos & relax but for me at first is for odor regulator specially kung naaka sa comfort room, ok sad sya after ka mo eat, ang uban moingon solve ang kain tul-id ug aso it means busug nag pa relax lang, pero seguro dipindi sa tawo unsaon pag manage sa panigarilyo kung sa binatilyo nga walay  mga trabaho dili maayo, i remember my mother saying tibtiban ang baba ug manigarilyo wala may ikapalit, but my father say ok ra mag bisyo basta naanay trabaho at dili mangayo.. sa akong na experience sa pagpanigarilyo naay time nga hingalon ka dayun gamay lang tungason, at kanang maligo ka nga sigi kalang pangkulihad, pero naka survive ko to stop pero hinay hinay sometimes maka segarilyo ug mapalaban sa inuman kay as im said odor regulator sya para nako tanan manigarilyo ikaw nalay dili saimo tanan mapunta ang aso sabayan mo nalang just once. sa pagtanggal nako is not so bad result nitambok lang naman ako from 32 to 38 ang waistline dili na matabang ug diet & exercise kay nag depend napod ka sa imong work nga dili ka stress..
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: lindy on August 16, 2009, 10:51:30 PM
Naa koy kompare dili na siya moundang ug sigarilyokay dako na kuno siya ug investment. Kon moundang daw siya masakit man hinuon
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Lollapalooza on August 17, 2009, 03:34:15 PM
akong papa kusog kaayu manigarilyo (3 ka kahang Phillip Morris / day) pero sukad nag mild stroke siya kadtong March 09, naguol ug nalipay kaayu ko...naguol kay ang iyang left hand wala na'y kusug...nalipay kay mo consume na lang siya ug 3-4 sticks / day ug na undang na gyud iyang pag inom ug alcoholic drinks..
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: fdaray on August 17, 2009, 03:42:49 PM
To smokers, " Smoking is dangerous to your health."
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Candijaynon on August 17, 2009, 07:21:19 PM

Suway ug palit ug filter unja ipagamit sa imong Papa while magyosi sija. Mao nay gigamit sa ahong bana while ga smoke sija sauna samtang gibuntis naho ang aho panganay kay allergic ko kaajo sa cigar smoke. Hinay hinay nga nawala ang gana nija magyosi kay wa nay lami kay pati taste sa yosi mawala man. It took 3 mos siguro to naundang na jud kay wa na daw nija nafeel ang urge magyosi. Helpful jud to kaajo nga filter.
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: PR0CESS0R on October 12, 2009, 05:20:28 PM
Agree jud ko nimo Mike, kanang commercial dapat jud na wagtangon.

Sa akong nasabtan, ang cigarilyo gigamit na sa mga nasud nga bugnaw aron ma intan ilang lawas. Pero sa Pinas, bisan ug udtong tutok, nag cigarilyo ang mga taw.

Nakasugat jud ko ug bata, dili ko ka tuo nga mo yup2x na ug cigarilyo. Imagine 6 years old, mo cigarilyo na? Pwerting kurata nako nakakita nya kay gamay pa gud kaayo.  Iyang palibot pulos daghang snatchers/drugas/prostitution.
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: AsPo on October 12, 2009, 07:35:08 PM
gusto jod sunogon ang baga.
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Scarb on November 14, 2009, 04:31:09 AM

 agoi ang honsoy sa Agtä
    mobuhot ra ba usahay si Dayang - bullsEye ! outsch
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: AsPo on November 14, 2009, 08:27:33 AM


hahahaha
nalugpitan dajon
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: hubag bohol on May 29, 2010, 10:22:10 PM

Gilugpitan ni Dayang ang hunsoy sa agta? Dako raba jamo ning hunsoya... ;D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: vhinz08 on May 30, 2010, 12:19:45 AM

Kay unsa diay klase ning hunsoy sa agta, mao baning mangluwa?
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: hubag bohol on May 30, 2010, 04:58:29 AM


Mao tingali, kay gihubot-hubot, este, gibuhot-buhot man kuno ni Miss Scarbie... ;D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: vhinz08 on May 31, 2010, 08:47:39 PM

mako jamo diay kaayo ning pamato sa agta bay hubs.
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: hubag bohol on May 31, 2010, 08:52:14 PM

Aw, walwag jud ang baba sa magpabuhot... ;D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: vhinz08 on June 03, 2010, 02:56:45 PM
wala jud pulos bitaw ning sige ug panigarilyo, ang baba murag panghaw, sakit ra ba sa ulo ning aso, kaning uban pong manigarilyohay dili kama-o mag hunahuna, ug naa silay kauban nga dili manigarilyo sigeg pabuhot aning aso diha sa atubangan, dili jud mangita ug lugar nga sila ray maka simhot ana ilang aso.
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: hubag bohol on June 06, 2010, 07:34:38 AM

Maajo untag ilang baga ra ang maimpas, makaangin ra ba sa naas duol...

(http://advice711.com/health_fitness/images/quitsmoking.jpg)

 :P
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: vhinz08 on June 06, 2010, 08:40:56 PM
http://advice711.com/health_fitness/images/quitsmoking.jpg[/img]

 :P


mananangal nga manigarilyohay man ni nga XRAY bay hubs

 ;D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: wolfpack823 on June 06, 2010, 09:03:08 PM
Ga-struggle gyud ko og smoking for 20 years, but now quit na gyud ko. Some one told me that I smell like an ashtray, then I realized baho gyud tuod.

Besides I am health conscious kaayo, diet, eating the right food, exercise and work-outs, then smoking!!!

Does not make any sense.

I am free now.


Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: vhinz08 on June 06, 2010, 09:22:28 PM

congrats bay wolfpack kay na overcome nimo ang pag undang sa segarilyong di maubos.
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: wolfpack823 on June 06, 2010, 09:35:08 PM

Sorry...Dai Wolfpack.. (joke lang am a she before hubs correct you LOL)..
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: hubag bohol on July 18, 2010, 05:54:09 PM

:D

He he, morag nitalaw man si Bay Vhinz pagkahibawo niya nga "she" diay si Wolfpack... ;D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Scarb on August 05, 2010, 03:48:40 AM

Takä lang ka dah..Lama man tong mangluwa ajehehe
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Scarb on August 05, 2010, 03:49:44 AM

Kahibalo ko unza nga honzoy imong gipa-ibot duh-toink§
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Scarb on August 05, 2010, 03:50:34 AM

still fighting..tambotzö..!
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: hubag bohol on August 05, 2010, 08:50:23 AM

Bwahaha! Ang honsoy sa kalimot
Nga mas nindot kon way ibot-ibot?

;D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Scarb on August 05, 2010, 07:35:22 PM

Perming gatangag..! kalambreha ana - sowe  ;D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: hubag bohol on August 05, 2010, 07:37:57 PM

Perming gatangag?
Lipay ang bangag!

;D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Scarb on August 05, 2010, 07:40:27 PM

Bleeh bizan gyod ug ang pakaw nga tigsampong sa bangag ang mas labaw nga ma heaven? outsch..!
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: hubag bohol on August 05, 2010, 07:58:26 PM

Syempre, tiaw moy giputos og unod! Oops...  :-X
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Scarb on August 05, 2010, 08:01:28 PM

Whahaha no further commentz my Majesty..open my mouth only w/ the presence of my attorney  ;D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: hubag bohol on August 05, 2010, 08:51:17 PM

But smile, by all means. Smile twice... ;D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: Scarb on August 05, 2010, 08:56:47 PM

Thnx. dearie , i always smile when U are with me, but now im missing you..
  whehehe ka getz ka? or naka read ka adto ai sa canto..missing in action si Batmann ;D
Title: Re: Walay Pulos Ang Pagpanigarilyo
Post by: hubag bohol on August 05, 2010, 09:02:23 PM

Batboy pa oi, he he. Unya missing in words pud, bwahaha! ;D
Powered by SMFPacks SEO Pro Mod | Sitemap
Mobile View
SimplePortal 2.3.7 © 2008-2020, SimplePortal