normal_post - Unsay Giingon ni Manny Sales - Pulong Bisaya Author Topic: Unsay Giingon ni Manny Sales  (Read 1291 times)

Ligalig-Mike

  • FOUNDER
  • GURU
  • *****
  • avatar_1_1507939928 - Unsay Giingon ni Manny Sales - Pulong Bisaya
  • Posts: 18912
  • medal1 - Unsay Giingon ni Manny Sales - Pulong Bisayamedal2 - Unsay Giingon ni Manny Sales - Pulong Bisaya
  • Need A Website? Email me: info@mikeligalig.com
    • Share Post
xx - Unsay Giingon ni Manny Sales - Pulong Bisaya
Unsay Giingon ni Manny Sales
« on: July 09, 2009, 09:15:56 PM »
Unsay Giingon ni Manny Sales
by Michael Ligalig
as published by the Bohol Standard



Dili tiaw ang akong kalipay nga sa takulahaw ug wala damhang higayon nagkita mi pag-usab ni Manny Sales, ang banggiitan nga broadcast journalist sa DYTR sulod sa napulo ka tuig hangtud nga milangyaw siya sa England niadtong 2004.

Kauban niya si Dodong Libatona niadtong gabhiona. Ako nag-inusara sulod sa usa ka kan-anan, nanglipaghong tungod aning kada-adlaw nalang brownout sa Tagbilaran nga hapit miguba sa akong laptop nga way battery.

Pareha mi ni Manny Sales nga taud-taud na pong nahanaw sa mainstream media. Siya lima ka tuig. Ako tulog ka tuig. Ug lima ka tuig na ming wala magkita ni Manny. Kanunay nagkabaiwas ang among mga dalan kay kung makauli ko sa Bohol, wala siya – ug siya makauli, wala ko.

Usa sa daghang mga butang nga among nahisgutan mao ang kalainan sa kinabuhi nga anaa ka sulod sa mainstream media ug kadtong anaa ka sa gawas. Ug nagkatakdo pag-ayo ang among panglantaw niining bahina.

Ang labing tinuod stressful ang kinabuhi sa media kung seryoso gyud ka pag-ayo sa imong trabaho ug tinuoray ang imong pag-alagad sa katawhan.

Usa sa mga makapa-stress mao ang gitawag ug information overload. Sama sa gipadayag ni Manny, kung anaa ka sa media, halos baynte kwatro oras (lunes hangtud dominggo) nga buot kang magtikaw-tikaw aron manginhas ug mga kasayoran. Dili mahimo nga maulahi ka sa balita. Dili mahimo nga ingnon ka nga nagmata ka lang ug buntag. Buhaton nimo ang tanan nimong mabuhat nga ikaw ang makauna sa balita. Sa tinamban nga pagkaestorya, ikaw ang naka-virgin sa balita. Mao nay gitawag ug breaking news. Headline pagkaugma.

Ug sanglit nagtuyok man ning kalibutan ug walay paghunong ang pagligid sa mga panghitabo sa kinabuhi sa tawo ug sa katilingban nga atong gipuy-an, usa ka dakong hagit sa usa ka mediaman kung unsaon niya pagsibot ug pagsikpaw ang tanang mahinungdanong balita.

“Sauna, bisan gusto nakang mohigda ug matulog, magsige ra gihapon ka ug huna-huna unsay tukion sa sunod adlaw,” matod ni Manny. “Dili man pud mahimo nga molingkod lang ka ug moyawyaw bisag unsa nga way unod imong giestorya.” Sa laktod nga pagkaestorya, ang media dili mahimo magjama-jama lang ug estorya. Ug alang sa mga magsusulat, dili mahimo nga magpataka lang ug report. Buhaton ang tanang mahimo para mapiga ug mahuho ang angay masayran sa katawhan.

Mao nga kanunay nagbaklay ang huna-huna sa usa ka mediaman. Usahay malimtan pa ang uyab apan dili ang kaikag sa pagkutlo sa bag-ong impormasyon.

Sa pagkahig sa mga balita, adunay daghang problema ug babag, ug kini maghatod ug dugang stress. Una mao ang pagmakuli sa tinubdan sa balita sa pagpaambit sa kasayoran. Daghang hadlokan. Daghang talawan. Daghang modagan interbyohon. Daghang dili mobarog sa ilang mga gipanulti. Daghang mokakak kung makontrobersyal na ang taho. Daghang molimod nga wa masayod. Ug ikaw nga nagbutyag sa balita ang dabodabohan sa mga pangutana. Pila ra man sa atong katilingban ang adunay kaisog nga mobarog sa kamatuoran?

Ikaduha nga problema mao ang kamatuoran nga ikaw dili tag-iya sa media outlet nga imong gisilbihan. Mosugot ka ug sa dili, adunay mga tawo nga maligsan sa imong balita. Kung kining mga tawhana may relasyon sa imong amo tungod kay naghatag pud sila ug benepisyo nila, mahimo nga komkomon ang aso ug ikaw nga nakakoykoy sa balita, mausik lang ang imong kahago. Mao bitaw nga nindot ning panahona karon kay naay Internet. Pwede na ka magbuhat ug website ug wala nay magpugong nimo sa pagyagyag sa kamatuoran.

Kataposan nga babag ug suliran kanang giingon nga “imong tugtog, imong kanta, imong pong sayaw.” Diha sa imong pakigbisog nga mahat-ad ang kamatuoran, imo nalang nadiskobrehan nga ikaw gibiyaan. Gitawag ni sa English ug “abandonment.” Dili ba pareha sa barko nga kung malunod ang barko, ang kapitan ang kataposan moambak. Kung ang kapitan maoy mouna ug timpasaw sa tubig, walay puangod na nga kapitan sa barko. Kung ang iya rang kaugalingon ang giseguro ug luwas, makaingon tang pulonga nga “way atay ug batikolon ning kapitana.”

Unsay kahilambigitan niini sa kinabuhi sa mediaman? Well, well, well, gawas nga walay mobuhat nimo ug estatuwa kada lungsod, ngano nga molunod-patay man ka sa usa ka pakigbisog kung ang mga tawo nga imong gituohan nga kauban nimo sa buhat mao ray moduot nimo? Ganahan pa diay ka manghagpat sa balita ug iunay ra man diay ka ug lawog sa buaya?

Ug nasayod si Manny Sales niining tanang gumonhap sa kinabuhi sa media.

“Lamia sa kinabuhi kung wa na kay hunahunaon, wa na kay gukdon, wa na kay apson nga balita,” palabtik ni Manny sa among pagkukabildo human niya mahigop ang sabaw sa bulalo nga iyang giorder. “Ug dili ka mobasa ug newspaper bisag pila ka adlaw, ok ra. Ug dili ka maminaw ug radyo, ok ra pud. Walay stress.”

Nahinumdum ko sa pag-abot nako sa Thailand, sulod sa usa ka tuig wa ko mobasa ug newspaper – print o online. Ingnon tang pulonga nga nagpatuob ko sa gitawag ug “information overload.” Balik ug basa-basa ni Charles Dickens.

Pero mao lagi bisan asa kang suoka sa kalibutan ipadpad, dili daling iwilik ang hagkot nga kaikag sa kinabuhing media. Maghandum ka sa imong mga naagian. Mopasunding sa imong galamhan ang daghang kagahapon nga hangtud karon nagpabiling way kamatayon.

Sama ni Manny Sales. Pagtugpa sa eroplano sa airport sa Tagbilaran ug gitagpo siya ni Dodong Libatona, mipatoratoy siya paingon sa DYTR, misulod ug milingkod sa announcer’s booth, ug misugod ug pagtuki sa nagkadaiyang butang diha sa kahanginan.

Si Mckay nga iyang asawa nga nahauna ug abot sa Tagbilaran nabalaw na intawon ug paabot ug pangita asa na ang iyang bana.

Mao nalay namatngonan ni Mckay nga mikiring ang iyang cellphone ug dihay mitext nga higala. “Mckay, nakahibawo na ba ka nga ang imong bana dia na nagyawyaw sa DYTR?”

Linkback: https://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=21054.0
Romans 10:9
"That if you shall confess with your mouth the Lord Jesus, and shall believe in your heart that God has raised him from the dead, you shall be saved."

Get FREE 500GB cloud storage:
https://www.pcloud.com/welcome-to-pcloud/?discountcode=fDiE7jtC01VPbCIygaM67jZV



Share via facebook Share via linkedin Share via pinterest Share via reddit Share via twitter
 

SMF spam blocked by CleanTalk
Powered by SMFPacks SEO Pro Mod | Sitemap
Mobile View
SimplePortal 2.3.7 © 2008-2019, SimplePortal