MikeLigalig.com

  Pips, paki-share tanan ninyung nahibaw-an nga lunsay'ng binisaya (lawon nga binisaya)..

Sama sa......

hulagway= picture
bidlisiw sa haring adlaw= rays of the sun
alimpatakan= mind/huna-huna
sumbanan= example/model
tinubdan= source
higala= friend/amigo
yangu-ngo= reklamo
sugang dagitabnon= electricity
tagik= made/gihimo
pagkutlo/gikutlo= pagkuha/gikuha
takna= time/oras

sag-o > memorize

bugnong lugaynon = election
takulahaw = sudden
nangaliyupo = begging
pangagpas = guess/estimate

natagak= fell down
ajaw intawon, what is the english?
simbako, in English is what?
napugday= broken into pieces
dogmok= overran dog

simbako ipalayu. church me faraway.

panggi - knife
datag  - swamp
sukna - reckoning
tanlag - conscience
insay - shout to signal
kaguliyang - riot/kagubot

simbako = God forbid
nataran = lawn
dugukan = backbone
gambalay = structure
kalanrakas = clatter/disorganize

gangha-an= door
kapikas sa kinabuhi = husband/wife
tipik sa pamahayag= portion of the statement
i-patik sa alimpatakan= put that in mind/ timan-i
lambigit= apil/ include
pag-pakabana= concern
hingpit- full/ complete
pakyas= fail
bugtong= the only
paglulinhayaw= pagsuroy-suroy
dayan-dayan= decorations

this thread is educational.

kubkuba-digging

kasikas = rustle
panahon   = weather
alimpulos = whirlwind
bagyo = typhoon
baha, lunup =   flood
balangaw, bangaw = rainbow
dag-umon, gabonon = cloudy
dalogdog, dogdog = thunder
dugnaw/ tugnaw =   cold
gabon, panganod =   cloud
gabon =   fog
hangin =   air/wind
hanging kusog = cyclone
hayag = sunny
hoyohoy, hinuyohoy = breeze
hulaw, kauga, kamala =   drought
init = hot
kilat, liti, lipak = lightning
kusog nga hangin =   gale
nyebe =   snow
batonaw = ice
panganod, langit =   sky
silaw sa adlaw    = sunshine
talithi, talisik, taligsik = shower/drizzle
habo-habo = very light shower
temperatura =   temperature
ulan, uwan = rain
umogon = humid
unos = storm
unus-alimopulos, unus-buhawi = tornado
urakan, dako`ng bagyo = hurricane

naa diay binasaya ug snow?  daghan mga words na karon pa nko na ilhan dah!  thanks, glacier!

katre = IYOTANAN

sus pagkadaghan diay nga lawom nga binisaya wa nako ilhi, thanks everyone,

unsa may ininglis sakuradang ha?.

pakig-hinabi= interview/pakig-istorya
pulong= words
kasilag= hate/hatred
handuraw= flashback/reminiscence
balay-ampuanan= church
tinguha= hangarin/pangarap

mga parte sa tawo nga doble ang pagka-sulti

puno-puno   = scalp
bagol-bagol  = skull
ubol-ubol  =
buko-buko  = backbone
soso  = breast
kuko  = fingernail
kasing-kasing = heart
dapi-dapi  = pelvis
buna-buna  =
tok-tok  = clitoris (?)
igot-igot  = anus
lokon-lokon  =
lapa-lapa  =

Wa ko ka-sure aning uban, tingali nakabalo mo og unsa.

Akong dugangan:

gingi-gingi= between the toes
koto-koto= breast
dawat-dawat= at the foot of the tongue
siwil-siwil= tip of the clitoris
tabon-tabon= eyelid
obol-obol= ?

Translate these in English, glacier
Mga lunsay'ng Binisaya

gikabuhi=
gidagaw=
gikalag=
gibuntas=
gidabo-dabohan=
giango-ango=
gimanggad=

Quote from: fdaray on February 10, 2009, 04:09:05 PM
Akong dugangan:

gingi-gingi= between the toes
koto-koto= breast
dawat-dawat= at the foot of the tongue
siwil-siwil= tip of the clitoris
tabon-tabon= eyelid
obol-obol= ?

obol-obol, nong, di ba ni THROAT

Quote from: fdaray on February 13, 2009, 08:38:23 AM
Translate these in English, glacier
Mga lunsay'ng Binisaya

gikabuhi= had a colic
gidagaw= daydreaming
gikalag= haunted
gibuntas= starved/famished
gidabo-dabohan= pummeled/mauled
giango-ango= senile/doddering
gimanggad= to wish/to desire

UPDATED NA NI. hahaha. murag hagbong tingali ko da. sagdi lang. mao ra ni akong ikatampo, nong. salamat. you may provide your own translation. i stand to be corrected. humbly yours..

Quote from: fdaray on February 13, 2009, 08:38:23 AM
Translate these in English, glacier
Mga lunsay'ng Binisaya

gikabuhi=
gidagaw=
gikalag=
gibuntas=
gidabo-dabohan=
giango-ango=
gimanggad=

Sir, plz provide translation. 

Lito, why were  you absent yesterday? 
"I was absent sir because i was "panohot"
Lina, why were you absent yesterday,"I assisted my mother sir because " gikabuhi" siya.
One pupil asked? "unsay english sa panuhot ug gikabuhi sir?
Then , I answered ," thats your assignment. Look for the translation"
Some pupils whispered " dili kahibalo si sir sa translation".



What is gikabuhi and gipanuhot in English? Please help me.

PANUHOT (rootword, suhot, catch) = flatulence (n): a state of excessive gas in the alimentary canal

KABUHI (rootword, buhi,) = colic, gripes, griping, intestinal colic (n.) : acute abdominal pain (especially in infants).

lapa-lapa = sole
lukon-lukon = knee joint

handuraw = n. illusion; memory
handurawan = n. daydream, fancy, imagination, memory
sugilagming = n. short story (e.g. mga sugilagming ni balong)
gumunhap = n. difficult problem, quandary

Quote from: fdaray on February 13, 2009, 08:38:23 AM
Translate these in English, glacier
Mga lunsay'ng Binisaya

gikabuhi=
gidagaw=
gikalag=
gibuntas=
gidabo-dabohan=
giango-ango=
gimanggad=

translation, refer to previous page

Quote from: glacier_71 on February 13, 2009, 10:55:25 AM
translation, refer to previous page

gikabuhi - under stress
gidagaw -
gikalag - haunted
gibuntas - hungry
gidabo-dabohan - mauled
giango-ango - sinile
gimanggad - to bear

More...

taboan - market
pangaliya - pleadings
ampo - surrender/pray
road - dan/dalan
panan-aw - perception
kina-adman - intelligence
matig-a - hard
agak - guide with the hand
batong-bantilis - hard stone
bato-balani - magnet
balisbisan - yard/ground
kuta - wall
ugbok - plant/let it stand
pusgay - shattered
buskag - disarray
bay/igsoon - brother/sister
amoy - god
bubunlan - throat
ubol ubol - Adam's apple
buna buna - forehead
kulba hinam - suspense/thrill
lapa lapa - sole
diwa - spirit
kamag - to work in the night
pagub - vigilant guarding
kasugpanan/kalibonan - bush
guiwanon - nothingness
banati/bujangjang - a seed with a red and black color
wadji - an Indian person
abat - welcome
abot - arrive
sambunot - game
sawang - city center
ba ow - farm
ba ol/kaban - chest
himsug - healthy
baskug - fast
yellow - bulaw
grey - abuhon
pink - lila
sakdap - swoop
lakdap - cockfight[practice]
sabong - cockfight[in a cockpit]
buwang/tari - cock's sword
alimungaw - talking in a dream
damag - nightmare
damgo - dream
dimdim - taste as in wine or tuba
kisum kisum - after taste as in wine
kilum kilum - twilight
banag banag - dawn
tinapay - biscuit/bread
tingusbawan - progress
bahod - infection
bandila - flag/announce
mantala/taho - report
balita - news
manso - practice/train
sana sana - rehearsal
tagolilong - magic/magician
takas - attack
asdang - advance
namug aw - left alone/getting cold in the dark
tarung - crown
katarungan - reason
katungud - right
katungdanan - duty
batakang balaod - constitution
hukom - judge
hukmanan - court
husay - court hearing
gihusay - investigate
kahusayan - justice
puslan - use
kapuslanan - usefulness
sukit sukit - scrutinize
ampay - favorite

nangaliyupo = begging

Para nako kini nga pulong ang pinaklisod i-translate. The word  nangaliyupo has a very deep feeling, bisan sa spanish or german, walay ikatandi. This is a typical lunsay´ng bisaya.

Quote from: hofelina on March 03, 2009, 08:07:17 AM
nangaliyupo = begging

Para nako kini nga pulong ang pinaklisod i-translate. The word  nangaliyupo has a very deep feeling, bisan sa spanish or german, walay ikatandi. This is a typical lunsay´ng bisaya.

Naa pay maayong hubad sa binisaya sa pulong nga "begging" kay kining begging mura ug atong sabton nagpalimos. Nangaliyupo means asking for clemency.

WN

I salute this posting, very good! I was discussing this word with Fr Ces Tablon who hails from Loboc, he means this is the most word he used in praying to the Holy Virgin Mary, kami nangalipuyo!
Just to repeat it , is already meditative.

Quote from: Way Nada on March 03, 2009, 12:36:55 PM
Naa pay maayong hubad sa binisaya sa pulong nga "begging" kay kining begging mura ug atong sabton nagpalimos. Nangaliyupo means asking for clemency.

WN

i prefer to mean it "beseeching, pleading". "pangaliyupo" or "nangamuyo" has the element of humility and resilience, and most importantly hope for the thing being asked may be heard. jesus' parables of the woman and the judge is an example.

Unsa ang hubad sa ininglis ani nga mga pulong.
Bidli
Gutay
Lood
Impas
Tagolilong
Sinyalan
Taphaw
Lanto
Tiurok
bukiki
kolitog
aliwaros
bolikat
Mirisi
Nagkiang
Kaikog
Gidunlan
Aplud
Nanglood
Gilitkan
Tapsing
Bahaw
Giharus
Gisugpo
Tangag
Lusi
Piktos
Dapyas
Naugtas
Ispiso
Idlas
Dapaw
Hubas
Ligwat
Lugit

As above, you can say that we have a word for everything. Bisayan language is very rich.

paborito nakong words, macks...

LUGIT ug LIGWAT..hahaha,

Purbida ka lawom ba jamo ning mga words ninyo oi!  Gabasa jud ko each and every word ga attempt ko on my own to find the english translation to no avail.  gahulat ra tawon ko naay mo hubad.   

Akong gisuwayan ug hubad ang uban. Simple ra man unta ning mga words, apan lisod hubaron ug walay Direct Translation sa ingles.
Bidli
Gutay
Lood - Tastes yucky (no one word translation)
Impas
Tagolilong
Sinyalan
Taphaw - Vague
Lanto - Pungent
Tiurok - Fall head first (no one word translation)
bukiki
kolitog
aliwaros - restless
bolikat
Mirisi
Nagkiang
Kaikog
Gidunlan - minor choke (no one word translation)
Aplud
Nanglood
Gilitkan
Tapsing
Bahaw - leftover food (no one word translation)
Giharus
Gisugpo - catching with two hands (no one word translation)
Tangag
Lusi - Ear twist (no one word translation)
Piktos
Dapyas - Slight
Naugtas - Exhausted
Ispiso - Rich mixture (no one word translation)
Idlas - Afraid Animal (no one word translation)
Dapaw
Hubas
Ligwat
Lugit

Akong i-google sa ha. hehehe. sige, dia na.


Bidli = distaste
Gutay = worn out; shred
Lood - Tastes yucky (no one word translation); disgusting;
Impas = payoff; last payment
Tagolilong = invisible
Sinyalan = having birth defect; suwayantes (hehehehe)
Taphaw - (Vague); shallow, superficial; corny
Lanto - (Pungent); stenchy
Tiurok - Fall head first (no one word translation); nosedive
bukiki = pry
kolitog = awl (n.); poke (v.)
aliwaros - (restless); bothersome; annoying
bolikat = evert (v.)
Mirisi = syn. PIKAT; condign punishment (interj.)
Nagkiang = lame
Kaikog = abash; feel embarassment
Gidunlan - minor choke (no one word translation); gag; heave
Aplud = ascerbic; bitter in taste; astringent
Nanglood = turned off
Gilitkan = snap; flick
Tapsing = sideswipe
Bahaw - leftover food (no one word translation); stale
Giharus = coup
Gisugpo - catching with two hands (no one word translation); obstruct; impede
Tangag = carry off in the mouth
Lusi - Ear twist (no one word translation);
Piktos = flick
Dapyas - Slight; glance off; graze off
Naugtas - Exhausted; faint
Ispiso - Rich mixture (no one word translation); sticky; viscous
Idlas - Afraid Animal (no one word translation); evasive; untamed; undomesticated
Dapaw = irritant
Hubas = subside
Ligwat = jack; lever
Lugit = pry

JERJER = f***; (syn): ismiringhoyon; i***; kayat; tariki; turjak LOL...

Quote from: glacier_71 on March 04, 2009, 07:56:51 AM
Akong i-google sa ha. hehehe. sige, dia na.


Bidli = distaste
Gutay = worn out; shred
Lood - Tastes yucky (no one word translation); digsuting;
Impas = payoff; last payment: consumated
Tagolilong = (v.), ninvisible
Sinyalan = having birth defect; suwayantes (hehehehe); oddsman
Taphaw - (Vague); shallow, superficial; corny; mean
Lanto - (Pungent); stenchy; stale
Tiurok - Fall head first (no one word translation); nosedive
bukiki = (v)pry; frisk;
kolitog = awl (n.); poke (v.); fingerholing
aliwaros - (restless); bothersome; annoying; irritant
bolikat = evert (v.)
Mirisi = syn. PIKAT; condign punishment (interj.); cruel
Nagkiang = lame; five-six
Kaikog = abash; feel embarassment
Gidunlan - minor choke (no one word translation); gag; heave
Aplud = ascerbic; bitter in taste; astringent
Nanglood = turned off
Gilitkan = snap; flick
Tapsing = sideswipe
Bahaw - leftover food (no one word translation); stale; ort
Giharus = coup; slam
Gisugpo - catching with two hands (no one word translation); obstruct; impede; deter
Tangag = carry off in the mouth; mouthpicking
Lusi - Ear twist (no one word translation);
Piktos = flick
Dapyas - Slight; glance off; graze off
Naugtas - Exhausted; faint
Ispiso - Rich mixture (no one word translation); sticky; viscous
Idlas - Afraid Animal (no one word translation); evasive; untamed; undomesticated; wild
Dapaw = irritant
Hubas = subside
Ligwat = jack; lever; wedge
Lugit = pry

JERJER = f***; (syn): ismiringhoyon; i***; kayat; tariki; turjak LOL...

Mga bag-ong puong Binisaya:

dagitab = electric
e-dagitab = electronic (electric less "ic" + onic for ions = electronic)
e-mail (electronic mail) = e-sulat
labihang kausikan = imedific, excess and extravagance
dakdagat (dakong + dagat) = ocean
dakdagat pasipico = Pacific Ocean
tuplok-panid = keyboard
ungot-kumputer = computer hand-up
wahsa-linya = off-line
nahsa-linya = on-line
tudlo-datos = mouse (data pointer)
tago e-pyle = save file
e-pyle = electronic file
sitio's-web = website
pulong-sinyas = password
tuploklat-ang = spacebar
batunaw/hilada = ice
dailos = glide
sakay-dailos = skate
sakay-dailos dagat = sea surfing
sakay-dailos batunaw = ice skating
balay-kasangkapan = warehouse
lawak-pahiyosan = comfort room
kaubans-lawak = room mate
lawaks-mga kurap = session hall (hehehe, joke lang)
bisdak = native Cebuano
jolnyor (bol-anon ko nyor) = native Boholano
itugma sa akta = reconcile
iwas pusoy = stay neutral, stay out of trouble, evade
kaangayang kinaiya = desirable traits
kaayuhans-mamumuo = fringe benefits
hangyo-kabaho= shrewd manner of getting things
ipatimbang = sell as scrap
itumon = somewhat black
kapanahon = contemporary (available in existing dictionary)
balikon-pagsulti = reiterate
bag-o galing, bag-ohay pa = newbie, neophyte, greenhorn
kabtangan kidahans-utang = net worth
kudigo ugbuk balay = building code
kudigo-pamilya = family code
kagud = grating coconut kernel, masturbate
balik-tuon = review



these are sample new inventions (to appear in a new Binisaya dictionary) to enhance Binisaya language. Any comment, criticism, suggestions? There are more words to be displayed, if they are welcome

Aduna ba tay rule sa spelling. Ang o ug u pwede ba makambio? ang e ug i pwede pud makambio?

Please give specific rules in spelling  the use of vowels e,i o and u.

Segun sa akong nahibaloan ug nabasahan. (See book of C.S. Canonigo, 1999 reprint, English-Cebuano booklet, page 197)

Ang U is used before B,M,P,K,G,L,D,S,T & Y as in kubkub, sumsum, lumlum, etc. Another rule for U is it is always used in the first syllable of every word.
Ang O is used before NG, N as in bongbong, lonlon.

Ang E ug I are interchangeable but it is more Bisaya to use I than E like in Bisaya instead of Besaya, as in dili instead of deli, or kini instead of keni. It is however too boring to read or see all I in one word as in Biyirnis instead of Biyernes. I believe in the use of I and E, the user has wide discretion. If he is a wide Binisaya reader, he knows what is best.

thanks

Para sa ako, bisag unsaon pagspell basta mabasa ug nagkasinabot, mao nay
Lunsay'ng Binisaya

Mao lagi. Basta masabtan lang. Budlay na kong mag ambition ta ug mga literary presentation. Si Binisaya wala pay ultimate guidelines and authority to observe. thanks

maayu unta kon ma-pabilin nato ning atong lunsay nga pinulonga'ng bisaya...
kay sa akong pagbansay-bansay, sa pipila lang ka mga katuigan gikan karon, mahanaw na jud ni sa dayun ug malubong na kini sa kalimot sa uma-abot nga mga henerasyon...

Quote from: fdaray on April 06, 2009, 07:50:28 AM
Aduna ba tay rule sa spelling. Ang o ug u pwede ba makambio? ang e ug i pwede pud makambio?

Please give specific rules in spelling  the use of vowels e,i o and u.

Ang Bisaya Magazine adunay lagda sa espeling, ug kini makita sa blog sa editor:

http://standardbisaya.blogspot.com/2007/09/lagda-sa-espeling_15.html

Quote from: buloi123 on April 08, 2009, 11:43:57 AM
maayu unta kon ma-pabilin nato ning atong lunsay nga pinulonga'ng bisaya...
kay sa akong pagbansay-bansay, sa pipila lang ka mga katuigan gikan karon, mahanaw na jud ni sa dayun ug malubong na kini sa kalimot sa uma-abot nga mga henerasyon...

Bitaw. Bugno ni sa gahom sa paghinumdom batok sa gahom sa kalimot. Magbinisaya gyod aron madumdoman ug dili malimtan. Didto sa Kalubihan, gaBinisaya ang  mga kasilinganan. Ang Kalubihan, Kalambigitan Bisaya, Kalibotan Binisaya.   Adto lang sa Kalubihan, pagtukod og imong payag sa Kalubihan. http://kalubihan.ning.com

Kita-kita pod ta didto unya.
Dayon sa atong Kalubihan!

Kanang "buna" ug "agtang" - forehead na silang duha; pero kon kaduhaon paglitok, as in "buna-buna" or "agtang-agtang" - haduol na kana sa langit! ha ha ha!

Mag-ihap ta: napulo, kawhaan, katlo-an, kap-atan, kalim-an, kan-uman, kapito-an, kawalo-an, kasiyaman, usa ka gatus. Napulo'g usa, kawhaa'g duha, katlo-a'g tulo, kap-ata'g upat, kalim-a'g lima, kan-uma'g unom, kapito-a'g pito, kawalo-a'g walo, kasiyama'g siyam. . .

Tabanog - kite
Tugot- nylon line or a cotton thread (lambo).
tugpo- to tossed up.
hoyuhoy-breeze
landong-shade
bira-pull
habog- uphigh
tugdon or tugpa-hover or landed
limpa-limpa-flying with swerving motion

Sa mga batan-on karon, dili na ka dungog ug pure nga binisaya kay Tagbis o Engbis na ang gigamit nga  radio ug television. (Tagalog bisaya o Eng bisaya)

Buno - to kill using any "hinagiban"
Gibuno - was killed
Luthang - to shoot using a gun
Giluthang - was shot
Do we have one-word English translations for: tuyhad, tikayhang, takilid, tihaya, ku'ob (kulob), tig-ik, himasa

Funny translations:

dunggan-dunggan sa amo (monkey) - rat's ear, a brown fungus species that we mix with our pansit

puso sa saging - banana blossoms / puso sa mais - corn ears / agungal, pakal o pakaw - corn cob

tangkong - swamp cabbage

kaimito - starapple / balingbing - starfruit / balibanog - soursop

pait nga kamote - bitter sweetpotato / tam-is nga kamote - sweet sweetpotato (the one-word sweetpotato is the new internationally accepted common name of this root crop owing to recent studies that there are different varieties with different tastes)

tuyhad = erect
tikayhang (root: hayang) = supine
takilid = lean
tihaya = supine
ku'ob (kulob) = overturn
tig-ik = shriek
himasa = footwash

lumad=native?
katunggan=tubigan,swamp?
lood=?
likos=?
langtod=?
agis-is=?
subasko=?
tabisay=?
lad-ok=?
kaligutgot=?
bangutan=?

unsa diay binisaja sa cellphone?telepono?

ang kijod ba ug ang kayat pareho ra ug buot ipasabot?

nangalimyon= sobrang kahumot ba?
nangusmod=sumimangot ba?
gipatik=gisuwat ba?
jaga-jaga=unsa man?joke ba ni?
jaga-jagaon=joker ba?

unsa may mga binisaja aning mga mosunod:
bedsheet=?
apple=?
grapes=?
rambutan=?


sa mga nakahibawo sa tanang klaseng langgam nga may binisajang ngan ug ang mga inglis o tagalog nga hubad palihug ko ug butang aning kuana.

salamat sa tanan. buligan pa unta ang atong inistoryahan.

lain pang pu'ng (pulong nga minugbo) sa mga binisaya nga spanish o inglis ang kagikan:

maestra=?
la misa=?
bintana=?
ug uban pang injong nahibaw-an, daghang salamat utro.

kapoy na ko ug huna-huna. ang kadako ug kaanindot sa atong pinulungan dili makuha bisan siguro ug pipila ka tuig nga pag tuon.

Quote from: glacier_71 on February 13, 2009, 10:52:26 AM
handuraw = n. illusion; memory
handurawan = n. daydream, fancy, imagination, memory
sugilagming = n. short story (e.g. mga sugilagming ni balong)
gumunhap = n. difficult problem, quandary

Bow ko nimo, Glace. Apil gyud ko kung mag-abli kag klase sa Lunsayng Binisaya.

Daghan gyud diay ko kinahanglan rebyuhon nga pulong Binisaya.

Naa unta koy suggestion, para sa mga hilaw nga Bisaya sama nako. Maayo untag naa'y magsilbing editor ani nga thread (murag BisaWiki), nga tigumon tanan nga tampo ug ilaray sunod sa abakada. Ang sunod nga mutampo, kinahanglan isuksok (insert) niya sa insaktong pagkalaray, aron dali pangitaon ang pulong sama sa diksyonaryo.

Ang procedure, COPY, PASTE, INSERT.... Sumpay-sumpay, di nato mahibaw-an, naa na diay tay Tubag Bohol Bisaya Dictionary.

Glace, kugihan man ka...

Mas maayu bitaw nga i-sunod,sige Glace imo kanang bag-ong tahas kay kugihan man ka buaw buyag,tauran man ka og ribbon inig bakasyon, Most Industrious

Quote from: benelynne on May 18, 2009, 06:32:55 PM
Daghan gyud diay ko kinahanglan rebyuhon nga pulong Binisaya.

Naa unta koy suggestion, para sa mga hilaw nga Bisaya sama nako. Maayo untag naa'y magsilbing editor ani nga thread (murag BisaWiki), nga tigumon tanan nga tampo ug ilaray sunod sa abakada. Ang sunod nga mutampo, kinahanglan isuksok (insert) niya sa insaktong pagkalaray, aron dali pangitaon ang pulong sama sa diksyonaryo.

Ang procedure, COPY, PASTE, INSERT.... Sumpay-sumpay, di nato mahibaw-an, naa na diay tay Tubag Bohol Bisaya Dictionary.

Glace, kugihan man ka...

mao na gisugo na ko. hahahaha...kay kugihan o wa lang tingali lingaw. tapuwan jud ko sa tinood. pero, atong testingan. kung di nako bisi, atong pagasugdan ang paghapat, pagtapok, ug pagsumpay-sumpay sa mga pulong nga natagik dinhi.

Quote from: glacier_71 on February 13, 2009, 10:41:20 AM
PANUHOT (rootword, suhot, catch) = flatulence (n): a state of excessive gas in the alimentary canal

KABUHI (rootword, buhi,) = colic, gripes, griping, intestinal colic (n.) : acute abdominal pain (especially in infants).

Maayo ni nga format kay lexicographical gyud, naa pay etymology.

Naa pud unta komentaryo kung idiomatic, informal, poetic, archaic o dialectal (kinaiyang pulong sa usa ka lugar).

Para sa "contentious entries" o tampo nga dili magkahiusa sa buot-pasabot, kinahanglan i-moderate sa editor ang kukabildo ug magpanaug ug pinakaulahing desisyon.

Glace, contentious man tung imong translation sa KATRE, kay naa baya'y gahimo ana sa salog (naa pud sa lamesa). Bitaw, nominado ta ka isip editor.

Quote from: benelynne on May 18, 2009, 08:21:00 PM
Maayo ni nga format kay lexicographical gyud, naa pay etymology.

Naa pud unta komentaryo kung idiomatic, informal, poetic, archaic o dialectal (kinaiyang pulong sa usa ka lugar).

Para sa "contentious entries" o tampo nga dili magkahiusa sa buot-pasabot, kinahanglan i-moderate sa editor ang kukabildo ug magpanaug ug pinakaulahing desisyon.

Glace, contentious man tung imong translation sa KATRE, kay naa baya'y gahimo ana sa salog (naa pud sa lamesa). Bitaw, nominado ta ka isip editor.

hahahahaha, naanad man gud ko nga adto lang sa katre.

sa akong pamulso dinhi, daghan ang maayong mamumulong sa bisaya ug mas lawom og kahibalo sa binisaya o cebuano. kung ang matag usa nga magtatampo dinhi, aduna nay mga kometaryo sa ilang tampo, mas sayon ug dali na lang ang pagtapok ug pagpahiluna niini sa TB diksyonari.

ok ko sa pagtapok, di ko pasalig sa editing part.

Quote from: glacier_71 on May 18, 2009, 08:37:13 PM
hahahahaha, naanad man gud ko nga adto lang sa katre.

sa akong pamulso dinhi, daghan ang maayong mamumulong sa bisaya ug mas lawom og kahibalo sa binisaya o cebuano. kung ang matag usa nga magtatampo dinhi, aduna nay mga kometaryo sa ilang tampo, mas sayon ug dali na lang ang pagtapok ug pagpahiluna niini sa TB diksyonari.

ok ko sa pagtapok, di ko pasalig sa editing part.

Matapok lang, daku ng trabaho. Tabangan gud nato ang pag-edit, butangan lang color code ang tampo nga naay suggested change or addition of meaning.

Pwede man bahin-bahin o partial ang posting, tutal cumulative man ang pag-post, matibuok ra gyud na sa kadugayan.

Katong thread bahin sa fishing vocabulary, pwede pud isumpay. Katong mga balaknon, sumpay pud tong mga pulong-balaknon. Iya-iya na lang sumpay sa kaugalingong tampo.

kung sa pagtampo sa mga sinultihang binisaja makatampo ko ug daghan. mosuportar ko aning injong gihisgutan. kay ako gani karong mga panahona nagtigum sa mga lawom o bisan gani ang mga ordinaryong pinulungan nga binisaja kay mura man ug namatay na ug hinay-hinay ning atong panultihon.

kadaghanan sa mangarig manila magtinagalog inig uli, ang arang ka way lami pang makita ug mapminawan kaning mga bisaja dire nga magtinagalog kung mag inistoryahay. pastilan, unsaon na lamang ta ani.

ako, bisag gikataw-an na sa college, taas ang ahong garbo ug ahong gipadungog sa tanan nga ako BISDAK!

Quote from: LanggamTamsi2 on February 06, 2009, 01:37:41 PMunsa may ininglis sakuradang ha?.

Wa jud nay ininglis kay wa may kuradang sa Amerika. Mora bag computer nga wala poy binisaya, ispilingon lang nga kompyuter.

Kasagaran sa akong nahinabi, basta mogamit na gani og Tinagalog nga "pinaka" as in "pinakadaku" (biggest) instead of "kina" as in "kinadak-an" or "labing daku", sigurado gyud nga maglisud og sultig Binisaya, saksakan gyud og Ininglis ug Tinagalog.

Ang pag gamit sa tinagalog nag word "Daw" usa ka tagalog invasion sa lunyay'ng binisaya. Ang sakto nga bisaya word is "kuno" and not "daw".

Tungod siguro ni sa colonial mentality sa mga taga Bohol nga na sunod nato sa atong katigulangan. Maski akong lola "smagol" (smuggle) ang iyang tawag sa tsinelas. Daghan kaayo nga English ug tagalog invasion sa atong sinultihan.

Sama adtong mi palit ko ug ubing kinampay, mi ingon ang tindera nga "sir, pinaka pyur ni nga kinampay" (tagalog ug english invasion na ni).

Salamat, daghan kaayo  kog nakat-unan ninyo. Kinahanglan atong ampingan gyud ning atong pulong, kay pagkahuman sa atong henerasyon, basig di na ta masabtan sa mga kabataan.

Mangutana na lang pud ko. Unsay lunsayng Bisaya sa:

grammar
literature
rules (e.g. grammatical rules)
henerasyon

sakto jud na.

grammar = batadila, pulongdaan
literature = kapanulatan, katitikan (murag tagalog ni)
rules (e.g. grammatical rules) = lagda
henerasyon = kapanahonan

Quote from: Macky Ferniz on May 20, 2009, 09:35:40 PM
Ang pag gamit sa tinagalog nag word "Daw" usa ka tagalog invasion sa lunyay'ng binisaya. Ang sakto nga bisaya word is "kuno" and not "daw".

Naay Binisaya nga pu'ong "daw" sama niini: Daw (or "mora og") halas siyang nagkiaykiay samtang nanaog sa hagdan. Gamiton siya nga mora'g simile.  Another example: "Nahanaw daw aso."

Quote from: benelynne on May 20, 2009, 09:45:51 PM
Salamat, daghan kaayo  kog nakat-unan ninyo. Kinahanglan atong ampingan gyud ning atong pulong, kay pagkahuman sa atong henerasyon, basig di na ta masabtan sa mga kabataan.

Mangutana na lang pud ko. Unsay lunsayng Bisaya sa:

grammar
literature
rules (e.g. grammatical rules)
henerasyon

Akong nahibaw-an sa grammar is tagalog lang nga "balarila", pero lisod ni litokon nga word. Magkasapidsapid akong dila ani sa elementary pa ko.

Kanang Literature = panulat.

Kanang rules = sumbanan or puede pod bala-od.

Dakong hagit para nako nga makatampo ko diri sama ninyo sa lunsayng Binisaya, busa nanlimbasog kong makat-unan ang inyong mga gipanulat. Naay mga pulong nga di naku masabtan. Palihog lang kung kinsay nakasabot ani nga mga pulong, apili pud ug example.

alingasa
kahinangop
kasamtangan
Katakos
katikaran
damlag
dalit
dangoyngoy
gahin
hambin
iktin
lakbit
lahutay
lugak
lunggo
lunlon
hakop
maibanan
nagbangotan
pagbangutan
pagtino
pahat
patunhay
sibo
sakuban
sukaranan
tanggong
tukbil
tungkawo
tipas

Binisaya sa example?

Sakto ba ni?

Ang buot-ipasabot sa lungsod sa Tinagalog city, sama sa "Lungsod ng Maynila."

Samtang ang lungsod sa Binisaya buot-ipasabot town? Kay muingon man lagi "lungsod sa Catigbian"? Ang city sa Binisaya dakbayan ba, kay muingon man lagi "Dakbayan sa Tagbilaran."

Kon mao kini, mas advance gyud diay ang Bisaya sa Tagalog, kay sa atoa ang lungsod, town lang, sa ila city na, ang laggam nato mulupad na, ila mukamang pa.

Quote from: benelynne on July 01, 2009, 03:53:19 PM
Dakong hagit para nako nga makatampo ko diri sama ninyo sa lunsayng Binisaya, busa nanlimbasog kong makat-unan ang inyong mga gipanulat. Naay mga pulong nga di naku masabtan. Palihog lang kung kinsay nakasabot ani nga mga pulong, apili pud ug example.

alingasa
kahinangop
kasamtangan
Katakos
katikaran
damlag
dalit
dangoyngoy
gahin
hambin
iktin
lakbit
lahutay
lugak
lunggo
lunlon
hakop
maibanan
nagbangotan
pagbangutan
pagtino
pahat
patunhay
sibo
sakuban
sukaranan
tanggong
tukbil
tungkawo
tipas

Binisaya sa example?

Ang lungsod mao nay town.Kanang kinacentrohan sa lungsod mao nay gitawag ug Sawang man siguro.
Alingasa is init or igang.Kanang padung na mouwan mao na alingasa imong pamati.
Kahinangop mean excited ug happy ba kaha.Nahinangop ko sa imong pag abot.
dangongoy mao ni sa english sobbing.Ingdangoyngoy ug hilak
Gahin  is magbilin.Mag gahin ug binhi sa mais para itanum sunod tingtanum
Hambin like maghambin ug biyabas.Kung wala kay sudlanan hambina nalang na sa imong sinina or tshirt.
Lunggo means Putlan like gilunggoan ug liog or giputlan ug liog.Common ni nga term sa mga rebelde lol.
Dalit is unsay ikaoffer.Unsa may akong ikadalit nimo kape ba or juice
Lahutay-perseverance inglahutay bisan unsa ka init ang trabaho
Lonlon mean pareha tanan like lonlon manok tanan way sagol
Hakop is mga klase klaseng herbal leaves.Ihakop ug piang or ihakop sa buntis nga dahon.
Nagbangotan is nag antus sa tumang kasakit.
Sakuban mao ni sudlanan sa sundang
Tanggong means na stranded.Na tanggong kay naay bagjo wa kalagra ang barko
Tipas means nalain ug dalan.Ingtipas sa laing dan or agianan.

alingasa - giigang ex. Wa ko katu'g ug tarong kay alingasa ahong paminaw.
kahinangop - longing ex. Nakahilak ko dihang ahong nabati ang kahinangop nilang mama ug papa.
kasamtangan
Katakos - capacity o abilidad ex. Himuan sa mayor ug sulosyon ang problema sa iyang katakos.
katikaran - katukuran??
damlag
dalit
dangoyngoy - paghilak nga may tingog ex. Nidangoyngoy ang bata sa dihang nabunalan sa ijang nanay.
gahin - portion alloted for o gilain ex. Gigahinan ni nanay si tatay ug sud an.
hambin - pagda sa usa o mga butang gagmay gamit ang sinina ex. Gihambin nija ang mga santol nga ijang nasungkit.
iktin - paglukso nga mubo gumikan (kasagaran) sa kakurat ug pag likay sa uk-uk di gani ilaga ex. Miiktin ang baje sa dihang nangdagan na ang mga ilaga.
lakbit
lahutay - endure ex. Milahutay sija paghuman sa 5 km nga dagan.
lugak
lunggo - pagputol, kasagaran sa gamiton pagputol sa u' ex. Gilunggo namo ang ulo sa manok nga among ihawon.
lunlon - puro ex. Lunlon baje ra gajud ang makasud anang lawaka.
hakop - pagkuha sa usa ka butang gamit ang duha ka kamot ex. Gihakop nija ang tanang gibajang nga chocolate sa talad.
maibanan
nagbangotan - naminatay ex. Nagbangutan sija ug pila kaadlaw sa dihang mipanaw ang ijang ginikanan.
pagbangutan - pagminatay ex. Ang pagbangutan usa ka pamaagi sa pagpakita sa respeto sa namatay.
pagtino -
pahat
patunhay
sibo - fit, sakto, haum ex. Sibo kaajo ang takob sa garapon nga akong nakuha.
sakuban - takob sa sundang o bu ex. Akipa ug da ang sakuban para dili ka masamad pagda anang sundang.
sukaranan - base, measure ex. Ajaw ibalhin nang sukaranan sa dagan unja.
tanggong - napreso ex. Natanggong sa presohan ang kriminal.
tukbil
tungkawo
tipas - lahi ug dan, nitipas sa dalan nga akong giagian ang akong kauban.

Binisaya sa example? - pananglitan na bay

Salamat kaayo Raquel sa dakong tabang. Bilib gyud ko nimo, wa gyud nahanaw ang imong kahibal-an sa Binisaya bisag naa ka sa layong dapit.

Kanang sawang, pasabot poblasyon? Sa Bohol ra ba ni nga pulong?

Quote from: Raquelproud boholana on July 01, 2009, 04:20:40 PM
Ang lungsod mao nay town.Kanang kinacentrohan sa lungsod mao nay gitawag ug Sawang man siguro.
Alingasa is init or igang.Kanang padung na mouwan mao na alingasa imong pamati.
Kahinangop mean excited ug happy ba kaha.Nahinangop ko sa imong pag abot.
dangongoy mao ni sa english sobbing.Ingdangoyngoy ug hilak
Gahin  is magbilin.Mag gahin ug binhi sa mais para itanum sunod tingtanum
Hambin like maghambin ug biyabas.Kung wala kay sudlanan hambina nalang na sa imong sinina or tshirt.
Lunggo means Putlan like gilunggoan ug liog or giputlan ug liog.Common ni nga term sa mga rebelde lol.
Dalit is unsay ikaoffer.Unsa may akong ikadalit nimo kape ba or juice
Lahutay-perseverance inglahutay bisan unsa ka init ang trabaho
Lonlon mean pareha tanan like lonlon manok tanan way sagol
Hakop is mga klase klaseng herbal leaves.Ihakop ug piang or ihakop sa buntis nga dahon.
Nagbangotan is nag antus sa tumang kasakit.
Sakuban mao ni sudlanan sa sundang
Tanggong means na stranded.Na tanggong kay naay bagjo wa kalagra ang barko
Tipas means nalain ug dalan.Ingtipas sa laing dan or agianan.

Bay,

Daghan salamat. Kahibawo ko nagtuon pud ka'g lawom nga Binisaya, pero naa ka sa Advance Class. Dakong tabang ni.

Quote from: taga tigbao on July 01, 2009, 05:09:20 PM
alingasa - giigang ex. Wa ko katu'g ug tarong kay alingasa ahong paminaw.
kahinangop - longing ex. Nakahilak ko dihang ahong nabati ang kahinangop nilang mama ug papa.
kasamtangan
Katakos - capacity o abilidad ex. Himuan sa mayor ug sulosyon ang problema sa iyang katakos.
katikaran - katukuran??
damlag
dalit
dangoyngoy - paghilak nga may tingog ex. Nidangoyngoy ang bata sa dihang nabunalan sa ijang nanay.
gahin - portion alloted for o gilain ex. Gigahinan ni nanay si tatay ug sud an.
hambin - pagda sa usa o mga butang gagmay gamit ang sinina ex. Gihambin nija ang mga santol nga ijang nasungkit.
iktin - paglukso nga mubo gumikan (kasagaran) sa kakurat ug pag likay sa uk-uk di gani ilaga ex. Miiktin ang baje sa dihang nangdagan na ang mga ilaga.
lakbit
lahutay - endure ex. Milahutay sija paghuman sa 5 km nga dagan.
lugak
lunggo - pagputol, kasagaran sa gamiton pagputol sa u' ex. Gilunggo namo ang ulo sa manok nga among ihawon.
lunlon - puro ex. Lunlon baje ra gajud ang makasud anang lawaka.
hakop - pagkuha sa usa ka butang gamit ang duha ka kamot ex. Gihakop nija ang tanang gibajang nga chocolate sa talad.
maibanan
nagbangotan - naminatay ex. Nagbangutan sija ug pila kaadlaw sa dihang mipanaw ang ijang ginikanan.
pagbangutan - pagminatay ex. Ang pagbangutan usa ka pamaagi sa pagpakita sa respeto sa namatay.
pagtino -
pahat
patunhay
sibo - fit, sakto, haum ex. Sibo kaajo ang takob sa garapon nga akong nakuha.
sakuban - takob sa sundang o bu ex. Akipa ug da ang sakuban para dili ka masamad pagda anang sundang.
sukaranan - base, measure ex. Ajaw ibalhin nang sukaranan sa dagan unja.
tanggong - napreso ex. Natanggong sa presohan ang kriminal.
tukbil
tungkawo
tipas - lahi ug dan, nitipas sa dalan nga akong giagian ang akong kauban.

Binisaya sa example? - pananglitan na bay

Raquel, Koddi, Tagatigbao, Glace, ug uban pa

Palihog ko otro aning mga pulonga:

Budhi
Dus-og
Hupay
Nagliundok
Sud-ong
Suol
tultol

Salamat!

Budhi- betrayal...  Nagbudhi ka sa akong gugma.

Dus-og

Hupay- heal ...Imong gihupay ang akong pagbangutan. Gihupay mo ang akong kasakit.

Nagliundok

Sud-ong- or tan-awa... Sud-onga intawon Oh pinalangga. Ako nag sud-ong sa imong tumang kalipay sa dihay ikaw nagpa uraray  sa kamot sa laing binuhat.

Suol or gasakit... Ga suol ang tijan kay gasagol ang gikaon.

tultol or nakit-an,nakaplagan- Tultoli ako hain ang diwa sa himaya. Natultolan ko na ang kinasuokan  nga bahin sa tagbilaran.

Bene San magorganize unta tag grupo nga magpublish ug libro aning lunsay'ng bisaya kay sa madali ug madugay mahanaw jud ni sa alimpatakan sa atong kabataan.Murag kugihan man ka morecord siguro ani so palihug ug record para ug madaghan na ning tampo nga lawom nga binol anol pwede na ni nato buhatan ug Libro.

Quote from: benelynne on July 01, 2009, 04:01:39 PM
Sakto ba ni?

Ang buot-ipasabot sa lungsod sa Tinagalog city, sama sa "Lungsod ng Maynila."


Samtang ang lungsod sa Binisaya buot-ipasabot town? Kay muingon man lagi "lungsod sa Catigbian"? Ang city sa Binisaya dakbayan ba, kay muingon man lagi "Dakbayan sa Tagbilaran."

Kon mao kini, mas advance gyud diay ang Bisaya sa Tagalog, kay sa atoa ang lungsod, town lang, sa ila city na, ang laggam nato mulupad na, ila mukamang pa.

lol gigitik ko ani.

Raquel,

Sa kaabtik nimo mutubag, murag naa gyud kas Section 1 Row 1 sa Advanced Visayan Class. Daghan kaayo ko nakat-unan nimo. Daghang salamat kaayo. Nagsugod na bitaw ko paglaray aning mga pulunga aron ugma damlag, makagama tag diksyonaryo. Nagprint-out gani ko ron ug gipabasa nako sa mga higala gikan sa Davao nga gatudlo sa mga tunghaaan didto aron mahibaw-an kung unsang mga pulunga sa Binisaya ang susama o may-ong ang buot-pasabot  sa atong mga sinultian dinhi sa Bohol.

Quote from: Raquelproud boholana on July 01, 2009, 11:39:20 PM
Budhi- betrayal...  Nagbudhi ka sa akong gugma.

Dus-og

Hupay- heal ...Imong gihupay ang akong pagbangutan. Gihupay mo ang akong kasakit.

Nagliundok

Sud-ong- or tan-awa... Sud-onga intawon Oh pinalangga. Ako nag sud-ong sa imong tumang kalipay sa dihay ikaw nagpa uraray  sa kamot sa laing binuhat.

Suol or gasakit... Ga suol ang tijan kay gasagol ang gikaon.

tultol or nakit-an,nakaplagan- Tultoli ako hain ang diwa sa himaya. Natultolan ko na ang kinasuokan  nga bahin sa tagbilaran.

Bene San magorganize unta tag grupo nga magpublish ug libro aning lunsay'ng bisaya kay sa madali ug madugay mahanaw jud ni sa alimpatakan sa atong kabataan.Murag kugihan man ka morecord siguro ani so palihug ug record para ug madaghan na ning tampo nga lawom nga binol anol pwede na ni nato buhatan ug Libro.

Quote from: taga tigbao on July 01, 2009, 05:09:20 PM
alingasa - giigang ex. Wa ko katu'g ug tarong kay alingasa ahong paminaw.
kahinangop - longing ex. Nakahilak ko dihang ahong nabati ang kahinangop nilang mama ug papa.
kasamtangan
Katakos - capacity o abilidad ex. Himuan sa mayor ug sulosyon ang problema sa iyang katakos.
katikaran - katukuran??
damlag
dalit
dangoyngoy - paghilak nga may tingog ex. Nidangoyngoy ang bata sa dihang nabunalan sa ijang nanay.
gahin - portion alloted for o gilain ex. Gigahinan ni nanay si tatay ug sud an.
hambin - pagda sa usa o mga butang gagmay gamit ang sinina ex. Gihambin nija ang mga santol nga ijang nasungkit.
iktin - paglukso nga mubo gumikan (kasagaran) sa kakurat ug pag likay sa uk-uk di gani ilaga ex. Miiktin ang baje sa dihang nangdagan na ang mga ilaga.
lakbit
lahutay - endure ex. Milahutay sija paghuman sa 5 km nga dagan.
lugak
lunggo - pagputol, kasagaran sa gamiton pagputol sa u' ex. Gilunggo namo ang ulo sa manok nga among ihawon.
lunlon - puro ex. Lunlon baje ra gajud ang makasud anang lawaka.
hakop - pagkuha sa usa ka butang gamit ang duha ka kamot ex. Gihakop nija ang tanang gibajang nga chocolate sa talad.
maibanan
nagbangotan - naminatay ex. Nagbangutan sija ug pila kaadlaw sa dihang mipanaw ang ijang ginikanan.
pagbangutan - pagminatay ex. Ang pagbangutan usa ka pamaagi sa pagpakita sa respeto sa namatay.
pagtino -
pahat
patunhay
sibo - fit, sakto, haum ex. Sibo kaajo ang takob sa garapon nga akong nakuha.
sakuban - takob sa sundang o bu ex. Akipa ug da ang sakuban para dili ka masamad pagda anang sundang.
sukaranan - base, measure ex. Ajaw ibalhin nang sukaranan sa dagan unja.
tanggong - napreso ex. Natanggong sa presohan ang kriminal.
tukbil
tungkawo
tipas - lahi ug dan, nitipas sa dalan nga akong giagian ang akong kauban.

Binisaya sa example? - pananglitan na bay

Sulayan ko kuno ug paghatag ug hinungdan kining mga pulonga:

damlag - to break away  - Ugma DAMLAG atong dawaton ang bag-o nga pagsulay sa atong
                                        kinabuhi.

dalit -  tender/offer -  Dunggon  ug dawaton mo  ang kinasing.kasing  ug  matam-is nga
                                 DALIT sa nangharana.
                                 
lakbit - alongside -  Ang  yuta nga gigahin sa ahong mga ginikanan LAKBIT lang sa suba.

pagtino - to make it clear -  Kinahanglan nga dunay masuheto  sa PAGTINO kon unsa nga
                                          kasoha.

pahat - portion/ share/ - Hala mga anak mag-PAHAT-pahat lang mo anang sud-an nga
                                      tinabal.

patunhay - prosperous/flourishing -  Ang pag-PATUNHAY sa atong kinabuhi inubanan kini
                                                       sa tulo sa imong singgot sa paningkamot.

tukbil - phase of life -  Mga higala isara ko na ang tilon sa unang TUKBIL sa drama sa akong
                                  kinabuhi.

tungkawo - to daff/fool around -  Unsay iyang gibuhat? Tu- a ra ga TUNGKAWO.

Pasensya kon sayop ang ahong mga bana-bana Sir bene

Hi Bambi,

Mas nasabtan naku sa pagkagamit niya, busa sakto man tingali. Daghan kaayong salamat.

Quote from: Bambi on July 02, 2009, 06:40:05 AM
Sulayan ko kuno ug paghatag ug hinungdan kining mga pulonga:

damlag - to break away  - Ugma DAMLAG atong dawaton ang bag-o nga pagsulay sa atong
                                        kinabuhi.

dalit -  tender/offer -  Dunggon  ug dawaton mo  ang kinasing.kasing  ug  matam-is nga
                                 DALIT sa nangharana.
                                 
lakbit - alongside -  Ang  yuta nga gigahin sa ahong mga ginikanan LAKBIT lang sa suba.

pagtino - to make it clear -  Kinahanglan nga dunay masuheto  sa PAGTINO kon unsa nga
                                          kasoha.

pahat - portion/ share/ - Hala mga anak mag-PAHAT-pahat lang mo anang sud-an nga
                                      tinabal.

patunhay - prosperous/flourishing -  Ang pag-PATUNHAY sa atong kinabuhi inubanan kini
                                                       sa tulo sa imong singgot sa paningkamot.

tukbil - phase of life -  Mga higala isara ko na ang tilon sa unang TUKBIL sa drama sa akong
                                  kinabuhi.

tungkawo - to daff/fool around -  Unsay iyang gibuhat? Tu- a ra ga TUNGKAWO.

Pasensya kon sayop ang ahong mga bana-bana Sir bene

Mga lunsay'ng bisaya sa sulod sa panimalay nga murag tagsa na nato madunggog

Panaksan- bowl man siguro ni

Jahong-big bowl... Ang tinuwa nga isda ibutang sa lawom nga jahong.

Sartin- klase sa plato... Kuhaa ang sartin butangi ug kan-on

Kalderin- nipis ni nga murag kaldero made of aluminum.... Ang kalderin ang sudli sa kan-on nga bawnon sa dagat.

Tagjaw-karaan ning sudlanan sa tubig made of clay.Bugnaw kaajo ang tubig imnonon ug isud ug tagjaw

Pantawan- Lugar ni sa balay nga didto maligo ug pwede pud labhanan

Sumpay please basin naa pay daghan


P.S ug gusto sa mo ug lunsay ug lawom kaajong bisaya try ug basa anang karaang Novenahan sa atong mga apuhan nga bisaya. Labi nang novena sa pangadje sa patay perti sa una moagok ok jud ko ug katawa sa kalawom.

Quote from: benelynne on July 01, 2009, 05:40:12 PM
Bay,

Daghan salamat. Kahibawo ko nagtuon pud ka'g lawom nga Binisaya, pero naa ka sa Advance Class. Dakong tabang ni.

Way sapayan bay, kinsa bay magtinabangay kundi kita kita ra pud para sa atong kuagalingong kalambuan. sakto ba? hehehe

Sumpayi pa, Raq. You really rock!

Quote from: Raquelproud boholana on July 02, 2009, 08:05:59 AM
Mga lunsay'ng bisaya sa sulod sa panimalay nga murag tagsa na nato madunggog

Panaksan- bowl man siguro ni

Jahong-big bowl... Ang tinuwa nga isda ibutang sa lawom nga jahong.

Sartin- klase sa plato... Kuhaa ang sartin butangi ug kan-on

Kalderin- nipis ni nga murag kaldero made of aluminum.... Ang kalderin ang sudli sa kan-on nga bawnon sa dagat.

Tagjaw-karaan ning sudlanan sa tubig made of clay.Bugnaw kaajo ang tubig imnonon ug isud ug tagjaw

Pantawan- Lugar ni sa balay nga didto maligo ug pwede pud labhanan

Sumpay please basin naa pay daghan


P.S ug gusto sa mo ug lunsay ug lawom kaajong bisaya try ug basa anang karaang Novenahan sa atong mga apuhan nga bisaya. Labi nang novena sa pangadje sa patay perti sa una moagok ok jud ko ug katawa sa kalawom.

Budhi - duha ang gamit aning pulunga sigon sa among gamit sa among lugar. una, nagkahulugan kini sa konsensiya sa tawo. ikaduha, ang partraydor o pagtalikod sa kanhi mo mga kauban kanimo.

ex. Unang kahulugan - Maajo na sijang tawhana ug budhi.
      Ikaduha - Ang imong pagbudhi kanako ahong iuban sa akong lubnganan.

Dus-og - pagdasok ex. Nagdinus-ogay ang mga tawo sa dihang niabot na ang mga artista.

Hupay - heal o pagkaajo ex. Hupaja ang kasing-kasing kong gimingaw ug naghilak sa imong pagbija.

Nagliundok - ambot ni sjia bay benelynne, wa pa gajud pud ko kadungiog aning pulonga. sagdi kay ahong ipangutana ni popoy gonyang ug yoyo andoy. hehehe

Sud-ong - pagtan-aw ex. Gisud-ong ni Dodong ang hubag kaajong daga nga milabay.

Suol - nagngutngot o nagsakit ex. Suol kaajo ahong tijan kay wa pa ko kakaon ug paniudto.

tultol - pagtuod ex. Gitultolan nako ang baje nga nangutana kung asa kono ang simbahan dapit.

Mga lunsay'ng bisaya sa sulod sa panimalay nga murag tagsa na nato madunggog

Panaksan- bowl man siguro ni

Jahong-big bowl... Ang tinuwa nga isda ibutang sa lawom nga jahong.

Sartin- klase sa plato... Kuhaa ang sartin butangi ug kan-on

Kalderin- nipis ni nga murag kaldero made of aluminum.... Ang kalderin ang sudli sa kan-on nga bawnon sa dagat.

Tagjaw-karaan ning sudlanan sa tubig made of clay.Bugnaw kaajo ang tubig imnonon ug isud ug tagjaw

Pantawan- Lugar ni sa balay nga didto maligo ug pwede pud labhanan

ahong ikasumpay:

paja - usa ka klase sa plato nga hinimo sa bagow (bagol sa lubi) nga dako.

hungot - baso kaniadto nga hinimo sa kawajan

bandihado - dakong plato gamiton kasagaran pagbajang ug luto sa mga kumbira

Quote from: Raquelproud boholana on July 02, 2009, 08:05:59 AM
Mga lunsay'ng bisaya sa sulod sa panimalay nga murag tagsa na nato madunggog

Panaksan- bowl man siguro ni

Jahong-big bowl... Ang tinuwa nga isda ibutang sa lawom nga jahong.

Sartin- klase sa plato... Kuhaa ang sartin butangi ug kan-on

Kalderin- nipis ni nga murag kaldero made of aluminum.... Ang kalderin ang sudli sa kan-on nga bawnon sa dagat.

Tagjaw-karaan ning sudlanan sa tubig made of clay.Bugnaw kaajo ang tubig imnonon ug isud ug tagjaw

Pantawan- Lugar ni sa balay nga didto maligo ug pwede pud labhanan

Sumpay please basin naa pay daghan


P.S ug gusto sa mo ug lunsay ug lawom kaajong bisaya try ug basa anang karaang Novenahan sa atong mga apuhan nga bisaya. Labi nang novena sa pangadje sa patay perti sa una moagok ok jud ko ug katawa sa kalawom.

te kaabot ba ka anang gitawag sa mga tiguwang nga alpaca kono nga mga gamit? kay nganung gitawag nga alpaca? kay hinimo man sa alpaca nga kumpanya, mao nay nakatatak sa likod sa mga gamit.

ang nakanindot sa alpaca kay naa kono nay gold content, kay sa tinuod pud bulawanon man pud gajud ang bulok sa alpaca nga mga gamit.

Sa akong observation, ang atong Lunsayng Binisaya walay rule sa spelling.
Basta mabasa , okey lang.  Wala tay batayan sa spelling.

Taga Tigbao salamat kaajo kay imo gisumpayan segi jud ko hunahuna anang bandihado or bandiha karemember pud ko anang Paja ug hungot. Nakakita ko anang imong giingon nga Alpaca kay daghan fancy nga kitchen ware akong lola nakabuak pa gani ko ug tea pot hahhaha.
Diay sumpay

Nigo-mao ni gamiton pagseparate sa nilubok nga humay.

Ayagan- ig agaw ni siya sa nigo pero lingin dili oblong unya dagko ug mata lahi sa nigo nga dotdot kaajo  hinimo ni sa kawayan pud pareha sa nigo.ug magbinagow or puto balanghoy mao ni gamiton para mag shifting or para ayagon tong dagko nga lugas sa balanghoy aron ang maayag katong pino ra.

Bukag-made of bamboo sad ni kasagaran mao ni sudlan ug saging para i transport or mga gulay.

Kon-clay pot lami ning kon maoy lutuan ug inun on or paksiw

pantalya-tabon sa petromax nga suga

libi-water tank made of tin uban aluminon

sandajong- gutter mao ni mag ipon sa tubig uwan para adto modahili sa libi

Tangke- semento nga sudlanan sa tubig kwadrado ang porma.

urna- little chapel karaan jud ni nga sudlanan sa mga santos nga rebolto.

Nigo-mao ni gamiton pagseparate sa nilubok nga humay.

Ayagan- ig agaw ni siya sa nigo pero lingin dili oblong unya dagko ug mata lahi sa nigo nga dotdot kaajo  hinimo ni sa kawayan pud pareha sa nigo.ug magbinagow or puto balanghoy mao ni gamiton para mag shifting or para ayagon tong dagko nga lugas sa balanghoy aron ang maayag katong pino ra.

Bukag-made of bamboo sad ni kasagaran mao ni sudlan ug saging para i transport or mga gulay.

Kon-clay pot lami ning kon maoy lutuan ug inun on or paksiw

pantalya-tabon sa petromax nga suga

libi-water tank made of tin uban aluminon

sandajong- gutter mao ni mag ipon sa tubig uwan para adto modahili sa libi

Tangke- semento nga sudlanan sa tubig kwadrado ang porma.

urna- little chapel karaan jud ni nga sudlanan sa mga santos nga rebolto.

akong ikasumpay te racquel:

ayda o petromax - suga nga gamiton sauna ug magbayle ug pangisda

lamparilya - suga hinimo gikan sa lata nga gagmay ang uban gas gamiton uban mantika.

gantangan - usa ka taksanan sa bugas nga unom ka salmon ang masibo.

litsehan - taksanan pud, usa ka salmon

litrohan - taksanan pud ni wa lamang ko kahibawo ug pila ka salmon

smagol o smagow - tsinelas

pagahan - bahin sa bay nga tua didto paitloga ang mga manok, usahay adto pud katuganan, kung sa english pa ni "attic" ni sija.

Quote from: taga tigbao on July 02, 2009, 12:51:18 PM

Nagliundok - ambot ni sjia bay benelynne, wa pa gajud pud ko kadungiog aning pulonga. sagdi kay ahong ipangutana ni popoy gonyang ug yoyo andoy. hehehe

Nagliundok - Nagtipun-og. Nagliundok ang basura sa kalsada. Naay nagliundok nga tubow sa tugkaran.

Quote from: taga tigbao on July 02, 2009, 12:51:18 PM
Budhi - duha ang gamit aning pulunga sigon sa among gamit sa among lugar. una, nagkahulugan kini sa konsensiya sa tawo. ikaduha, ang partraydor o pagtalikod sa kanhi mo mga kauban kanimo.

The first sense is actually Tinagalog. "Tanlag" ang Binisaya ani. 

raquel, tagatigbao, hubagbohol, koddi,

Daghan salamat sa inyong tampo. Naa pa ko'y dugang pangutana. Way kahangturan ni, samtang naa pa ko'y madungog o mabasa nga Binisaya nga di nako masabtan.

aghat
amgo
awhag
bagbot
bunok
bungat
gibaharan
han-ok
labni
lokton
nayon (verb) as in nagkanayon
pagkagar
panton
paw-ot
santa (verb)
sugamak

aghat- na force... Na aghat nuon ko ug adto. Aghata murag relatives sad ni sa imbitaha. Aghata nga mo anhi sa bunyag.

amgo- realize... Naka amgo sa iyang binuhat nga dili mao

awhag- let them know... Awhaga ang tanan nga mosuporta aning atong kalihukan.Giawhag ko kamong tanan pagtabang aning atong proyekto.


bunok-or ingkusog. ingbunok ang ulan

bungat- ing bungat ug dakong kantidad nga salapi

gibaharan-warn ...Gibaharan sa tulisan nga dili magsaba.

han-ok- Gi han-okan sa daghang problema

labni- snatch gilabnihan ug bag ug kwentas
l
panton- to discipline... Pantona nang imong anak aron di mahisugamak sa dautang buhat.

paw-ot- blister... Gipaw otan ko sa akong sapatos

santa (verb) to stop ... Gi santa sa iyang dautang plano

sugamak-close raman sa victimize ...tungod sa imong kabuang nasugamak nuon imong igsoon.

Salamat, Raq. Nakugihan na hinuon ko ani pagbasa ug pagpaminaw ug Binisaya kay abtik kaayo ang magtutudlo. Sige lang, kay ug matibuok na nako ang compilation, i-forward naku nimo.

Quote from: Raquelproud boholana on July 03, 2009, 10:57:44 AM
aghat- na force... Na aghat nuon ko ug adto. Aghata murag relatives sad ni sa imbitaha. Aghata nga mo anhi sa bunyag.

amgo- realize... Naka amgo sa iyang binuhat nga dili mao

awhag- let them know... Awhaga ang tanan nga mosuporta aning atong kalihukan.Giawhag ko kamong tanan pagtabang aning atong proyekto.


bunok-or ingkusog. ingbunok ang ulan

bungat- ing bungat ug dakong kantidad nga salapi

gibaharan-warn ...Gibaharan sa tulisan nga dili magsaba.

han-ok- Gi han-okan sa daghang problema

labni- snatch gilabnihan ug bag ug kwentas
l
panton- to discipline... Pantona nang imong anak aron di mahisugamak sa dautang buhat.

paw-ot- blister... Gipaw otan ko sa akong sapatos

santa (verb) to stop ... Gi santa sa iyang dautang plano

sugamak-close raman sa victimize ...tungod sa imong kabuang nasugamak nuon imong igsoon.

amgo - realized o nahigmata ex. Hangtod di ka makaamgo sa imong sala nga nabuhat di ka pagawson aning prisohan.

awhag - an invitation to come ex. Giawhag ming tanan nianang tawhana sa pagtambong sa pulong unjang palis.

bunok - ang kusog nga bundak sa uwan ex. Nanilong ang mga batang nanggiduwa sa dihang nibunok ang uwan.

bungat - pagsulti o demand ex. Wa mosugot ang tiguwang sa gibungat sa tindera.

gibaharan - warned ex. Ahong gibaharan ang nagsunod-sunod sa ahong maguwang.

han-ok - dasok o compressed ex. Nahan-ok ug tarong ang mga gamit sa mamalhinay nga banay.

labni - snatch ex. Ajaw pagsaja-saja anang imong gamit dinhing lugara kay daghang manglabni ra ba.

lokton - o lukpon ex. Lokton unta nimo pangita sa baryo ang imong banang palahubog.

nayon (verb) as in nagkanayon - sulti o quoted speech ex. Nagkanayon ang mayor nga dapat kono ta magtinabangay.

panton - pagdisiplina ex. Ang bata dapat pantonon samtang bata pa.

paw-ot - lut-an ex. Napaw-ot ang ahong kamot ug bumungay sa likod.

santa (verb) - prevent ex. Kinahanglanon nga masanta nato kanang ilang laraw nga dautan.

Quote from: benelynne on July 03, 2009, 11:40:50 AM
Salamat, Raq. Nakugihan na hinuon ko ani pagbasa ug pagpaminaw ug Binisaya kay abtik kaayo ang magtutudlo. Sige lang, kay ug matibuok na nako ang compilation, i-forward naku nimo.

ako pud sir benelynne ha. salamat

Magtigmo-tigmo ta sa Lunsay'ng Binisaya

1.  Tigmo-tigmo agukoy, ugma ra ta mag-asoy.  DAMGO
2.  Kabayo ni Adan, dili mokaon kon dili sakyan. KAGURAN

3.  Tubig kong tinipigan, dili hidapatan sa hangin.  TUBIG SA BUTONG

4.  Wala sa langit, wala sa yuta, makalibog sa hunahuna. TUBA

5.  May nakita akong nagpangali, giadto nako, way agi. NAGBUGSAY

6.  Balay ni Kali, mga haligi pulos bali; ang atop kalaha, taganag-unsa? LAMBAY

7.  Ug malipay mogamay; ug masuko, modako. MATA

8.  Siging lukot, siging lukot, walay linukotan. BALUD

9.  Sa gamay pa gisanina-an, sa dako na gihubu-an. KAWAYAN

10.  Magsuon kaming tiunay, sama ang dagway;
        gibulag kami ni Nanay, ug wala na magkinit-anay.  DUNGGAN

11.  Ang panit gaputos sa balhibo, ang balhibo gaputos ug kubal,
        ang kubal gaputos sa unod, ug ang unod gaputos sa tubig.  LUBI

12.  Ang tiyan naa sa baba, ang lawas naa sa baba, ang tinai na sa baba,
       ang kamut naa sa baba, ang mata naa sa baba, ug ang baba anaa sa
       baba.  UMANG

Thank you Mr. Fdaray this bring back memories.Karemember ko sa gamay pa walay t.v ug padung na mi mangatulog magtigmo tigmo sa ug una.