TUBAGBOHOL.com with Ligalig Mike Ortega

Inside Bohol => Pulong Bisaya => Topic started by: buloi123 on January 30, 2009, 11:36:54 AM

Title: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: buloi123 on January 30, 2009, 11:36:54 AM
 ??? ::) Pips, paki-share tanan ninyung nahibaw-an nga lunsay'ng binisaya (lawon nga binisaya)..

Sama sa......

hulagway= picture
bidlisiw sa haring adlaw= rays of the sun
alimpatakan= mind/huna-huna
sumbanan= example/model
tinubdan= source
higala= friend/amigo
yangu-ngo= reklamo
sugang dagitabnon= electricity
tagik= made/gihimo
pagkutlo/gikutlo= pagkuha/gikuha
takna= time/oras






Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: gelyan on January 30, 2009, 11:42:58 AM
sag-o > memorize
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: MIKELIGALIG.com on January 30, 2009, 12:25:40 PM
bugnong lugaynon = election
takulahaw = sudden
nangaliyupo = begging
pangagpas = guess/estimate
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on February 04, 2009, 03:40:30 PM
natagak= fell down
ajaw intawon, what is the english?
simbako, in English is what?
napugday= broken into pieces
dogmok= overran dog
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: kiamoy on February 04, 2009, 08:17:21 PM
simbako ipalayu. church me faraway. :D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Way Nada on February 05, 2009, 03:14:34 PM

panggi - knife
datag  - swamp
sukna - reckoning
tanlag - conscience
insay - shout to signal
kaguliyang - riot/kagubot
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on February 05, 2009, 11:07:42 PM
simbako = God forbid
nataran = lawn
dugukan = backbone
gambalay = structure
kalanrakas = clatter/disorganize

 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: buloi123 on February 06, 2009, 12:19:39 PM
gangha-an= door
kapikas sa kinabuhi = husband/wife
tipik sa pamahayag= portion of the statement
i-patik sa alimpatakan= put that in mind/ timan-i
lambigit= apil/ include
pag-pakabana= concern
hingpit- full/ complete
pakyas= fail
bugtong= the only
paglulinhayaw= pagsuroy-suroy
dayan-dayan= decorations
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on February 06, 2009, 12:44:34 PM
this thread is educational. :)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: LanggamTamsi2 on February 06, 2009, 01:03:00 PM
kubkuba-digging
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on February 06, 2009, 01:12:15 PM
kasikas = rustle
panahon   = weather
alimpulos = whirlwind
bagyo = typhoon
baha, lunup =   flood
balangaw, bangaw = rainbow
dag-umon, gabonon = cloudy
dalogdog, dogdog = thunder
dugnaw/ tugnaw =   cold
gabon, panganod =   cloud
gabon =   fog
hangin =   air/wind
hanging kusog = cyclone
hayag = sunny
hoyohoy, hinuyohoy = breeze
hulaw, kauga, kamala =   drought
init = hot
kilat, liti, lipak = lightning
kusog nga hangin =   gale
nyebe =   snow
batonaw = ice
panganod, langit =   sky
silaw sa adlaw    = sunshine
talithi, talisik, taligsik = shower/drizzle
habo-habo = very light shower
temperatura =   temperature
ulan, uwan = rain
umogon = humid
unos = storm
unus-alimopulos, unus-buhawi = tornado
urakan, dako`ng bagyo = hurricane
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on February 06, 2009, 01:19:15 PM
naa diay binasaya ug snow?  daghan mga words na karon pa nko na ilhan dah!  thanks, glacier!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on February 06, 2009, 01:21:34 PM
katre = IYOTANAN
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: LanggamTamsi2 on February 06, 2009, 01:37:41 PM
sus pagkadaghan diay nga lawom nga binisaya wa nako ilhi, thanks everyone,

unsa may ininglis sakuradang ha?.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: buloi123 on February 10, 2009, 09:52:03 AM
pakig-hinabi= interview/pakig-istorya
pulong= words
kasilag= hate/hatred
handuraw= flashback/reminiscence
balay-ampuanan= church
tinguha= hangarin/pangarap

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on February 10, 2009, 10:44:53 AM
mga parte sa tawo nga doble ang pagka-sulti

puno-puno   = scalp
bagol-bagol  = skull
ubol-ubol  =
buko-buko  = backbone
soso  = breast
kuko  = fingernail
kasing-kasing = heart
dapi-dapi  = pelvis
buna-buna  =
tok-tok  = clitoris (?)
igot-igot  = anus
lokon-lokon  =
lapa-lapa  =

Wa ko ka-sure aning uban, tingali nakabalo mo og unsa.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on February 10, 2009, 04:09:05 PM
Akong dugangan:

gingi-gingi= between the toes
koto-koto= breast
dawat-dawat= at the foot of the tongue
siwil-siwil= tip of the clitoris
tabon-tabon= eyelid
obol-obol= ?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on February 13, 2009, 08:38:23 AM
Translate these in English, glacier
Mga lunsay'ng Binisaya

gikabuhi=
gidagaw=
gikalag=
gibuntas=
gidabo-dabohan=
giango-ango=
gimanggad=
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on February 13, 2009, 08:40:50 AM

obol-obol, nong, di ba ni THROAT
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on February 13, 2009, 08:55:50 AM

UPDATED NA NI. hahaha. murag hagbong tingali ko da. sagdi lang. mao ra ni akong ikatampo, nong. salamat. you may provide your own translation. i stand to be corrected. humbly yours..
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on February 13, 2009, 09:26:27 AM

Sir, plz provide translation. 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on February 13, 2009, 09:35:26 AM
Lito, why were  you absent yesterday? 
"I was absent sir because i was "panohot"
Lina, why were you absent yesterday,"I assisted my mother sir because " gikabuhi" siya.
One pupil asked? "unsay english sa panuhot ug gikabuhi sir?
Then , I answered ," thats your assignment. Look for the translation"
Some pupils whispered " dili kahibalo si sir sa translation".



What is gikabuhi and gipanuhot in English? Please help me.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on February 13, 2009, 10:41:20 AM
PANUHOT (rootword, suhot, catch) = flatulence (n): a state of excessive gas in the alimentary canal

KABUHI (rootword, buhi,) = colic, gripes, griping, intestinal colic (n.) : acute abdominal pain (especially in infants).

lapa-lapa = sole
lukon-lukon = knee joint
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on February 13, 2009, 10:52:26 AM
handuraw = n. illusion; memory
handurawan = n. daydream, fancy, imagination, memory
sugilagming = n. short story (e.g. mga sugilagming ni balong)
gumunhap = n. difficult problem, quandary
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on February 13, 2009, 10:55:25 AM

translation, refer to previous page
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Way Nada on March 03, 2009, 07:51:36 AM

gikabuhi - under stress
gidagaw -
gikalag - haunted
gibuntas - hungry
gidabo-dabohan - mauled
giango-ango - sinile
gimanggad - to bear

More...

taboan - market
pangaliya - pleadings
ampo - surrender/pray
road - dan/dalan
panan-aw - perception
kina-adman - intelligence
matig-a - hard
agak - guide with the hand
batong-bantilis - hard stone
bato-balani - magnet
balisbisan - yard/ground
kuta - wall
ugbok - plant/let it stand
pusgay - shattered
buskag - disarray
bay/igsoon - brother/sister
amoy - god
bubunlan - throat
ubol ubol - Adam's apple
buna buna - forehead
kulba hinam - suspense/thrill
lapa lapa - sole
diwa - spirit
kamag - to work in the night
pagub - vigilant guarding
kasugpanan/kalibonan - bush
guiwanon - nothingness
banati/bujangjang - a seed with a red and black color
wadji - an Indian person
abat - welcome
abot - arrive
sambunot - game
sawang - city center
ba ow - farm
ba ol/kaban - chest
himsug - healthy
baskug - fast
yellow - bulaw
grey - abuhon
pink - lila
sakdap - swoop
lakdap - cockfight[practice]
sabong - cockfight[in a cockpit]
buwang/tari - cock's sword
alimungaw - talking in a dream
damag - nightmare
damgo - dream
dimdim - taste as in wine or tuba
kisum kisum - after taste as in wine
kilum kilum - twilight
banag banag - dawn
tinapay - biscuit/bread
tingusbawan - progress
bahod - infection
bandila - flag/announce
mantala/taho - report
balita - news
manso - practice/train
sana sana - rehearsal
tagolilong - magic/magician
takas - attack
asdang - advance
namug aw - left alone/getting cold in the dark
tarung - crown
katarungan - reason
katungud - right
katungdanan - duty
batakang balaod - constitution
hukom - judge
hukmanan - court
husay - court hearing
gihusay - investigate
kahusayan - justice
puslan - use
kapuslanan - usefulness
sukit sukit - scrutinize
ampay - favorite









Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hofelina on March 03, 2009, 08:07:17 AM
nangaliyupo = begging

Para nako kini nga pulong ang pinaklisod i-translate. The word  nangaliyupo has a very deep feeling, bisan sa spanish or german, walay ikatandi. This is a typical lunsay´ng bisaya.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Way Nada on March 03, 2009, 12:36:55 PM

Naa pay maayong hubad sa binisaya sa pulong nga "begging" kay kining begging mura ug atong sabton nagpalimos. Nangaliyupo means asking for clemency.

WN
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hofelina on March 03, 2009, 07:16:40 PM
I salute this posting, very good! I was discussing this word with Fr Ces Tablon who hails from Loboc, he means this is the most word he used in praying to the Holy Virgin Mary, kami nangalipuyo!
Just to repeat it , is already meditative.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on March 03, 2009, 09:01:35 PM

i prefer to mean it "beseeching, pleading". "pangaliyupo" or "nangamuyo" has the element of humility and resilience, and most importantly hope for the thing being asked may be heard. jesus' parables of the woman and the judge is an example.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Macky Ferniz on March 03, 2009, 11:07:28 PM
Unsa ang hubad sa ininglis ani nga mga pulong.
Bidli
Gutay
Lood
Impas
Tagolilong
Sinyalan
Taphaw
Lanto
Tiurok
bukiki
kolitog
aliwaros
bolikat
Mirisi
Nagkiang
Kaikog
Gidunlan
Aplud
Nanglood
Gilitkan
Tapsing
Bahaw
Giharus
Gisugpo
Tangag
Lusi
Piktos
Dapyas
Naugtas
Ispiso
Idlas
Dapaw
Hubas
Ligwat
Lugit

As above, you can say that we have a word for everything. Bisayan language is very rich.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on March 04, 2009, 12:19:08 AM
paborito nakong words, macks...

LUGIT ug LIGWAT..hahaha,
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on March 04, 2009, 12:21:56 AM
Purbida ka lawom ba jamo ning mga words ninyo oi!  Gabasa jud ko each and every word ga attempt ko on my own to find the english translation to no avail.  gahulat ra tawon ko naay mo hubad.   :)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Macky Ferniz on March 04, 2009, 07:17:57 AM
Akong gisuwayan ug hubad ang uban. Simple ra man unta ning mga words, apan lisod hubaron ug walay Direct Translation sa ingles.
Bidli
Gutay
Lood - Tastes yucky (no one word translation)
Impas
Tagolilong
Sinyalan
Taphaw - Vague
Lanto - Pungent
Tiurok - Fall head first (no one word translation)
bukiki
kolitog
aliwaros - restless
bolikat
Mirisi
Nagkiang
Kaikog
Gidunlan - minor choke (no one word translation)
Aplud
Nanglood
Gilitkan
Tapsing
Bahaw - leftover food (no one word translation)
Giharus
Gisugpo - catching with two hands (no one word translation)
Tangag
Lusi - Ear twist (no one word translation)
Piktos
Dapyas - Slight
Naugtas - Exhausted
Ispiso - Rich mixture (no one word translation)
Idlas - Afraid Animal (no one word translation)
Dapaw
Hubas
Ligwat
Lugit
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on March 04, 2009, 07:56:51 AM
Akong i-google sa ha. hehehe. sige, dia na.


Bidli = distaste
Gutay = worn out; shred
Lood - Tastes yucky (no one word translation); disgusting;
Impas = payoff; last payment
Tagolilong = invisible
Sinyalan = having birth defect; suwayantes (hehehehe)
Taphaw - (Vague); shallow, superficial; corny
Lanto - (Pungent); stenchy
Tiurok - Fall head first (no one word translation); nosedive
bukiki = pry
kolitog = awl (n.); poke (v.)
aliwaros - (restless); bothersome; annoying
bolikat = evert (v.)
Mirisi = syn. PIKAT; condign punishment (interj.)
Nagkiang = lame
Kaikog = abash; feel embarassment
Gidunlan - minor choke (no one word translation); gag; heave
Aplud = ascerbic; bitter in taste; astringent
Nanglood = turned off
Gilitkan = snap; flick
Tapsing = sideswipe
Bahaw - leftover food (no one word translation); stale
Giharus = coup
Gisugpo - catching with two hands (no one word translation); obstruct; impede
Tangag = carry off in the mouth
Lusi - Ear twist (no one word translation);
Piktos = flick
Dapyas - Slight; glance off; graze off
Naugtas - Exhausted; faint
Ispiso - Rich mixture (no one word translation); sticky; viscous
Idlas - Afraid Animal (no one word translation); evasive; untamed; undomesticated
Dapaw = irritant
Hubas = subside
Ligwat = jack; lever
Lugit = pry

JERJER = f***; (syn): ismiringhoyon; i***; kayat; tariki; turjak LOL... ;D ;D ;D

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: A Layman on March 04, 2009, 08:09:42 AM
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on April 05, 2009, 08:09:25 AM
Mga bag-ong puong Binisaya:

dagitab = electric
e-dagitab = electronic (electric less "ic" + onic for ions = electronic)
e-mail (electronic mail) = e-sulat
labihang kausikan = imedific, excess and extravagance
dakdagat (dakong + dagat) = ocean
dakdagat pasipico = Pacific Ocean
tuplok-panid = keyboard
ungot-kumputer = computer hand-up
wahsa-linya = off-line
nahsa-linya = on-line
tudlo-datos = mouse (data pointer)
tago e-pyle = save file
e-pyle = electronic file
sitio's-web = website
pulong-sinyas = password
tuploklat-ang = spacebar
batunaw/hilada = ice
dailos = glide
sakay-dailos = skate
sakay-dailos dagat = sea surfing
sakay-dailos batunaw = ice skating
balay-kasangkapan = warehouse
lawak-pahiyosan = comfort room
kaubans-lawak = room mate
lawaks-mga kurap = session hall (hehehe, joke lang)
bisdak = native Cebuano
jolnyor (bol-anon ko nyor) = native Boholano
itugma sa akta = reconcile
iwas pusoy = stay neutral, stay out of trouble, evade
kaangayang kinaiya = desirable traits
kaayuhans-mamumuo = fringe benefits
hangyo-kabaho= shrewd manner of getting things
ipatimbang = sell as scrap
itumon = somewhat black
kapanahon = contemporary (available in existing dictionary)
balikon-pagsulti = reiterate
bag-o galing, bag-ohay pa = newbie, neophyte, greenhorn
kabtangan kidahans-utang = net worth
kudigo ugbuk balay = building code
kudigo-pamilya = family code
kagud = grating coconut kernel, masturbate
balik-tuon = review



these are sample new inventions (to appear in a new Binisaya dictionary) to enhance Binisaya language. Any comment, criticism, suggestions? There are more words to be displayed, if they are welcome




Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on April 06, 2009, 07:50:28 AM
Aduna ba tay rule sa spelling. Ang o ug u pwede ba makambio? ang e ug i pwede pud makambio?

Please give specific rules in spelling  the use of vowels e,i o and u.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on April 06, 2009, 09:32:57 AM
Segun sa akong nahibaloan ug nabasahan. (See book of C.S. Canonigo, 1999 reprint, English-Cebuano booklet, page 197)

Ang U is used before B,M,P,K,G,L,D,S,T & Y as in kubkub, sumsum, lumlum, etc. Another rule for U is it is always used in the first syllable of every word.
Ang O is used before NG, N as in bongbong, lonlon.

Ang E ug I are interchangeable but it is more Bisaya to use I than E like in Bisaya instead of Besaya, as in dili instead of deli, or kini instead of keni. It is however too boring to read or see all I in one word as in Biyirnis instead of Biyernes. I believe in the use of I and E, the user has wide discretion. If he is a wide Binisaya reader, he knows what is best.

thanks
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on April 06, 2009, 10:54:08 AM
Para sa ako, bisag unsaon pagspell basta mabasa ug nagkasinabot, mao nay
Lunsay'ng Binisaya
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on April 06, 2009, 01:58:26 PM
Mao lagi. Basta masabtan lang. Budlay na kong mag ambition ta ug mga literary presentation. Si Binisaya wala pay ultimate guidelines and authority to observe. thanks
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: buloi123 on April 08, 2009, 11:43:57 AM
maayu unta kon ma-pabilin nato ning atong lunsay nga pinulonga'ng bisaya...
kay sa akong pagbansay-bansay, sa pipila lang ka mga katuigan gikan karon, mahanaw na jud ni sa dayun ug malubong na kini sa kalimot sa uma-abot nga mga henerasyon...



Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lubi on April 08, 2009, 08:54:42 PM

Ang Bisaya Magazine adunay lagda sa espeling, ug kini makita sa blog sa editor:

http://standardbisaya.blogspot.com/2007/09/lagda-sa-espeling_15.html (http://standardbisaya.blogspot.com/2007/09/lagda-sa-espeling_15.html)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lubi on April 08, 2009, 08:59:57 PM

Bitaw. Bugno ni sa gahom sa paghinumdom batok sa gahom sa kalimot. Magbinisaya gyod aron madumdoman ug dili malimtan. Didto sa Kalubihan, gaBinisaya ang  mga kasilinganan. Ang Kalubihan, Kalambigitan Bisaya, Kalibotan Binisaya.   Adto lang sa Kalubihan, pagtukod og imong payag sa Kalubihan. http://kalubihan.ning.com

Kita-kita pod ta didto unya.
 Dayon sa atong Kalubihan!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on April 09, 2009, 12:24:29 AM
Kanang "buna" ug "agtang" - forehead na silang duha; pero kon kaduhaon paglitok, as in "buna-buna" or "agtang-agtang" - haduol na kana sa langit! ha ha ha!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on April 09, 2009, 12:29:33 AM
Mag-ihap ta: napulo, kawhaan, katlo-an, kap-atan, kalim-an, kan-uman, kapito-an, kawalo-an, kasiyaman, usa ka gatus. Napulo'g usa, kawhaa'g duha, katlo-a'g tulo, kap-ata'g upat, kalim-a'g lima, kan-uma'g unom, kapito-a'g pito, kawalo-a'g walo, kasiyama'g siyam. . .
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: raldampong on April 09, 2009, 05:25:54 AM
Tabanog - kite
Tugot- nylon line or a cotton thread (lambo).
tugpo- to tossed up.
hoyuhoy-breeze
landong-shade
bira-pull
habog- uphigh
tugdon or tugpa-hover or landed
limpa-limpa-flying with swerving motion
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on April 09, 2009, 10:09:12 AM
Sa mga batan-on karon, dili na ka dungog ug pure nga binisaya kay Tagbis o Engbis na ang gigamit nga  radio ug television. (Tagalog bisaya o Eng bisaya)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on April 10, 2009, 10:42:01 AM
Buno - to kill using any "hinagiban"
Gibuno - was killed
Luthang - to shoot using a gun
Giluthang - was shot
Do we have one-word English translations for: tuyhad, tikayhang, takilid, tihaya, ku'ob (kulob), tig-ik, himasa
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on April 10, 2009, 10:50:30 AM
Funny translations:
 
dunggan-dunggan sa amo (monkey) - rat's ear, a brown fungus species that we mix with our pansit

puso sa saging - banana blossoms / puso sa mais - corn ears / agungal, pakal o pakaw - corn cob

tangkong - swamp cabbage

kaimito - starapple / balingbing - starfruit / balibanog - soursop

pait nga kamote - bitter sweetpotato / tam-is nga kamote - sweet sweetpotato (the one-word sweetpotato is the new internationally accepted common name of this root crop owing to recent studies that there are different varieties with different tastes)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on April 25, 2009, 10:34:27 AM
tuyhad = erect
tikayhang (root: hayang) = supine
takilid = lean
tihaya = supine
ku'ob (kulob) = overturn
tig-ik = shriek
himasa = footwash
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on May 18, 2009, 05:32:11 PM
lumad=native?
katunggan=tubigan,swamp?
lood=?
likos=?
langtod=?
agis-is=?
subasko=?
tabisay=?
lad-ok=?
kaligutgot=?
bangutan=?

unsa diay binisaja sa cellphone?telepono?

ang kijod ba ug ang kayat pareho ra ug buot ipasabot?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on May 18, 2009, 05:38:02 PM
nangalimyon= sobrang kahumot ba?
nangusmod=sumimangot ba?
gipatik=gisuwat ba?
jaga-jaga=unsa man?joke ba ni?
jaga-jagaon=joker ba?

unsa may mga binisaja aning mga mosunod:
bedsheet=?
apple=?
grapes=?
rambutan=?


sa mga nakahibawo sa tanang klaseng langgam nga may binisajang ngan ug ang mga inglis o tagalog nga hubad palihug ko ug butang aning kuana.

salamat sa tanan. buligan pa unta ang atong inistoryahan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on May 18, 2009, 05:42:10 PM
lain pang pu'ng (pulong nga minugbo) sa mga binisaya nga spanish o inglis ang kagikan:

maestra=?
la misa=?
bintana=?
 ug uban pang injong nahibaw-an, daghang salamat utro.

kapoy na ko ug huna-huna. ang kadako ug kaanindot sa atong pinulungan dili makuha bisan siguro ug pipila ka tuig nga pag tuon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on May 18, 2009, 06:21:08 PM
handuraw [/b]= n. illusion; memory
handurawan = n. daydream, fancy, imagination, memory
sugilagming = n. short story (e.g. mga sugilagming ni balong)
gumunhap = n. difficult problem, quandary

Bow ko nimo, Glace. Apil gyud ko kung mag-abli kag klase sa Lunsayng Binisaya.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on May 18, 2009, 06:32:55 PM
Daghan gyud diay ko kinahanglan rebyuhon nga pulong Binisaya.

Naa unta koy suggestion, para sa mga hilaw nga Bisaya sama nako. Maayo untag naa'y magsilbing editor ani nga thread (murag BisaWiki), nga tigumon tanan nga tampo ug ilaray sunod sa abakada. Ang sunod nga mutampo, kinahanglan isuksok (insert) niya sa insaktong pagkalaray, aron dali pangitaon ang pulong sama sa diksyonaryo.

Ang procedure, COPY, PASTE, INSERT.... Sumpay-sumpay, di nato mahibaw-an, naa na diay tay Tubag Bohol Bisaya Dictionary.

Glace, kugihan man ka...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bulak on May 18, 2009, 06:39:53 PM
Mas maayu bitaw nga i-sunod,sige Glace imo kanang bag-ong tahas kay kugihan man ka buaw buyag,tauran man ka og ribbon inig bakasyon, Most Industrious :)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on May 18, 2009, 08:04:32 PM

mao na gisugo na ko. hahahaha...kay kugihan o wa lang tingali lingaw. tapuwan jud ko sa tinood. pero, atong testingan. kung di nako bisi, atong pagasugdan ang paghapat, pagtapok, ug pagsumpay-sumpay sa mga pulong nga natagik dinhi.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on May 18, 2009, 08:21:00 PM
PANUHOT [/b](rootword, suhot, catch) = flatulence (n): a state of excessive gas in the alimentary canal

KABUHI (rootword, buhi,) = colic, gripes, griping, intestinal colic (n.) : acute abdominal pain (especially in infants).

Maayo ni nga format kay lexicographical gyud, naa pay etymology.

Naa pud unta komentaryo kung idiomatic, informal, poetic, archaic o dialectal (kinaiyang pulong sa usa ka lugar).

Para sa "contentious entries" o tampo nga dili magkahiusa sa buot-pasabot, kinahanglan i-moderate sa editor ang kukabildo ug magpanaug ug pinakaulahing desisyon.

Glace, contentious man tung imong translation sa KATRE, kay naa baya'y gahimo ana sa salog (naa pud sa lamesa). Bitaw, nominado ta ka isip editor.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on May 18, 2009, 08:37:13 PM

hahahahaha, naanad man gud ko nga adto lang sa katre.

sa akong pamulso dinhi, daghan ang maayong mamumulong sa bisaya ug mas lawom og kahibalo sa binisaya o cebuano. kung ang matag usa nga magtatampo dinhi, aduna nay mga kometaryo sa ilang tampo, mas sayon ug dali na lang ang pagtapok ug pagpahiluna niini sa TB diksyonari.

ok ko sa pagtapok, di ko pasalig sa editing part.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on May 18, 2009, 08:51:36 PM

Matapok lang, daku ng trabaho. Tabangan gud nato ang pag-edit, butangan lang color code ang tampo nga naay suggested change or addition of meaning.

Pwede man bahin-bahin o partial ang posting, tutal cumulative man ang pag-post, matibuok ra gyud na sa kadugayan.

Katong thread bahin sa fishing vocabulary, pwede pud isumpay. Katong mga balaknon, sumpay pud tong mga pulong-balaknon. Iya-iya na lang sumpay sa kaugalingong tampo.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on May 19, 2009, 09:23:45 AM
kung sa pagtampo sa mga sinultihang binisaja makatampo ko ug daghan. mosuportar ko aning injong gihisgutan. kay ako gani karong mga panahona nagtigum sa mga lawom o bisan gani ang mga ordinaryong pinulungan nga binisaja kay mura man ug namatay na ug hinay-hinay ning atong panultihon.

kadaghanan sa mangarig manila magtinagalog inig uli, ang arang ka way lami pang makita ug mapminawan kaning mga bisaja dire nga magtinagalog kung mag inistoryahay. pastilan, unsaon na lamang ta ani.

ako, bisag gikataw-an na sa college, taas ang ahong garbo ug ahong gipadungog sa tanan nga ako BISDAK!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on May 19, 2009, 11:16:14 PM

Wa jud nay ininglis kay wa may kuradang sa Amerika. Mora bag computer nga wala poy binisaya, ispilingon lang nga kompyuter.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on May 19, 2009, 11:29:42 PM
Kasagaran sa akong nahinabi, basta mogamit na gani og Tinagalog nga "pinaka" as in "pinakadaku" (biggest) instead of "kina" as in "kinadak-an" or "labing daku", sigurado gyud nga maglisud og sultig Binisaya, saksakan gyud og Ininglis ug Tinagalog.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Macky Ferniz on May 20, 2009, 09:35:40 PM
Ang pag gamit sa tinagalog nag word "Daw" usa ka tagalog invasion sa lunyay'ng binisaya. Ang sakto nga bisaya word is "kuno" and not "daw".

Tungod siguro ni sa colonial mentality sa mga taga Bohol nga na sunod nato sa atong katigulangan. Maski akong lola "smagol" (smuggle) ang iyang tawag sa tsinelas. Daghan kaayo nga English ug tagalog invasion sa atong sinultihan.

Sama adtong mi palit ko ug ubing kinampay, mi ingon ang tindera nga "sir, pinaka pyur ni nga kinampay" (tagalog ug english invasion na ni).

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on May 20, 2009, 09:45:51 PM
Salamat, daghan kaayo  kog nakat-unan ninyo. Kinahanglan atong ampingan gyud ning atong pulong, kay pagkahuman sa atong henerasyon, basig di na ta masabtan sa mga kabataan.

Mangutana na lang pud ko. Unsay lunsayng Bisaya sa:

grammar
literature
rules (e.g. grammatical rules)
henerasyon
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: wardiflex on May 20, 2009, 09:52:34 PM
sakto jud na.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on May 20, 2009, 10:57:19 PM
grammar = batadila, pulongdaan
literature = kapanulatan, katitikan (murag tagalog ni)
rules (e.g. grammatical rules) = lagda
henerasyon = kapanahonan
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on May 20, 2009, 11:22:19 PM

Naay Binisaya nga pu'ong "daw" sama niini: Daw (or "mora og") halas siyang nagkiaykiay samtang nanaog sa hagdan. Gamiton siya nga mora'g simile.  Another example: "Nahanaw daw aso."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Macky Ferniz on May 24, 2009, 09:42:15 PM

Akong nahibaw-an sa grammar is tagalog lang nga "balarila", pero lisod ni litokon nga word. Magkasapidsapid akong dila ani sa elementary pa ko.

Kanang Literature = panulat.

Kanang rules = sumbanan or puede pod bala-od.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 01, 2009, 03:53:19 PM
Dakong hagit para nako nga makatampo ko diri sama ninyo sa lunsayng Binisaya, busa nanlimbasog kong makat-unan ang inyong mga gipanulat. Naay mga pulong nga di naku masabtan. Palihog lang kung kinsay nakasabot ani nga mga pulong, apili pud ug example.

alingasa
kahinangop
kasamtangan
Katakos
katikaran
damlag
dalit
dangoyngoy
gahin
hambin
iktin
lakbit
lahutay
lugak
lunggo
lunlon
hakop
maibanan
nagbangotan
pagbangutan
pagtino
pahat
patunhay
sibo
sakuban
sukaranan
tanggong
tukbil
tungkawo
tipas

Binisaya sa example?


 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 01, 2009, 04:01:39 PM
Sakto ba ni?

Ang buot-ipasabot sa lungsod sa Tinagalog city, sama sa "Lungsod ng Maynila."

Samtang ang lungsod sa Binisaya buot-ipasabot town? Kay muingon man lagi "lungsod sa Catigbian"? Ang city sa Binisaya dakbayan ba, kay muingon man lagi "Dakbayan sa Tagbilaran."

Kon mao kini, mas advance gyud diay ang Bisaya sa Tagalog, kay sa atoa ang lungsod, town lang, sa ila city na, ang laggam nato mulupad na, ila mukamang pa.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 01, 2009, 04:20:40 PM
Ang lungsod mao nay town.Kanang kinacentrohan sa lungsod mao nay gitawag ug Sawang man siguro.
Alingasa is init or igang.Kanang padung na mouwan mao na alingasa imong pamati.
Kahinangop mean excited ug happy ba kaha.Nahinangop ko sa imong pag abot.
dangongoy mao ni sa english sobbing.Ingdangoyngoy ug hilak
Gahin  is magbilin.Mag gahin ug binhi sa mais para itanum sunod tingtanum
Hambin like maghambin ug biyabas.Kung wala kay sudlanan hambina nalang na sa imong sinina or tshirt.
Lunggo means Putlan like gilunggoan ug liog or giputlan ug liog.Common ni nga term sa mga rebelde lol.
Dalit is unsay ikaoffer.Unsa may akong ikadalit nimo kape ba or juice
Lahutay-perseverance inglahutay bisan unsa ka init ang trabaho
Lonlon mean pareha tanan like lonlon manok tanan way sagol
Hakop is mga klase klaseng herbal leaves.Ihakop ug piang or ihakop sa buntis nga dahon.
Nagbangotan is nag antus sa tumang kasakit.
Sakuban mao ni sudlanan sa sundang
Tanggong means na stranded.Na tanggong kay naay bagjo wa kalagra ang barko
Tipas means nalain ug dalan.Ingtipas sa laing dan or agianan.



Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 01, 2009, 05:09:20 PM

alingasa - giigang ex. Wa ko katu'g ug tarong kay alingasa ahong paminaw.
kahinangop - longing ex. Nakahilak ko dihang ahong nabati ang kahinangop nilang mama ug papa.
kasamtangan
Katakos - capacity o abilidad ex. Himuan sa mayor ug sulosyon ang problema sa iyang katakos.
katikaran - katukuran??
damlag
dalit
dangoyngoy - paghilak nga may tingog ex. Nidangoyngoy ang bata sa dihang nabunalan sa ijang nanay.
gahin - portion alloted for o gilain ex. Gigahinan ni nanay si tatay ug sud an.
hambin - pagda sa usa o mga butang gagmay gamit ang sinina ex. Gihambin nija ang mga santol nga ijang nasungkit.
iktin - paglukso nga mubo gumikan (kasagaran) sa kakurat ug pag likay sa uk-uk di gani ilaga ex. Miiktin ang baje sa dihang nangdagan na ang mga ilaga.
lakbit
lahutay - endure ex. Milahutay sija paghuman sa 5 km nga dagan.
lugak
lunggo - pagputol, kasagaran sa gamiton pagputol sa u' ex. Gilunggo namo ang ulo sa manok nga among ihawon.
lunlon - puro ex. Lunlon baje ra gajud ang makasud anang lawaka.
hakop - pagkuha sa usa ka butang gamit ang duha ka kamot ex. Gihakop nija ang tanang gibajang nga chocolate sa talad.
maibanan
nagbangotan - naminatay ex. Nagbangutan sija ug pila kaadlaw sa dihang mipanaw ang ijang ginikanan.
pagbangutan - pagminatay ex. Ang pagbangutan usa ka pamaagi sa pagpakita sa respeto sa namatay.
pagtino -
pahat
patunhay
sibo - fit, sakto, haum ex. Sibo kaajo ang takob sa garapon nga akong nakuha.
sakuban - takob sa sundang o bu ex. Akipa ug da ang sakuban para dili ka masamad pagda anang sundang.
sukaranan - base, measure ex. Ajaw ibalhin nang sukaranan sa dagan unja.
tanggong - napreso ex. Natanggong sa presohan ang kriminal.
tukbil
tungkawo
tipas - lahi ug dan, nitipas sa dalan nga akong giagian ang akong kauban.

Binisaya sa example? - pananglitan na bay


 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 01, 2009, 05:18:14 PM
Salamat kaayo Raquel sa dakong tabang. Bilib gyud ko nimo, wa gyud nahanaw ang imong kahibal-an sa Binisaya bisag naa ka sa layong dapit.

Kanang sawang, pasabot poblasyon? Sa Bohol ra ba ni nga pulong?

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 01, 2009, 05:40:12 PM
Bay,

Daghan salamat. Kahibawo ko nagtuon pud ka'g lawom nga Binisaya, pero naa ka sa Advance Class. Dakong tabang ni.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 01, 2009, 10:12:36 PM
Raquel, Koddi, Tagatigbao, Glace, ug uban pa

Palihog ko otro aning mga pulonga:

Budhi
Dus-og
Hupay
Nagliundok
Sud-ong
Suol
tultol

Salamat!

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 01, 2009, 11:39:20 PM
Budhi- betrayal...  Nagbudhi ka sa akong gugma.

Dus-og

Hupay- heal ...Imong gihupay ang akong pagbangutan. Gihupay mo ang akong kasakit.

Nagliundok

Sud-ong- or tan-awa... Sud-onga intawon Oh pinalangga. Ako nag sud-ong sa imong tumang kalipay sa dihay ikaw nagpa uraray  sa kamot sa laing binuhat.

Suol or gasakit... Ga suol ang tijan kay gasagol ang gikaon.

tultol or nakit-an,nakaplagan- Tultoli ako hain ang diwa sa himaya. Natultolan ko na ang kinasuokan  nga bahin sa tagbilaran.

Bene San magorganize unta tag grupo nga magpublish ug libro aning lunsay'ng bisaya kay sa madali ug madugay mahanaw jud ni sa alimpatakan sa atong kabataan.Murag kugihan man ka morecord siguro ani so palihug ug record para ug madaghan na ning tampo nga lawom nga binol anol pwede na ni nato buhatan ug Libro.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: LanggamTamsi2 on July 02, 2009, 05:10:23 AM
lungsod [/i]sa Tinagalog city, sama sa "Lungsod ng Maynila."


Samtang ang lungsod sa Binisaya buot-ipasabot town? Kay muingon man lagi "lungsod sa Catigbian"? Ang city sa Binisaya dakbayan ba, kay muingon man lagi "Dakbayan sa Tagbilaran."

Kon mao kini, mas advance gyud diay ang Bisaya sa Tagalog, kay sa atoa ang lungsod, town lang, sa ila city na, ang laggam nato mulupad na, ila mukamang pa.



lol gigitik ko ani.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 02, 2009, 05:50:01 AM
Raquel,

Sa kaabtik nimo mutubag, murag naa gyud kas Section 1 Row 1 sa Advanced Visayan Class. Daghan kaayo ko nakat-unan nimo. Daghang salamat kaayo. Nagsugod na bitaw ko paglaray aning mga pulunga aron ugma damlag, makagama tag diksyonaryo. Nagprint-out gani ko ron ug gipabasa nako sa mga higala gikan sa Davao nga gatudlo sa mga tunghaaan didto aron mahibaw-an kung unsang mga pulunga sa Binisaya ang susama o may-ong ang buot-pasabot  sa atong mga sinultian dinhi sa Bohol.


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bambi on July 02, 2009, 06:40:05 AM

Sulayan ko kuno ug paghatag ug hinungdan kining mga pulonga:

damlag - to break away  - Ugma DAMLAG atong dawaton ang bag-o nga pagsulay sa atong
                                        kinabuhi.

dalit -  tender/offer -  Dunggon  ug dawaton mo  ang kinasing.kasing  ug  matam-is nga
                                 DALIT sa nangharana.
                                 
lakbit - alongside -  Ang  yuta nga gigahin sa ahong mga ginikanan LAKBIT lang sa suba.

pagtino - to make it clear -  Kinahanglan nga dunay masuheto  sa PAGTINO kon unsa nga
                                          kasoha.

pahat - portion/ share/ - Hala mga anak mag-PAHAT-pahat lang mo anang sud-an nga
                                      tinabal.

patunhay - prosperous/flourishing -  Ang pag-PATUNHAY sa atong kinabuhi inubanan kini
                                                       sa tulo sa imong singgot sa paningkamot.

tukbil - phase of life -  Mga higala isara ko na ang tilon sa unang TUKBIL sa drama sa akong
                                  kinabuhi.

tungkawo - to daff/fool around -  Unsay iyang gibuhat? Tu- a ra ga TUNGKAWO.

Pasensya kon sayop ang ahong mga bana-bana Sir bene
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 02, 2009, 07:15:34 AM
Hi Bambi,

Mas nasabtan naku sa pagkagamit niya, busa sakto man tingali. Daghan kaayong salamat.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 02, 2009, 08:05:59 AM
Mga lunsay'ng bisaya sa sulod sa panimalay nga murag tagsa na nato madunggog

Panaksan- bowl man siguro ni

Jahong-big bowl... Ang tinuwa nga isda ibutang sa lawom nga jahong.

Sartin- klase sa plato... Kuhaa ang sartin butangi ug kan-on

Kalderin- nipis ni nga murag kaldero made of aluminum.... Ang kalderin ang sudli sa kan-on nga bawnon sa dagat.

Tagjaw-karaan ning sudlanan sa tubig made of clay.Bugnaw kaajo ang tubig imnonon ug isud ug tagjaw

Pantawan- Lugar ni sa balay nga didto maligo ug pwede pud labhanan

Sumpay please basin naa pay daghan


P.S ug gusto sa mo ug lunsay ug lawom kaajong bisaya try ug basa anang karaang Novenahan sa atong mga apuhan nga bisaya. Labi nang novena sa pangadje sa patay perti sa una moagok ok jud ko ug katawa sa kalawom.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 02, 2009, 12:43:10 PM

Way sapayan bay, kinsa bay magtinabangay kundi kita kita ra pud para sa atong kuagalingong kalambuan. sakto ba? hehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 02, 2009, 12:47:27 PM
Sumpayi pa, Raq. You really rock!

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 02, 2009, 12:51:18 PM

Budhi - duha ang gamit aning pulunga sigon sa among gamit sa among lugar. una, nagkahulugan kini sa konsensiya sa tawo. ikaduha, ang partraydor o pagtalikod sa kanhi mo mga kauban kanimo.

ex. Unang kahulugan - Maajo na sijang tawhana ug budhi.
      Ikaduha - Ang imong pagbudhi kanako ahong iuban sa akong lubnganan.

Dus-og - pagdasok ex. Nagdinus-ogay ang mga tawo sa dihang niabot na ang mga artista.

Hupay - heal o pagkaajo ex. Hupaja ang kasing-kasing kong gimingaw ug naghilak sa imong pagbija.

Nagliundok - ambot ni sjia bay benelynne, wa pa gajud pud ko kadungiog aning pulonga. sagdi kay ahong ipangutana ni popoy gonyang ug yoyo andoy. hehehe

Sud-ong - pagtan-aw ex. Gisud-ong ni Dodong ang hubag kaajong daga nga milabay.

Suol - nagngutngot o nagsakit ex. Suol kaajo ahong tijan kay wa pa ko kakaon ug paniudto.

tultol - pagtuod ex. Gitultolan nako ang baje nga nangutana kung asa kono ang simbahan dapit.


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 02, 2009, 12:56:25 PM
Mga lunsay'ng bisaya sa sulod sa panimalay nga murag tagsa na nato madunggog

Panaksan- bowl man siguro ni

Jahong-big bowl... Ang tinuwa nga isda ibutang sa lawom nga jahong.

Sartin- klase sa plato... Kuhaa ang sartin butangi ug kan-on

Kalderin- nipis ni nga murag kaldero made of aluminum.... Ang kalderin ang sudli sa kan-on nga bawnon sa dagat.

Tagjaw-karaan ning sudlanan sa tubig made of clay.Bugnaw kaajo ang tubig imnonon ug isud ug tagjaw

Pantawan- Lugar ni sa balay nga didto maligo ug pwede pud labhanan

ahong ikasumpay:

paja - usa ka klase sa plato nga hinimo sa bagow (bagol sa lubi) nga dako.

hungot - baso kaniadto nga hinimo sa kawajan

bandihado - dakong plato gamiton kasagaran pagbajang ug luto sa mga kumbira
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 02, 2009, 01:01:47 PM
te kaabot ba ka anang gitawag sa mga tiguwang nga alpaca kono nga mga gamit? kay nganung gitawag nga alpaca? kay hinimo man sa alpaca nga kumpanya, mao nay nakatatak sa likod sa mga gamit.

ang nakanindot sa alpaca kay naa kono nay gold content, kay sa tinuod pud bulawanon man pud gajud ang bulok sa alpaca nga mga gamit.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on July 02, 2009, 01:12:34 PM
Sa akong observation, ang atong Lunsayng Binisaya walay rule sa spelling.
Basta mabasa , okey lang.  Wala tay batayan sa spelling.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 02, 2009, 01:38:54 PM
Taga Tigbao salamat kaajo kay imo gisumpayan segi jud ko hunahuna anang bandihado or bandiha karemember pud ko anang Paja ug hungot. Nakakita ko anang imong giingon nga Alpaca kay daghan fancy nga kitchen ware akong lola nakabuak pa gani ko ug tea pot hahhaha.
Diay sumpay

Nigo-mao ni gamiton pagseparate sa nilubok nga humay.

Ayagan- ig agaw ni siya sa nigo pero lingin dili oblong unya dagko ug mata lahi sa nigo nga dotdot kaajo  hinimo ni sa kawayan pud pareha sa nigo.ug magbinagow or puto balanghoy mao ni gamiton para mag shifting or para ayagon tong dagko nga lugas sa balanghoy aron ang maayag katong pino ra.

Bukag-made of bamboo sad ni kasagaran mao ni sudlan ug saging para i transport or mga gulay.

Kon-clay pot lami ning kon maoy lutuan ug inun on or paksiw

pantalya-tabon sa petromax nga suga

libi-water tank made of tin uban aluminon

sandajong- gutter mao ni mag ipon sa tubig uwan para adto modahili sa libi

Tangke- semento nga sudlanan sa tubig kwadrado ang porma.

urna- little chapel karaan jud ni nga sudlanan sa mga santos nga rebolto.



Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 02, 2009, 03:50:30 PM
Nigo-mao ni gamiton pagseparate sa nilubok nga humay.

Ayagan- ig agaw ni siya sa nigo pero lingin dili oblong unya dagko ug mata lahi sa nigo nga dotdot kaajo  hinimo ni sa kawayan pud pareha sa nigo.ug magbinagow or puto balanghoy mao ni gamiton para mag shifting or para ayagon tong dagko nga lugas sa balanghoy aron ang maayag katong pino ra.

Bukag-made of bamboo sad ni kasagaran mao ni sudlan ug saging para i transport or mga gulay.

Kon-clay pot lami ning kon maoy lutuan ug inun on or paksiw

pantalya-tabon sa petromax nga suga

libi-water tank made of tin uban aluminon

sandajong- gutter mao ni mag ipon sa tubig uwan para adto modahili sa libi

Tangke- semento nga sudlanan sa tubig kwadrado ang porma.

urna- little chapel karaan jud ni nga sudlanan sa mga santos nga rebolto.

akong ikasumpay te racquel:

ayda o petromax - suga nga gamiton sauna ug magbayle ug pangisda

lamparilya - suga hinimo gikan sa lata nga gagmay ang uban gas gamiton uban mantika.

gantangan - usa ka taksanan sa bugas nga unom ka salmon ang masibo.

litsehan - taksanan pud, usa ka salmon

litrohan - taksanan pud ni wa lamang ko kahibawo ug pila ka salmon

smagol o smagow - tsinelas

pagahan - bahin sa bay nga tua didto paitloga ang mga manok, usahay adto pud katuganan, kung sa english pa ni "attic" ni sija.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 02, 2009, 06:58:45 PM

Nagliundok - Nagtipun-og. Nagliundok ang basura sa kalsada. Naay nagliundok nga tubow sa tugkaran.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 02, 2009, 11:18:03 PM

The first sense is actually Tinagalog. "Tanlag" ang Binisaya ani. 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 03, 2009, 10:26:34 AM
raquel, tagatigbao, hubagbohol, koddi,

Daghan salamat sa inyong tampo. Naa pa ko'y dugang pangutana. Way kahangturan ni, samtang naa pa ko'y madungog o mabasa nga Binisaya nga di nako masabtan.

aghat
amgo
awhag
bagbot
bunok
bungat
gibaharan
han-ok
labni
lokton
nayon (verb) as in nagkanayon
pagkagar
panton
paw-ot
santa (verb)
sugamak
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 03, 2009, 10:57:44 AM
aghat- na force... Na aghat nuon ko ug adto. Aghata murag relatives sad ni sa imbitaha. Aghata nga mo anhi sa bunyag.

amgo- realize... Naka amgo sa iyang binuhat nga dili mao

awhag- let them know... Awhaga ang tanan nga mosuporta aning atong kalihukan.Giawhag ko kamong tanan pagtabang aning atong proyekto.


bunok-or ingkusog. ingbunok ang ulan

bungat- ing bungat ug dakong kantidad nga salapi

gibaharan-warn ...Gibaharan sa tulisan nga dili magsaba.

han-ok- Gi han-okan sa daghang problema

labni- snatch gilabnihan ug bag ug kwentas
l
panton- to discipline... Pantona nang imong anak aron di mahisugamak sa dautang buhat.

paw-ot- blister... Gipaw otan ko sa akong sapatos

santa (verb) to stop ... Gi santa sa iyang dautang plano

sugamak-close raman sa victimize ...tungod sa imong kabuang nasugamak nuon imong igsoon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 03, 2009, 11:40:50 AM
Salamat, Raq. Nakugihan na hinuon ko ani pagbasa ug pagpaminaw ug Binisaya kay abtik kaayo ang magtutudlo. Sige lang, kay ug matibuok na nako ang compilation, i-forward naku nimo.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 03, 2009, 12:03:57 PM
amgo - realized o nahigmata ex. Hangtod di ka makaamgo sa imong sala nga nabuhat di ka pagawson aning prisohan.

awhag - an invitation to come ex. Giawhag ming tanan nianang tawhana sa pagtambong sa pulong unjang palis.

bunok - ang kusog nga bundak sa uwan ex. Nanilong ang mga batang nanggiduwa sa dihang nibunok ang uwan.

bungat - pagsulti o demand ex. Wa mosugot ang tiguwang sa gibungat sa tindera.

gibaharan - warned ex. Ahong gibaharan ang nagsunod-sunod sa ahong maguwang.

han-ok - dasok o compressed ex. Nahan-ok ug tarong ang mga gamit sa mamalhinay nga banay.

labni - snatch ex. Ajaw pagsaja-saja anang imong gamit dinhing lugara kay daghang manglabni ra ba.

lokton - o lukpon ex. Lokton unta nimo pangita sa baryo ang imong banang palahubog.

nayon (verb) as in nagkanayon - sulti o quoted speech ex. Nagkanayon ang mayor nga dapat kono ta magtinabangay.

panton - pagdisiplina ex. Ang bata dapat pantonon samtang bata pa.

paw-ot - lut-an ex. Napaw-ot ang ahong kamot ug bumungay sa likod.

santa (verb) - prevent ex. Kinahanglanon nga masanta nato kanang ilang laraw nga dautan.


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 03, 2009, 12:06:12 PM

ako pud sir benelynne ha. salamat
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on July 03, 2009, 12:10:23 PM
Magtigmo-tigmo ta sa Lunsay'ng Binisaya

1.  Tigmo-tigmo agukoy, ugma ra ta mag-asoy.  DAMGO
2.  Kabayo ni Adan, dili mokaon kon dili sakyan. KAGURAN

3.  Tubig kong tinipigan, dili hidapatan sa hangin.  TUBIG SA BUTONG

4.  Wala sa langit, wala sa yuta, makalibog sa hunahuna. TUBA

5.  May nakita akong nagpangali, giadto nako, way agi. NAGBUGSAY

6.  Balay ni Kali, mga haligi pulos bali; ang atop kalaha, taganag-unsa? LAMBAY

7.  Ug malipay mogamay; ug masuko, modako. MATA

8.  Siging lukot, siging lukot, walay linukotan. BALUD

9.  Sa gamay pa gisanina-an, sa dako na gihubu-an. KAWAYAN

10.  Magsuon kaming tiunay, sama ang dagway;
        gibulag kami ni Nanay, ug wala na magkinit-anay.  DUNGGAN

11.  Ang panit gaputos sa balhibo, ang balhibo gaputos ug kubal,
        ang kubal gaputos sa unod, ug ang unod gaputos sa tubig.  LUBI

12.  Ang tiyan naa sa baba, ang lawas naa sa baba, ang tinai na sa baba,
       ang kamut naa sa baba, ang mata naa sa baba, ug ang baba anaa sa
       baba.  UMANG

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 03, 2009, 12:18:13 PM
Thank you Mr. Fdaray this bring back memories.Karemember ko sa gamay pa walay t.v ug padung na mi mangatulog magtigmo tigmo sa ug una.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 03, 2009, 12:27:10 PM
Dia pay daghan lunsay nga binisaya Bene San

Naglago ug nagkato- means dirty or hugaw ug sinina... Ang bata nga gikan nagdula nagkalago lang ang agi. Ang inahan nga bisan pagpalit ug sabon dili ka afford nagkato intawon

Nagkayamukat- messy... nagkayamukat ang balay

Napajot- Naglagom ... ang t-shirt puti napajot kay wa taronga ug laba.

Taga Tigbao ug unsay naa sa imo hunahuna isulat kay bilib kaayo ko sa imong lunsay nga binisaya.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 03, 2009, 01:03:39 PM

Salamat usab, Taga Tigbao. Sa Hiligaynon diay, ang pulong nga tigbao kay sagbot man na siya nga cogon sa Tagalog. In-ani ba pud sa Cebuano? Sige lang, kay ug muabot na ko'g 100 pages, tanang nisalmot ani, akong padad-an. Sige, naa na pud ko'y pangutana. Palihog lang ko otro.

amihanan
kaagni
kapasikaran
ituboy
lindog
mahi
pasad
tangdo
ulbo
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 03, 2009, 01:06:44 PM

ahat pud ka te racquel oi, ako usa pa ka bata sa dagan sa lunsay'ng bisaya. Nidilaab ra ning ahong paghigugma sa atong lumad nga sinultihan kay nguol ko nagsud-ong sa ijang kahimtang karon.

kini te:

naghinagudlos - kusog,daliug kalit nga paglabay

likos - kanang "glutton" pa sa inglis

laog - kusog mokaon pero mubo kay sa likos

nautingkay - naugkat o nakit-an ex. Nautingkayan naho ang hulagway nila mama ug papa kaniadtong gikasal sila.

puwede pud ang nautingkay ug nagubot tungod sa usa ka panghitabo ex. Nautingkay ang tanang miyembro sa banay namo sa dihang nadisgrasya ang among lola.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 03, 2009, 01:38:13 PM
Salamat usab, Taga Tigbao. Sa Hiligaynon diay, ang pulong nga tigbao kay sagbot man na siya nga cogon sa Tagalog. In-ani ba pud sa Cebuano? Sige lang, kay ug muabot na ko'g 100 pages, tanang nisalmot ani, akong padad-an. Sige, naa na pud ko'y pangutana. Palihog lang ko otro.

-ang tigbao mao gihapon ang gigamit sa cebuano kay ang among baryo gani ginganlan man ug tigbao tungod aning mga sagbota.

kaagni - naka invite ex. Nakaagni ko ug ubay-ubay nga manambong unjang gabii sa bayle.

kapasikaran - mur ni sija ug baseline, dili lang ko sigurado

lindog - punoan sa kahoy ex. Maajo ni ug lindog ning naga sa tugkaran.

tangdo - nod o pagsugot ex. Ningtangdo sija sa dihang nangutana ko kung mouban ba sija unja.

ulbo - buto ex. Niulbo ang balita nga si sir bennyleyne guwapo pa kay glazie. lol
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 03, 2009, 08:15:21 PM
Bay Taga Tigbao, Raquel, Koddi, ug uban pa,

Kanunay ko magpasalamat ninyo. Mas daghan na ko'g basahon nga balita ron sa Binisaya kaysa Ininglis aron mahinumduman nako ang mga pulong nga gitaya na sa akong hunahuna ug mapatik ang bag-ong nakat-unan sa akong alimpatakan. Batyag nako, OA na ning akong Binisaya pero pasayloa lang kay gapraktis pa ko. Nia pay dugang sa akong nabasahan:

ambungan
banog
bilahan
binuhagay
buaw
bugan
katap
kinampay
kinuptanan
duyog
habig
hapat
hapyod
himungaan
hugpa
lanoyon
nangalimyon
panginda
panon
ping-it
salga
saling-it
sunoy
tabisay
tahas
tingusbawan
tipig
tubay
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 03, 2009, 08:53:31 PM
Sige, hagiton nato si Glacier aron mutungha dinhi, kay dugay na wa nanagad sa atong proyekto. Sa paguwapuhay hinuon, lupig ko ni Glazie, kay naa nay bangas, naa pa gyud buhok.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 03, 2009, 10:54:51 PM
ambungan - goodlooking, handsome; "ambong" - to look beautiful; Ambong man pud diay tan-awon ang mga gidayandayan sa plaza.

banog - hawk

bilahan - the area near the the "b*lat", he he he.

binuhagay - from "buhagay" - to flow in torrents; also poetic "Mibuhagay sa iyang baba ang mga mabulukong pulong sa gugma".
 
buaw - (no direct translation); more than the usual, in excess of the ordinary, like "buaw mokaon"

katap - to spread (people, information)

kinampay - purple yam

kinuptanan - souvenir, more of a treasured item between two persons (friends or lovers) 

duyog - to accompany (music), to sympathize (miduyog sa kasubo), to go with (miduyog sa panahon) 

habig - to separate a throng to give way for somebody to pass through

hapat: hagpat? - to separate the leaves from the peduncle/midrib ("hagpata ang kamunggay")

hapat: apat? - no direct translation; an expression of mild disgust over a wasted opportunity or effort ("Apat kay mangadto ta, wa hinoon ta modayon. Makakaon unta ta'g humba.")

hapyod - to use the palm of the hand to press lightly the hair, fiber, or creased clothing

himungaan - mother hen; also " munga' "

hugpa - to attack as in disease or epidemic

lanoyon -

nangalimyon - to emit scent

panginda - frustration in soliloquy?

ping-it - to grimace in pain

salga - to fire a gun

saling-it -

sunoy - rooster

tabisay - to salivate

tahas - task, mission

tingusbawan - inspiration? the reason for being, the reason why one aspires for something; "Mga tingusbawan sa kinabuhi."

tipig - to store (for future use)

tubay - to respond, to discuss, to get involved. "Wala no ka motubay sa iyang gipanulti."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 03, 2009, 11:00:18 PM
likos - to surround, envelop, embrace

amihanan - north, northern

kaagni - from "agni", to convince

kapasikaran - basis

ituboy - to nominate

lindog - trunk of a tree, or column (newspaper)

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 04, 2009, 07:16:19 AM
Lanoyon - Hamis man tingali ang buot ipasabot ani. Kanang inighapjod bitaw way hait-hait.

Saling-it - Duhay posibilidad ani. Either "sangit" or "kaw-it" (Ipalihug kog saling-it sa basket.) , or something like "uliot" (mosulod sa huot ha ha--"insert" sa Iningles). Pananglitan naay nag-estoryahanay unja mosapaw kag komentaryo, "saling-it" na. Pwedeng sab tingali kanang mosuot kas nagdasok nga mga tawo para makalusot ngadto sa hawan.

Hahay. Kuoton man kaajo ning mga pulonga intawon.   
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 04, 2009, 11:09:43 AM
Koddi,

Bilib ko nimo, Bay. Mahimo sa kinulokoy, pwede pud sa soliloquy.

Bitaw, unsa'y imong kurso natiwas Bay? Murag linya pud nimo ang linguistics. Daghan kaayong salamat sa imong pag-ambit, nitaas-taas na gyud ang akong listahan. Basta kay ug matibuok ko na kini, padad-an ta ka ug kopya. Nahagit lang ko isip translator nga makabasa ug makasulat kitang mga Pilipino ug Ininglis, ug ako pud sa Hinapon, pero naglisod intawon ko sa Binisaya. Pinaagi sa inyong tampo, natino gyud ang mga pulong-Binisaya nga di nako masabtan. Mas paspas na ko mobasa ug Binisaya ron.


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 04, 2009, 11:21:41 AM
Bay Hubag,

Salamat sa way hunong nga tampo sa mga kuotonon nga pulong. Nahibong lang ko Bay nganong daghan imong maambit ug ang pulong mahitungod na sa mga piot ug pag-uliot. Maayo pud unta kung ang makuotan lanoyon, kay murag hilig man ka sa mga butang nga hamis. Bitaw, salamat kaayo Bay. Paabot lang ko sa padayon nga pagtampo ani nga thread.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 04, 2009, 12:09:06 PM
Ha ha ha. Bay Ben, nakamungna hinuon kog tigmo aning imong comment:

Ang panit nga lanoyon
nindot hapuhapon.
Ang ilawom nga balhiboon
lami paak-paakon.

Unsa man?

 :D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 04, 2009, 01:47:33 PM
Bay, pang-Hayden cam man ning imong balak-tigmo. Dili pang-TuBo, pang YouTube.  :D Makaagik-ik man ta ani.

 :D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 04, 2009, 01:49:23 PM
Unsa man bi?

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 04, 2009, 02:26:07 PM
Ha ha ha.

Mangga tawon ang tubag ani. Di ba ang panit sa mangga hamis, unja ang liso nga balhiboon lami paak-paakon aron daginoton ang tam-is? Mangatol gani atong tunlan kay ang balhibo-balhibo makaon pud.

Pero kanang naa sa imong hunahuna, aw, sakto pud na para nimo.

 ;D ;D ;D

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 04, 2009, 02:50:49 PM
Mao ba diay, kay ug hilaw ang mangga ang liso aslom man. Murag parehas sa expression sa nawong ni Hayden. Hinuon, hamis man ko'g agtang nga balhiboon ang ilawom (hunahuna ba), pero wa'y lami paakon.  :)

Bitaw Bay Hubag, basig badlungon na ta ani. Balik sa ta sa pagkalunsay.

Unsay buot-pasabot sa "kamot nga balhiboon" ug unsay gigikanan ana nga idiom?

Naa pud ko'y laing pangutana. Kanag sud-an nga humba, mao ba na ang pagkaluto murag adobo o kanang nangka nga gitunuan?

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 04, 2009, 03:20:31 PM
Ang akong nasabtan anang balhiboon ang kamot kay kiriwan. k******n ba, o kanang mo-take advantage sa sitwasyon para sa ijang kaugalingong benefit. Ambot kaha kon diin gikan ni nga idiom. Di man tingali ni Biblical ang allusion, kabahin ni Jacob ug Esau, kay si Esau nga balhiboon mao may gikawatan ni Jacob (sa birthright). Basi tingali ang allusion naa sa Philippine lower mythology, diin ang mga impakto gi-represent nga balhiboon!

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 04, 2009, 03:25:02 PM
Kanang humba mao nay morag adobo. Gani akong Nanay kaniadto molutog humba, adobohon una. Unja ang katunga ray humbaon kay ang uban nahong igsuon mas gusto ang adobo.

 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on July 04, 2009, 04:01:40 PM
Maayo tingali, magbuhat tag Dictionary nga Bisayan  English ang atong Lunsayng Binisaya, copyright by TB.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 04, 2009, 08:36:44 PM

Agriculture, Law ug Media Management ang akong mga courses, Bay Ben. Naa pud koy mga short-term courses nga nahuman (Photography, Science Journalism, Development Communication, etc.). Kanang akong gugma sa pinulongang Binisaya namatuto (nurtured) lang na sukad sa bata pa ko kay Bisaya magazine man maoy among tigbasa sa balay, hinulaman sa silingan. Dili man mga professionals ang akong mga ginikanan, so wala miy stock of books sa balay. My first job even before I graduated from college was to translate agri-research-based information into Binisaya. It was very difficult considering that I had to deal with technical terms like parts of a plant and cultural practices in crop and livestock production.  It is observed that the truly (and more complete) Binisaya words are now spoken only among the fisherfolk, farmers and carpenters. Since I am associated with a heritage center, this will be part of our future research project, a lexicon of terms used exclusively by these groups.         
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 04, 2009, 09:58:11 PM
Samut gyud akong pagtahod nimo Bay. You can write 'indecent' poetry and quote the Old Testament in one breath. Bitaw, murag nisawum jud kag lawum sa pagsubay sa tinubdan aning idiom, kay naghuna-huna bitaw ko nga kung ang allusion ang unggoy, mang-ilog ra man nag saging pero di mangawat. (Insulto bitaw sa unggoy ning ubang politiko nato nga balhiboon ug kamot.)

Tungod sa imong pagpasabot, nisamot pud ang pagdayig naku sa atong pulong nga mapanulat ang gigikanan. Kinahanglan gyud ampingan nato ang Binisiya aron dili ni mahanaw.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 04, 2009, 10:09:20 PM
Bay Koddi,

Multi-disciplinary diay gyud imong background. Sunod tuig pohon, ug madayon ko'g uli for good, bisita sa Tagbilaran aron makaistorya ta kay murag daghan ta'g common interest. It's deplorable that the pure Binisiya is now spoken only among marginal groups. I was asked to translate a Japanese TV program last year that was shot in a village near Talibon. Nakurat ko kay daghang pulong nga di nako masabtan. Murag sakto jud ang panahom nga ang pinulungan nato is veering towards extinction faster than the tarsier. That time, I started a thread here to seek the help of members, and the inputs really helped in my job. Akong idugang to diri sa akong compilation. Sagdi lang kay basig makatabang pud ning akong compilation sa inyong lexicon.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 04, 2009, 10:16:33 PM

Here in Bohol, we have the Bohol Arts and Cultural Heritage (BACH) Council with divisions (music, literary arts, visual arts, theater, language, culture and governance, sites and monuments, archives and museums, etc.). I have been a member of the Literary Arts Division since 2000. 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 04, 2009, 10:17:09 PM
Bisag dili kaayo financially rewarding, hilig lang jud nako ang languages. I took time to study English, Japanese, Filipino (Tagalog) and some Spanish, but I find myself most inadequate in my father's language (Binol-anon) and in my mother's tongue (Hiligaynon). Maayo na lang naay Tubag Bohol daghan kaayo kog nakat-unan. Ang column ni Mike Ligalig maoy akong basahon pirmi aron suwayan kung makasabot ba jud ko. Hapit na jud. Daghang salamat sa inyong mga tampo.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 04, 2009, 10:19:33 PM
So you are based in Bohol? That's great. PM lang unya ko ug naa na ko diha.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 04, 2009, 10:23:43 PM
Murag mahinumduman nako naay lutong humba nga nangka. Asa man nang dapita? Dili ba na sa Jagna?

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 04, 2009, 10:23:45 PM
Daghan kaayo sa mga pulong nga atong gilitok nga abi nato og Binisaya na, like the following:

sayang
kung
pantulak
sabay
sundo
gulay
balot (wrap)
bukol
lamay
bawal
pakulo

This is discussed in another thread: The Tagalog Invasion of Our Binisaya
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lorenzo on July 05, 2009, 08:46:00 AM
I've always wanted to know the meaning of:

Kulirat

Can someone translate it?

Thanks in advance. ;)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 06, 2009, 01:13:58 PM
ambungan - may hitsura o gwapo o gwapa ex. Ambungan kaajo ang anak ni Ya Dionisia.

banog - uwak o crow sa inglis ex. Nanagan ang mga piso sa dihang nilandong ang langit sa paglabay sa banog.

bilahan - 1.pelvic area sa tawo ex. Ajaw pabuka buka dihaa kay kita na nang imong bilahan.
               2. ang kuan ni inday ba, basta kanang kinatawo sa baje ex. WA MAN KOY MAHUNA HUNAAN KAY MURA MAG BASTOSON.

binuhagay- kusog pag-awas o pag-agas sa tubig o klase sa likido ex. Nibuhagay ang dugo ug tubig sa dihang gitusok ang kilid sa atong Ginoo.

buaw - kusog ex. Buaw mokaon ning bataa ba. Note:ang buaw kasagaran gamiton kung pagkaon ang istoryahan.

bugan - sa tinagalog mao ni ang singit ex. Kusion ang bugan sa batang siaw.

katap-kaylap o ni spread ex. Katap na kaajo ang A(H1N1) flu sa nasodnong Pilipinhon.

kinampay

kinuptanan - remembrance o memory (butang ni kasagaran) ex. Gibilin sa baje ang singsing sa ijang uyab isip kinubtanan sa dihang nilarga sija sa laing nasod.

duyog - accompaniment ex. Gidujogan sa musikero ang pagkanta sa batang maanindot paminawon sa dunggan.

hapyod - o hapjod, mao ang soft touch ex. Samtang natu'g ang iyang asawa gihapjod-hapjod sa bana ang buhok sa ijang asawa.

himungaan-daghang bunga ex. Himungaan karon ang among santol.

hugpa - pag undang ex. Namalik na mi sa among ba'y sa dihang nihugpa na ang unos sa bagjo.

nangalimyon - nangalisbo ang kahumot ex. Nangalimyon ang buwak nga ahong gibutang sa altar.

panon - group o flock ex. Naabog ang panon sa lapay sa dihang giduol sa among iro.

ping-it - namimilipit sa sakit ex. Naluoy ko sa batang nagping-it sa kasakit sa ijang tijan tungod sa kagutom.

salga- pagpakgang ex. Ato nang salgahon nang ilang mga plano nga dautan kaajo.

saling-it - sumingit ex. Nasuko ang tanang naglinya sa dihang misaling-it ang mga batan-on.

sunoy - rooster ex. Giligo sa akong amahan ang sonoy nga ijang itari ugma sa sabong.

tabisay - nagtu' o nagtulo ex. Nagtibisay ang laway ni Dodong nagtan-aw kang Inday.

tahas-mission ex. Kinahanglan nimong humnon ang tahas nga ahong gihatag nimo.

tubay-gisuklan ex. Gitubajan sa laki ang bata nga nanugsug nija.

           mao'y giuna ex. Gitubay hinoon na nimong imong manok kaysa pagkaon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 06, 2009, 01:16:25 PM

abay lorenzo, ang kulirat way direkta nga translation sa English tungod kay kini expression ra man nato.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 06, 2009, 01:23:14 PM

ang likos gamiton usab pagtawag sa tawo nga "glutton" kanang sige ra ug kaon unja way kabusganan. lawom na kaajo ni sija kay mura mag balaknon pagkaistorya.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 06, 2009, 11:39:32 PM
“Banog” (Hawk) and “uwak” (crow) are two different species of birds. “Banog” or hawk has beautiful gray or brown plumage and bent beak. “Uwak” or crow has black plumage and straight beak.

“Duyog” can also be used in this sense: Miduyog ang panahon sa gibati kong kaguol. Here the “panahon” is bad (raining).  Miduyog ang panahon sa gibati kong kapungot. Here the “panahon” is also bad (thunder and lightning).

”Himungaan” is chicken or mother hen, while “himunga” means having the tendency to bear a lot of fruit.  “Ang himungaan nagpasilong sa himunga nga mangga.” Here the mangga does not necessarily bear fruit at the time when the himungaan seeks refuge under its shade. But when it bears fruit (anytime), maghitik (profuse, plentiful) gyud ang bunga niini. 

“Panon” also applies to a group of persons (many persons) usually moving towards one direction. 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 06, 2009, 11:40:47 PM
Use of the word "likos": Ang mga panganod naglikos sa lingin nga kalibutan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 06, 2009, 11:46:03 PM

You must have meant "kolera", a common expression in eastern Bohol. "Kolera, nganong karon pa man ka mipatim-aw." In other towns, its equivalents are "giahak" and "giatay". Western and northern Bohol do not use "kolera". This word must have its origin when Bohol and some parts of the country experienced a cholera epidemic before the Second World War.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 07, 2009, 04:41:42 AM

Literally, ang bilahan mao ang area sa inner thighs (bila=width). By extension,...aw, mao na kana, he he.

Sa ato pa, adjustable ang bilahan. Mas hamugaway ang bilahan kon mobilangkad. (Ajaw lamang gamiti ang pulong "bila" og French spelling ha ha ha.)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 07, 2009, 07:53:10 AM
Koddi,

Mogamit man pod ang mga Tagalog sa pulong nga "hitik" nga sama ra sa Binisaya ang pasabot. Dili kaha ni usa sa mga "invasion" sa atong pulong, o kita'y nag-invade nila?

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 07, 2009, 08:30:46 AM
Salamat kaayo, taga-Tigbao. Dali sabton ang mga gigamit nimong pananglitan. Kahibawo diay ka unsay "sentence" sa Binisaya?

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 07, 2009, 09:05:55 AM

dili jud bay koddi, ang kulerat sa amo (sa southern leyte) expression pud gajud. sama ra pud paggamit sa kulera. siguro derivative ra sija sa kolera.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lorenzo on July 07, 2009, 11:02:02 AM

Salamat kaayo, Bay Tigbao!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lorenzo on July 07, 2009, 11:03:19 AM

hehehe, I agree with this. Because my Nanays (paternal side) use this term alot. And they hail from Burgos, Southern Leyte. hehehe!

Thanks for clarifying tho. ;)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 07, 2009, 02:39:36 PM

ang sa amo gud bay koddi, ang uwak kay banog man pud kono, mao may ahong namatngunan nga paggamit. sakto bitaw pud nga ang hawk banog gajud, just in case nga magamit sa laing context ang banog nga not pertaining sa hawk, basin ang crow makatabang.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 07, 2009, 05:14:27 PM
asa na diay ka te racquel? mingaw na ko sa imong mga binisaya ba.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 07, 2009, 09:05:05 PM

Yes, familiar ko ana kay sa Leyte man ko nag-eskwela, unya daghan ko'g mga barkada nga taga Saudi (that's how we call them mga Southern Leyteños).  Parehas ra na sa "Makasala pa ko og mortal sin" nga gimubo diri sa Bohol ug Cebu into "More pa", and in the Waray-waray region into "talsin".  Kana bitawng mo-swear ka nga nagtug-an jud ka sa tinood, dungan sa pagkurus sa liog sundan sa pagkurus pud sa duha ka forefingers.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 07, 2009, 09:10:25 PM

Usa ni sa mga pulong nga anaa sa duha ka pinulongan, unya managsama usab ang buot ipasabot. Dili ni nato matawag og Tagalog invasion kay, actually, pareha ra baya pud ta og origin sa atong language. Some words like langit, bato, buwan, sulat, etc. are present in both languages, parehas ang paggamit, ug dili exclusive sa usa lang.  Naa man goy Tagalog ra jud like "sayang" which has replaced the Binisaya words "usik" and "anugon".
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 07, 2009, 09:38:43 PM
Dia ra ko sa kilid kilid nagpahipi hheheh.Bitaw mao pay pag uli namo sa among mubong bakasyon.
Naa pay laing binisaya.
Kining Bigaon pareha ra pud ni sa igat ug birgat.

Napauk sa laing term naglagom

Dag=yellow

Ang counting sa mga tiguwang ug numbers kay
isa,ruhan to,upat

Ahong Lola ang tawag nila duha sa iya sister inlaw kay Dhag.Pareha ra siguro ni sa Day or Inday.Karon nasunod pud ni namong mga apo nila nga among tawag sa mga baje nga suod nga ig agaw is Dhag.Ex. Kumusta naman ka Dhag?Gaba Dhag kadungog ka sa balita?Unsa man Dhag?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 07, 2009, 09:48:31 PM

Wow, bilib na ko nimo Inday Raqz. Maayo gyud ka himoong resource person or informant sa gitawag og heritage mapping.  Daghan kaayo ka'g na retain nga mga kasayuran kabahin sa imong gigikanan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 07, 2009, 09:56:37 PM
The word "bigaon" is derived from "biga" or giant taro (gabi) (Scientific name: Alocasia macrorrhizos).  When I was in grade school we would use its big heart-shaped leaves to protect us from the rain. But we had to avoid its sap kay katul gyud kaayo. That is why we describe a girl as "bigaon", "gibigaan" or "gikatlan" kon siya mag-igat-igat.       
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 08, 2009, 11:05:45 AM

naa ra man diay ka te, pahipi pa gajud kas kasagingan. hehehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 08, 2009, 11:38:40 AM
Gapahipi sa kamaisan.
Dugang binisaya

inghuboy-inghubag ex. Inghuboy ang agtang kay naigo sa tirador.

kining naimpatso binisaya ni or hinuwaman sa spanish language
naimptso kay ingkaon ug ice candy wa pay paniudto

kwangol or bu****.Na kwangol

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 08, 2009, 01:19:30 PM
Mga Pulong sa Pagkatawa:
agik-ik = hinay nga katawa nga muot paminawon
katawa = laughter
ngisi = pahiyom ni nga kita ang ngipon
ngaab = sige ug ganganga ang baba nga murag gakatawa
hagakhak = ambot ni sija?? mura man pud ug kusog ni nga katawa
pag-ak = kusog nga katawa
tingsi = kanunay nga nagkatawa
pahiyom = smile

Mga Pulong sa Paghilak:
hilak = cry
danguyngoy = hilak nga may  tingog
tibi = mao pay paghilak, moaksiyon pa ug hilak
pagminatay = kusog ni nga paghilak nga may kaubang action, kana bang ug mamatjan nga murag manghasi na.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bunchy on July 08, 2009, 01:29:42 PM
Bay Tigs, perti man diay kang daghanang tinagong lunsayng binisaya.Wa man ko anang mga pundoha oi. Balik na sa bugtong gi himo nang tigmo ni author.hahaha.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 08, 2009, 01:34:17 PM

hahahaha. kahibawo ka miga bunchy, nauwaw ko didto sa BUGTONG nga thread. hahahaha. ako ra bay sinugdan atong tanan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bunchy on July 08, 2009, 01:39:11 PM


Ayaw na kaulaw oi kay gi abrihan na para sa tigmo tigmo.Nagsugod na gani me,nawa man ka.Adto na didto.Putlon naku tong imong hanging bridge ug di ka mo adto didto.hahaha.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 08, 2009, 01:54:13 PM

ara man kang kaisug miga bunchy! hahahaha. kaliwat man siguro kang rajah humabon, no? sige, ug mahuman ko aning ahong i butangay sa lunsay nga binisaya nga mga pulong.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bunchy on July 08, 2009, 01:57:15 PM

Hahaha.

Lunsayng Binisaya:


Warho- meaning bu**** o nawad-an sa maayong pangisip.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 08, 2009, 03:18:15 PM

[/quote]
Ingon akong maestro sauna nga ang "kuwanggol" kuno short-cut sa "kuwang sa kaguol".  Ha ha ha, sakto tingali, no?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bunchy on July 08, 2009, 03:26:46 PM



Hahaha.Pastilan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 08, 2009, 04:28:26 PM

American frog?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 08, 2009, 04:36:34 PM

Sakto. Ang huboy, cute nga hubag. Akong angga bitaw, Huboy man.  ;D ;D ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 09, 2009, 05:58:44 AM
Taga Tigbao kinabiliban na jud ko sa imong lunsay nga binisaya.Nanumbalik jud sa ahong alimpatakan ang klase klaseng tanum ug mananap nga imong gipaambit diri. Salamat kaajo.Malipay jud ug dako ani si Benne San.Ugma damlag magamit jud ni atong contribution diri sa atoang mga apo ug mga apo sa atong apo.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 09, 2009, 07:42:05 AM


Naa toy laing tawag sa tarsier, ay nakalimot na jud ko.


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 09, 2009, 09:40:41 AM

mao jud te racquel, ahong gusto nga mahimo unta ug moabot unta ang panahong ang atok pagalitukon nga mga binisaya kanang lunsay unta nga pulong. tabang ta racquel ha, magtinabangay ta sa pagtabok sa nagbaha nga suba. hehehehe. gunit lang sa kamot.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 09, 2009, 09:42:07 AM

ajaw ug kalimti bay hubag. ug makahinumdum na ka, palihug ko ug tampo ha, isumpay ra lamang kay aron daghan tag matigum nga mga pangan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 09, 2009, 11:45:28 AM
Ingtoo ahong laway nakabasa sa Iba lami raba ni kan on with asin. Kanang bangkoro tambaw man nag panuhot hawbon una apil samad tambaw pud na.
Mansanitas ganahan ko mokaon ana kay ang sulod murag bihod sa isda.Idok idokon gani na naho sa ahong kamot.
Ang lomboy pud lami. Naay gitawag ug lomboy lomboy sa amua motubo ni sa kabatuan unya duol sa  dagat.Pink or maroon ug mahinog gagmay nga prutas tam is sad ni.

Bugnay-unsa kahay ininglis anang bugnay. Murag family man siguro ni sa berries.Baw kaila ba kaha mo ug bugnay heheheh.

Bunga sa lusay-seaweed fruit makaon na ba lamian ko mokaon ani.Labi na ug di pa guwang.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 09, 2009, 03:09:34 PM
Bilib jud ko nimo, T.T. Pila ray ahong nahibaw-an aning imong lista. Hinaut nga tubagon ko nimo aning ahong jutayng sumpay/pangutana:

agokoy – fiddler crab n. , beckoning crab n. , fighting crab n.
MAO RA BA NI SA GHOST CRAB?

aloman – (matang sa isdâ nga tagsa ra magpanon dili kaayo interesado ang mga mananagat) one-spotted snapper n.
MAO BA NI SA TAGALOG, ALUMAHAN?

aninikad –bear conch n.
KINI AKONG PABORITO.

bakasi – (matang sa isdang ubod, apan mugbô ug ngil-ad ug hitsura) moray n.
KINI LAMI KON INUN-ON, PUSTON OG DAHON SA SAGING.

balanghutin – (matang sa isdâ nga daw sa pasayan ang mata ug ang kanipison sa lawas) shrimp goby n.
KUJAWA PUD NING NGALAN.

balantiyong – (matang sa isdâ nga may-ong sa dughanan ug kasagaran himoong bulad) slender rainbow sardine n.
DI BA NGALAN NIG UTANON?

bantol – scorpionfish n.
MAO BA NI ANG ISDANG MAOT OG NAWNG?

kuya – (matang sa kinhason) oyster shell n.
HA HA HA. "ATE, UNSAY IMONG GIKAON?" "KUYA, DOY."

galunggong - round scad n.
DI BA TAGALOG NI SA BUDBORON?

poki – (klase sa kinhason) egg shell n.
DI BA TAGALOG NI?

sape-sape – (matang sa isdâ nga susama sa potpot) pugnose ponyfish n.
NAILHAN NAHO ANI KAY KLASE SA TABANOG HE HE.

sapsap – (gagmay nga isdâ sama sa potpot ug orange ang tumoy sa kapay) slipmouth n. . orange ponyfish n.
ABI NAHO SAPSAP TAGALOG SA POTPOT.

sísí – mangrove oyster n.
KINI ANG ANGAY KAHADLOKAN SA MALIBANG SA BAYBAYON.

tabugok – reef octupos n. Genus: Octupos
KINI ANG HERO SA USA KA KANTA NI YOYOY.

ulibalay – (klase sa isdâ) queensland trumpeter n.
LAIN MAN AHONG NAHIBAW-AN ANI. KANA BITAWNG DILI MAAJO ANG PAGKATULI UNJA MOBALIK ANG PANIT, MOBALIK SA PAGKAPISOT.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bunchy on July 09, 2009, 03:17:27 PM
T.T.-Bag o napod ug nickname si Tigbao sa. Mahimout ko aning ngana o T.T. -Daghan pod nig meaning sa lunsayng bisaya:


TT- laing name sa baktin
TT-laing tawag sa kuan ni Bay Tigs. Hahaha.
TT-meaning na hurot na (Na TT na)
TT-meaning nangahagbog ug hinay hinay
TT-laing tawag sa titil ex: tiltili ra gud ning kahoya oh

Padayon mo ug sabwag sa lunsayng bisaya kay daghan na kaayo me ug nakat-onan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 09, 2009, 03:57:59 PM

na, tan-awa ra, kadali lamang mo hubag no. hehehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bunchy on July 09, 2009, 04:03:36 PM
Hahaha.Malingaw ko aning bisayang pulong oi.


poki – (klase sa kinhason) egg shell n.Ngan pod ni ug Kuan mga babae. Hahaha.

balantiyong -bitaw ngan ni ug utanon.Lami ni siya gisahon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 09, 2009, 08:48:46 PM
marang - matang sa prutas nga kapamilya sa nangka ug kolo

mansanitas - mokahoy ni siya, gagmayg liso, mosinaw o mopula kon mahinog na; ang iyang ngalan nagpasabot nga gamayng mansanas, apan dili kini kapamilya sa mansanas

pahô - gagmayng mangga, mas lami kon dili hinog, dili aslumon nga klase sa mangga. Sa mga Ilonggo, ang pulong nga “paho” is generic for mangga

sangkis - gikan sa pulong nga “Sunkist” o “sun-kissed”, usa ka matang sa tam-is nga kahel; nahinumdum mo sa sweet Valencia orange kaniadto? Didto nagsugod ang paggamit niini nga pulong

soursop - guanabana, labana, guabano, balibanog, yabana – usa ra ni sila

sineguelas - daghan ni sa Siquijor, Balilihan, etc.

tisâ - tiesa, eggfruit
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 09, 2009, 09:29:07 PM
Pagka daghan sa isda!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 09, 2009, 09:35:14 PM
alamang - Tagalog for “uyap”

awa - dagkung bangus, para sanay

balantiyong - dili kay isda lang, mao usab kini ang tawag sa uban sa “tambaliyong”, utanon gitawag og “upo” sa mga Tagalog.

balo - "bawo”, taas nga isda, berde ang bukog

bantay-botbot - Mao kini si Nemo!

borot - “burot–burot”; “galunggong” in Tagalog

kabalyas - karabalyas

kuya - “kudja”; specialty ni sa mga kan-anan sa Kainggit Beach sa Tagbilaran

kuyug - “kudjug”; “tagum-tagum”; “padas” sa mga Ilonggo; pamilya sa mga siganid (apil niini ang danggit, kitung)

diwit - flat on its sides; sinaw ang panit; soft, hairlike fins

ibis - tam-is ni kilawon; hasul lang paglimpyo kay gagmay

manan-aw - dili lang isda, matang pud ni sa tanom (fern) nga ginganlan sa Ininglis og “bird’s nest”

mólmol - lain-lain og bulok: green, blue, brown, orange etc.; linginon ang himbis

mungit - kapamilya sa angelfish; itom; mas inila nga himoong tinabal

puki - dagku nga matang sa sigay o buskay; belongs to the cowrie family

potpot - mas inila nga himoong bulad; flat, puti-on

pugapo - lapulapu

pugot - naglabaw ang simud; sometimes used as a derogatory description of a person nga busngi-on.
 
rompi - barracuda; rompe de candado

saguksok - baratohon nga isda; pero mahal kon processed into fish tocino; bukog saguksok nang gibaligya sa Tabo-an, Cebu uban sa mga bulad. Lami ni nga appetizer. Quick fry lang (less than 10 seconds), pwede nang isumsum sa beer
   
sapi-sapi - dili kay isda lang; gamay nga tabanog usab kini

tad - "ta'ad"; mora’g bitin ang himbis, combination of light brown and yellow-green; puti ang unod

talaba - Tagalog for “sisi”

tugnus - “turnos”, gagmay nga anchovy
 
ulan-ulan - dili kay isda ug panahon lang; kwarta usab kini nga gipamalit og boto tiyempo sa eleksyon
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 09, 2009, 09:36:35 PM
Mag sugba, tuwa, kilaw na ta!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 09, 2009, 11:25:54 PM
dunso- mao ni source sa lukot.Ang tae sa dunso mao nay mahimong lukot. animal ni sa dagat soft kaayo imong matumban mogawas ang marroon nga dugo basta daghan ni sa hunasan.

Dawdawo- klase sa kinhason naa makita sa ilawom sa katunggan.Itom ni siya ug color unya lapwaan pagluto or lubihan pero dapat tibtiban ang tumoy ani aron dali ra supsopon ang unod.

Tambajang or tambayang- family ni sa imbaw pero makuha ni nimo sa kalusayan magsegi lang ka ug panukjok gamit ang bungay or sundang.Ang sabaw ani pampagatas kono sa bag ong nanganak puti ni ug color.

balisaha-gagmay kaayo ni murag imbaw sad mataon ra ni nimo ug panguha.ug di ka kabalo mangmata wa kay makuha hehhehe

Tuway-mao raman siguro ni sila family pud sa imbaw pero naa ni sa kalapukan sa ilawom sa katunggan makuha.

Dali dali- gamay man siguro ni nga sting ray.basta flat ni unya perting danguga hehehhe

tambod- klase sa isda naa sa hunasan mao ni permi mosuhot ug timing.

pata-murag pamilya man siguro ni ni dori sa finding nemo hehhehe naa pud ni permi sa hunasan ra magpuyo.lapad nga isda

sigay-mao ni gamiton sa shellcraft kanang mga tinuhog bitaw.itom ni siya then maorange na ug sangagon.

nasa-kanang gagmay nga kinhason nga i boarder sa tinuhog or kanang tuhugon nga maoy magbitay.Puti iya color with puntik puntik

Pag-oy -tern ni siya sa kinhason nga bata pa kaayo.Iyang shells di pa fully develop,nipis pa kaayo ang mouth ug makakita mo ug pag oy nga kinhason i discourage jud nga dili puniton kay patubuon pa ni.

Pais or pinaisan- ug magginamos tag dagko nga lambijaw(anhovies) unja di pa kaayo mawos pwede ni lutoon puston ug dahon sa saging then ibutang sa baga.Mao nay gitawag ug pinaisan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 10, 2009, 12:00:58 AM

Day Raqz, dili na sya tae sa donsol, itlog na siya nga nagsumpay-sumpay. Kon mature na, mo brown na sya, then magbulag-bulag.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 10, 2009, 12:06:05 AM
Salamat sa correction Koddi. Mao man gud nay ingon sa mga karaan sa amua.Intawon ning makakaon ug lukot nga wa masweto unja ingnon tae raba na sa dunso masud ipan intawon kay abi ug tinuod.So itlog diay na.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 10, 2009, 12:30:45 AM

Tag 75 pesos ang usa ka order sa tambajang soup sa SM Cebu. 

Ang balisaha tawgon sab og balinsa'a, gamiton ni nga kwarta-kwarta sa una kon tinda-tinda ang dula. 

Tuway - sa Tagalog pa, "masabaw" ni sya, that's why naa ta'y phrase nga "tuwayon lagi na syang bajiha", he he he. 

Dali-dali - matang ni siya sa flat fish (sun fish man tingali Ininglis ani) nga naa sa usa ka side lang ang mata. Lami kaayo ni siya og unod. Pritohon lang, set aside, then ilunod sa nagbukal nga sukatoy (suka'g toyo) with spring onions. Hasta ang fins makaon, crunchy kaayo. Kon dili ka ganahan sa rough skin (ganahan ko mokaon ani), mahimo siyang panitan. Slice one side, then birahon.

Sigay - buskay, gamiton sa sungka; kapamilya sa dagkung puki (Cowrie Family). 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bambi on July 10, 2009, 01:29:12 AM

Bwahahahaha... ;D you mean Koddi,  "Bahoblat"?  Sorry, duna raba tay TB member ining ngalana.
I remembered, once in my home vacation perting daghanang batang babaye  sa kasilinganan nga ga-alirong.  Mama, said: pang-gawas mo mga tuwayon! :o Louya tawon nanguli tawon pod.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 10, 2009, 03:11:21 AM
Aside from "bahoblat", kon baba pa na, magtabisay ang laway kanunay.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 10, 2009, 04:24:56 AM
Gituway or tuwayon gikan jud bitaw na sa kinhason nga tuway.Kanang Baje segi pangalisbo ang baho mao na ingnon ug tuwayon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 10, 2009, 06:10:16 AM
Ambot nganong gitawag nag tuwayon nga ang tuway di man baho.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 10, 2009, 06:33:23 AM
Taga Tigbao,

Karon pa naho nahibaw-an kung unsa jud ka adunahan ang pulong nga Binisaya nga murag tanan tanum ug mananap naa diay tay ngan. Bilib pud ko aning imong catalog sa mga lunsayng pulong, mahimo ni gamiton sa taxonomy. Dili man gani in-ani ka-daghan ang nahibaw-an nakung  pundo sa pulong  nga Ininglis bahin aning mga butanga. Pasayloa lang jud ko TagaTigbao kay ako nagsugod pa ko'g tuon ug Binisaya, wa jud tawon koy maisalmot aning listahan. Daku kaajo akong pasalamat sa tanang tawo nga giampingan ang atong pulong nga mahimo nato ipasibantog nga bahandi. Padayon!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 10, 2009, 06:45:01 AM
Dako jud akong kalipay Raquel, kay naa pa jud tay mga tinubdan sa atong lunsayng pulong sama ninyo ni Taga-Tigbao, Hubag Bohol, Koddi, Mike  ug uban nga ma-access sa internet. Padayon lang ta pagtigum aning mga pulong aron naa pa tay matunol nga kabahin sa atong mga apo aron masabtan nila kung asa kita naggikan.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on July 10, 2009, 07:15:00 AM
daghan jud ko'g natun-an ani an thread ug na refresh pod akong huna-huna na nalubong na sa kalimot.  salamat sa tanang contributors niining thread.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lorenzo on July 10, 2009, 11:14:07 AM
I have a question for you guys, specially to Tito Ben and Ate Ging;

The term Tuba---this refers to coconut wine right?

My question lang is, does the prefix Tub' usually infer 'liquidy' or something than one can drink?

Like the term Tub'Ig, Tub'a.

Is there a definition of the word 'TUB?


Salamat kaayo,
Bran
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 10, 2009, 11:34:10 AM
Naa pa tubil. Magtubil ug gasolina. I'm glad you ask that Lorenzo. Tubig,Tuba,Tubil

Same ra siguro ni sa Can which means bukid(mountain) like Can-upaw,Canlawi,Cangguha,Candungaw,Canlabaw
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lorenzo on July 10, 2009, 11:36:41 AM
Thanks for the clarification, Ate Raquel. Ya, im just learning this stuff as I read the responses hehehe. Beginner man gud ko ani, hehe.

Tell you the truth, i never even heard of the word 'canupaw, canlawi, cangguha' before reading your post.

Learning more Bisaya just by reading. hehehehe!
Please go on, go on~~
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on July 10, 2009, 11:40:16 AM
[quote author=Raquelproud boholana link=topic=17598.msg257616#msg257616 date=1247196850
Same ra siguro ni sa Can which means bukid(mountain) like Can-upaw,Canlawi,Cangguha,Candungaw,Canlabaw
[/quote]

I am glad you ask too, Dong!  I actually do not have a good explanation except than to agree your Ate Raquel.  Basin naay laing explanation si Koddi.

Quel, naa pay lain gasugod ug TUB like TUB_L. hehehe bitaw ba, never thought of this.  Coincidence lang ba ni na nag start ug TUB ning mga words na bisaya?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lorenzo on July 10, 2009, 11:42:58 AM
lol! Ate Ging, i never thought about that since you mentioned it; referring to Tub_L.
Hmm, interesting.

The main difference between Tub_L is that its thick and maintains a form, whereas Ig_T is liquidy in format, loosing thickness/hardness. Right?

hmmm, interesting stuff here~
I realize how much Bisaya i really don't know.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on July 10, 2009, 11:44:58 AM
Oi, I didn't expect you to know those, Dong! Well then, your binisaya is quite good! lol

Sige ha manamilit sa ko kadali kay mangaon pa kami'g panihapon. Hangtud unja mga amigos ug amigas.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lorenzo on July 10, 2009, 11:57:28 AM
hahaha, gamay ra intawn ahong knowledge sa bisaya. Pero am learning just by reading all your posts. hehehe. sige, 'te, pa ayo ayo~

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 10, 2009, 07:52:32 PM

Kanang Can - , Cang - ug Cam - as in Canmanoc, Cang-iras and Cambinocot ang buot ipasabot gyud ana is "belonging to" or "owned by".  Naay mga baryo sa patag ug isla nga gasugod ani nga mga syllables.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 10, 2009, 08:01:58 PM
I am glad many Boholanos have realized how rich our Binisaya language is.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 10, 2009, 08:03:35 PM
"Tuba" (same pronunciation as the coco wine) also means "to harvest", BUT specifically for banana. "Nagtuba ko'g saging."  We have quite a lot of words that are equivalent to the word "harvest" or "pick". They are specific only to certain crops.

Examples:

Kutlo - kamunggay, batong, salingsing/buwak sa kalabasa, etc.
Pupu - prutas
Dughit - prutas (using a pole with or without a pouch)
Saka - lubi
Kubkub - kamote
Panglin - ubi
Ibot - sibuyas
Ani - humay
Sanggi - mais

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 10, 2009, 08:56:54 PM
Mananghid sa ko ninyo daan tungod kay naa na pud gipa-translate naku nga TV program bahin sa Corella Tarsier Sanctuary. Sigurado jud nga naay mga pulong nga dili naku masabtan. Patabang lang unya ko ninyo.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 10, 2009, 09:04:36 PM
Grabe pud ning imong nga nakubkub nga pulong, Bai Koddi. Sa lima ka lengwahe ug dialect nga akong masabtan (English, Japanese, Tagalog, Cebuano-Bisaya, Ilonggo), Bisaya-Binol-anon ra jud ang ing-ani kadaghan ang pulong para sa "harvest." Fruitful ug prolific jud ang atong kultura.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 10, 2009, 09:06:22 PM
Unhan na lang tika'g dyutay:

Mamag or maomag        -  tarsius, tarsier
Pagpanalipod                 -  to protect
Pagpatunhay                  -  to sustain, to let live
Pagpalungtad                 -  to last
Bahandi                           -  wealth
Kalikopan                        -  environment
Kinaiyahan                      -  nature
Kinaiyanhong taknaan    - biological clock
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 10, 2009, 09:15:26 PM
Lupig pa man nimo ang akong digital dictionary sa kaabtik, Bay. Daghang salamat. Gatikaw-tikaw pa diay ka ron Bay? Ako, gikan pa ko sa usa ka taas kaayong adlaw sa pag-interpret para sa Philippine Trade Mission sa International Accessories Trade Fair sa Tokyo. Naa ko'y mga nahimamat nga mga delegates nga Bisaya gikan sa Cebu. Hilabihan ang pagkakurat naku nga ang usa dorm mate pa naku sa college. Nalingaw kaayo kog Binisaya. Manghinambog ko nga ang booth nga akong gi-interpretan mao'y pinakadakug halin. Sayang lang kay wa man ko'y porsiyento, pero nalipay ko nga na-promote ang atong produkto.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 10, 2009, 09:40:40 PM
Ganahan man ko nianang matang sa imong trabaho, bai. Ugaling kay, wala akoy abilidad sa paglitok sa dilang Hapones.  Just in case, matapnas ka sa Canadian Embassy sa Tokyo, adunay Bol-anon nga nagtrabaho diha nga ginganlan og Manolita (Noli) Bernaldez, taga Alburquerque.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 10, 2009, 09:58:23 PM
Sigurado ko nga mahimamat ra naku ni si Noli Bernaldez, kung nia pa siya sa Tokyo. Abi gani nakug si Josie Bernales Aranjuez nga naminyog Nistal ang imong pasabot, kay Bol-anon man pud ni gikan sa Mabini. Naa koy thread bahin ani, check out at http://tubagbohol.mikeligalig.com/index.php?topic=13484.0%3Ball

Daghan man Bol-anon, pero kung dili nimo pangutan-on, dili man magpaila. Ang asawa man gani sa Consul General diri nga si Sulpicio Confiado, taga Baclayon man nga si Madam Prescilla Ramo Opus Confiado.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 10, 2009, 10:04:35 PM
Ilado man kanang mga Oppus nga mga tumindok (native, original settler) sa Baclayon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: jamo2x on July 10, 2009, 11:16:54 PM

nindot ning mga harvest words; dugang lng ko gamay  ;D

saka sa lubi og mananggot - mananggite = tig kuha sa tuba  ;D
kubkub = kutkut man ni sa Dvo
dughit = sungkit
sanggi og hagdaw - sanggi sa mais karon, ugma pang hagdaw kay basig naa pay nabilin
tapas og tubo - cut the sugarcane
hubas sa sapa - catch fish in the river thru drying

nagtuba og bulig sa saging i think means the act of cutting the bunch of bananas

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 11, 2009, 02:02:20 AM
Mga lunsay nga binisaya sa dagat

Solid- Pacific Salmon

Ibis-Smelts

Dayang dayang- sardines

Guno- hairfin anchovies

bolinao ug lambijaw-anchovy

manse or mangse- herring

bakasi- eels

dako nga klase sa bakasi- conger eel

islawan- stripe bass

buga-ong(known ni kusog mokaon ug tae) sea bass

pugapo or lapu lapu- grouper

pata( isda ni sa hunasan) -porgies

labajan or labayan(makuha ni sa teming or bamboo trap) parrotfish

tamarong- not sure about this but I'm sure this is Mackerel

Tulingan- baby tuna

kanang isda nga butlat kaayo ug mata unya orange color nalimot na ko sa pangan ana- ocean perch

bilong-bilong-white pomfret ug naa ni igsoon lain ang bilong bilong gitawag ug butterfish ug harvestfish

Dali-dali -turbot mao ba ni Koddi heheheh

danggit-rabbit fish

tikong or butiti- pufferfish

gatasan(kinalahan ni makatunok) goosefish

pagi- rays

salibotbot-gooseneck barnacles

bokoboko- cuttlefish

nokos- squid

tamaa kung gagmay kugita ug dako na- octopus

kapinan- abalone

tagimtim ug gamay pa,taba or talaba kung dako na some call this sisi- oyster

tahong tahong ug makuha nimo sa hunasan pero tahong kung gi raise sa farm- mussels

sudlay sudlay- scallop

kasing kasing-punaw,balisaha- belong ni sila sa cockles family

tambajang or tambayang,imbaw,tuway- clams

swake or suwaki,tuyom,ubanon,payapaya- sea urchin

bat- sea cocumber





Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 11, 2009, 03:47:39 AM
Lunsay'ng bisaya sa kinhason sa atua(Sea Shells)

Samong- Top Shells(trochidae)

guba-guba- Delphinula Snail

Suso- turban

Buwanbuwan-periwinkles

Sihi-nerite snail

lawaylaway- tapestry turban

sudsod- Cerith

dawdawo- sulcate cerith

wasay wasay- limpet

wasigwasig-common vertegus(rhinoclavis vertagus)

tagpiso- diana conchs

aninikad or sikad sikad- little bear conch

liswi- blood mouth conch

Sa-ang- spider conch( strombidae)

sigay or buskay- cowries

puki- thersite cowrie

ganggang-murex snails

takubo-giant clam

kasingkasing-cockles

tambajang or tambayang- lucines(lucinidae)

kibow or kibol only found in philippines- bat volutes

tipay-wing oyster

litub- venus clams

bongkawil-dog conch

I'm sure daghan ninyo wala kaila ani nga mga shells pero i'm sure nakakaon na mo sa uban ani wala lang mo kaila.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lorenzo on July 11, 2009, 03:54:13 AM

Thank you so much for this in depth explanation, Koddi.
I've learned much just reading from your posts and the exchanges here.
Informative, and polite. hehe.

Go on, go on,
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 11, 2009, 11:45:21 AM
kwahaw kanang orange nga isda budlat kaayo ug mata-ocean perch

ubod mura ni ug bakasi pero dako unya gray ang color-conger eel
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 11, 2009, 12:09:20 PM
Kining butiti, di ba makahilo ni? Giunsa man nga gihimo man kuno ning sashimi sa Japan? Naa bay nakatilaw ninyog butiti? Unsa may lami?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 11, 2009, 12:37:34 PM
Lunsay'ng Binisaya Human Anatomy-please correct me if I'm wrong:

Superficial Anatomy-gawas sa lawas kanang makita nato

Ulo- head

Bona- forehead

Papangig- Jaw

Aping-Cheek

Suwang- Chin

Liog- neck

abaga- shoulder

kamot- arm and hands

siko- elbow

bukog sa likod- spine

dughan- chest

Tijan or tiyan-abdomen

bilahan- groin

bat-ang- hip

dapi dapi- buttocks

paa- legs

tuhod- knee

batiis- calf

tikod- heel

tiil- foot

kuyamoy sa tiil-toes

bubonlan- throat

pusod- navel

tinggil- tonsil

totoy or soso- breast

atngaw- nipple

buto or itlog- scrotum

tinggil sa ubos female part- clitoris

Skeletal System

Bago bago- skull

Tuwaytuway-patella

gusok-ribs


Circulatory system

ugat-vein

kasing kasing-heart

Digestive System

tinae- small and large intestine,colon

ginhawaan- stomach

atay- liver

apdo- gallbladder

Integumentary system

Buhok- hair

Kuko-nail

himbis- scales

Reproductive System

Matris- uteros

tubo sa matris- fallopian tube

pantog- bladder

testes- itlog sa laki

Respiratory System

Baga- lungs




Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 11, 2009, 12:41:40 PM
Very deadly jud nang butiti,tikong,takujungan ug dili matarong ug luto.Murag naa may parts i remove ana usa luton unya very careful sad ka pag prepara ana.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 11, 2009, 12:46:31 PM
Pregnancy and Labor- mga sinyales nga hapit na manganak

Pangagian- Bloody show

Panubigan- water broke

gisugan-bleeding

inunlan- placenta

pusod- umbilical chord

gibikugan- cramp

paingon na mogawas ang gatas- breast engorge

nagsiritsirit ang gatas- milk letdown

lumawig- after birth

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 11, 2009, 01:45:53 PM
Kahinumdom ko nga naay lista sa mga parte sa lawas nga ang pangalan doble ang paglitok, sama sa dapi-dapi, ubol-ubol, baba. Unsa gani tong uban? Tabang, palihog, mga lunsayng Bisaya nga suhito kabahin sa lawas sa tawo.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bunchy on July 11, 2009, 01:57:26 PM
Bagol-bagol, lingag-ngag
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 11, 2009, 06:05:42 PM

kubkub - usahay gigamitan og kabra

kutkut, kawot - mabaw ra nga buho, the same words mean to scratch one's body

sungkit - is Tagalog for dughit, naBinisaya na ni nga word sa Davao

tapas og tubo - pwede pud "tub-os"
 

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 11, 2009, 06:21:08 PM

"Buna" or "Agtang" is forehead. Pero kon "buna-buna" na gani na, mao na kana ang area immediately above the genital, ubos sa tiyan. Busa, pagbantay mo kon hapuhapon na ang inyong "buna-buna", kay tingalig maderetso, lipaton lang ka.

"Papangig" - short for "apapangig"

"Kamot" is hand, pero kon arm na gani, "bukton" na ni siya.

"Kumo", "Kinumo" - fist

"Palad", "pa'ad" - palm

"Batiis" - usahay "bitiis"

"Kuyamoy" - fingers

"Tudlo" - fingers and toes

"Kumagko" - biggest finger, biggest toe

"Atngaw" - Binol-anon sa "atngal"

"Buto", "itlog", "lagay" - scrotum, testicle, testes. Note: "buto" in Cebu is the female genital 

"Katiw" - clitoris

"Matris" or "tagoangkan" - uterus

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 11, 2009, 09:18:23 PM

Unsa ni siya Kod?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 11, 2009, 09:19:33 PM
Sorry, typo error lang.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 12, 2009, 02:12:54 PM

General term man seguro ang "lagay". Panit lang, or panit and all. Mao ni ang "scrotum". Ang "testicle" maoy "itlog".  Pero for non-medical purposes, way kalainan sa atong paggamit.

"Gihikap sa b***t akong itlog." Technically, dili mahikapan ang itlog; ang lagay ra. Pero kon naay pilosopong b***t nga nanghilabot nimo unja moingon nga wala sija mohikap sa imong itlog, nah, imbis imo ra untang itukmod, imo tingaling makulatahan ha ha ha.

 ;D ;D ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 12, 2009, 02:21:19 PM
By the way, if "buto" is pronounced like "dugo" (blood), the word now refers to a male animal, usually baboy, iro, kanding etc., or any animal with a testicle.   
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 12, 2009, 08:29:57 PM
Mag-ihap ta:   Usa   Duha   Tulo   Upat   Lima   Unom   Pito   Walo   Siyam   Napulo

Napulo'g usa . . . Kawhaan

Kawhaa'g usa . . . Katloan

Katloa'g usa . . . Kap-atan

Kap-ata'g usa . . . Kalim-an

Kalim-a'g usa . . . Kan-uman

Kan-uma'g usa . . . Kapitoan

Kapitoa'g usa . . . Kawaloan

Kawaloa'g usa . . . Kasiyaman

Kasiyama'g usa . . . Usa ka gatos

Usa ka libo

Usa ka milyon

9,999,999 - Siyam ka milyon, siyam ka gatos ug kasiyama'g siyam ka libo, siyam ka gatos ug kasiyama'g siyam

987,654,321 - Siyam ka gatos ug kawaloa'g pito ka milyon, unom ka gatos ug kalim-a'g upat ka libo, tulo ka gatos ug kawhaa'g usa
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on July 13, 2009, 04:02:00 AM
Kodz, ngano man to sa una mga katigulangan namo mag ihap naa may saruhan or serohan?  unsa man kaha to?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 13, 2009, 10:38:48 PM

"Usa, duha" man nang "saruhan", mora'g kantahon. Tinapulan, pero I think naa nay origin sa Indo-Malayan language. There's a town in Leyte nga kantahon ang pag-ihap sa gibaligya nga bulad aron dili malibog. Managsama siguro ang gigikanan ani. This is the subject of a documentary film nga nakadaug sa usa ka film festival sa US. Kon wa ko malimot "Selling Songs of Leyte" ang ulohan niining maong lilas. Mugna ni siya ni Eli Africa, a Waray. Tingali'g naa pud ni sa youtube.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 14, 2009, 07:29:05 AM

This is an interesting fact. Hangtod ba ni karon? I hope the tradition doesn't die out.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 14, 2009, 10:58:27 PM

Naa pa ni hangtud karon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 15, 2009, 08:07:18 AM
 
Naa bay ongoing projects on recording this aspect of our heritage? I'm sure nga kon maajong pagkagama ang project proposal naay daghang foundations nga mo-underwrite ani.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 15, 2009, 11:10:37 PM

Wala na koy update kay sa Leyte man na. Pero bag-ohay pa man to nga documentary film. Unya ang mga nag-ihap nga nagkanta dili pa man sab tigulang gyud kaayo. So, I think, na pass on ni sa bag-o bag-o nga kaliwatan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 16, 2009, 05:22:08 PM

Kanang kapon, bitaw, hibuto may tawag. Ang iro nga kinapon, hinibut-an.

Sa Iningles, "neuter" ni. Kon baje, unja kuhaon ang matris, ang term "spay". Morag wala man tay equivalent aning "spay".
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 17, 2009, 11:15:35 PM

"Spayed" could be "gikatlian".
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 18, 2009, 04:23:30 AM
Bagaw- shells like bagaw sa kinhason
Bagaw- nuisance baw sakto ba ni. ex. Wala na nako dalha ang sudlanan sa camera kay bagaw.

Pahugpahug same thing ra sa ni sa nagsuroy suroy- Stroll or strolling  ex.Dis-a man ka nagpahugpahug.

Bagdoy. similar rapud ni sa nagsuroy suroy- Grabeh jud nimong bagdoy bagdoy sa syudad.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 19, 2009, 08:31:50 AM

Kining nagwandog-wandog, mao ba ni naglakaw-lakaw nga morag hubog?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 19, 2009, 10:46:46 AM
Oh mao na nagwandog wandog murag hubog.
Nagsangkiig -limping similar sad ni sa  nagkiang kiang.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 19, 2009, 11:37:15 AM
Nagsangkiig - kanang naay gikarga nga bug-at kaajo, mag-limp kon molakaw. Ex. Nagsangkiig sijang nagpas-an sa usa ka sakong tiktik.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 19, 2009, 11:40:50 AM
Kanang kiang sa ato unja mubo pikas tiil, kon molakaw ang komedja kay, Oi, daghan mang libaong ang kalsada. Libaong - pothole.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 19, 2009, 04:42:45 PM
Koddi,

Lihog daw ko ihap gikan eleven to thirty unya butangi ug numeral kay wa pa jud naku nakuha ang pattern ani.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: dandansoy on July 19, 2009, 08:34:24 PM
Salu-itlog - brief (men's underwear, jocky)
Salu-soso - bra
Salu-???? - Panty???? Bikini???
Kasadpan - West
Sidlakan - East, Orient
pansayan - toilet
buhilaman - civilization
hoyohoy - gentle breeze
naglimin - enveloped, gripped, covered
Yati/Jati or Yati ra - Really? or is it really?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 19, 2009, 08:42:27 PM

Putsatin - synonym sa Salu-itlog
Putsatoy - synonym sa Salu-soso
Putsalat - synonym sa Salu-???? (Panty, Bikini)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 20, 2009, 04:25:24 PM
Dia napud:


deleted due to Tigbao's request...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 20, 2009, 04:34:53 PM

sir, unsa man imong gusto, minugbo nga pagkaihap o kanang diretso jud? aho ta kang himuan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 20, 2009, 04:47:06 PM
Sir benylenne,

dia ra ang imong gipangajo

Tinag-as nga Pag-ihap:

napulo ug usa = eleven
napulo ug duha = twelve
napulo ug tulo = thirteen
napulo ug upat = fourteen
napulo ug lima = fifteen
napulo ug unom = sixteen
napulo ug pito = seventeen
napulo ug walo = eighteen
napulo ug siyam = nineteen
kawhaan = twenty
kawhaan ug usa = twenty-one
kawhaan ug duha = twenty-two
kawhaan ug tulo = twenty-three
kawhaan ug upat = twenty-four
kawhaan ug lima = twenty-five
kawhaan ug unom = twenty-six
kawhaan ug pito = twenty-seven
kawhaan ug walo = twenty-eight
kawhaan ug siyam = twenty-nine
katluan = thirty
katluan ug usa = thirty-one


Minugbo nga Pag-ihap:

napu’g usa o napulo’g usa = eleven
napu’g duha = twelve
napu’g tulo = thirteen
napu’g upat = fourteen
napu’g lima =fifteen
napu’g unom = sixteen
napu’g pito = seventeen
napu’g walo = eighteen
napu’g siyam = nineteen
kawhaan = twenty
kawhaa’g usa = twenty-one
kawhaa’g duha = twenty-two
kawhaa’g tulo = twenty three
kawhaa’g upat = twenty four
kawhaa’g lima = twenty-five
kawhaa’g unom = twenty-six
kawhaa’g pito = twenty-seven
kawhaa’g walo = twenty-eight
kawhaa’g siyam = twenty-nine
katluan = thirty
katlua’g usa = thirty-one

Note: Naggamit ko ug apostrophe aron mapasabot nga ang pulong contraction o derivation sa duha ka pulong nga gihimong usa ra.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 20, 2009, 05:10:30 PM
kamingaw sa payag ni Lunsay nga Binisaya. nangatu'g siguro ang mga tawo.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 20, 2009, 05:42:41 PM

Tukma kaajo ning pangalana, ba. Bori(ri)ng unja elegant tit.

 ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 20, 2009, 05:48:13 PM

Bay T T, salamat aning imong lista. Daghan kong nakat-onan. Dulot sa bukog ahong pagka-Bisdak pero karon pa ko nga ang bulay-og langgam diay. Abi naho tawo ray bulay-og.

 ;D - usa sa mga facial expressions sa bulay-og
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 20, 2009, 05:53:11 PM
Sanggay - sangga sa lagay (briefs); ginamagama nga pulong lamang.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 20, 2009, 05:57:47 PM

Bay T T, kining sal-ing, mao ma to ni ang pwede tudloan pagsulti, unja mas larino pa kuno sa periko?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 20, 2009, 05:59:29 PM
"Napulo'g usa" is a contraction of "napulo ug usa" or "ten and one" or the number eleven (11). Napulo'g duha is 12.  All you have to do is add the Binisaya numbers 1 to 9 after each decade.  
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 21, 2009, 12:29:28 PM
Taga Tigbao,

Naa na'y gamay huyohoy gikan pa sa katigbawan dinhi's payag. Daghang salamat sa pananglitan sa pag-ihap, murag makat-on na ko ani'g ihap sa Binisiya.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bambi on July 22, 2009, 12:03:11 AM
Just a question.... "Kon may gitawag nga manok bisaya, may manok tagalog ba pod?   :-\ How it comes that nga gibunyagan sila ani? Kon wa ko masayop mao ba ni mga klase sa manok nga biktonon sa mga bugoy para isum-som?  ;)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 22, 2009, 01:47:58 AM

Yes, ang atong manok Bisaya maoy manok Tagalog sa Luzon. I have a Cebuana friend nga nagsigig pangita og manok Bisaya didto sa Laguna where her family is based. Naglingo-lingo ang iyang gipalitan kay wala man gyuy manok Bisaya didto. Pero pag-ingon niya nga native chicken, gitubag dayon siya nga naa, manok Tagalog.

Gagmay ang liwat niining mga manok Bisaya. Mao ni sila ang manghu'op sa itaas sa kahoy kon hapon na. Free-range ni sila, pwede self-supporting or saboran sa tag-iya.

Kanang mga bugoy, kon kursunada mangawat para naay isumsum, bisag unsang klase sa manok, basta makawat lang, tiklo jud. Usually ang ilang biktima, kon manglit-ag, mao ang mga manok Bisaya.   
 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 22, 2009, 05:10:28 AM
Nahimuot bitaw ko aning atong propensity pagtawag og "Bisaya" when referring to things local.

Kausa somewhere in Europe diha koy nabantayan nga very prim and proper lady sa park nga nagpalakaw-lakaw sa ijang iro. Klarong pinangga kaajo nija. Pero sa akong tan-aw sa iro, way kalainan sa ato diri nga gitawag nato og Bisaya. Hinlo jud hinuon tan-awon tong ijaha. Ahong nahibaw-an later nga mahalon diay to nga breed kay talagsaon kuno didto.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 22, 2009, 07:19:05 AM
Kung sa tagalog pa to nga iro Askal-asong kalye ug sa atua pa sa binisaya irong latagaw ug diri sa U.S mao na toy Hienz 57 way klarong breed kay gasagol na.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 22, 2009, 04:55:49 PM
agta = a giant creature/ monster with a tobacco usually seen sitting in a branch of large trees. ex. Nanagan ug kusog ang mga bata sa dihang nakit-an nila ang agta.

agumod = 

ampay = 1. favourite ex. Ang pagkaon sa kan-anang Jollibee mao ang ampay sa mga bata. 2. desire ex. Ampay naho ang imong paggitik usa ta mangatulog.

angat = days before a celebration or festivities ex. Daghan nang gipangbutang nga banderitas kay angat pista naman gud.

angga = nickname. Sometimes the word “dagnay” is also used to refer to a nickname. ex. Sija ra gajud ang wa’y angga kanamo nga nia karon dinhi.

angso-anso = smell of dried urine ex. Nanimahong angso ang kasilyas kay wa sila mamubo pagkahuman ug ihi.

anib = part, episode

anis-is =

anuos = 1. Soot, the black material that accumulates directly above a fireplace. Example, Naitum ang akong sienna sa dihang nanglimpyo ko sa anuos sa among abuhan. 2. The smoke of kerosene lamps. Example, Ajaw pagduwa anang anuos kay hubakon ra ba ka.

ariya = 1. move or a command to move; example, Paaryaha na sila nga mudajong sa ilalin nga pajag. 2. forward

asyos-asyos =

awaaw = silent and dangerous place, scary place. ex. Nanlimbawot ang akong balhibo sa dihang ni sulod na mi sa awaaw nga lasang.

awditibo =

ayuda = help ex. Dili ba ka moayuda naho pag-arsa aning dakong batang. 2. relief ex. Unsa may atong ayuda sa mga nasunugan gahapon sa atong Barangay. 3. support ex. Atong ayudahan ang giduso karon nga bag-ong balaod.

bagad =

bagutbot =

bakid = ex. Isaka mo ang bakid sa bugas sa itaas.

bakwion = to recall ex. Akong bakwion ang ahong gisulti nga nakapasakit kanimo ug maajo.

balak = poem ex. Manindot mohimo ug balak ang akong amahan.

balbal = eaten by a witch or by a monster or wild creature ex. Gibalbal sa wakwak ang mabdos nga among silingan.

banay = 1. family ex. Ang banay sa Espedilla may pagahimuon nga panagtigum sa tanang miyembro niini. 2. kabanay = relatives ex. Ang tanang kabanay sa namatay nasuko sa nakaligis niini.

bangaw = rainbow ex. Motungha ang bangaw kada uwan-init nga panahon.

bangga = 1. contest ex. May pagahimuon nga bangga sa lumba sa sakajan karong umaabot nga piyesta sa San Juan. 2. crash ex. Nabangga gajud ang hubog nga nagmaniho sa motor gabii.

bantang = proximate ex. Bantang kaajo ko sa gibajang nga mga pagkaon sa talad.

bantawan =

baraw =

baroganan = principle or values in life ex. Maanindot ang ijang baruganan sa gituki nga problema sa among Barangay.

basuni =

biaybiay =

bililhon =
budlay =
bugon =
bug-os = only
bugti =
bukhad = 
bulig =
bulok-krema =
bunhok =
buot =
buros = pregnant
buruka = ex. Langan kayo ang buruka sa hukmanan.
bus-ok =
dagan =
dagang =
dakbayan = siyudad
daklit =
daklit =
dasig = praise, encouragement
dasok = puno
dayan = accessories
daygon = Christmas songs or carol
dentro =
dinapit =
duka =
dumala =
dunghay =
dungog =
dusingot =
galamhan =
gianggaan = nicknamed ex. Ang bata kay ilang gianggaan ug “Butyok”.
gibang =
gibantayan =
gibaoran =
gibatbat =
gibatbat =
gibugha = split firewood
gidalipunga =
gidisdisan =
gihasol =
gihiklin = ex. Gihiklin sa suok ang usa ka jeep can nga gasoline
gihikom =
gihuslot =
gikabangi =
gikawhat =
gilamat =
gilangkuban =
giliatan =
gilubid =
gimakmak =
gimalmal =
gintang = gap
gipaayopan = ex. Gipaayopan sa takuri.
gipahagiyos =
gipahimangnuan =
gipakilab =
gipangagiwan = gikawad-an
gipanghimug-atan = given focus or attention
gipanglakag =
gipanid-an = secretly being observed
gipataliwad-an =
gisigeng-sigeng =
gitakin =
gitanyag = offered
gitaral =
gitikad = ex. Samohante lang kami sa yuta nga among gitikad.
gitil-og =
gitipigan =
giyagubyob = 
giyam-iran =
giyarok =
gubin = ex. Dili na ta maghikutar kay mahimo kining gubin sa atong paglihok-lihok.
gumalaysay =
gumaran = ex. Bug-os niyang gumaran sa kinabuhi.
gutlo = minute
guwang =
habig =
habig = ex. Kalay-on sa duha ka habig.
hag-as =
hagawhaw =
hagpat =
haligi = founders, officials,
hamilin =
hamugaway =
hanggaton = yayain?
hangkob =
hawanan sa kabantog = hall of fame
hayahay =
hibangkaagan =
higala = friend
hilnga = bracelet
hilwas =  ex. Hilwas nga kahimungawa.
himan-himan =
hingkod =
hingtungdan =
hisal-angan = missed to do an activity
hugna =
hugyaw =
hulad =
hulga =
hunghung =
hut-ong = group or throng
huwasan =
huyonghuyong =
ibid = last to be born, only in animals who are able of multiple births
ibid-ibid =
ibungat = demand
ikapanag-ing =
ila =
indaylihay =
ipahigayon = held, to coincide with?
ipundo =
isigkaingon =
isigkatawo =
itap-il = ex. Itap-il si Maam sa imong laraw ning banika.
iwit = last
kaadlawon = early morning, dawn
kaaliputo =
kabagis =
kabiba =
kabidli =
kabilinggan =
kabus = poor
kadapig =
kagiki =
kahaw-ang = emptiness
kahiktin = ex. Nakita niya ang kahiktin sa runway.
kahilayan =
kahimanan = appliances, devices
kahimungaya =
kahinam =
kahiwasa =
kalapyo =
kaligdong = ex. Ang pagpuyo sa kaligdong ug katarong maoy sulundon nga buhat.
kaluha = twin,
kanal-kanal = cleavage
kan-anan = restaurant
kandiis = dimples
kang-a =
kanuos =
kapakyasan =
kapikal = ex. Kalagot ug kapikal.
kapikas =
kapiskay = ex. Kapiskay baya balaya’g resthouse dinhi.
kapupud-an =
kasabal = ex. “Kanus-a kaha moabot ning barko barko”, nahunahunaan niya nga nakapaniid sa kasabal niining nagdagan.
kasarangan =
kasaring =
kasayoran = information
katagilungsod =
katakos =
katilingban = society
katitikan = literature
kaulohan =
kawsa =
kayda = ex. Didto ni namo gibutang sa among kayda.
kikik =
komedor =
kulata =
kulba =
kulbahinam =
kuli = ex. Kuli ra ba kayo nga hisal-angan nila ang adlaw nga para sa Ginoo.
kulo = breadfruit
kumbitay =
kurukutok, kurukuko =
kusi = pinch, kurot
kuwako =
kuyakiw =
lab-ang = double space
lagkaw =
lagmit =
laktoranan = ex. Sa laktoranan ta moagi.
lambi =
lamugdong =
lanat =
langyab =
langyaw = foreigner
lanot =
lantawanan = ex. Lantawanang lagkaw.
lapyo = ex. Lapyo nga bulak.
laraw =
laraw = plan
libak =
libras = pounds
lig-on lig-on =
lihi = birthmark
lim-aw =
limbahon = reddish, red
linaktod =
linalik =
linat-an = boiled
lindog = ex. Lindog sa magasin.
lingla =
lintunganay =
linugdangan =
lit-ad =
lona = boxing ring
lugiton =
lukso = jump
lulinghayaw =
lumad =
lumoy =
luna = juta
lunangan =
lunos =
lut-od =
maasi-asi =
madahig =
maghikutar =
magpasagad =
magsag-ob = magkawos?
magtatampo =
maguwang =
mahabwa =
mahiklin =
mailiw =
makahan-ay =
makahubkas =
makaipsot =
makalibwas =
makapatisar =
makapuypoy =
makasugakod =
makighinabi =
malak-aban =
maligit-ligit =
malingla =
managhigugmaay = lovers?
mando =
manganaykanay =
mangloy = ex. Ang kaguliyang ganiha gipulihan na sa tingog sa mangloy.
mangunguot = pickpocketer
maninoy = godfather
manlalaban = attorney
manukad =
manulunda =
mapahamtang =
maralinghog =
masangab =
masuta =
matamba =
matang =
matanlas =
matngon =
matukbil =
mawagtangan =
maya =
mayatakan =
miagumod = ex. May miagumod sa silong.
miaslay = ex. Miaslay na ang siga sa petromax.
mibaghot =
mibayang =
mihugangkol =
mihukdong = ex. Mihukdong kini sa talad.
mikabat =
mikab-ot =
mikampat =
mikuhil =
milimba =
minghagtok = ex. Minghagtok sa orasan.
minghugyaw =
mingiob =
mingislit =
mingtando =
mipasibantog =
misagbat =
misagunto =
misalga =
misutoy =
mitadlaw =
mitakli =
miwasnga =
miyagubyob =
mohadla = ex. Nahisama kini sa suwab sa bangaw nga mohadla sa panan-aw sa tawo.
mohana =
mohinol =
mokiyo-kiyo =
moligdas =
momay-ong = look alike
motugbong =
mubong sugilanon = short story
nabaliwliw =
nag-ambahan =
nag-anam = slowly
nag-angaang =
nag-as =
nag-atong =
naghaguros =
naghiko-hiko =
naghudyaka =
naghukiros =
nag-inangat = forthcoming ex. Malipayon ko nga naghuna-huna sa nag-inangat nga piyesta sa among baryo.
nagkalugak =
nagkam-ang =
nagkapulasi =
nagkatap = ex. Nagkatap ang mga kotse
naglangkot =
naglawig =
naglimis =
nagordo =
nagpasiugda =
nagsingabot =
nagsuhag =
nagtribukar = nagsabi?
nagtuki =
nag-umido =
nagwa =
nahibulong =
nahinganha =
nakahimungawong =
nakamada =
nakapayanghag =
nakighinabi =
naksakgaw =
nalaang = gipikot, nabitik
namat-an =
namatikdan =
nanagunton =
nanghuyatid =
nangka = jackfruit
nanglimuok =
nangunggo =
napangandak = nabitiwang salita, pangako
napasanginlan =
napugwat =
nasag-ulo =
 nasaling-it =
nasangab = ex. Nasangab sa iyang mata.
nasiphod = nalaman?
nasiplatan =
nasud-ipan =
nasugamak =
natakilpo =
natambulingaw = ex. Gipangilogan siyang nagsud-ong niining mga piyuos nga gipang-ipo gikan sa pungango.
natataw =
natugsaw =
natundag =
ngilngigan =
nihilhil =
nilabang =
pabigot = ex. Pabigot sa lawas.
pag-atiman =
pag-ayam =
pagbakho =
pagbatyag =
pagkahagba =
pagkinupugay =
paglulho =
pagnayanaya =
pagpakigsandurot =
pagpanglut-od =
pagpuhag =
pagtibugsok =
pagtikad =
pagtugbong = paglakaw?
pagtumaw = paglitaw
pagyukbo =
pahatan =
pakal = kainan
palabyanan =
palampasan = ex. Palampasan kining banika.
pamahaw =
pamainit =
pamatigayon sa unod = prostitution den
pamentaha =
pamuo = labor ex. Ang Adlaw sa Pamuo gisaulog sa unang adlaw sa buwan sa Mayo.
panagbingkil =
panagsa =
panagway =
panakla =
panamilit =
pananglit = example
panaw =
pangagpas =
pangartiyo =
pangtuwa =
panihapon =
paniudto =
panon =
pansayan = ex. Misulod siya sa pansayan.
panukiduki =
pasidungog = award
pasundayag =
patigayon = factory?
pinayuhot = smuggled?
plastar, hiluna =
popoy =
poturawo =
puja =
pukan =
pultamayor = main door, main gate
pundok =
rekisitos =
relo de pulso = wristwatch
risgo =
rumbo = destination, determined point of reference
sad-an = guilty
sagad = madalas, pabaya
saguysoy =
saha =
sakob =
sakwat =
salingsing =
sambunot = fist fight?
samohante =
samtang =
sanduloy = ex. Butang kini nga nakahatag kaniya’g dugang kadasig ug lut-od sa kusog sanduloy sa inadlaw-adlaw niyang panikaysikay.
saop = tenant
sawop = fish net, the setting of the sun
sawumsom =
saysay = the flow of the story, the story, the account of the story
sidsid =
sigbin =
silaob =
silot =
subang = sunrise, appearance of something like moon
subli = utro, balik
sugilanon =
sugilanon =
sugmat =
suheto = knows the place, knows how to do a task
sukad =
sukna =
sulad =
sumala = according to
suwab =
tabi =
tabunon = ex. Tabunon nga pamanit.
tagibanwahanong =
tagming =
tagna = hula
takbuyan = nakapitan ng sakit?
takdo = sakto
takna = hour
taknaan = clock
talad =
talad =
talad = table
talidhay =
taligam-an =
taliwa = center
taliwanon = posthumous
tamay =
tamdan =
tamdanan = copy?
tandi = compare
tanos =
taudtaod =
tawon = evacuate, took shelter in safer places
tiaw =
tigbansay = trainor, coach
tigbayon = ex. Ikaduhang salog sa tigbayon.
tigdumala =
tigi = contest
tigi = ex. Tigi sa sinulatay.
tigpaluyo = donors, supporters
tigpanimpalad =
tingkalo = ex. Paglikay sa tingkalo sa ospital nasalo.
tinipong kanasoran = united states
tinubdan =
tiyabaw =
too = right
tuaw =
tuba = coconut wine
tubod =
tugob = puno?
tugpahanan = airport, landing area
tuis =
tukmo = mourning dove
tukmong abohon = collared dove
tukmong bakikihon = turtle dove
tukob = swallow in whole
tulibagbag =
tulinghayaw =
tulumanon = radio program
tumotumo =
tumpangan = ex. Dili angay tumpangan ang balhiboo’ng mga tentasyon.
tunaan =
tunga-tunga =
tungod = because
tunol = pass?
uban =
ubay-ubay =
ubos, busbos = mayfly
ug-og =
ukban = ex. Hilaw nga ukban.
ulog-ulog =
undayon = ex. Undayong sumpay.
ungo =
usbaw = increase
utnga =
utro =
wakwak =
wala = left
yupyop =
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 22, 2009, 07:20:41 PM
Vince ang Angga or nickname mao ra nay gigamit sa Bohol.Ug moingon ka ug dagnay mao nay term sa mga surigaonon sa angga(nickname)ex. Unsay angga nimo? (pure binisaya) Uno bay dagnay mo? (Surigaonon mostly kinamayo)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 22, 2009, 11:39:12 PM
Kataas ba nianang imong listahan, Tigbao. Assignment na nimo nako? Ha ha ha!  Di ko mosaad kay magkinahanglan na'g hataas nga panahon (ug budget, he he he). Aniay partial list:

asyos = vain / bagutbot = grumble / bantang = exposed / bantawan = stage for performance / baraw = arrow, pointed tool / basuni = splinter / biaybiay = make fun of, degrade / bililhon = priceless / budlay = tiresome, burdensome, tiring / bugon = lump, as in nagtibugon nga  kamay nga pula / bugti = something in exchange for another, equivalent / bukhad =  to spread a mat, to open the petals / bulig = to help / bulok-krema or gatason = dirty white, cream-clolored / bunhok = flea / buot = decide (ako ang magbuot), wish (buot kong kuhaon), sense (way buot) / buros, mabdos  = pregnant / buruka, kaso = court battle / bus-ok = plump / dagan = run, direction (dagan sa sugilanon) / dagang, katitikan = literature / daklit, kalit = momentarily, swift / dasig = encourage (gidasig sa pag-apil), bright (mas dasig gyud ang pula kay sa lila) / dasok = to press and maximize space / dayan-dayan = fashion accessories, decoration / dayegon = to praise / dinapit = invited person / dumala = to manage / dunghay = to let hang freely (gipadunghay ang buhok) / dungog = reputation, to hear / dusingot = to sweat profusely / galamhan = within my being, deep inside me (sa akong galamhan) / gibantayan = guarded / gibaoran = warned / gibatbat = expressed, essayed, explained / gidisdisan = cut or slice to expose what is inside (gidisdisan ang tiyan sa baboy) / gihasol = what Tigbao is doing to me, ha ha ha!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on July 23, 2009, 08:01:46 AM
taga tigbao... congrats for this  mini encarta above of  Lunsayng Binisaya.

The problem is, .............walay meaning ang ubang words.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bambi on July 23, 2009, 09:46:50 AM

Thank you Koddi.

tigbao, haskang daghana ba ani nga words. Thanks for sharing.

Very interesting. As good as a play.  Thanks again Koddi. Some words are really commonly used but as frdaray said: hard to find the meaning.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 23, 2009, 10:10:38 AM

sir fdaray,

aho na nang gisugdan ug hatag ug buot ipasabot, galing lang sa kadaghan ug basin pud nga naa pay daghang makatampo ug buot ipasabot sa maong mga pulong nanimpad ko ug butang anis a tubagbohol.

unta daghan ang motampo. salamat. naa na pud koy gisugdan gabii ug himo.

salamat sir, unta motampo pud ka.

bay kods, daghang salamat sa pagtabang.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 23, 2009, 10:14:22 AM

te racquel,

daghang salamat sa pagpasabot. karon pa ko kahibawo sa gigikanan sa pulong nga dagnay. kay sa amo gud, tumoy ang surigao, kilid ang bohol mao nang nagtagbo ang mga binisaya nga ginamit sa taga bohol ug surigao.

daghang salamat.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 23, 2009, 01:24:34 PM

tampo pud te ug naa kay ikabutang adto. hehehe. daghang matsalam.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 23, 2009, 01:26:28 PM

additional notes sir kabahin sa pag-ihap.

Kuwarta:

Ang gamiton nga pulong sa pag-ihap o pagpangalan sa kadaghanon sa kuwarta mao ang Espanyol nga pangalan sa numero. Pananglitan:

piso = 1 peso

dos = 2 pesos

tres = 3 pesos

cuatro = 4 pesos

singco = 5 pesos

sais = 6 pesos

siyete = 7 pesos

otso = 8 pesos

nuybe/ nuwebe = 9 pesos

diyes = 10 pesos

baynte/ byente = 20 pesos

traynta/ trenta = 30 pesos

kuwarenta = 40 pesos

singkwenta = 50 pesos

saysenta = 60 pesos

sitenta = 70 pesos

otsenta = 80 pesos

nubenta = 90 pesos

Note: Gawas lamang sa “HUNDREDS” kay may GATOS man ang mga Bisaya. Hasta ang “THOUSANDS” kay may LIBO man, gawas lang sa uban ng mogamit ug “MIL” (ang libo sa pinulungang Espanyol).

Sakto ba? kay wa pa gajud ko kadungog ug nay nipalit nga miingon nga “Nia ya o, ahong bayad ng napulo’g lima”.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 23, 2009, 02:09:05 PM
Nakalitan bitaw ko sa una nahong adto sa Manila, kay dili nila gamiton ang Kinatsila nga ihap sa kwarta. Pero diha koy naadtoan nga dapit sa bukiran sa Negros Oriental nga Binisaya gihapon ang gigamit para sa kwarta.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 23, 2009, 04:20:06 PM

mao ba hubag?kanindot atong lugara. hinaut nga kita pud unta magbinisaya na gajud.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 23, 2009, 04:34:33 PM
unsa may lunsayng bisaya sa kinilaw?  :-[
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 23, 2009, 04:36:30 PM
Uwan:
taligsik = Scattered drops of rain falling and usually the event before the rain

alindahaw = small droplets of rain like fog

uwan = rain.

bundak = word used to refer to the idiomatic phrase "its raining cats and dogs".

Words also associated with rain:
kilat; kidlat = lightning

dawogdog; dogdog = thunder

liti = thunder with an accompanying lightning. also refers to a very loud thunder

subasko = ?

kabunghan = ?

tuwak = rain has stopped

lurang = usually used with reference to the strength of the storm, meaning the storm has
slowed down or its force is dwindling
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 23, 2009, 04:39:44 PM

Ang kinilaw mao na gajud na sa Binisaya. Kay kini pangalan sa pagkaon sa mga Bisaya gajud. Ang kinaiya sa pulong nga kinilaw sama pud sa Landang, Binignit, ug Tinughong nga puro ‘sab mga pagkaong Binisaya gajud.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 23, 2009, 05:15:33 PM

naglibug ko tigbao kay kinilaw/kilawin man japon ang tawag sa mga tagalog, bisag sa bisaya hinilaw man cguro ang tawag sa kinilaw.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 23, 2009, 05:19:08 PM

ang kilawin bay vhinz08 kanding na sija siguro kay sa ahong pagkahibawo kanding ang kilawin o bangus.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 23, 2009, 05:22:05 PM

mao man gihapon ilang tawag bisag ug isda na bariles kilawin/kinilaw ang tawag nila sa mga taga Maynila....

cguro bai ang kinilaw sa bisaya hinilaw...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 23, 2009, 05:27:05 PM

naa kay punto kay HILAW man gajud pud ang himoong kinilaw, pero sukad gajud sa ahong pagkahimugso hangtod karon nga mga pitik sa ahong dughan ning taknaa, kinilaw gajud. hehehe.

ikunsulta ni naho ni bay kods kung magdukdok na pud sija nganhi nga thread.

gigamit ba sa injoha bay vhinz ang pulong nga HINILAW? kay kung gigamit gajud ni sija sa injo, lagmit lain ni sijang pulong para sa kinilaw.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 23, 2009, 05:43:48 PM

bundak = pwede pud "bunok" ?
raining cats and dogs = pwede pud "raining pitchforks"
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 23, 2009, 05:57:20 PM

Kinilaw man ang sagad maoy madungog sa amoang lugar kung mag kinilaw, pero naa man gud muingon nga ayaw ibabad ang isda sa suka kung magkilaw kay maluto ang isda. Mao nga angay tawagon ug HINILAW.  Aduna lang koy jotayng ika tampo aning gitawag ug kinilaw.



Aduna daw pare diha sa bohol nga spañol ug kay lagi mobisita siya sa balay sa iyang sakristan nga ginganlag Islao, busa miadto ang maong pare sa balay ni Islao.  Pero kay si Islao yano lang nga lumulupyo niadtong dapita, wala sya makabantay nga muabot ang maong pare, ug sa nahikalit sya kay jamo man syay ikadalit lagi sa iyang bisitang pare, gawas adtong iyang usang bu-ok na isda ug wa pa maluto, ija gidalidali ug butang ug suka tuba, asin, ug sibujas ug gidalit sa pare nga gigutom na kaayo sa paglakaw gikan sa simbahan hangtod didto sa balay ni Islao.  Ug tuod man mika-on ang maong pare ug si Islao gipaningot na pag -ayo kay abi ug dili ma angayan ang iyang gidalit nga isda.  Apan miingon ang pare Kini Lao lami kaayo imong sud-an unsa may tawag aning niluto-a? unja miingon si Islao HINILAW na padre.

Ma-o siguro nga sagad madungog nato "Kini Lao", pero ang tubag ni Islao  HINILAW.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 23, 2009, 06:07:33 PM

Angay bitaw tingali, pero wa man ko kadungog anang "hinilaw". Logical tuod (as opposite to "linuto") pero ang "kinilaw" gikan man sa root word nga "kilaw" which means to eat raw, so pwede ra. Granting nga medjo bungol-bungol ko, kon "hinilaw", the accent would have to be on the last syllable, samtang ang "kinilaw",  naa sa middle syllable ang stress, which is how I hear the word.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 24, 2009, 09:25:32 AM

ang "HINILAW" pud murag pulong para sa usa ka tawo nga hilig mo tilaw, mao nga hinilaw. pananglitan, Kining bataa arang ka hinilaw ug tam-is.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 24, 2009, 10:08:51 AM

Tuod no? Sama sa hilig mosuroy, hinuroy. Hilig magtuon, hinuon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 24, 2009, 10:21:20 AM

natumbok nimo hubag.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 24, 2009, 11:46:11 AM
sibog = step aside, step backward
   gipasibog = told to step aside
   nangsibog/ ningsibog/ nanibog = stepped aside

pagpanibog = the event of stepping aside, trans. when he, she, they stepped aside

ibog = like. The term is supposedly used only to refer to a liking to a person. Similar to crush. The term is sometimes interchanged with the word “naikag”.

naikag = like. 1. The term is used mostly to refer to a liking to a thing displayed in a store. ex. Naikag ko sa gibaligja nga relos didto sa SM. 2. envy with the material things that other persons have. ex. Kahibawo ko nga naikag sija sa bag-o nga cellphone sa ahong igsoon.

nasina = 1. jealous ex. Sa dihang nakit-an niya ang ijang kanhi nga uyab kauban ang laing laki, nasina sija pag-ajo. 2. envy ex. Nasina sija pag-ajo sa lapad ug tan-awanan nga bag-ong telebisyon sa ijang silingan.
   masinahon =

huros = very strong blow of wind

isigkakilid = on both sides

daw = mura ug/ looked like of seemed like

magkakabayo = knight

lisang = mas labaw pa sa kahadlok, fright/frightened

tikjop = closed in

misuway = 1. tried, 2. tested, 3. tempted

mama/mamala = dry land

buy-od = lying lifeless

talagsaon = one of a kind

sulugoon = 1. errand boy 2. disciple or prophet

pahinungod = 1. for the purpose/ benefit of 2. for the intention of

limbuwad = gitumba

tigpanalipud = 1. protector 2. defender 3. guardian

manggugubat = warrior

katigulangan = 1. elders 2. ancestors
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 24, 2009, 11:46:47 AM

Mahilig motilaw, hinilaw.
Mahilig mokilaw, hingilaw.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 24, 2009, 12:02:27 PM
Interesting ni nga prefix.

Kong ang verb nagsugod og "a", as in abang, hingabang; "b", as in basa, himasa; "k", as in kawras, hingawras; "d", as in dagmal, hinagmal; "g", as in gum-os, hingum-os. Sakto ba kaha ni sila, he he? Problema na sa nagsugod og "h". Morag dili man mahimo.

Lain nga prefix with the same or related meaning: pala-. as in pala-utot.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: LanggamTamsi2 on July 24, 2009, 01:37:14 PM
welcome all
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 24, 2009, 11:19:04 PM
"Kinilaw" gyud na siya ug wa nay lain. Kon mogamit ka'g word nga "hinilaw" mahimo na siya pero nagpasabot nga slightly cooked.  Example: "Hinilaw nga pagkaluto", sama sa beefsteak nga dili well done. Anywhere in Visayan speaking areas, if you use "hinilaw" for kinilaw, matingala gyud sila, because if ever there is such a word, dili gyud na siya mo refer sa pagkaon nga naandan na natong ginganlan og kinilaw.   
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 24, 2009, 11:22:32 PM

Ang mas paka kay sa liti mao ang "lipak" (accent on the first syllable; kon sa second syllable, "bamboo slat" na and buot ipasabot)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 24, 2009, 11:28:10 PM

"Bundak" is the start of a heavy rain. "Mibundak bitaw'g kalit ang ulan, da nangabasa ming tanan.". Mora ba'g bug-at nga gidala unya ibundak. Ang 'bunok" kana nang ongoing nga heavy rain. "Ga-inday-inday nga uwan" kanang dyutay lang nga ulan, mokusog-mohinay, dugay moundang.   
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 24, 2009, 11:29:22 PM

Bingo! Perfect! 100%!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: jamo2x on July 24, 2009, 11:36:41 PM

mao cguro ni sa english phrase nga 'it's rainging cats and dogs'

kujawan cguro og tagaw ang tawo kay basi mahulogn og bug-at nga iro  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 25, 2009, 12:03:03 AM
If you apply affixes, suffixes and prefixes sa atong mga action words, atong makita kon unsa gyud ka adudahan ang atong pinulungan. Example, HATAG, to give:

hatag-hatag
hatag-hatagi
hatag-hatagan
hatagi
hatagan
hataganan
hatagon
hatagonon
hataga (Dili man tinuoray nang pagka hataga.)
hingatag
hingatagay
gahatag
gahatag-hatag
gahatagan
gihatag
gihatag-hatag
gihatagan
gihatag-hatagan
gipahatag
gipahatag-hatag
gipahatagan
gipahatag-hatagan
gipanghatag
gipanghatagan
gipanghatag-hatag
gipanghatag-hatagan
ihatag
ihatag-hatag
ighahatag
ighatagay
nahatag
nahatag-hatag
nahatag-hatagan
naghatag
naghatag-hatag
naghatag-hatagan
naghatagay
naghinatagay
nanghatag
nanghatag-hatag
nanghatag-hatagan
nahatagan
nahatag-hatagan
nangahatag
nangahatag-hatag
mahatag
mahatagi
mahatag-hatag
mahatag-hatagan
maghatag
maghatagan
maghinatagay
mahatag-hatagan
mangahatag
manghatag
manghatag-hatag
manghatag-hatagan
mahatagan
mahatag-hatagan
manggihatagon
tighatag
tighatagan
tinghatag

SUMPAYI.

I am sure dili ingon niini ka daghan ang mahimo nga mga pulong gikan sa Tagalog nga BIGAY.

 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 25, 2009, 06:02:16 AM

Mao bitaw, Bay Koddi, nga misleading ang observation nga gamay ra ang atong vocabulary. Cebuano is a highly agglutinative language, as your example would show. Units of meaning would take years to individually note down even by a team of dedicated scholars. Likewise, there are many variations in the application of the same affixes, making for a vocabulary that is decidedly richer and more complex than it looks to the careless eye. And we're only talking of verbs here.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 25, 2009, 03:27:55 PM


BIGAY

bigay
bigayan
bigyan
bigye (hahahaha sum-baga bai)
binigay
binibigay
binibigay
ibigay
ibinigay
ibinibigay
binigyan
binibigyan
bumigay
bumibigay

bumigay na
halabira wala nakoy maisip  ???
ibinigyan
ibinibini
binignit
iniibig hehehehe  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 25, 2009, 04:24:27 PM

Mora man nig indecent proposal!

 ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 27, 2009, 02:59:01 PM
BIGAY? binisaya ba ni? mura mag laktod nga hubad ni sa tinagalog sa pulong nga HATAG. no?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 27, 2009, 03:07:50 PM
Makapahimuot baja ning pulog "bigay" sa Tagalog, kay gigamit pud ni sa Binisaya pero lain ang nuance. Kahinumdom ko sa gamay pa ko didto ko sa Cebu, gipareglahan kog mga bugoy nga bata pero dagku pa naho. Ingon tong usa, "Unsa man ni, atong bigyan?" Ambut kaha kon gigamit pa ni in this sense karon. 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 27, 2009, 03:32:19 PM
Sab-sab-  mao ni gamiton nga term kung ang animals involve mokaon ug sagbot(grass)like baka,kabaw,kanding ug karnero.

Hab-hab laing term sa kaon. ex. Hala habhaba na.Murag naa ni sagol nga kasuko sa pag imbita ug kaon.Ajo man mo kay igo raman mo mohabhab

Unsa gani term kung ang manok,itik ug langgam mokaon?  ;D naa nay term mao ba ni manusik murag lahi man ang manusik kay attack naman ni.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 27, 2009, 03:54:35 PM

Habhab. Pakals. Kataw-anan nang uban moadtog kumbira kay magpagutom jud. Kon panihapon, dili na maniudto, ha ha ha.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 27, 2009, 03:57:10 PM

Di ba tuktok? Patuktoka na ang mga manok.

Kon iro o iring, tuwa. Wa ka pa kapatuwa ni Bembol?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 27, 2009, 04:11:40 PM

sakto ang giingon ni hubag nga Tuktok para sa mga manok ug kalanggaman. ang manuhik kana nang ug masuko ang manok labi na ang pabo.

ang habhab te kay mura mag dakong kaon na,mura ba ug laog nga pakan-on. hehehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on July 27, 2009, 04:33:05 PM




Ni hab hab naba ka diga TGT? Ayaw ug daghana ha kay maka lanag na.
Makalang-unsay laing pinulongan ani TGT?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 27, 2009, 05:38:26 PM

sa laing hubad misty, makahilo. hehehehe.

ang balanghoy ug di maluto pag-ajo makalanag.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on July 27, 2009, 05:42:45 PM




Ah sayop diay tong atong linya nga ayaw daghana kay makalanag.

Unsa man pod nang maka Sak. ex: Baho-a sa iyang ilok oi,maka sak man.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 27, 2009, 11:40:49 PM
Hubs ug Vince salamat nalimot jud bitaw ko sa term nga toktok. Saburi na ang nataran ug bugas mais aron manoktok ang mga manok.

Nalurong-laing term nalipong

Bakag- extreme foul smell or very stinky - Kinabakagan ang baho nga nagikan sa patay nga iring. Usahay pud ug ang utot perting bahua moingon ug bakaga man kag utot.

Tiklis-laing term sa bukag huge basket man ni di ba nga made of bamboo. Nakakuha sila ug usa ka tiklis nga bolinao.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 28, 2009, 04:10:52 AM

Bakag, or baklag, gigamit ni sa baho sa decomposing flesh, patay nga iring o unsa ba nga wala mahipos o malubong. Usahay naay bakag nga baho nga maglutaw-lutaw unja patayng ilaga diay. Usahay pud ang baho magwala-wala unja mohapak-hapak lang kay gidala-dala diay sa usa sa nagpujo sa balay, he he he.

 ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 28, 2009, 09:58:42 AM
LISOÌ‚ = TURN


pagliso = the turning

liso-liso = turning turning?hehehe dili, kuan ni, turning occasionally

liso-lisoa = told to turn occasionally something

paliso-lisoan = planning to have something turned occasionally

gipaliso-lisoan = something has been turned occasionally

magpaliso-liso = planning to have something turned occasionally

nagpaliso-liso = pretending to be turning

nagpangliso = choice out of the situation ex. Nagpangliso na lamang intawon sija.

pagkaliso = degree of turning ex. Perteng pagkaliso sa inasal nga hapit na mahug intawon.

nagliso = the one who turned

magliso = the one who will turn

giliso-liso = presently turning

giliso = turned

gipaliso = told to turn

gipalisoan = (adjective) something has been subjected to turning, toink. hehehehe

magpaliso = planning to have turning, samot!! hahahaha

nagpaliso = availed a turning service. hahaha! ahak na

palisoon = told to do turning at some point in the future

pagpangliso = the turning (plural)

niliso = turned (adjective)

nilisoay = a turning event. unswa? hahaha

nagnilisoay = seems like there was a contest for turning something, sakto ba?

magnilisoay = to happen or occur

liso-lisoon = will turn occasionally

lisoanan = a material or tool or anything where something is turned

nilisoan = the kind of turn someone did

nalisoan = a “mental hospital” person. hahahaha

nangaliso = something was turned when it should have not been
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 28, 2009, 10:04:45 AM

ang bukag te mura mag mas dako na kay sa tiklis kay ang bukag gud kanang hinimo gikan sa uway nga ikabiba sa likod. butangan na sija ug lubi nga koprasonon.

ang tiklis kanang gagamay nga hinimo gikan sa kawajan.

sakto ba?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 28, 2009, 10:05:07 AM

Ha ha ha. Pwede pud. Moingon ka, "Day, nia unta ko kay magpaliso ko sa ahong l*so!"
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 28, 2009, 11:10:05 AM
Murag sakto ka Vince naa bitaw kalainan ug dagway ang bukag ug ang tiklis.Murag mas lig on tan awon ang tiklis kay sa bukag.Unya sinawon ang tiklis.

daghana diay ug gamit anang liso. Nalisoan sa ajong pangisip kay napasmuhan.Or Nalisoan ug tornelyo nasobrahan ug kwenta.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 28, 2009, 12:51:55 PM

hehehehe sakto jud ka te. sama gud sa giingon ni bay kods nga ang atong pinulungan ug mabutangan na ug mga "prefix" ug "suffix" daghan nang mahimo nga pulong.

taympa, unsa may binisaya aning "PREFIX and SUFFIX" diay tuod?

kay ang tinagalog naa may kuan UNLAPI, GITLAPI ug HULAPI.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 28, 2009, 12:59:31 PM

bilib jud ko nimo bay kods, salamat sa pagtin-aw sa natukiang pulong nga KINILAW.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 28, 2009, 02:24:32 PM

Parehas bitaw ni Inday nga way klaro unsay gusto, kon pangutan-on unsay problema dili motingog, magpabudlot-budlot lang sa simod, pero dili moundang hangtod makuha ang ijang gitinguha.

 ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 28, 2009, 05:48:20 PM

di ba ang liso kanang hubag/lusay or liso kanang liso sa santol or seed ba.

Kana diay mo ingon sila dunay liso mi tubo sa iyang lubot or iyang uyab lisohan or may lusay iyang uyab meaning bajot iyang uyab.

Ug kanang liso sa mga prutas diba liso man tawag ana?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 28, 2009, 07:06:30 PM

Kon ang paglitok sa pulong nga "tuktok' pinagahi, sama sa paglitok sa mga taga San Miguel, Alicia, Maribojoc, Loon ug Antequera, mausab na ang kahulugan niini. Nagpasabot na kini nga "nagtindog nga walay lihok-lihok." Karaan ni kaayo nga pulong ug mga tigulang na lang niining mga nahisgutang lungsod ang mogamit niini.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 28, 2009, 10:57:37 PM
Morag nakadungog pud ko ana sa akong apuhan nga gigamit na nga word tuktok.Like tua sa gawas nagtuktok.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 29, 2009, 03:06:02 AM
Kanang Pungkay nga word mao ba ni laing term sa Bukid? Permi man ko kadungog ani sa akong uyuan nga moingon ug tua sa kinapungkayang bahin sa bohol.Or moingon mura ka ug taga pungkay.

Bukid-tagalog /visaya
Pungkay- visaya/ binol anon
Laya or Ilaya- bisaya/kamayo surigaonon

all have same meaning I believe Mountain.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 29, 2009, 07:27:30 AM
Ang bukid sa Tagalog kay farm man tingali.

Ang pungkay di ba ang upper part na sa bukid? Ang taga pungkay, di lang kay taga bukid, tua jud sila magpujo sa kinatumyang bahin, sa peak or summit, duol na sa langit.


 ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 29, 2009, 11:25:01 AM
Ah salamat sa clarification Hubs. So ang pungkay diay kinatumyang bahin sa bukid nga ubang expression ani moingon ug 10 centavos na konoy plite paingon sa langit.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 29, 2009, 02:52:15 PM

Mao bay buot pasabot ana hubs? tumoy sa bukid  ba jud ng pungkay? :(
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 29, 2009, 03:02:02 PM

Maoy ahong sabot ani, kay ang pulong "pungkay" gigamit man pud sa expression nga "kinapungkayan sa himaya" to refer to orgasm.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 29, 2009, 03:32:28 PM

himaya=orgasm?
 :-\
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 29, 2009, 03:38:47 PM

He he he. Metaphorical ang gamit sa "himaya" ani nga phrase, kay ang literal meaning sa "himaya" kay "bliss" man tingali.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 29, 2009, 04:36:01 PM

Makakatawa man pud ko ani, kay sa Hiligaynon (Inilonggo) pa, ga-rhyme man ang "punkay" sa ilang pulong para sa kinatawo sa baje, ug musulti ka pag "kinapungkayan sa himaya" murag bulgar na kaayo.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 29, 2009, 04:48:31 PM
Mao ba, Bay Ben? Dili diay ang "pungkay" meaning "apex" kay "pungkay" pud sa Inilonggo?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 29, 2009, 09:56:34 PM
That's true. Literary ang phrase nga "kinapungkayan sa himaya", the apex, summit or highest point of lovemaking, which is orgasm. Sa Tagalog pa "rurok ng kaligayahan."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 30, 2009, 10:13:56 AM
Sa Ilonggo, the word sounds like a variant of, or a play on, the word for female genitalia. Bitaw, any two-syllable word that starts with a "pu" and ends with an "ay" sounds like it to the Ilonggo. I remember a Boholano friend whose family name is Punay being teased by my Ilonggo friends.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 30, 2009, 10:24:14 AM

ang punay kay usa an ka klase kono na sa langgam di ba?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 30, 2009, 10:59:09 AM
Langgam pud akong pagkahibawo.

Pero gamiton pud siya as adverb nga pasabot pirmi o "constantly", "always."

Ang mga Punay taga-Bohol man daw pud ang gigikanan. Ang akong classmate sa Cagayan de Oro, naa na sa US ron ga medical practice as a neurosurgeon.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 30, 2009, 12:34:24 PM

may kaila pud ko nga PUNAY tua na sa Canada ron. pero sila naggikan sa Burias Island sa Probinsiya sa Masbate.

tinuod, ang PUNAY pud sa Binisaya nagapasabot ug "pirmi" o "mao na lamay gibuhat kanunay". Pananglitan: Pagdung-ag na diha, nagpunay ka na man lamang ug tabi!.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 30, 2009, 10:32:48 PM

Sa managhigugmaay pa, mora og "tukmo ug punay". 
Sa naminyo na, "punay'g tukmod" na.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 31, 2009, 12:56:25 AM

 ;D Si Punay nag punay nato siyag ihap sa ijang dollar didto sa Canada kay daghan jamo na sijag kwarta karon tigbao... jejejejejejeje  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 31, 2009, 08:50:05 AM
Ha ha ha

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 31, 2009, 01:32:00 PM
lunsay nga binisaya sa "ICE" as in yelo sa tinagalog.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on July 31, 2009, 01:48:06 PM
Ingon man to si Glacier "batonaw" kuno. Naa ba gyud gagamit ani nga pulong?

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 31, 2009, 01:52:05 PM
Kining "batonaw" for "ice", parehas ra sa "putsatoy" for "bra", coined word nga way hinungdan. Unsa toy example ani sa Tagalog, "salumpuwit" for "chair"?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 31, 2009, 02:25:35 PM

hubag, mao ba gajud ni formal nga gamiton? kay sa tagalog gud ang ing-ana giduso ug gipagawas sa mura ug Language Commission. Ang pananglitan sa mga nagawas sa Tagalog kay kining mga sunod:

lagusnilad - underpass
punlay sihay = sperm cell
tulay tawiran = footbridge
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 31, 2009, 02:43:49 PM
Wa koy ideya unsay nahitabo karon sa Tagalog sa ilang effort to develop the language. Tinuod, naay coined words nga maapil eventually sa common usage. Apan kon wa gamita sa kadaghanan ang usa ka coined word, however clever or exact it may seem, wala gihapoy hinungdan. It will remain a quaint invention, not a tool for communication.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 31, 2009, 02:51:00 PM
unsa bitaw kahay bisaya anang ice hehehe murag pud sa tootpaste ba murag way bisaya.
napkin i mean sanitary napkin naa ba ni bisaya? karemember ko sa una high school pa ko akong mga classmates laki ang tawag nila sa bra is pantaptoy unya sa napkin kono is pantaplat.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 31, 2009, 03:06:03 PM

heheheheh  ;D ang brief pantaptin.  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 31, 2009, 03:13:54 PM

Pantaplat? Pwede pud pantapsong.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on July 31, 2009, 04:06:55 PM




Di oi, pantaplong..hahaha..taplongon dayon sa brief ug mo tuyhod na ug kalit. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 31, 2009, 05:28:46 PM
adlaw = day ex. Maajong adlaw kanimo Inday nga bulahan.

Adlaw = sun ex. Init kaajo ang sidlak sa Adlaw.

adlawa = specific day ex. Kanus-a ra ba kang adlawa wa makatungha?

adtoon = 1. go there ex. Imo bang adtoon tong hubog nimong bana sa tindahan? 2. visit ex. Adtoon naho ron tung si Tatay nga nag-uma sa bukid basin ug naunsa ra.

adunay = has/ have ex. Mangajo ko ug biyabas sa silingan basin ug adunay lumoy ang ilang punoan.

alang = for ex. Alang sa injong kasayuran, amo na na’ng ba’y sa unahan.

amahan = father ex. Kinsa bang amahan ang makalimot sa ijang anak.

amo = we ex. Gialsa namo ang nag-atang nga kahoy sa da’n.

anaa = 1. present ex. Anaa bay nitambong isip representante sa among panimalay sa miting? 2. has ex. Anaa ba kay gamay dihang pinaskuhan para naho? 3. situated ex. Anaa mahimutang ang among balay sa tunga anang duha ka bungtod.

anak = child ex. Ingon nila anak kono sa datu tong guwapa nga baje’ng milabay ganina.

ang = the ex. Ang kaalam dili gajud makawat bisan kanus-a.

ani = harvest ex. Ugma puhon kono mag-ani sa among basak.

apan = but ex. Gusto unta ko muoban apan wa ko tugoti ni Nanay.

aron = 1. so that ex Paminawa ang sugyot sa imong ginikanan aron dili ka magbasol sa uwahi. 2. to ex. Tarungon ug bangan sa pisi aron malig-on ang pagkahukot.

awa-aw = dull

ayohon = heal ex. Ayohon unta sa Ginoo kaning akong sakit nga gibati.

bulahan = 1. blessed ex. Maghimaya ka Maria, bulahan ikaw sa babaye nga tanan. 2. lucky ex. Bulahan gajud ang makahubot anang mga dagkong premyo.

baba = mouth ex. Tak-uma nang imong baba kay mura ka ug galo nagngisi nga way rason.

babaye = 1. girl ex. Ang babaye sukwahi maghuna-huna sa lalaki. 2. lady ex. May nangutana nga babaye ganiha naho. 3. woman ex. Guwang baje na diay tong ijang sige ug pakigkitaan.
bahandi = 1. wealth ex. Unsa nga bahandi ang ikatandi sa imong kaanyag?Wala gayud, bisag usa. 2. treasures ex. Gawas aning akong sapi, ikaw ra ang akong bahandi ning kalibutan.

balay = house ex. Mag-ajo man kono mi sa among balay kay mura na man ug nahirig gumikan sa niaging bagjo.

balili = shrubs

bangana = bind ex. Bangana nang baboy usa ihawon aron dili magkisi-kisi kung lungguan na.

batuganan = nest ex. Ang balinsasayaw nga langgam hinimo sa kaugalingong laway ang batuganan.

baybayon = seashore ex. Sa baybayon lami mohigda inig ka hapon samtang maghuwat sa nangisda nga manunggo.

iyang = he/ she ex. Iya nga gipaputol ang sanga nga niawong sa ilang atop.

binhi = seed ex. Pinili gikan sa pinakamaajong liso ang binhi nga among gipalit.

binuhat = creation ex. Maayo ang tanang binuhat sa Ginoo.

bisan unsa = anything, whatever ex. Mokaon jud ko bisan unsa imong ipakaon naho kay gigusla na ko.

bitoon = stars ex. Kanindot tan-awon sa mga bitoon karong gabihiona.

magaiwag = light (verb) ex. Molahutay unta kining lamparilya nga magaiwag sa atong gilakwan.

bubong = 1. household ex. Limaon ra ka bubong ang makita nimo sa Sitio Tambis. 2. family ex. Kinsa ang isog sa injong bubong, imong nanay o tatay?

buhat = work ex. Unsa may imong gibuhat karong hapon?

buhi = alive ex. Buhi diay sija nga gidungog naakip ug kalunod sa barko nga nadisgrasya.

bunga = fruit ex. Tam-is ba ang bunga anang injong mangga noy?

bunglayon = grass

butang = things ex. Kaning injong mga butang kay arang ka gubot tan-awon.

daghan = many ex. Nangilad sija nga daghan ilang kuwarta.

dagkung = big, contraction of the word “dagku nga”  ex. Kakusog sa dagook sa baha nga may nangaanod nga dagkung batang.

dagway = likeness ex. Hilom dihaa oy, gabaga lamang nang imong dagway.

daku = big ex. Daku kaajo mi ug nabayran sa pagkahospital ni Tatay.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 31, 2009, 06:00:19 PM
ang bisaya sa bitok or kigwa parehas ra ba na?

murag ang kigwa nahinumdum ko kadtong gagmay man siguro, ang bitok kadtong tag-as na jud jamo..... ambot kung parehas ra ba sa inyoha ni sa ubang lugar diri sa kabisayasan ug sa mindanao....
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 31, 2009, 06:08:45 PM
Ang bitok kanang naas sulod sa tijan, magko jamo.
Ang kigwa gagmay, anha mag-jamming sa external anal opening, siging gimok-gimok.


 ;D - mao ni ang nawong sa tapeworm
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 31, 2009, 06:12:27 PM
Ang bitok mao man tingali nay intestinal roundworm or ascaris sa English. Uging sa Waray.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on July 31, 2009, 06:12:32 PM

taga asa an diay ka vhinz?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 31, 2009, 06:14:56 PM

ang kigwa?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 31, 2009, 06:17:15 PM

Bay Tigs, ang awaaw nga ahong nahibaw-an kay kana mang dapit nga way mga tawo. 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on July 31, 2009, 06:19:12 PM

Wa na ko kaila anang kigwa. Gagmay man god, lisod interview-hon.

Mangutana tang Bay Koddi.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 31, 2009, 06:28:27 PM

sa amo a pod bitaw ang awa-aw kay kanang jamoy tao, mingaw ba.

kanang butak binisaya bani  nga pinulungan mga sano?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 31, 2009, 06:46:38 PM
Ang balili dili shrubs but grass.  Naay mga lungsod nga motawag sa shrubby area nga "sup".
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 31, 2009, 07:24:03 PM

taga mindanao ko tigbao. pero akong papa taga panglao. ikaw diay kagdi-a man imong kagikan?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 31, 2009, 07:28:21 PM

Mga bitok nga puti gagmay kaayo mogawas sa lubot sa tawo, iro, iring, etc. Pupareha anang worms nga naa usahay sa tiyan sa isda.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on July 31, 2009, 07:29:33 PM

naa sa isda kod? unsa na nga isda.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 31, 2009, 07:41:54 PM

“Batuganan” is not necessarily the bird’s nest. It could also be a branch of a tree, a niche on on a cliff, or the capital of a column or post, etc.  on which a bird rests or “batug” after flying.  “Salag” or “sa’ag” is the most common term for nest.

“Bunglayon”. The root word is “bunglay” which means to till the soil, specifically to remove the weeds using an instrument like “bunglay” (or bungay), guna or bo’o. “Bunglayon” is the future tense “will remove the weeds”.  Therefore, “bunglayonon” is the weed; “bunglayanan” is the soil, lot or garden.

I wonder why in Tagbilaran offices they use “pirmahonon” instead of “pirmahanan” to refer to a document that needs someone’s signature.


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on July 31, 2009, 07:43:38 PM

Usually dala na sa gikaon sa isda. 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on July 31, 2009, 10:32:20 PM
Basin mao ning isdaa nakakaon sa gilabay nga patay nga lawas sa Bajao kay wa man kono na silay lubong lubong adto man i arya ug punduhan sa lawod. ;D

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 01, 2009, 03:29:03 AM
Lindog- punuan- tree ex. usa ka lindog sa lubi

Natibas-nahurot. natibas na ang bunga sa mangga

Midapilos-mida os os- kubti ang bata ug maayo aron di modapilos

Naa term sa binisaya anang lubing karaan nga mao nay gabason para himoong balay Tibas ba toy tawag ana please nalimot na ko.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 01, 2009, 07:24:12 AM

Sa case sa "kaon", klaro ang kalainan sa "kan-anan" (eating place) ug "kan-onon" or "kalan-on" (foodstuffs). (Lahi ang "kan-on" kay ang staple man na, either rice or corn sa ato. Or a shortened version of a future verb form, "kaonon", nga naay specified object. Which gives rise to the joke, kon magplano ganig bawon nga kurambos, you say, "Sigi, imong sud-an akong kan-on.")
 

Sa case sa "laba", ang "labhanan" gigamit for both senses of laundry place and laundry items. Just as mas sakto ang "pirmahanan" for documents to be signed, mas sakto pud tingali ang "labhanan" for clothes (or similar items) to be washed. Yet naay moingon "labhonon", which might be sensible in that the sense is thus differentiated from that of "labhanan", but it sounds awkward to me, just as "pirmahonon" does.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 01, 2009, 04:51:21 PM

Some would refer "labhanan" to the place where one does the laundry. "Asa dapit inyong labhanan?" Although the more common statement is "Asa mo tiglabhanan (tigpanglaba)?".   
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 01, 2009, 04:57:16 PM
"Lindog" also refers to a column in a newspaper or magazine.
"Midailos / modailos" is the correct term.
"Lubas" refers to the hardest part of a wood, tungod sa kakaraan na sa lindog.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 03, 2009, 04:30:51 PM

sakto, kanang kigwa gagmay kaajo nga bitok. gilok kaajo na sija mao nang usahay magkawot-kawot ang naay kigwa.

ang bitok kanang dagko na, daghang klase na sija wa lamang ko kahibawo ug unsay binisaja kay ang bitok generic term man.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 03, 2009, 06:39:04 PM
hapdos sa tiyan ning humbang baboy.

hapdos = sakit ba sa tyan?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 04, 2009, 09:11:19 AM

Ang "hapdos" mahimo bisan asa nga parte sa lawas. Naa gani hapdos kaajog tinan-awan, ha ha ha.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on August 04, 2009, 11:47:18 AM
koddi ang karaan nga lubi nga gabson LUBAS.og sa mais lagas.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 04, 2009, 11:54:11 AM
Di ba ang LUBAS kay ang hardest part sa lindog sa lubi, whether karaan or not? Kana bitawng dark brown ang kolor unja gahi kaajo. Gamiton gani ni, among other things, nga puan sa martilyo.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 04, 2009, 11:54:57 AM

mura man ug ang hapdos sa tijan ug mga samad ra, kay kung ulo ang gamiton sakit man.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 04, 2009, 12:02:58 PM
Bitaw, ang "hapdos" gigamit generally pag-describe sa kasakit sa samad sa bisan asang dapita sa lawas, outside or inside. Kon masamad and ulo, hapdos ang samad sa ulo. (Lahi ang sakit sa ulo nga labad, nga headache sa English.) Kon naghapdos ang tijan, sa ato pa, morag nasamad. (Sakto tingali, kay ang ulcer, samad man ni, he he.)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 04, 2009, 12:26:42 PM

pu' sa martilyo? ahat. di diay ta masugsog ani? ang sa amo ang gamiton nga pu' sa martilyo kay ang gamot sa nangka man kay arang ka lig-on.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 04, 2009, 12:47:06 PM

He he, Bay Tigs, naay parte sa lubas sa lubi nga di makasugsog. Bahi man tingali to ang tawag ani. Gamiton pud nga puan sa wasay.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 04, 2009, 01:25:44 PM

ah. hehehehe. ang lubi man gud bisan ug lubas pa kay ug mainitan ug mauwanan dali rang magabok pud. na hala. hehehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 04, 2009, 01:27:43 PM
ah, mao ba bay vhinz. maajo kay aron daghan tang matampo dinhi nga binisaya.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 04, 2009, 01:28:19 PM
mura'g wa na lagi si te racquel diria, asa ra kaha.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 04, 2009, 01:48:06 PM
Nagpadidi sa iyang anak oi..wa ka news nanganak na gani,bisan ga higda ga dokdok sa TB..hehe ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 04, 2009, 02:02:28 PM

ahat wa man lamang ko kahibawo anang balitaa oy. hinoon nihuwat jud ko sa paglabay ni Cory dire sa Makati office unja sabado ug domingo wa pud koy internet. hehehehe.

to ate racquel,

malipajong pagpanganak. hinaut nga modako ang imong anak nga mtinumanon ug buotan sama sa kabuotan sa ijang inahan. hehehehe

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 04, 2009, 05:09:10 PM


Nilabay diay siya nimo T?

Ahat- di ba laing hubad sa bisaya anang ahat T is -kulang noh..kulang sa hinog means ahat.mao ba na?puedi pod expression ra.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 04, 2009, 05:13:24 PM

ang ahat kay expression sa amo misty. hehehehe

ikaduha, tinuod ka nga kuwang sa hinog ning ahat. pareha anang saging kono nga naahat ug kahinog. hehehehe.

wa man sie unja kay nagtalikod man gud ko, basin unja ug sige ko ug dokdok unja dia na diay sa ahong likod, na impas ang di impasonon. hehehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 04, 2009, 05:16:37 PM
Hahahaha..na ma bugha jud ka..

impas..impasonon..diba ug sa utang pa na meaning:

impas-nahuman na
impasonon-hapit na mahuman

Bugha-diba ma putol ni no..
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 04, 2009, 05:32:23 PM
impas..impasonon..diba ug sa utang pa na meaning:

impas-nahuman na - SAKTO
impasonon-hapit na mahuman - SAKTO

Bugha-diba ma putol ni no..- KANA NING MAMUGHA UG SUGNORONON, KANANG MAGGAMIT UG ATSA

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 04, 2009, 05:39:10 PM
bugha:  axe (v.); hack (v.); split (v.)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 04, 2009, 05:43:54 PM
ahat:  premature (adj.); untimely (adj.)

impas:  final payment (n.); payoff (n.)

impason:  liquidate (v.); pay off (v.)
 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 04, 2009, 06:04:42 PM



Bugha-on tika T. Blog!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 04, 2009, 06:49:05 PM

libog man gud ko kay bisag ngilngig ni ang meaning sa hapdos.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 04, 2009, 06:55:18 PM

kung moadto kas among dapit, mist, ayaw gamit anang bugha, kay lain nag meaning hahahahaha.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 04, 2009, 06:56:06 PM

daghan gamit ning hapdos, pwede sa gawas ug solod sa lawas...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 04, 2009, 06:57:08 PM



Mao ba,unsa man ang meaning ana glace?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 04, 2009, 06:58:34 PM
dili ba ni sya ngilngig ang meaning ani glacier kay sa dimiao muingon man sila nga hapdos daw ang adobo, kay daghan tambok sa baboy.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 04, 2009, 07:04:45 PM

Impas. Kining pulonga maoy gamiton aron taposon ang sugilanon, as in: Unja, ningtungtong sija sa gapas, dajong kaimpas. Kataposan. Humantikaan. End of story.

 ;D

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 04, 2009, 07:27:20 PM
mabulokon
gitimon

bay palihog kug hubad unsay ipasabot aning pinulungang "mabulokon" ug "gitimon"
 ???
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 04, 2009, 07:38:48 PM

jer-jer. hahahaha.


kung karne akong gipasabot, mao na "ngilngig" o "dili uyon sa pamati" ang pakahulugan sa HAPDOS; pero, kung samad (figuratively ug literally) ang HAPDOS, para nako, lahi na pog level ang meaning ani. hehehe.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 04, 2009, 07:39:49 PM
 ;D ;D ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 04, 2009, 08:49:25 PM

Mabulokon. Colorful man tingali ni, kay bulok is color, see?

Gitimon. Timon is literally steering wheel, or manibela. Gitimon could mean, used as a steering wheel. Pwede pud moderate (v.) as in, Sija ang nagtimon sa diskusyon. Lastly, pwede pud meaning sa gitimon
kay opposite sa gipumbaa. (As in Lion King, yes? He he he. Peace, Vhinz. Hakuna Matata.)

 ;D - peace, este, face ni Timon

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 04, 2009, 09:11:21 PM

muito obrigado hubag  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 04, 2009, 09:16:17 PM
Oh, I didn't know you're Portuguese, Vhinz. Come to think of it, you look it. :)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 04, 2009, 09:42:53 PM

ako lang ng napunit sad sa kilid kilid, prutuges diay na nga word, abi nako ug spanish....  :-\
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 04, 2009, 11:11:33 PM

Did you mean "lugas" sa mais? Technically that's "kernel".
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 04, 2009, 11:14:37 PM

Gahi kaayo nang lubas sa lubi. Hamis ug sinaw kon limpyohan og maayo. It's true naay mga martilyo ug acha nga lubas sa lubi ang kuptanan. 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 04, 2009, 11:18:15 PM

Dili susama ang ngilngig ug hapdus. "Naghapdus akong mata sigi'g tutok sa monitor kay na-adik sa TB."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 05, 2009, 12:51:10 AM
unsay lunsay'ng bisaya sa " tie a yellow ribbon in the old oak tree"

hikti or sabiti ug amarilyo nga laso sa karaang punoan sa tuba.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 05, 2009, 12:54:53 AM

Amarillo is Spanish; the Binisaya term is "da'ag" or "dalag".  Wala man tay oak diri, tugas na lang. Pero dyutay na man ang tugas, napulihan na'g mahogany ug gmelina, both exotic species.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 05, 2009, 04:40:16 AM
panug-ab or sug-ab -burping or burp ex. inig human totoy sa bata ipapanug ab aron di mag duay.

duay- matawag man siguro ni sa english ug spit or spitting

way nahot- no money

tuway tuway- murag mao man siguro ni ang knee cap correct me if i'm wrong.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 05, 2009, 05:01:35 AM

Ang duay kay drool man tingali sa English. Ang spit mas duol sa luwa.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 05, 2009, 05:05:29 AM
Nagduay ahong anak human nakainom ug gatas ingon man ang nurse Oh he spit. Ug daghan na nga duay mao nay throw up.

Kanang way ugam- mao man siguro ni gitawag sa english ug bottomless pit
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 05, 2009, 05:16:57 AM

He he, dili tingali to sija native-tongue speaker nga nurse.

Anyway, Raqz, best wishes again, on your repeat again another time once more nga motherhood. (Ika-upat na, di ba?) Wow, you're blessed.

 :)

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 05, 2009, 05:20:50 AM
murag di bitaw blonde man unta pero murag sa far eastern european ug dagway.
thanks ika upat na jud ug sakto na ni kay pares na duha duha.at least ug naay magpari or magmadre di na unja ko magminatay ug hilak kay pugngan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 05, 2009, 05:28:03 AM

Ha ha, correct. Pero kahibawo ka, when your kids are older, they would have their own interests and inclinations, and I guess it's best for them to pursue the fields that they prefer. Kon ang duha ka laki gustong magpari, ajaw na lang tingalig pugngi, he he.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 05, 2009, 11:38:31 PM

Ngano diay, Inday Raquel, mahadlok ka nga dili mosanay inyong apelyido? Kay ngano, dili diay maka anak ang pari? he he he. Madre hinoon, morag wa ko makadungog og madre nga nanganak unya nagpabilin gihapong madre. Usually, mogawas, maminyo, manganak.

By the way, "tuway" ang kinhason. "Tuway-tuway" is, Inday Raqz you're right, kneecap. "Tuwayon", baji ra jud na. Nahuman na ni niya'g pasabot.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 05, 2009, 11:48:36 PM
Bitaw diay no?Makaanak tuod diay ang pari pero ang madre murag way chance abtan nalang ug menopause wa gyud. Kining ahong bana nihiton jud ni sila ug laki kay sa 6 ka igsoon sa iyang daddy tanan anak mga baje bale kining ahong bana mao ra jud bugtong laki sa ilang family. Wa na jud sila gadahum nga mamenyo gani ni akong bana kay pilian. Natagak gud ilang silingan sa lingkuranan nakabasa sa newspaper nga na engage na akong bana unya filipina pa gyud.Dako kaayo to nga balita diri ang engagement announcement. Nalipay intawon pud ko para sa akong bana nga at least duha na ang laki maoy mopadayon sa ilang apelyido.
Koddi sa amoa sa pangangan daghan pari nadani ug baje heheheh.Naa gani ko schoolmate sa una anak ug pari kato si Father Tan unya na pud to namenyo related namo namenyo ni father Pusta.

Nihit-means tagsa ra or mahulog ba ni ug rare di man siguro

Natagak-nahulog
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 06, 2009, 12:54:36 AM
siwil = ?
gangisli = ?
gakaga =  ?

mingsiwil ang ulo (upaw ang ulo)?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 06, 2009, 01:15:39 AM

I know both of them. I was an altar boy of the first. The second one was a suitor of my elder sister who had to go elsewhere to avoid him. My younger brother was also an altar boy of the second. He (my younger bro) had to leave Pangangan (gidala ra siya didto) because he witnessed some "strange" acts whch I cannot state here.

"Nihit" is lacking in supply.

"Talagsaon" is rare.

"Siwil" is like "milapas or migawas sa linya" or to appear where it should not.  Misiwil ang iyang half-slip sa iyang sayal.  

"Gakaga" or "Nagkaga" is naghinambog. "Kagaon" is hambugero.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 06, 2009, 03:58:05 AM
Kaila jud diay ka nila Kods tiaw altar boy man diay ka.Buanga bitaw nadani sa kalibutanong kahilayan mao ba ni  ;D . Gwapa ang anak sa unang pari ambot asa na ron siya. Nakaabot pa ba ka sa nilatin nga misa sa una? Dominus vobiscum et cum spritutom

Kanang kwadrado meaning square bisaya na or spanish.

santako-kanang iduot pag ayo ang tumoy sa kamot diin taas ang koko sa nagsantako.Naa mi maestra sa elementary kusog manantako.Naa poy kusog mangunot ug bugan kanang pino pa jud pagakunot perting sakita.

kunot ug lusi -pinch,tweet or twinge.


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 06, 2009, 07:42:58 AM

He he. Kahinumdom ko sa joke bahin ani. Mga santos nga dili balaan. Usa ning santako. Lain pud ang sandajong. Nakalimot na ko sa uban.

balaan - holy
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 06, 2009, 08:08:29 AM

daghan siguro og hayhayan didto sa inyo, raqs. kay nasangit man di pader. hehehe.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 06, 2009, 09:11:33 AM
pinuti = sword (n.)

puti = white (adj.); caucasian (n.)

santako = smack (v.)

sandayong/ sandajong = chute (n.); gutter (n.)

gakaga = rootwoord: gala ; gala (v.); play games (v.)

siwil = outcrop (v.); overhang (v.); protrude (v.)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 06, 2009, 09:29:08 AM

Example: (Si Inday naglagot, nagmug-ot.)  Nagsiwil ang simud ni Inday, kasab-itan og basket.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 06, 2009, 09:46:37 AM
Just read the June 3, 2009 Bisaya Magazine issue and noted some words. I found the meaning in an online Bisaya Dictionary and want to share it here:

biya = junk (n.); underdog (n.); give up (v.); leave (v.); relinquish (v.); vacate (v.) Synonyms: dehado: Antonyms: inilog

giintriga = gientriga  intrigued (adj.)

entriga = hand in (v.); intrigue (v.)

gimaldisyon = rootword: maldisyon meaning malediction (n.); damn (v.)

gisugid = rootword: sugid meaning yarn (n.); relate (v.); narrate (v.)

himaliton = buying on a frequent basis

paliton = bought (adj.)

palit = buy (v.); purchase (v.)

hisgot-hisgot = discussion (n.)

hisgot = discuss (v.); mention (v.)

imnanan = tavern (n.); tumbler (n.)

inom = drink (v.)

inilog = overdog (n.)

ilog = wrest (v.); grab (v.) Synonyms: yamado: Antonyms: biya; dehado
ipahigayon = ipahigayon:  conduct (v.)

higayon = occasion (n.)

gayon = get the chance to do something (v.)

itsay = gal (n.)

kalambigit = rootword: lambigit meaning involve (v.); relate (v.) therefore kalambigit means someone who is involved.

kaluha = twin (n.) rootword: duha

duha = both (adj.); two (adj.)

kantidad = amount (n.); cost (n.); sum (n.)

karambola = free for all (v.)

kinawrasay = scratching each other rootword: kawras meaning scratch (v.)

lugway = lengthen (v.)

uraray = snuggle (v.)

magtiayon = married couple, couple

mahanggap = to be inhaled

hanggap = inhale (v.)

mahinangpon = earnest (adj.)

hangop = embrace (v.)

makahingangha = wondrous (adv.)

hingangha = stun (v.)

ngangha = wonder (v.)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 06, 2009, 10:08:49 AM

Related word ani kay "langgikit" - "affix" sa English. Ang paglambigit sa langgikit ug ugat-pulong naghatag og kahulogan sa ugat-pulong nga lahi sa kahulogan sa ugat-pulong lamang kay pinaagi sa paglambigit sa langgikit ug ugat-pulong ang ugat-pulong nakaambit sa kahulogan sa langgikit.

Ha ha ha. Makapahimuot baja ning grammar-grammar sa atong pinulongan.


 ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 06, 2009, 12:19:59 PM
Dia pay lain:

makat-on = will learn (v.) , rootword: tuon

tuon = know (v.); study (v.); learn (v.)

masyada = betting (n.)

matang = category (n.); rating (n.); rank (n.); quality (n.); nature (n.); kind (n.); grade (n.); degree (n.); class (n.); type (n.); make (v.); sort (v.) Synonyms: klasi

mata = eye (n.)

tina = tint (n.); dye (v.)

maugmad = so that (..) will be cultivated

ugmad = cultivate (v.); till (v.)

modatom = will penetrate

datom = penetrate (v.)

mohangos = rootword: hangos meaning wheeze (n.); pant (n.)

mosangko = rootword: sangko meaning reach (v.)

naasong = rootword :aso meaning smoke (n.); fume (n.)

naduas = exposed to the elements (adj.)

duas = exposed (adj.); bare (adj.)

naghinam-hinam = hankering (adj.)

hinamhinam = hanker (v.)

hinam = thrill (n.)

nagsusapinday = staggering (adj.)

sapinday = stagger (v.)

nagwandog-wandog = wandog:  tipsy (adj.)

namalikas = rootword: balikas meaning cuss (n.); damn (n.); curse (v.)

napilde = defeated (adj.); lost (adj.)

pildi = lose (v.)

pagpangunot = rootword: kunot meaning crumple (n.); crinkle (n.); wrinkle (n.); ruffle (n.)

pagpanunggab = rootword: dunggab maning stab (v.); knife (v.)

pagtratar = rootword: tartar meaning treat (v.)

palaliton = consumer goods (n.)

pangandoy = aspiration (n.); craving (n.); yearn (v.)

risgo = risk (v.)

unod = content (n.); flesh (n.); matter (n.); meat (n.); muscle (n.); pulp (n.); substance (n.)

himalitan = the product which was bought by most of people present in a location.

kinutlo = kinutlo:  citation (n.); quotation (n.)

kutlo = cite (v.); quote (v.); pluck (v.); abscise (v.)

sugyot = hint (n.); suggest (v.)

sapot = tantrum (n.); wardrobe (n.)

kaligoanan = bathroom (n.)

ligo = bathe (v.)

himan = contraption (n.); device (n.); implement (n.); tool (n.)  Synonyms: aparato; ekipo; hiramenta

himo = produce (v.); do (v.); make (v.); achieve (v.); transact (v.); render (v.)

kahimanan = fixture (n.); kit (n.); paraphernalia (n.)

tingpamunga = season to bear fruit

pamunga = production (n.)

bunga = product (n.); fruit (n.); betel palm - Areca catechu (n.); yield (v.)

katugbang = opposite (n.)

tugbang = counterpart (n.); opposite (n.); offset (v.)

pumapalit = buyer (n.); consumer (n.); customer (n.)

magpapatigayon = dealer (n.); merchant (n.); trader (n.)

patigayon = business (n.); enterprise (n.); deal (n.); trade (n.)

gayon = get the chance to do something (v.)

magladlad = rootword: ladlad meaning display (v.)

hibatyagan = felt (adj.)

batyag = notice (v.)

katagilungsod = compatriot (n.)

lungsod = town (n.); municipality (n.)

dako-dako = bigger (adj.); greater (adj.); larger (adj.); ringleader (n.)

dako = big (adj.); large (adj.); great (adj.)

masanta = resistible (adj.)

santa = saint (n.); obviate (v.); obstruct (v.); interrupt (v.); refrain (v.)

hinugas = rootword: hugas meaning purify (v.); wash (v.); rinse (v.)

kutay = connect (v.)

pagguroy = drag (v.)

guroy = lug (v.); tug (v.)

tahasan = tasked

tahas = role (n.); task (v.)

gibansay =  trained (adj.)

bansay = proficient (n.); skillful (n.)

paghulip = replacing

hulip = patch (v.); replace (v.)

tagamtamon = to experience

tagamtam = experience (n.)

tulumanon = affair (n.); program (n.); ritual (n.)

tuman = fufill (v.); comply (v.); obey (v.); accomplish (v.); conform (v.)

palakat = management (n.)

lakat:  pace (v.); go away (v.); walk (v.)

han-ay = lay out (v.); range (v.); sort (v.)

imbudo = funnel (n.)

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 06, 2009, 12:58:09 PM

sakto ka te, ang kwadrado kay spanish sa ahong nasayran pud.

kay ang mao nga pulong isuwat ug CUADRADO usahay.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 06, 2009, 01:29:29 PM
wa na man puy balita aning atong thread mga sano. sige, langyaw sa lamang ko sa lain. sa umaabot na pud nga mga panahon ta mag-istoryahanay.

arinako.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 06, 2009, 05:58:13 PM
kaning nagsawa na si Dodong ni Inday kay sige ug bolabola ang baba.

nagsawa = gilaay?  ???


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 06, 2009, 08:09:49 PM
[/color]nagsawa na si Dodong ni Inday kay sige ug bolabola ang baba.

nagsawa = gilaay?  ???

Tagalog tingali nang "nagsawa" Vhinz. Ang Binisaya ani kay "gipul-an" o "napul-an", from the root word "puol".

Ang "gilaay" mao-mao ra, pero it is more of bored, samtang ang "gipul-an" is more of being fed up, or having had too much of.

A free translation  of your sentence (that at the same time tries to hew close to the sentence pattern) would read something like, "Dodong is sick and tired of Inday due to her constant nagging." It's more idiomatic, however, to simply say, "Dodong is sick and tired of Inday's constant nagging."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 06, 2009, 08:32:44 PM

Salamat bag, tama ka "sawa" its a tagalog words, but in bisaya the word "sawa" is a kind of snake.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 06, 2009, 08:41:40 PM
Ang sawa nga Tagalog kay malumi (sakto ba?), ang atong sawa kay mabilis. Ang sawa kay dakong bitin man tingali, e.g., python. Ang bitin morag generic term for snake.

Catch the python that I will throw to your left shoulder.

Saw-a ang sawa nga ahong iitsa sa wa'a nimong abaga.

:)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 06, 2009, 09:10:19 PM


hehehehehehe kadaghan ba anang sawa hubz.  ;D

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 06, 2009, 09:15:54 PM
Ha ha ha. Magkapuliki jud kag pamapha. :)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 06, 2009, 10:28:02 PM

This is a good example of how to differentiate homonymous words or phrases.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 07, 2009, 12:55:16 AM

sawa , asawa, sa-waa, saw-a
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 07, 2009, 04:21:44 PM
agad = await (v.)

ang-ang = insufficient (adj.) 

ang-ang = degree (n.); grade (n.); rung (n.); scale (n.); stair (n.); steps (n.)

alang-alang = dubious (adj.); uncertain (adj.)

apiki = cramped (adj.) Synonyms: agip-ot

apod = apportion (v.); distribute (v.)

atol = during (prep.); coincide (v.); synchronize (v.)

balaka = concern (v.); worry (v.)

balbangan = ??

baol = out of shape (adj.); chest (n.) [kaban]; cultivated dry field (n.) [banika]; trunk (n.) [kaban]. Synonyms: banika; kaban; uma

baroganan = principle (n.)

barog:  stand (v.); stand up (v.)

bawog = bend (v.)

bugtaw = pursue (v.)

butho = suddenly appear (v.)

daginotan = sparing (adj.); thrifty (adj.) Synonyms: maiyawaton

daginot = economize (v.)

dasig = lively (adj.)

dugay-dugay = lengthier (adj.)

dugay = lengthy (adj.)

espeso = viscous (adj.)

gambalay = structure edifice (n.); framework (n.)

gani = anyway (adv.); ergo (adv.); even (adv.); indeed (adv.)

gardaba = kardaba:  bluggoe (n.) [saging] Synonyms: saba

gasa = gauze (n.); gift (n.); gratuity (n.); mantle (n.); present (n.); endow (v.) Synonyms: regalo

giahak = rootword: ahak meaning gross (interj.); abscess (n.)

gidangatan = happened (adj.)

dangatan = outcome (n.); fate (n.); destiny (n.)

dangat = attain (v.); arrive (v.); obtain (v.); reach (v.)

gidihogan = gidihog:  smeared (adj.)

dihog = smear (v.)

ginhawaan = entrails (n.); innards (n.); viscera (n.) Synonyms: ginabot; tinai

hawa = move away (v.); scram (v.); clear (v.); go away (v.)

gipalawong = rootword: palaw meaning disappoint (v.)

gipalilong = rootword: lilong meaning conceal (v.)

gisawo = sawo:  catch (v.); share (v.)

salo:  catch (v.); share (v.)

gitataw = clarified (adj.)

tataw = unmistakable (adj.); apparent (adj.); obvious (adj.)

habuhabo = shower (v.) Synonyms: alindahaw; taligsik

hagip-ot = narrow (adj.)

halhag = coarse (adj.); sparse (adj.)

haska = very much (prep.)

hayan = likely (adj.)

hibatonan =

hibat = unsymmetrical (adj.); crooked (adj.)

hugyaw = roar in laughter (v.)

huluhungihong = huhungihong:  hearsay (n.)

hungihong = rumor (v.)

hungoy = sneak (v.)

idalikyat = rootword: dalikyat meaning quick visit (v.)

ihagad = rootword: hagad meaning highway patrolman (n.); defective coconut (n.); offer (v.)

ikaharong = rootword: harong meaning face off (v.)

ilatid = rootword: latid meaning outline (n.)

inadlaw = tepid (adj.); lukewarm (adj.); daily (adj.)
adlaw = day (n.); sun (n.)
ipahat = rootword: pahat meaning allotment (n.); part (n.); ration (n.); quota (n.)
itosog = ??
itos = desiccated (adj.); dried up (adj.); evaporated (adj.) Synonyms: intos; iti; uga
itok = angry (adj.) Synonyms: ulit
itika = tuberculosis (n.)
kaabagan =
kaabag = aide (n.)
abag = help (v.)
kahal-opan = rootword: hal-op meaning overlay (v.)
kahaw-angan =
kahaw-ang = emptiness (adj.); vacuity (adj.)
haw-ang = devoid (adj.); blank (adj.); empty (adj.); vacuum (n.)
kakulian = complication (n.)
kuli = difficult (adj.)
kalabot = concerning (adj.)
labot = include (v.); concern (v.)
kalibonan = kalibonan:  bush (n.); jungle (n.)
libon = lush (adj.)
kamad-an = dry land (n.)
mala = arid (adj.); dry (adj.); parch (v.
kangaya = delight (n.)
ngaya = gay (adj.); vivacious (adj.)
kapupud-an = archipelago (n.)
pulo = ten (adj.); isle (n.); island (n.)
kasinatian = experience (n.)
sinati = familiar (adj.); veteran (n.); bosom (n.)
katimbang = partner (n.)
timbang = weight (n.); offset (v.)
timbangan = balance (n.); scale (n.)
kinabag-an = thickest (adj.); most (adv.); majority (n.)
baga = thick (adj.); lung (n.); ember (n.)
kinaham = favorite (n.); favourite (n.)
lag =
ra = only (adv.)
lagaon = rootword: laga meaning brew (v.)
lagwis = slim (adj.)
lakatan = cavendish banana (n.) [saging]; Musa Acuminata (n.)
lawgaw = agitator (n.); instigator (n.)
luwak = ??
maambong = gallant (adj.); graceful (adj.); stately (adj.); superb (adj.)
ambong = debonair (adj.); superb (adj.)
maanyag = attractive (adj.); beautiful (adj.); gorgeous (adj.); lovely (adj.); pretty (adj.)
anyag = beauty (n.)
magkinaunsa = unsa:  what (pron.)
onsa = ounce (n.) 
magpakisayod = pakisayod:  consultation (n.); referendum (n.)
sayod:  transpire (v.); know (v.)
magpungpong = pungpong:  bunch (n.); cluster (n.)
magpusutpusot = pusutpusot:  rapid-fire (adj.)
magsanglag = sanglag:  roast (v.)
makapabuylo = buylo:  momentum (n.)
makapangamoral = amoral:  woo (v.)
makapiho = piho:  certain (adj.); specific (adj.)
makasugakod = sugakod:  cope (v.); endure (v.)
makig-unong = unong:  faithful (adj.)
mamupo = pupo:  pick (v.); pluck (v.); harvest (v.)
miagni = urged (adj.)
agni = urge (v.)
mohungoy = hungoy:  sneak (v.)
monunot = nunot:  way (n.); conform (v.); succumb (v.)
mosangpot = sangpot:  outcome (n.)
mugna = mugna:  figment (n.); create (v.); fabricate (v.); invent (v.)
nadelatar = nadilatar:  delayed (adj.)
dilator = delay (v.)
naganid = ganid:  thorough (adj.)
nagdulong = dulong:  fore (n.); lead (v.)
naghingaping = naghingapin:  profuse (adj.); lavish (adj.); excessive (adj.)
kapin:  excess (n.); surplus (n.)
nagkabagat = bagat:  meet (v.)
nagpakubos = pakubos:  lower (v.); abase (v.); cheapen (v.)
kubos:  cheap (adj.); lesser (adj.); discount (n.); minimize (v.); abate (v.); depreciate (v.); lower (v.)
nagsingabot = approaching (adj.)
singabot:  approaching (adj.)
abot:  output (n); earnings (n.); income (n.); arrive (v.)
nahalansang = lansang:  nail (v.)
nahimutangan = nahimutangan:  location (n.)
butang:  matter (n.); item (n.); unit (n.); thing (n.); article (n.); object (n.); stuff (n.); lay (v.); set (v.); put (v.)
nahingawa = nahingawa:  remorseful (adj.)
hingawa:  remorse (n.)
nahubkasan = hubkas:  death anniversary (n.)
nanglugmaw = lugmaw:  teary eyes (adj.)
nanuasik = tuasik:  eject (v.); emit (v.)
naoktaba = naoktaba:  postponed (adj.)
oktaba:  postpone (v.)
naukyab = naukyab:  agog (adj.)
ukyab:  stir (v.)
pagakpak = shoeshine (n.); clap (v.)
pagamahayan = mahay:  regret (v.)
pagkapupos = pupos:  diminish (v.)
pagpakabana = pakabana:  join issue (v.)
bana:  husband (n.); spouse (n.); hubby (n.)
pagsibya = sibya:  broadcast (v.); telecast (v.)
pagtaliwan = taliwan:  demise (n.)
pagtikad = tikad:  farm (v.); till (v.)
pahimulos = avail (v.); utilize (v.)
pulos = all (adv.); use (n.); function (n.)
pamahayag = explanation (n.); statement (n.)
hayag = bright (adj.); clear (adj.)
pamuno-nasod = president
pangawkaw = rootword: kawkaw meaning embezzle (v.)
panglupig = injustice (n.); oppression (n.); tyranny (n.)
lupig = oppress (v.); outrun (v.); surpass (v.)
paninguhaon = tinguha:  object (n.); wish (n.); desire (n.); zeal (n.); aim (n.); attempt (v.); crave (v.); covet (v.); yearn (v.)
kuha = earn (n.); gain (n.); withdraw (v.); recover (v.); obtain (v.); get (v.); take (v.); extract (v.)
panulis = loot (v.); pillage (v.)
tulis = rob (v.); stick up (v.)
pihong = piho:  certain (adj.); specific (adj.)
piko = pick (n.); bend (v.); fold (v.)
purga  =  laxative (n.)
sanglit = instance (n.)
sikwate = chocolate drink (n.)
suginli = rootword: sugid meaning yarn (n.); relate (v.); narrate (v.)
sum-ok = thrust (v.)
tagsa-tagsa = apiece (adv.); each (adv.)
tagsa = each (adv.)
tagurha = by two (adj.)
tapot-pusod = very close, brother
taras = character (n.); conduct (n.); manner (n.); mode (n.)
tigpaniid = tigpaniid:  observer (n.)
paniid:  observe (v.); spy (v.)
tinagod = tagod:  transplant (v.)
tipik = partial (adj.); section (n.); portion (n.); piece (n.); particle (n.); bit (n.); part (n.); item (n.); fragment (n.); faction (n.); splinter (n.)
tugbangan = match (v.)
tugbang = counterpart (n.); opposite (n.); offset (v.)
tug-oran = ??
tukmang = tukma:  equivalent (adj.); relevant (adj.); correct (adj.); exact (adj.); suitable (adj.); definite (adj.); appropriate (adj.); just (adj.); accurate (adj.); rigorous (adj.)
tumang = enormous (adj.)
tundan = banana sp. (n.) [saging]
tutu = three (n.)
tulo = three (adj.); leak (n.); drip (v.)
ubay-ubay = plenty (adj.)
uyamot = hapless (adj.)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on August 10, 2009, 06:08:34 AM
Unsa'y buot pasabot sa askel o askil?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on August 10, 2009, 06:09:32 AM
askel[/i] o askil?

healthy or energetic, i think, bene san.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 10, 2009, 06:36:11 AM
askel[/i] o askil?

Hala, dili lagi ko familiar ani nga word. Which part of Bohol man ni gigamit?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on August 10, 2009, 06:38:42 AM

hubs, gagamit mi ani.  opposite ni sa galuya.

kanang naay mabalita na ning kalit la'ng ug kamatay, mo ingon nang mga tawo:  ngano man to oi na askil pa man unta to kaajo!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 10, 2009, 06:48:55 AM
Ah, "himsog" man tingali ang more generally used term ani.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 10, 2009, 06:59:16 AM
popular ni nga word sa Bohol. sige ko kadungog ani sa amoa.

sakto ang english ni Graze.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on August 10, 2009, 08:47:52 AM
Sakto jud ka, Ging. Nakuha ra pud nako ang context kay ang gi-istoryahan ni Lito Pizzaras ug ijang apo sa TV documentary sa Tarsier Sanctuary mao man ang comparison sa mga maumag sa Loboc cage ug sa ilang natural habitat sa Corella.

Makalingaw ning bataa, nindot kaajo ang Binol-anon: "Gi-ujog nija ang kahoy, najagjag hinuon ang uwan ug niambak ang maumag nga galuja." Lima man jud ka "j" in one sentence.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on August 10, 2009, 08:51:22 AM

Bay HB,

For once, naa'y Binol-anon nga una naku nakut-unan nimo. Sa Corella ni gigamit, apo ni "Tarsier Man" Lito Pizzaras ang gasulti. Naa'y gihimo nga TV documentary ang TV Tokyo ug ako'y ga-translate.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 10, 2009, 09:04:24 AM

From the context, full of vim and vigor diay. Wa seguroy askil sa ahong panahon, puros galuja, ha ha ha.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on August 10, 2009, 09:10:02 AM
benelyne,... taga Corella ko. Kanunay jud malitok didto ang  'j'. Didto sa unahang lungsod sa Sikatuna , mao pud. 'J' , jamo.   Ang 'jamo' means dako kaajo , or dako jamo.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on August 10, 2009, 09:18:56 AM
Tarsier country jud diay ka Sir. Nalingaw ko'g pamati, Sir. Nidaku man gud ko sa Mindanao, unja akong mama pa Ilongga, busa di na jud puro akong Binol-anon kay akong papa man ang naimpluwensiyahan sa Ilonggo. Natural kaajo ang "j" sa bata. Asked on tarsiers in Loboc cage: "Jamoy askil, di ko muujon kay galuja tanan."


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on August 10, 2009, 09:30:25 AM
Bay HB,

Break time sa ko, kay gasakit akong ulo'g atubang sa screen. You got the exact English expression for askil--"vim and vigor."  Interesting pud ning English kay naa sila'y word-pair idioms, like "prim and proper", "up and about", unsa pa man. Wa man tingali kaajo ta'y in-ani nga expressions.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: fdaray on August 10, 2009, 09:36:17 AM
Ang paggamit sa 'j' kanunay gigamit sa informal speaking or chatting especially the  old folks. Kon ang usa ka Bol-anon mosulti sa stage o sa mga formal program, mawala man ang 'j' diction.

Ang 'j'  diction is the identity of the Bololano. When  i first arrived in Davao in 1966 , ila akong ujat-ujaton  ug "sano". "Bol-anon diay ka sano."

Kon ang mga kauban ko mga Davawenyo, I speak pure Cebuano Visayan, pero kon mga Bol-anon, mag Binol-anon me.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 10, 2009, 09:41:17 AM
askil[/i]--"vim and vigor."  Interesting pud ning English kay naa sila'y word-pair idioms, like "prim and proper", "up and about", unsa pa man. Wa man tingali kaajo ta'y in-ani nga expressions.


Interesting bitaw, kay kon buot hunahunaon, redundant baja. Offhand, wa koy mahinumdoman sa atoa, pero sure ko nga naa.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on August 10, 2009, 09:44:47 AM
Salamat sa pagtino, Sir. Nahinumduman hinuon naku si DA Sec. Arthur Yap sa iyang speech nga pati ang Bohol gihimong Bojol, over-eager ma-identify sa mga Bol-anon aron lang makadagan sa kongreso representing Bohol.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on August 10, 2009, 09:56:24 AM

bene san, naa pod ko'y nakita na documentary about sa tarsiers diha sa corella.  it was also lito pizzaras pero wa ko'y nakita na bata adto lagi dah.  kadto si lito kay di pa man jud kaayo ti tigols.  nice kaayo'g aura adtong tawhana unya humble pa jud pero suhito kaayo sya sa kinabuhi sa tarsiers.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on August 10, 2009, 10:50:08 AM

Edaran na baya si Lito Pizzaras ron, basin 60 na gani siguro kapin, pero askel pa man gihapon. Diri sa bag-ong documentary nga gihimo sa Japan, gipakita ang 7-year old nga apo nga si Alexus nga mao'y gisugdan ug train ni Lito aron mahimong the next "Tarsier Man." Makatandog ang dedication ni Lito ug sa iyang pamilya sa preservation sa tarsier, bisag hantud ron simple ra kaayo ilang kinabuhi. Makahunahuna ko sa kakumplikado sa kinabuhi natong nanglangyaw, pero kaning tawhana, simple ra kaayo, makit-an ug mabati man nimo ang kamalipayon ug katawhay sa iyang pamilya. Bisag mga Hapon gusto ang aura ni Lito. May this docu move the hearts of the Japanese to help in the preservation of the tarsier.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 10, 2009, 12:54:47 PM
Ninja ra gaju'y makapatay sa bajeng nagsakay ug kabajo nga naggujod ug barsang daghang pinja'ng nagpajong.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 10, 2009, 03:30:51 PM
kaajo kajud paminawon ning binul anong mga pong, naga sud-ong lang jamo ko sa mga tubag dinhi, kay galigadligad ko kron.   ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 10, 2009, 04:25:57 PM
galigadligad - unsa man ni sijang pulonga bay vhinz?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 10, 2009, 04:43:17 PM
Unsang klaseha sa ligad-ligad, giapilan bag ligid-ligid ug igad-igad?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 10, 2009, 05:29:45 PM

hehehehehe gahigdahigda ba.  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 10, 2009, 05:35:29 PM
galigad ligad is gahigda higda vince. Ligad sa ko kay kapoy.

way nahibangkaagan-way nakat onan matranslate ni sa english ug either no education,illiterate,ignorant,no knowledge.sakto ba ko?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 10, 2009, 05:40:24 PM
Way hibangkaagan parehas ra pud sa way alamag. Way nahibaw-an, in more common terms. Walang alam, kon sa Tagalog pa.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 10, 2009, 05:45:13 PM
Ang galigadligad mas naay connotation of more leisurely rest kaysa simply gahigdahigda, which emphasizes the physical fact of being supine. Naay added meaning nga enjoy kaajo ka.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 10, 2009, 06:30:56 PM
Lijot -Hapit  -permi ni gamiton nga word "lijot" sa amoa like Lijot mahug(hapit mahulog)

Napajot-napauk .Napajut naman nang imong kamisin nga way laba laba. Humowi ug Ajax ang napauk nga t-shirt.

Pwede pud ang napauk gamiton sa lawas like .Human nasumbagan napaok ang lawas ug ajo.Napauk sometimes means bruises or bun-og.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 10, 2009, 07:37:54 PM

Sa ubang lugar, "diriyot", "dirijot", or "didjot", which means "almost" or . . . "in the brink of" (for example, death) = "hapit mamatay" or "didjot" mamatay. Usahay, "didjo" lang.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 10, 2009, 07:42:18 PM
Na surprise ko karon kay dihay gikan og Samal gihatagan ko og Binisaya newsletter put out by a cooperative based in the Island Garden City of Samal. Pure Cebuano Binisaya gyud ang gigamit. Dili Dinabaw nga Binisaya. So, tinuod jud ang observation nga bisa'g managlahi ang conversational Binisaya, Cebuano Binisaya gihapon ang gigamit basta formal setting like public speech, publication, mass, etc.   
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 10, 2009, 08:23:36 PM
kumusta  naman diha sa Davao Kuds, miadto ka diay diha sa isla sa Samal?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 10, 2009, 08:32:49 PM

dirijot maijoti = hapit mapusgay ang kaputli

;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 10, 2009, 08:38:31 PM

Wala oi, Gidad-an lang ko og mga gikan sa Davao, apil Samal. As you can see sa akong panihapon karon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 10, 2009, 08:43:59 PM


unsa may lunsayng bisaya sa "tagijot"  ??? 

kay akong mama sa una muingon man ug tagijota ng sud-an, kusog kaayo ka mukaon ug sud-an
unja ang imong kan-on naa pa.

siguro ang tagijot= ginagmayon   aron dili mahurot ug dali  :)



Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 10, 2009, 08:48:58 PM

aw, unja unsa man imong panihapon diay kuno karon...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 10, 2009, 08:52:03 PM

Lunsay na man ning tagijot = ginagmay. Tag-dijot tingali ang sakto ani, from dijot, which originally meant half a centavo (?). Tagijot baja ha, dili tigijot.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 10, 2009, 08:57:13 PM

tagijot= daginot or yawat

"Daginota" ng imong sud-an hubs kay kusog kaayo ka musuwa... hehehhee
or
Ako ning hipuson ning sud an nako karon "yawat" na lang naa pay madawdaw ugma puhon.

hala madawdaw napod unsa meaning ani oi.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 11, 2009, 12:56:16 AM
"Diyot" ang root word niini, which means few - "diyutay", "jutay".
Tagdiyot, tagdiniyot . . . tagdidjut, tagidjut, tagidju are the variations. 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 11, 2009, 04:31:22 AM

yawat = parehas sa daginot; scrimp; also used to express hope

Dihay homeless nga nangukay og garbage unja nabanggaan sa garbage truck. People say, Kaluoy, nangijawat unta, mao hinuoy najawatan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on August 11, 2009, 06:28:06 AM
Sa Bohol ba, naa'y lugar nga ang pasabot sa pulong nga "hilas" kanang nahadlok o nanlimbawot?

Ang eksena, nakakita ang batang baje sa mga laki nga nangambak gikan sa Mag-aso Waterfalls ug niingon siya, "Gihilasan man ko ani."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 11, 2009, 06:31:38 AM
Ang Hilas kay murag gihambugan(from word hambug). Ug moingon ug gihilasan nagpasabot na nga gihambugan nagtan aw.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on August 11, 2009, 06:35:56 AM

mao na akong pagsabot anang "hilas" pod.

or kanang gapakita'g "gilas" mao pod na mura pag gapa impress or ga pa hambog.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on August 11, 2009, 06:39:20 AM
Mao bitaw akong unang pagsabot, Kel. Pero murag nahadlok man gud ang facial expression sa bata, unja nisinggit pa "Kujaw"! Taga-Corella ang gasulti, kabanay ni Lito Pizzaras. Basig makit-an ni ni Sir Daray, matino nija.
 
The word is not really that important to the meaning of the documentary. I'm just curious because this is the first time I heard the word used in this context. Kay ug nahambugan ang bata, maklaro man pud sa ijang nawong. Ginerbyos siya'g tan-aw sa ga-ambak, unja niingon sya "Gihilasan ko."


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 11, 2009, 06:48:23 AM

Sakto ang batang baje. What she said could also be an expression of disapproval over what she perceived as indecency. Tingali ang mga laki were skimpily dressed. Mao na. Hilas tran-awon. Sexually suggestive looks or behavior, pwede tawgog hilas.

"Hilas man kaajo tong sineha, oi. Klaro sa ilang mga nawong nga nagkuan sila."

Gihilasan sa hambog, of course, is also common usage. Kadungog kog pseudo-Tagalog nga comment kon naay manghambog. "Hilasan tayo." Unja mangigkig dajon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 11, 2009, 02:20:24 PM

salamat te ha?hehehe wa man gud mi aning pulonga oi.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 11, 2009, 02:21:20 PM

ai sus, naghigda o nanghigda? hehehe. ku'b o hajang?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 11, 2009, 02:52:25 PM

pwede ku´b pwede pod hadjang, takilid basta ga higda mao na s´ya galigadligad....  :)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 11, 2009, 06:16:31 PM

The correct word is "iyawat" . . . "nangiyawat", "pangiyawat"
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 11, 2009, 06:20:07 PM

"Gihilasan siyang nagtan-aw sa lilas nga nagpakita sa duha ka nilalang nga nagduas sa ilang pagpakighilawas."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 12, 2009, 08:56:23 AM

bay kods, unsa ning:

lilas =

duas =
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on August 12, 2009, 09:44:32 PM
naay laing term sa bohol ang  hilas(pronounce heelas)is manghatag ka sa silingan.kintahay naa kay sud an ihilas sa silingan.sa BADIANG,ANDA,ni nga word gigamit.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 13, 2009, 12:09:40 AM

Lilas - film or movie; also strips of a palm leaf to be used in weaving mats or baskets. "Ang lilas nagpakita kon unsaon paghimo og banig gikan sa lilas sa romblon."

Duas - nagpakita sa parte sa lawas nga makapalaway, he he. Kon low ang neckline sa babaye, pwede gamiton ang phrase nga "nagduas ang iyang dughan". Kulang sa sapot (clothing).
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 13, 2009, 12:14:01 AM

dili ba ang duas mi awas or migawas?   

Miawas/ Migawas ang dughan ni inday
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 13, 2009, 12:17:36 AM

korek.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 13, 2009, 02:16:23 AM

Miawas ang dughan? A, mora man waterfalls. Tuyhakaw nuon water horse Ondoy.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 13, 2009, 10:23:23 AM

hahahaha tuyhakaw, maguwang lang gyud na sa MIGIL-IT.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 13, 2009, 11:40:16 AM
Gil-it una, unja tuybo, sundan og tuyhakaw (dunganag tikig), dajon uliot, he he he.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 13, 2009, 02:55:45 PM

mituyhakaw ako naulaw lang tawon ko kay gitan aw sa mga tao. dunay tren gadagan....
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 13, 2009, 11:55:21 PM

migimaw diay ng mituyhakaw...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 13, 2009, 11:56:44 PM
unsa may lunsayng bisaya aning ice?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 14, 2009, 12:50:07 AM
tubig inggahi hehhehe bitaw di ko sure. tubig gipabugnaw
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 14, 2009, 09:05:22 AM

kuan te, BATONAW.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 14, 2009, 09:05:40 AM

BATONAW bay vhinz.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 14, 2009, 09:12:18 AM
He he he, ang 'batonaw" kay gikan sa "bato nga matunaw". Coined word ra ni sija nga wa gamita sa ordinary conversation.

Kon pwede and "batonaw", pwede pud tingali ang "tubihi"--tubig nga ninggahi!

;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 14, 2009, 12:08:31 PM
Puwede pud siguro na bay hubs nga GABIG = gahing tubig.

Unta nga ang pinulungang Binisaya naa unta lahi nga Komisyon pud kapareha sa Komisyon ng Wikang Pambansa diin mao mopagawas ug pormal nga pagduso sa mga bag-o nga mga pulong nga nahimo o mitugbaw tungod sa mga sunod nga katarungan:
1.   Bag-ong mugna tungod sa paglambo ug paggamit sa pinulongang Binisaya sama pananglitan sa HUBAG nga karon nagpasabot na pud nga SEXY (sa klasiko nga Binisaya ang hubag is a boil(n.) o butoy o ang pagbukol tungod sa pagkapakog).
2.   Mga pulong nga ipahaom sa mga bag-ong butang nga dili kinaiyahan sa pinulongang Binisaya sama sa Binisaya sa Computer, Refrigerator ug uban pa. Kasagaran sa mga namugna nga mga pulong aning bag-o nga pag-ugmad teknikal nahiujon sa kung unsa ray ikatawag sama sa PREJIDER sa refrigerator.
3.   Paghatag ug pagpanaog sa pormal nga mga aspeto sa pinulongan sama sa pamaagi sa pagsuwat(spelling) ug ang teknikal nga paggamit sa mga pulong.
 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 14, 2009, 12:32:54 PM
Ang nahitabo karon sa atong pinulongan kay daghang nagkasumpaki nga kapunongan nga lain-lain og ideya. Ambot kanus-a kaha ni sila magkaujon.

Sama sa grammar. Ang mga tawo sa Bisaya Magazine naay ilang grammar ug spelling nga giduso, pero naay ubang grupo or individual writers nga either unaware sa ilang initiative, or downright nga misupak sa ilang mga lagda.

Pero sa ahong paminaw, having unified rules (sa level nga naabot sa Tagalog, for instance) can be a reality after only one more generation. (I can be overly optimistic, however.)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 14, 2009, 12:58:45 PM
Bilib ko kaajo nimo Vince.Sakto gyud ka.Hinaut daghan pa unta nga sama nato nga nagmahal ug nagtago aning atong lunsayng pinulungan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 14, 2009, 03:11:24 PM
website= lawalawangdapit
internet= dagitpukot
computer= ihapanan
refrigerator= pridyidir

Ang refrigerator nadala lamang sa binisaya nga "pridyidir" kay ang karaang brand  sa refrigerator  sa una mao ang brand na Frigidaire.  :)  correct me if i´m wrong...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 14, 2009, 08:08:50 PM

Mao bitaw te, sa kabata naho nagpasalamat ko nga nakit-an naho ang gugma alang sa atong pinulongan. Unta sa madali nga panahon. Kung dili man nato abtan unta sa kadugajan atong makit-an.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 14, 2009, 09:42:08 PM
vhinz sakto man siguro ni tanan.muot raman paminawon pero para nako sakto ni. Kung magsegi ka ug lingkod sa ihapanan(computer)sama ra kana nga ikaw gidagitpukot(internet) sa gilawalawaangdapit(website).Hala pagpabugnaw usa sa Pridyidir.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 14, 2009, 09:46:14 PM

ayos a...  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 14, 2009, 10:12:03 PM
The problem with the Komisyon ng Wikang Pambansa is that most of its members are Tagalistas who cannot accept that Binisaya is the language of the majority of the Filipinos. They are the ones who strongly recommended that the Tagalog-based Filipino (they cannot settle for Pilipino or Filipino, but currently it's Filipino) be the medium of instruction starting with Grade One, defying UNICEF's recommendation that the mother tongue of the child must be the medium of instruction during his formative years in school. Of course the Tagalog-speaking child will learn faster to the disadvantage of the others whose mother tongues are not Filipino. Just imagine teaching science to Grade One Bisaya children in Filipino! Actually that's two subjects at a time. The child has to struggle to learn both the language and the subject. Worse, our representatives in Congress (Senate and HR), majority of whom do not speak Tagalog as their mother tongue, have not taken steps to preserve or sustain the use and development of the regional languages.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 15, 2009, 12:00:17 PM
Duslit- paduslita ko anang imong kajo (kalayo)

Daig- Daigi sad tong lamparilya kay ngitngit

Sunuban- Paghinay ug da'a anang suo kay basin masunuban nimo ang payag masunog unja.

Kini nga mga bisayan words murag mga relatives ra ni sila.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 15, 2009, 12:06:51 PM

Kini, mga kadugo pud:

dagkot - parehas sa duslit; gamiton pud para sa candles for the dead

dabdab - to singe

haling - to start a fire

silab - to burn
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 15, 2009, 12:11:23 PM
nalimot na jud ko anang dab dab ug silab mao nay ahong gihuna huna ug taman heheheh salamat kay imong gipost Hubs.
 Di ba kanang mag ihaw ug baboy kay dabdaban man aron masunog tong balhibo usa napud kiskisan inig hapit na mahuman.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 15, 2009, 12:25:58 PM

Sakto ka, Raqz. Dabdaban para sajon na lang kiskisan. Lukay ra man tong gamiton namo kaniadto pagdabdab. Karon blowtorch na man kuno.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 15, 2009, 12:38:16 PM
Lukay ra bitaw to so ug blue torch na karon ang gamit sobra na jud diay ka high tech.Murag lami ug humot tong lukay siguro kay sa torch.Ayaw ko ug ingna ang ikiskis di na hait sundang or kutsilyo kundi  razor na heheheh.
Naa koy storya two years ago daghan filipino mangdayo diri sa among farm kay nakadungog man nga naa mi cousin naay daghan baboyan.Karon makapalit mi ug reject nga baboy kanang ihid wa motubo sa among silingan for 15 dollar 40-50 pounds. Puro man intawon baje nangabot diri unja mao na to ihaw na. Suggestion sa akong bana pusilon aron makas a. Di man mosugot tong mga filipina puro bisaya kay dunggabon kono aron ang dugo masawod. Gilubat lubatan intawon ahong bana kay katunga namo wa man moduol pag ihaw nagtago tago ug kinsay natagbaw ug gakos sa baboy akong bana samtang ang duha ka isog nga filipina maoy nagdunggab.Na dugay jud wa mamatay ang baboy kay pataka rag dunggab hhehhe.Nakaingon akong bana gi torture jud kono pag ajo ang baboy samot na kay way lukay diri baw ug kabalo pa ko pwede ang torch labon dia daghan mi torch sa shop. Sus mao to gibutang nila ang baboy sa barrel gipabukalan ug tubig na inglukso pa bitaw nag baboy diay wa pa mamatay.Naluja ahong bana adto nagtan aw nakaingon next kono mag ihaw baboy pusilon kono aron di mag antus. tuod man nakalechon mi ug baboy adtong panahuna baw murag wa to matarong ug kiskis heheh. Ingtagam ahong bana wa na jud mangimbitar ug ihaw baboy diri kay looy kono ang baboy ug filipina ang moihaw hehehe.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on August 15, 2009, 01:04:15 PM
unsa man ning word na MABUNDAT, bisaya or tagalog?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 15, 2009, 03:13:13 PM

Mahimuot man ta ani pero, hala! Cruelty to animals man tong klaro, he he. Maajo kay way taga-PETA nga nakabalita. Kining mga miyembro sa PETA (People for the Ethical Treatment of Animals) mga rabid defender of animal rights ra ba ni sila. Diha toy napriso sa North Carolina kay na-proven nga ang baboy nga ijang gipanitan buhi pa diay.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 15, 2009, 03:36:08 PM

naa bay pulong or palabra na "mabundat"? bisag mabundak, grazie
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 15, 2009, 05:07:56 PM
ang dabdab pud kay puwede ug dubdub.

sa amo ang ingnon kay dubdubi na tong mga gan-ay nga mga sagbot sa likod.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 15, 2009, 05:11:59 PM

ang Palabra kay mura ug Spanish na sija nga pulong.

Naay pulong nga mabundat galing lamang kay murag tinagalog ni kay kanang giingon nga:

"'Wag kang kumain ng madami at nang hindi ka mabundat."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 15, 2009, 05:18:34 PM
Mabundat kay mura man na ug mo daku.bundat ug mata.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 15, 2009, 05:33:36 PM
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 15, 2009, 07:02:37 PM

Budlat tingali imong buot ipasabot, Mist.

 ::) - parehas ani
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 15, 2009, 07:49:43 PM
O budlat,kaingon ko pareho ra na sa bundat.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 15, 2009, 07:55:30 PM

Dili man siguro BUNDAT kay mura mad ug BUDLAT. hehehehe

Si Inday kay budlaton ug mata.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 15, 2009, 09:21:39 PM

Masulub-on nga istorya. Makaguolay jud.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 15, 2009, 09:30:38 PM

Naa hinuoy KUNDAT.

Ningbudlat ang ijang mata nga nagtan-aw sa mga bata nga gakundat.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Barbaro on August 15, 2009, 09:36:30 PM

bundat -- busug ,dakog tyan or boy-ay
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 15, 2009, 10:08:25 PM
bundat -- busug ,dakog tyan or boy-ay[/color]

binisaya ba ni Bay Barbaro? (mating pud ning ngana, hapit man ma BAROBARO=flying fish)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Barbaro on August 15, 2009, 10:11:23 PM
na subra pa sa binisaya. binolanon gyod na..i remember may LOLA ug makita nya nga nagpakaon ko sa among baboy she said sakto na nakay BUNDAT na ang tiyan

maayo nalang ng BARO BARO, wala ma BUYAKYAK AT PAYO PAYO

hehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 15, 2009, 10:22:14 PM
na subra pa sa binisaya. binolanon gyod na..i remember may LOLA ug makita nya nga nagpakaon ko sa among baboy she said sakto na nakay BUNDAT na ang tiyan

maayo nalang ng BARO BARO, wala ma BUYAKYAK AT PAYO PAYO

hehehe[/color]

sakto diay ka bay! pastilan khinumdom na ko ani nga pulonga! salamat.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 16, 2009, 01:27:26 AM
Bundat is Tagalog for busog kaayo, napuno ang ginhawaan. Naa tay equivalent ani kon mag-estorya: Busdik. "Hapit na mabusdik ang iyang tiyan og kinaon."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Barbaro on August 16, 2009, 01:42:10 AM
yeahhh mao jud ni ang dool nga word..
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on August 16, 2009, 02:04:04 AM
salamat sa inyong pakigbundatan ani na word MABUNDAT kay nalibog jud ko ani unsa ni kay wa pa man ko kadungog ani!  nagkagubot man ko mi with my friends sa FB kay naa koy former boss na tagalog na ning gamit ani sa dihang nakakita sya'g daghang pagkaon na gi post sa akong amiga na kalahi pod Bol-anon.  mao to.  ang pasabot sa akong friend/former boss na MABUNDAT is matambok unya ang usa ka bisaya ning oppose kay di lagi na maoy meaning anang bundat.  so sakto ang bisaya.  BUSDIK diay tuod!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on August 16, 2009, 02:06:19 AM

vhinz, naka learn na ta ron sa word na MABUNDAT! hahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 16, 2009, 02:12:47 AM
Busdik bitaw ang bisayan term aning bundat.Lami kaayo ang Busdik nga ginamos bolinao.
Ginamos Busdik nga bolinao kanang naa bitaw pula iyang tiyan perting pagkabusdika.

Hubs bitaw katong pag ihaw ug baboy nakaingon jud akong bana adto na mapreso jud ning mga filipina ug mabal an sa PETA. People Eating Tasty Animals  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: grazie7y on August 16, 2009, 02:19:24 AM

akong bana sa ga skwela pa siya sa UCD, nag ihaw sila'g kanding sa likod sa ilang gipuy-an.  natingala na man sila kay kusog kaayo ang tuktuk sa door.  pag open nila naka draw ang mga armas ug gi ingnan nga walay isaka ang kamot pataas ug way molihok.  tarantar sila sunod jud sila sa mando kay pirteng daghanang polis.  gipang check dayon ang mga room ug sa likod sa balay. naa daw nag report na silingan na naay gipatay na tawo sa likod sa balay. hahaha naulawan tawon ang mga polis kay kanding man ilang gi ihaw unya pagtuo sa silingan kay tao na ang gigamit as ritual like in some cults.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 16, 2009, 02:41:09 AM
Kulbaa siguro pud to nila Grace. Basin ing meeeeeeh ug kusog ang kanding or nakalili ba kaha ang silingan mao intawag ug pulis dayon wa susiha ug klaro. Ana ka abtik mga pulis diri hehehh daghan na jud insidente nga ingon ana. Sakto pud common bitaw diay na diri ang cult nga naa silay ritual mag ihaw kanding.Mostly sa mga latino man na nga practice.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 17, 2009, 12:58:56 PM
Ang busdik nga kanding nga sa dihang giihaw miiwik gikawat ni Misty.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 17, 2009, 01:35:04 PM
Bay Tigs, daghang ning posibilidad. Sama sa:

Gikawat sa busdik nga Misty ang kanding nga miiwik sa dihang giihaw.

Miiwik si Misty sa dihang giihaw ang busdik nga kanding nga ijang gikawat.

Giihaw ang busdik nga kanding sa dihang gikawat si Misty nga miiwik.

(He he, mao nay gidangat. Si Misty na hinuon ang gikawat...)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 17, 2009, 02:23:18 PM
Na mao nay gidangat ron! hahahaha. Ang mangawat unta mao nay gikawat sa kawatonon.

hiting-hiting = unsa man ni?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 17, 2009, 02:48:21 PM


Aha, unswa na ni ha..karon mo makulatahan jud mong duha naku ron.



Kaning barako unsa man ni?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 17, 2009, 02:50:50 PM
Ang duha ka barako nga si Tigbao ug Botoy nanuroy sa lungson sa Baroy nangita ug maokoy.Aguroy! Nasakpan ni Manoy.Ingon si Manoy hala ipakaon na sa atong iro nga barako kay kining duha ka mga barako ni sulod sa atong tribo.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 17, 2009, 03:32:06 PM

Di ba parehas nis busdik? Naghiting-hiting mis kabusog sa kalderetang kanding ni Misty nga busdik. (Sorry, dangling modifier man diay ni, morag si Misty na hinuon ang busdik. Ang sakto, ...kalderetang kanding nga busdik ni Misty.)

Laing synonym ani - butirik

Butirik kaajo mi sa gipakaon ni Misty nga paklay nga kanding nga busdik.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 17, 2009, 04:58:12 PM

na, sakto lagi nang pagkakuan ni misty, hiting-hiting na, busdik ug butirik pa gajud ang kanding ug miming nga gilaming aron himoong maling ni Misty. hahahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 17, 2009, 06:16:47 PM




 :P :P :P ??? >:( >:( :'( :'(
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 17, 2009, 10:44:58 PM

Di ba mao man nay acid nga makapabaho sa ilok?  He he he, butyric acid diay to.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 17, 2009, 10:57:13 PM
Shift sa ta. Ayaw mo'g pangatawa kay kini nga mga words ordinarily used ni sila sa Binol-anon nga conversation despite the fact that we can't ordinarily mention their root words in public. 

Nanghimisong - This means nanambok pero sexy gihapon; naunud-unuran; similar to the new meaning of  "hubag". Used for women only. There is no synonym nga nanghimilat.

Nagkabilatbilat - This means busy gyud kaayo; nagkadipu-dipu. A mother who feeds her baby while at the same time cooking rice & fish and cleaning the fridge can be described as nagkabilatbilat. Can be, although not frequently, used for men.  There is no synonym nga nagkabisongbisong. 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 18, 2009, 03:52:38 AM
Nautinan - natsambahan. Wa man tingali nalusoan. (Aw naa diay, but not as a synonym--isla sa Mactan nga nagsaulog pa kuno og phallic fertility rites.)

Giti-awti-awan - oops, lain na diay ning category, he he he.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 18, 2009, 04:00:53 AM

Akong panaghap, ang source ani nga idiom kay magkaniwang-niwang ang baje, unud-unuran jud ang ijang bisong. Sa ato pa ang tibuok lawas nahisama na sa bisong.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bambi on August 18, 2009, 04:22:26 AM

Nagkabilat-b**** - commonly used by older folks expressing "topsyturvy", right?
Nagkalaranrakas - chaos
Nagkamoritsing - unwashed baby face
Nagkalantugi - endeed into a deep discussion, isn`t?

Nanghimisong? How about when it refers to men....Nanghiboto?  :-\

 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 18, 2009, 08:57:54 AM
ang rootword ba sa pulong nga UMARI kay NGARI?

Ang UMARI man gud di ba kay 'come here' pananglitan, Umari ka ra kay mag istoryahanay ta.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 18, 2009, 10:15:15 AM

ang UMARI, di ba O, MARI KA ang sakto jud ana. O, COME...sa english
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 18, 2009, 10:20:36 AM
Mao man tingali tuod, ngari or ari. Incidentally, kini nga construction morag kinaraan man ni (using the prefix um-, instead of mo-, or none at all, for commands). Ahong nadunggan sa mga tiguwang when I was a kid, moingon sila, "Kumaon ka una, dong." Karon moingon man ta, "Kaon una, dong." Imbis, "Moadto ka?", ingon nila, "Umadto ka?" Pero wa na tingali ka kaabot ani, Bay Tigs, kay bata pa man ka , he he.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 18, 2009, 11:01:02 AM

mao ba diay bay glacier? nakakita man gud ko nga sinuwat hinuon to nga UMARI. Mura ba'g ang pagkagamit NGARI RA ang context.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 18, 2009, 11:02:27 AM

tinuod kana kay aho tong nakit-an man dili jud nadungog. Ang aho pud nga mga apuhan wa na, dugay nang gipirmahan sa dako nga wati. salamat tuod hubs sa pagtin-aw. (miga man ka no?pirme ra ba ko kalimot).
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 18, 2009, 11:27:14 AM
Ahong Lola pud moingon to ug umari.Kitang batan on moingon nag ari diri. Naay kanta sa Flores de Mayo nga ingon ani. Umari kamo,umari diri,mga debotas ni Maria,duol kamo ngari kaniya kay siya nagpaabot kaninyo,Umari kamo,umari diri. Aw mga anghel diay sa flores mokanta ani dajon tubagon sa naglinya nga mofloresay ug. Tana kita,kita  nga tanan,hinigugma ni maria,nga nagadala(notice nagadala) sa mga bulak para sa atong inahan. Tana umari kamo,kamo nga tanan niining bulak nga ania.Ihalad ta kang Maria kay maoy atong inahan. Oh babae nga putli ,maanyag ka kay sa bulak naghapa sa imong tiilan kaming imong pinili.Mianhi kami sa paghalad niining bulak sa yuta.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 18, 2009, 11:36:05 AM
mao ra gud na'g meaning UMARI o O, MARI (or Oh, Mari or O! Mari). pero, sa akong pagbasa-basa og mga karaang nobenahan, sa una, kining O, MARI ang sagad nako makita. gitipo na tingali na sa kadugayan, nahimong UMARI, nga maoy mas dali isuwat.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 18, 2009, 11:40:51 AM
Tigbasa diay pud ka ug nobenahan Glacier hehheheh. Lawom kaajo ug binisaya ning nobenahan.Magsegi gud mig agik ik magnobena sa una ka naay lawom kaajong bisaya.Ngano man tuod ning mangadye ta murag gitikon man tag tujo bisan di gud kataw anan makaagik ik man nuon ta.

Bisaya here is

Agik-ik pwede pud ni agok ok
gitikon
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 18, 2009, 11:44:12 AM

akong lola, patay na tawn, diha toy usa ka latang nobehan; pili lang ka unsang santosa imong gusto hehehe.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 18, 2009, 03:00:39 PM

Umari kamo binunyagan,
Umari kamo kang Maria,
Ngari, ngari atong halaran Siya,
sa bulak nga asuzena.

Atong halaran sa bulak asuzena,
Si Maria atong Inahan.
Sa bulak, sa bulak, sa bulak asuzena.
Si Maria, atong Inahan,
Atong Inahan, atong Inahan.

(Mao pud nay among kanta sauna sa Flores de Mayo. Gimingaw ko sa ahong maguwang baje, maoy sige naho ug kauban inig flores)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 18, 2009, 03:01:19 PM
binisaya diri o:

mibuhagay
gikaylap
matagamtam
tigdumala
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 18, 2009, 03:04:33 PM
mibuhagay-murag lunop ba mibuhagay nga tubig o dugo
gikaylap-mikaylap siguro-sudden like sudden fire coming out? or mi daku nga kayo
matagamtam-matilawan
tigdumala-owner or host
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 18, 2009, 03:08:56 PM
mibuhagay = mura ug kalit nga paggawas sa tubig o unsa mang likido. Mibuhagay ang tubig ug dugo sa kilid ni Hesus sa dihang gibangkaw sa sundawo.

gikaylap = rootword: kaylap meaning scatter or spread. tungod kay naa may prefix nga "gi-" ang buot ipasabot ana "scattered or spread by". sakto ba?

matagamtam = rootword: tagamtam meaning taste or experience. naa may "ma-" nga prefix ang buot ipasabot na ana "to experience or taste"

tigdumala = rootword: dumala meaning to govern or manage. ang prefix kay "tig-" (mura ni sa taga tigbao.hehehehe) mao nga ang buot ipasabot "one who govern or manage; manager; caretaker."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 18, 2009, 03:17:49 PM
Mibuhagay ang ahong mga luha sa dihang mikaylap sa ahong dughan ang kamingaw ko kanimo, kay kanimo lang ako nakatagamtam sa himaya, O tagdumala sa ahong kalipay dinhi ning kalibotan sa mga timawa.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 18, 2009, 03:48:06 PM
unsay kalainan sa:

tagaktak =

tagiktik =

tagoktok =
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Mulligan on August 18, 2009, 03:52:18 PM
Spelling ang kala-inan.

Bitaw:

Tagaktak -  Kung ang imong mao maong budget igo igo ra.

Tagiktik    -  Kung ikaw nakadawat ug kuarta.

Tagoktok -  Kung ikaw masapon nga nanguha ug kuarta imo ulo tagoktok...   ;D   ;D

 

tagaktak[/b] =

tagiktik =

tagoktok =
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 18, 2009, 04:29:49 PM

He he, haum kaajo ning mga kahulogan diri.

Sound-wise, mao tingali ni ang kalainan:

tagaktak - diffuse, clacking sound
tagiktik - sharp, clicking sound
tagoktok - dullish, heavy sound

Ha ha, sorry, morag otro mang way klaro ning ahong distinction. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on August 18, 2009, 04:38:57 PM



Dia poy ako ay:

Tagaktak- 5 pesos ang nahulog
Tagiktik-piso ang nahulog
Tagoktok-ikaw ang nahulog ;D ;D ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 18, 2009, 05:02:41 PM

Kagalkal kaajo ahong katawa ani. Kagilgil gud ahong ngipon. Kagolkol pud ahong bagol-bagol kay gidukol sa pungkol.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 18, 2009, 05:10:31 PM
tagaktak = patter (v.) [(n.) a quick succession of light rapid sounds.; "the patter of mice"; "the patter of tiny feet"]

tagiktik = clicking (n.) [(n.) a short light metallic sound.] ; ticking (n.) [(n.) a metallic tapping sound.; "he counted the ticks of the clock"]

taguktok = clattery (adj.) [clattery (adj.) a rattling sound as of hard things striking together.; "a clattery typewriter"; "the clattery sound of dishes"]
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 18, 2009, 08:41:06 PM
Tig flores diay ka sa una Vince? Maayo kay tagsa ra baya mo flores laki.Sa among time wa jud toy laki moflores ayo gani kay ang new generation karon naa nay mga laki mo flores.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 18, 2009, 10:19:52 PM

Ha ha ha . . . kana ra bang buto' kay female genitalia na sa Cebu. Tingali kon magyaya or mangunot na . . . nanginlagay, ha ha ha!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 18, 2009, 10:25:31 PM

nipasilong kos ilawom sa dahon sa saging sa dihang nabati ko ang tinagaktak sa ulan,
ug sa pagtuwak, nabati ko ang tinagiktik sa akong relo nga Rolex; diha-diha, nadungog ko ang tinagoktok sa tiil sa kabao nga naglukdo sa usa kabinuhat nga nabasa sa ulan.  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 18, 2009, 10:30:19 PM

Didto sa amo, nakaapil ko sa first batch sa mga lalaki nga pa-floreson sa among pari. Matud niya, wala ba diay katungod ang mga lalaki sa paghalad og bulak ngadto kang Maria. Kanan man ganing mangulitawo, magdala man gani og bulak, kang Maria pa kaha. Karon naa na puy angels nga mga lalaki. Well, sa ubang dapit, sa una ug karon, naa may mga angels nga lalaki nga huguson inig sugat sa adlaw sa pagkabanhaw.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 18, 2009, 10:39:29 PM

Bitaw sa Bohol kay walay mga lalaki nga mag flores pero diri ko sa Davao naga flores man mi, tingala man ko bitaw sa akong asawa kay nangutana siya kung "nagaflores ba daw ko" gitubag pod ko na mao na akong kinaham sa gamay pa ko kay naay exchange mi sa mga halad namo nga snack....  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 18, 2009, 10:44:51 PM

sa talibon, kakita ko mga lalaki mangapil og flores. nindot.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 18, 2009, 11:14:23 PM

hala bay glacier diba ang talibon puro man lang lalaki diha duna diay baje?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 19, 2009, 05:37:46 AM

Naay baje, oi, pero wa lay, you know, ... Parehas sa impiyerno, ha ha.

IMPIYERNO

Si Daroy namatay ug nahiadto sa impiyerno. Didto sa impiyerno niadto siya og nightclub diin siya nag-inom-inom og iyang gika-table ang sexy nga babaye.

Iya nga gidala ang babaye sa motel. Paghukas na sa ilang mga sanina, namatikdan niya ang babaye nindot kaayo og lawas pero ang dakong problema walay lungag didto sa iyang bilahan.

Ni-reklamo si Badong sa manager sa night club kung kay way lungag ang babaye nga iyang napili.

Mitubag ang manager, Dinhi sa impiyerno, walay mga lungag ang mga babaye. Kon naa pa, langit na ni!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 19, 2009, 06:28:55 AM

hahahaha, wa bitaw.


maningkamot jud ka nga malangit, hubag.  ;D ;D ;D pero ug nabong na kas atubangan, naa pa man poy luyo...reserba. wa na pilota sa impyerno.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 19, 2009, 07:26:21 AM

Ha ha ha. Bilib ko nimo, Bay Glace. Wa tuod ko kahunahuna sa reserba. Which reminds me of another thread nga naghisgot og sex during pregnancy. Kon advanced na kuno ang pregnancy, ang reserba na man kunoy gamiton sa uban. Mangayo kuno ta sa panahom sa atong mga ka-TB nga hataas og kasinatian...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on August 19, 2009, 07:47:23 AM

kinsa may makahatag nato anang butanga? kining mga guwang-guwang na diri sa TB. hehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 19, 2009, 10:34:28 AM

Na, kay sauna Te ang kami managsoon didto sa among apohan baje(nanay sa ahong amahan). Kadto sija arang ka relihiyosa kaajo, momata gani to usahay matag kaadlawon kay mangaje. Mao nang kami mga apo’ng laki makaflores gajud kay ajo ka ug hibunalan, ara ra ba tong kaisog si Nanay.

Lami man pud ang flores sa amo kay inig kahuman naa may pamainit nga landing, usahay juice ug pan. Daghan man pud mi mga laki didto kay mag-inawhagay man lamang nga adto na lamang magduwaduwa sa flores sa dili pa mangaje ug novena.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on August 19, 2009, 11:52:24 AM

Ug naa pa ko ani, di na siguro ko makakaon bisag unsa kalami ang lechon. Kaniadto, giihaw sa akong mama ang akong giatiman nga manok, gilunggutan kalit unja nilupad pa man ayha nagkisi-kisi. Pagkaluto wa jud ko kakaon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 19, 2009, 12:12:17 PM
Naa pud koy manok sa una gibuhi pero pagbisperas sa pista sa amoa giihaw kay among bisita adto mayor.Perti pa naman nakong hanyo nga di ipaihaw pero giihaw jud.Karon makakita ko ug Mayor maglagot ko hehehhe.
Kara pista pud sa amoa sa una labi na bisperas mohilak jud ko.Malooy man ko inig ihaw sa baboy nga murag nangajo ug tabang bitaw.Labi na ug ingtabang ka ug lawog sa baboy unya permi pud nimo ugay ugayon makadevelop ug attachment mao magminatay intawon ko ug hilak sa una ug ting ihaw nag baboy.Naa time sa ahong kinabuhi nga wa jud koy kaon kaon ug baboy .

Bisaya
Ugay ugayon
Nagminatay
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on August 19, 2009, 12:33:29 PM
Ha ha ha Delayed reaction ko ani da. Panghatag daw mas klaro nga pananglitan sa mga butang, day Misty.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 19, 2009, 01:20:14 PM
Kinutlo gikan sa BisMag:
Sinugniban sa pinunpon nga kadasig, natukod kining kapunongan sa mga doktor nga nagtapos sa Southwestern University nga atua na mangalagad karon sa Amerika.

sinugniban =

pinunpon =

kadasig =

natukod =

kapunongan =

mangalagad =
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 19, 2009, 02:22:45 PM
Kinutlo gikan sa BisMag:[/i]
Sinugniban sa pinunpon nga kadasig, natukod kining kapunongan sa mga doktor nga nagtapos sa Southwestern University nga atua na mangalagad karon sa Amerika.

sinugniban =

pinunpon =

kadasig =

natukod =

kapunongan =

mangalagad =


A straightforward translation is as follows:

"Inspired by shared enthusiasm, this organization was established by doctors who graduated from Southwestern University and who are now practicing their professions in America."

Kini translated as written, nga lousy and sentence construction. Fault: dangling phrasal modifier. The doctors were inspired, not the organization.

Suwayi kuno ninyog correct ang sentence. Ang Binisaya or English translation, whichever.
 
:)

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on August 19, 2009, 03:31:45 PM

sinuugniban = lighted up by or as by fire or flame.; "forests set ablaze (or afire) by lightning"; "even the car's tires were aflame"; "a night aflare with fireworks"; "candles alight on the tables"; "houses on fire"
pinunpon= collect or gather.; "Journals are accumulating in my office"; "The work keeps piling up"
natukod= establish, set up or found.; "She set up a literacy program"
kadasig = overflowing with eager enjoyment or approval.
kapunongan= organization, a group of people who work together.
mangalagad= moserbisyo, a person working in the service




Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 20, 2009, 11:17:08 AM
Pagsubay
OMAR KHALID
Sento Otso, Medellin, Cebu

Samtang di pa kasubang ang kabugason, pukawon nato ang
Tanang walhong mananabtan sa Sento Otso.
Uban nila, panangtangan nato sa gapos ang
mga irong bu**** sa ilang pag-uwang unyang alas dose.
Ug pasagdi ang mga Insek nga manghimalad
unsang mananapa ang mipatakdol sa ilang taghoy.
Pabiyai una ang mga sugilanon ug yamyam
sa komedyanteng kosinero samtang wala pa
masunog ang kilay ni Shaay nga nagtayhop
sa anino sa gabii abay sa buak, kuaw niyang lantaka.
Samtang wa pa makapanug-ab
ang karbonatong tungol sa sunod
ting-ihaw og kuwaknit, ipalilong sa punerarya
ang tanang ngiyaw sa ambulansiya sa Bicol ug St. Bernard.
Samtang wa pa mahipos ang tanang ilhanan sa kagios,
sininaan nato ang tanang manikin sa Kamagayan
kay gipanghayblad na ang tanang lamok sa katunggan.
Samtang wa pay uha ang nahimugso nga dramaturgo,
ipa-FedEx sa tanang tubaan sa Lorega
ang kinadak-ang buaya sa Manila.
aron kalingawag sawsaw sa halang nga suka
ang tambok nilang empilya ug baga.
Sa di pa nato tungabon ang sanglitanan
sa sunod nga banagbanag,
panahon karong subayon nato kon diing lawra
manago ang tubig sa miaging tingpanggapnod sa hunasan.
 
Oo, samtang wala pa—
 

Mga pulong nga makuha diha sa mao nga balak:
kabugason =

walhong =

mananabtan =

pag-uwang =

manghimalad =

mipatakdol =

taghoy =

sugilanon =

yamyam =

nagtayhop =

kuaw =

lantaka =

makapanug-ab =

karbonatong =

tungol =

ting-ihaw =

kuwaknit =

ipalilong =

ngiyaw =

kagios =

kamagayan =

dramaturgo =

tubaan =

empilya =

sanglitanan =

tungabon =

banagbanag =

lawra =

tingpanggapnod =
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 20, 2009, 11:51:47 AM
Kining Kamagayan (with a capital K) kay dapit ni sa Cebu diin naay daghang nagpujo nga mga prostitutes. Kon mangita kag good time sa Cebu, usa sa mga dapit nga adtoan--nga reasonable ang rates--kay ang Kamagayan (naa man kunoy daghan pang laing lugar, he he). Dili na ka moingon og Junquera. Kamagayan is a baranggay while Junquera is a street, although ang southern boundary sa Kamagayan kay ang Junquera.  To be specific, kining lugara mao ang block bordered by P. del Rosario, D. Jakosalem, Sanciangko and Junquera streets. 

;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 20, 2009, 10:14:52 PM
Lorega is the barangay in Cebu City where the abattoir is located.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on August 20, 2009, 10:16:52 PM
Lalisonon pa kon "balak" bang tawgon ang "free verse" sama sa example. Kay ang tinuod balak Binisaya kay measured man unya naay rhyme-rhyme.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 21, 2009, 07:46:53 AM

I'm not sure if "tinuod" is the appropriate term in this regard. Tingali, "tradisyonal", or "kinaraan". I don't suppose we should require poets now who write in free verse to look for another term for their work, when "balak" could be used just as well. Even without referring to the familiar Anglo-Saxon poetic tradition, where there was a shift in the principles of versification (mainly the abandonment of rhyme and meter) made rather permanent by the Eliot-Pound revolution and where up to now certain works are still called poems (there is even the hybrid form called prose poem), I guess our literary writers now who don't use rhyme and meter have the right to used the term "balak" for their literary attempts. Limiting the definition of "balak" to rhymed and metered compositions not only antagonizes literary aspirations but also truncates the capability of our language to grow. Needless to say, by works such as the one above our literary writers transmute the vigorous rhythms of daily speech and folk inventiveness into more lasting utterances, thereby doing their part in keeping our language alive, perhaps much more significantly than the willy-nilly efforts of us language enthusiasts in our spare time.   
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on September 09, 2009, 12:05:40 PM
Ang lunsay nga binisaya ba sa JUSTICE mao ang KAANGAYAN? ug dili, unsa man?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on September 09, 2009, 12:37:51 PM

I'd say KAANGAYAN is lunsayng Binisaya. The borrowed word HUSTISYA, means basically means the same thing, has a legalistic ring to it. KAANGAYAN, on the other hand, dwells on the moral dimension of justice.

KATARUNGAN is the Tagalog equivalent, I guess.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on September 09, 2009, 01:34:26 PM

Daan pa lagi ko ani ba, kay sa kanta nga Buta sa Pagpakabana, mao ma ni giingon:

Kung ikaw ang makasaksi,
Sa pasakit sa uban,
Nganong dili ka mosulti, nganong dili ka motug-an,
Ang saksi sa kamatuoran, molingiw lang kasagaran,
Ug pasagdan lang nga pasipad-an ang gugma ug kaangayan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on September 09, 2009, 02:59:28 PM

justice ang bisaya hustisya  o kaangayan o katarung parehas ra....
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on September 12, 2009, 01:03:27 PM
This is really a mouthful, and one that resonates my own opinion about language. Nahimo na man hinuon ni nga "Pure English" imbis nga "Lunsay'ng Bisaya." In-ani man gyud tingali ang paglambo sa pinulungan--naa'y metered faction (who always goes by the rules of form and grammar) ug naa pud free faction (who is no stickler for rules, language is there to be used for expression, not to limit it). I myself don't care much about rules and forms. If anyone comes up with a literary expression that doesn't fit any formal pigeonhole, it's another growth frontier in the language.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on September 12, 2009, 01:21:06 PM

He he, sorry Bay Ben nga nahimo na man tuod nga pure English ang ahong comment.

Kining literary debate kabahin sa tradition vs. innovation, or strict adherence to rules vs. breaking new ground, makapahinumdom naho sa usa sa ahong paboritong quote from George Bernard Shaw: "The reasonable man adapts himself to the world; the unreasonable one persists in trying to adapt the world to himself. Therefore, all progress depends on the unreasonable man."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on September 12, 2009, 01:46:19 PM
Uli lagi'g Bohol next year Bay HB aron taas-taas atong kukabildo. Ahong mama English Literature major man to, busa natakdan lang ko gamay. Academic kaayo imong language ba, professor man tingali ka nagtakuban ug bugoy usahay.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on September 12, 2009, 04:25:57 PM
Sigi,

Bugoy nga nagpabugoybugoy, he he. Bitaw, Bay Ben, magkita nya ta. Moinom man kaha kag gamay. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on September 12, 2009, 10:04:33 PM
Makahurot baya kog usa ka botelya nga red wine panagsa, basta naa sa celebratory mood.

By the way, hapit na baya ko uli for good, early next year, pero sa Manila sa ko ma-base. Most weekends naa tingali ko sa Bohol. Bisan Manila o Bohol, basta nia ka sa Pinas, kita n'ya ta. Duol lang pud among balay sa NAIA, sa BF Homes Paranaque. Maayo unta'g maka-settle ko dayon sa bag-ong trabaho kay sa kadugay nato sa gawas, murag langyaw na ta usahay sa kaugalingong yutang natawhan.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on September 13, 2009, 10:17:49 AM

Bay Ben, I'm hoping to be home for Christmas. For next year, wa pay klaro kanus-a. Anyway, yes, pangitaon ta ka either sa Manila o sa Bohol.

One bottle of red wine each, fair enough. ;D

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on September 15, 2009, 12:23:01 PM
ang bilar ba nga pulong lunsay cebuano?

o ang tukaw ba kaha mao ang lunsay cebuano?

unsa kaha ang kamatuoran?atangi sa mga motubag.  ::)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on September 15, 2009, 01:43:43 PM
bilar - gikan sa Spanish "velar"
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on September 15, 2009, 03:55:21 PM

lunsay naman na xa tigs, bilar, tukaw or pulaw/puwaw= a period of sleeplessness.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on September 16, 2009, 04:36:41 AM

mangHUBAG man sad atong utok aning imong inenglesan, BH. bitaw, tinood kining imong punto kabahin sa maong isyu.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on September 16, 2009, 11:09:34 AM
gidunjang pareha rapud ni meaning sa gibuwad.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on September 16, 2009, 12:20:02 PM

mura ug ang kanang dunjang te, paughon sa hangin.

ang buwad, paughon sa init.

Kay sa amo gud kintahay nag-ani unja uwan kaajo idunjang sa ang humay. Ug naa nay init usa pa ibuwad.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on September 16, 2009, 05:41:42 PM
kanag gilatag tigs,unsa man na
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: windgate on September 16, 2009, 05:46:25 PM

di ba tagalog nang latag. prehas ras kalat...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on September 16, 2009, 05:47:58 PM

kanang gilatag gihan-ay ug bajang na sija cat kay aron maklaro ug tan-aw.
mura ba ug gilatag sa la mesa ang mga papeles nga importante.

:D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on September 16, 2009, 05:58:53 PM
Tagalog bitaw tingali ning "latag" originally. Morag "hikyad" ang medjo duol nga equivalent ani sa atong pinulongan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on September 16, 2009, 06:02:21 PM

Puwede pud ug bajang jud mismo. Galing kani nga pulong ginagamit sa mga pagkaon mostly.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on September 18, 2009, 08:23:00 PM
han-ay, hikyad, bukhad, ladlad...oops, sa lain diay ni nga thread, sorry, he he. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on September 30, 2009, 05:21:45 PM
unsay meaning aning "pagbaton"
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on September 30, 2009, 05:23:26 PM

be equipped, learn, (should) have
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on September 30, 2009, 05:47:51 PM
abri gana, n.   starter, antipasto, aperitif
adto tas guwa, v.   let's go outside
adunahan, adj.   rich, well-off
alisto, a   clever, smart, keen
anak sa gawas, n.   child out of wedlock, illegitimate child
ang naghatag, n.   donor, sponsor, giver
ariya-damyo, v.   remove the gangplank
ayaw kahigawad, v.   please don't be slighted
babaing manggugubat, n.   amazon
bag-o ang panghunahuna, adj.   innovative thinking or idea
bag-ong haon, adj.   just out of the oven or production line
balik baya ha, adv.   please come back, will you?
barahang may tawo, n.   face card
barog-barog, v.   stand idly, loiter
bii pod, interj.   good evening too
bokal, n.   vowel
buhaghag, adj.   loosely woven, untidy hairs, sparse, with big spaces in-between
bunga sa hunahuna, idiom,   afterthoughts
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 01, 2009, 09:34:38 AM

Salamat aning imong gipost tarsier aka mamag. ;D

Murag ang imong kasingkasing napuno pud sa gugma alang sa atong inahan nga dila(mother tongue) ;D dili bitaw oi, sa atong lumad nga sinultihan. TY again. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 01, 2009, 10:42:15 AM
Salamat pod. I got a lot also from your postings. Nia kong daghang klasi sa isda but you had lot not in my list. I am comparing some of your fruits and trees words for possible inclusion in my lists, if I don't have some of them. Actually, I am collecting as many words as I can. I am organizing a Binisaya-English dictionary for almost a year now. So far, I have collected more the 22k words, phrases and idioms. Probably, by January, I will be ready with the manuscript. I am posting some of the collections for sharing, feedback, corrections, comments, if there are any.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 01, 2009, 10:48:06 AM

Tag-anan lagi naho ba bay. We share common interest. Saludar ko nimo. Unta makacome out ka ug product sa imong project. You are taking part in the preservation of our mother tongue. I salute you bay.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 01, 2009, 10:49:01 AM

nindot sad ni da, bay tarsier
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 01, 2009, 10:55:56 AM
Friends,

The following are mostly newly coined-words to enrich our Bisayan vocabulary. Would appreciate any feedback, criticism, corrections, suggestions, etc. Thanks.

barko digira, n.  battle ship, frigate, cruiser, destroyer
barko sa lana, n. oil tanker
barko, n. vessel, ship, boat
agianan's barko, n. sea lane
andana sa barko, n. deck
ankla sa barko, n. bower, anchor at the ship's bow
atubangan sa barko, n. bow
balhin sa laing barko, v. tranship
bansilan-barko, n. dockyard
barkong sakayan sa mga aduhanan, n. luxury ship
barko's mga higanteng kahon, n. container ship
bayad sa dilantar nga paglarga sa barko, n. demurrage
bintana sa barko, n. porthole, side scuttle
bitayan sa bote, n. davit, cranelike device that supports the ships lifeboat
buhatan sa kapitan sa barko, n. bridge
destinasyon sa barko, n. port of call
enkargado sa gamit ug mintinans, n. boatswain
gairanan og lubid-higot sa barko, n. bollard
hagdanan sulod sa barko, n. companionway
hawiranan sa timon, n. tiller
kapitan, n. ship captain
kargador sa barko, n. stevedore
lawak sa mga opisyales, n. wardroom
likod nga bahin sa barko, n. stern
lubid pangguyod og laing barko, n. hawser
lubid panghigot sa barko, n. ship rope, mooring cable
lungag para sa lubid, n. hawsehole, hole on ship for its cable to pass
makina’s lubid sa ankla, n. windlass, rope winch
makinista, n. engine officer
paatras sa barko, n. move ship sternway
pag-arkila og barko, v. affreightment
paglawig sa barko, n. sailing, voyage
palutaw sa nalunod nga barko, v. salvage a ship, salvaging, refloat a ship
pangabaga sa kapitan, n. firstmate, chiefmate
rulyohanan sa lubid sa barko, n. capstan
sulatan sa panghitabo sa biyahe, n. loxodograph, logbook
sungasong/sungag sa hangin, v. laveer
tigbubo og lana, n. oiler
tresurero sa barko, n. purser
tuong kilid sa barko, n. starboard
walang kilid sa barko, n. larboard
barkong dipasahero, n. passenger ship
barkong musawom sa dagat, n. submarine
barkong sagitsit, n. fastcraft
barkong tambalanan, n. hospital ship
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 01, 2009, 11:12:22 AM
barkong musawom sa dagat, n. submarine

-mura ug si bay hubag ug si bay  glace ni. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 01, 2009, 11:56:02 AM


Ha ha ha. Dili ni ako, Bay Tigs. Ambot lang kaha si Bay Glace. Ako, bisag barotong papel, OK na, basta dili lang barkong baradiro, n. dry-docked ship.

Ikaw, sa ahong paminaw, barkong sagitsit, n. fastcraft.


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 01, 2009, 12:20:16 PM
barkong baradiro, n. dry-docked ship.[/i]

Ikaw, sa ahong paminaw, barkong sagitsit, n. fastcraft.




Hahaha. way lami nang fastcraft bay hubs, kanang inanay ra kay aron dugay moabot ba. matagamtam nimo ang biyahe, sulit ang bayad. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 01, 2009, 02:31:37 PM

Tsk, tsk, mahilig jud kag tagamtam, Bay Tigs, da. Mora man kag nakakaon og tagam kay nabitin, bwahaha. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on October 01, 2009, 03:11:09 PM
Hi tarsier, taga tigbao,

I am surprised we are in the same unprofitable enterprise of compiling a Visayan-English dictionary. Ako naa pa lang ko sa 130  pages (A-4, single-space) kay pahunung-hunong tungod kay kalingawan ra man. Daghan kaayo ko nakuha input diri sa TB, and I am also willing to share my compilation as soon as it is in readable format.

Taga Tigbao, bilib ko nimo, bisag baby face, lawom ang paghigugma nimo sa atong natawhang pinulungan. Naa ra man diay ka sa Manila, next year, hapit na ta masilingan kay diha ko ma-base sa BF Paranaque. Imbitahan ta unya ka ug maka-settle na ko, aron hisgutan nato ang dictionary. My work is mainly translation (mostly Japanese to English, and vice-versa; and Japanese, English to Tagalog, Cebuano, Hiligaynon, and vice versa). A few months ago, I was busy translating TV footages taken in Bohol, Iloilo and Puerto Galera from the local dialects to Japanese. That's the reason why I have been compiling my own dictionary. Pero ron, pahuway sa ko sa dialects kay akong trabaho ron computer-related documents (English-Japanese, Japanese-English), which will continue until next year when I'll be home for good in Manila. We could come up with a jointly-authored dictionary, together with HB, Glacier, Koddi, Raquel ug katong uban pa nga daghan kaayo input diri.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on October 01, 2009, 03:27:04 PM
Bay HB,

Nagtapok man mo didto sa biology class sa pikas thread. Nagpahipi lang ko kay murag bibo na kaayo ang istorya ninyo, mahilom unya'g musulod pa ko. Perteng katawa nako sa last nimong input nga word... pwede man tingali ilaray as progressive form. Bitaw Bay, lahi ra gyud ang kukabildo diri ug nia ka.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 01, 2009, 03:48:29 PM

Sir,

Im flattered sa imong message. Ambot, mura man gajud ug nagdilaab ning ahong gugma sa atong pinulungan.

Sige sir, dia na pud koy daghang natigum diria, wa ko makahibawo ug pila na ka page kay gicategorize man ni nahong aho sir pero sa ahong tan-aw kuwang pa kaajo ni. Daghan pang kinahanglan maapil.

Sige sir. Maghuwat lamang ko ug makasettle na ka diria. Duol ra kaajo ning Manila libuton.

God Bless sir.

Taga Tigbao
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 01, 2009, 03:54:07 PM

Hahahaha. Kay lisod ang tulon lamoy bay hubs. Kay madunlan jud ka ana ba. Maajo nang tagamtam kay ang kalami imong maenjoy. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 01, 2009, 04:07:54 PM

Kini si tarsier sir, murag naghigwaos pud ning ijang gugma sa Bisayang pinulungan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 01, 2009, 04:20:22 PM
benelynne,

I saw that Binisaya is not growing. It is shrinking by keep borrowing from English and other languages. The dictionaries available in bookstores are old and there are so many new words being used verbally which are not documented and captured. Whereas, there are a lot of Tagalog dictionaries. I feel bad to see the bookstores bookshelves are full of Tagalog dictionaries and there is practically none for Binisaya. There is an urgent need to upgrade, update or enhance the vocabularies and capture them into a better version of existing dictionaries. We should not allow this language to die or be buried by other languages. Next year, the DECS is going implement the directive to use native language as medium of instructions from prep until grade three. I wonder how our teachers will do it when there are no available materials, like dictionaries or Bisayan teaching books. Coming up with new dictionaries might be of help. Pursuing this project will be my legacy and contribution, if only to preserve our culture, language and help the young learn better their lessons using their native tongue. go luck also to your project. hoping too to be engaging in joint projects related to Binisaya language. thanks.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on October 01, 2009, 05:04:35 PM
Hi Tarsier,

Abi nako'g unya pa ka mutubag, kay nocturnal man daw ka. Seriously, I share the same concern as you, Tigbao and the rest. A language will certainly fade away by disuse or attrition, especially since TV has been a very effective vehicle of encroachment of Tagalog-based Filipino not only into Visayan, which is actually the majority Filipino tongue, but also other minor dialects in our country.

I myself was alarmed at how depleted my stock vocabulary of Cebuano was, when I first received a translation job of a TV documentary shot in Bohol a few years ago. Nangutana ko sa akong mga Cebuano friends, pero daghan pud sinultian sa interior parts sa Bohol nga endemic ra gyud sa ato. Busa sa dictionary nga akong gisugdan, gusto nako iapil ang vernacular vernaculars (or sub-dialects sa Cebuano). By the way, I also speak Ilonggo (Hiligaynon) but since it is literally my mother tongue (my mother is Ilongga), it seems like a more natural native tongue to me, at least as far as the spoken aspect is concerned. Diri lang gani ko sa TB nakarekober ug nakapraktis ug ayo sa Cebuano. Dako kaayong tabang ni nga forum.

Pasalamat ko sa Makagagahum nga ang akong trabaho translation, because I just really love languages. Next year, I will be back for good in the Philippines. While continuing to receive translation jobs from Japan, I will also be based in a startup Foreign Language School in BF Paranaque, where one of the languages I will be offering is Japanese. Wala pa'y gatudlo ug Cebuano, pero kung makatigum ko'g Korean missionaries para mutuon ug Cebuano, maayo pud tingali i-offer. Daghan kaayo Koreans sa Cebu ug sa Bohol, kasagara turista.

Asa diay ka ron, Tars? Naa ba ka sa sud sa Pilipinas? Maayo unta pud ug magkita-kita ta nila Taga Tigbao aron compare notes for the love of our mother tongue. Who knows we can publish that much-needed Visayan-English dictionary. Impressed baya ko sa imong collection. Kinahanglan lang nato i-standardize ang entry formats, perhaps following Mirriam-Webster or other well-respected dictionaries.


Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 01, 2009, 06:41:57 PM
Bay Ben, Tigs, ug Tars,

Padayon mo sa inyong proyekto. Dili man nako linya ning paggama og diksyunaryo, pero motikdol-tikdol lang kog suggestions every now and then. I'm a generalist who is fortunate (unfortunate?) enough to be able to stay that way, but I'm genuinely interested in the preservation and propagation of our native tongue. Sorry kay na-Iningles, he he.

As a point of departure, two books bear scrutiny: An English-Cebuano Visayan Dictionary, by Rodolfo Cabonce, S.J. (Mandaluyong City: National Book Store, 1983), and A Dictionary of Cebuano Visayan, by John U. Wolff, Ph.D. ( Ithaca, N.Y.: Southeast Asia Program, Cornell University, 1972.) Kapin sa libo ang pahina sa either book.

Kining kang Fr. Cabonce morag bali ni kay English to Cebuano man ni. Mapalit ning libroha sa any NBS outlet. Morag nadato na ani and NBS kay hapit man kada tuig naay reprint. Ang kang Wolff dugay nang out of stock. Naay kopya ani sa Cebuano Studies Center sa University of San Carlos.

Sa akong tan-aw, ang gibuhat ni Fr. Cabonce simple kaayo: nagkuha siyag existing English dictionary unya gipangitaan niyag Cebuano equivalents. Daghang sipyat ning iyang libro, pero ang iyang virtue naa sa richness in synonyms.

Ang kang Wolff was done methodically (the book was his doctoral dissertation). Nag-hire siyag researchers who collected words, which he then proceeded to define after considering various submissions from his researchers. He even conducted experiments about pronunciation, etc. Usa sa nakaapan sa trabaho ni Wolff kay daghang naapil nga short-lived words and meanings nga karon after almost 40 years dili na nato masabtan. Unya dihay daghang suok sa Cebuano-speaking world nga wala maabti sa research.

Actually, naay daghang attempts karon at compiling a Cebuano dictionary. In fact there are several websites containing Cebuano word lists (e.g., www.binisaya.com), though these are mostly incomplete. Tinuod, it's high time nga naay definitive Cebuano dictionary. Anyway, it would perhaps be more advisable to first review existing literature and just fill in the gaps, rather than reinvent the wheel. 

Best regards,
Hubs
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 01, 2009, 11:07:21 PM
Benelynne,

Taud-taod nakong nagpuyo diri sa Tagbilaran, human mag-OFW og 22 ka tuig. Accountancy ang akong propesyon. Nag-uma ko sa Dauis og kadyot pero na-undang kay nadaot akong tuong mata.  Mao nga nakadisir na lang ko mag sulat o mag-gama og diksyonaryo human nako makita nga usa ni sa kulang nga kasangkapan sa atong mga tinun-an, mga batan-on, magtutudlo, empleyado sa gobyerno ug sa tanang katawhan nga nagkinahanglan og maayong tulay gikan sa atong pinulongan ngadto sa kahanas sa mag-English. Daghan ko ug gikahinabi nga empleyado sa korte, polis ug magtutudlo, wala kono silay makitang ma-ayong magamit nga diksyonaryo para sa ilang trabaho labina sa paghubad ug pag-interpret sa Bisaya ug English.

Ang kahanas sa English mao na sad roy gipakatulay sa maayong kaugmaon para sa mga may ambisyon. Pero dili sayon kab-uton labi na sa mga dili makatungha sa tunghaan sa mga naahan tungod sa kakulang sa kita sa ilang mga ginikanan. Seguro kong may paagi lang sila makakat-on og English nga magbasa lang og diksyonaryo, naa seguro silay puruhan makahibalag sa mga maayong kahigayunan sa kinabuhi. 

Kasagaran man god sa mga may kinaadman ug abilidad naka tutok sa lihok unsaon makagawas sa nasod aron manginabuhi na didto. Mao nga kining pag-ugmad sa Binisaya nakalimtan na lang. Dili man god kapanapian ug kasaligan sa panginabuhi. Pero sa akong tan-aw dunay bulawan luyo sa hagit nga ako karong gi-atubang. Gamay ra kaayo ang mga librong binisaya. Naay daghang Tagalog. Unsaon naman ang way abilidad sa Tagalog ug English.

Swerte pod ka sa imong trabaho ron. Talagsaon ra na nga abilidad. Seguro kong imong sutaon ang mga terms sa JPEPA, naa kay daghang makitang kahigayunan nga magamit ang imong abilidad sa Hinapon nga pinulongan. Sumala sa taho, wala pay 200 ka narsis nahatagan og trabaho sa Japan tungod sa kakulang sa kahanas mag Hinapon. Gani, daghan ang gikinahanglan nga narsis didto.

Kining pag-gama sa diksyonario dili gyud sayon. Halos tuig na ko nag-research layo pa gihapon sa manuscript stage. Gani ang bag-og diksyonaryo ni Mr. Sitoy sa Sugbo nga gipagawas lang sa miaging buwan miabut og napulo katuig usa sila makapa imprinta. Ugaling lang kay English-Binisaya ang ilang libro, imbis Binisaya-English nga maoy importante para sa mga ordinaryong tawo. Bisan sila ni John Wolff daghang tawo ang involved og dakong kwarta ang nagasto. Ingon man si R. Cabonce, dugay sab niyang sakripisyo sa iyang proyekto. Nagkasakit pa gani siya.

Mao nga kong may mahimo man ko, labi nang ako ra gyud usa nag dukiduki-sulatbasa, dili man seguro aydiyal o klasik ang mugawas pero paningkamutan nako nga sayon gamiton, sayon sabton, kapahimuslan ug makatabang gyod pag-ayo sa mga mugamitay. Malipay na lang ko nga makakita sa tawong magbasa sa akong nahimo.

Salamat,

Kay Hubs naman,

Salamat kaayo sa imong taas nga sulat ug pakita og sama nga interes sa atong mga ginahimo. Pareho ang atong pagtan-aw, panglantaw ug pangindahay bahin sa pinulongang binisaya.

Dako ug tabang nako ang trabaho ni John Wolff. Galing lang kay iyang gi-wagtang ang litrang “e” ug “o” sa iyang alphabet. Ang litrang “e” magamit sa kaayo sa pag-mugna og pulong pang-internet, sama sa pulong nga “e-mail” ang binisaya ay “e-sulat”. Diba ang “e” nagkahulogan ug “electronics.” Tungod niini, mahimo na tang mag-imbento ug binisayang pulong pang elektroniks o pang-internet sama sa “e-commerce” ngadto sa “e-komersyo,” “chatroom” to “e-lawak,” “electronics” to “e-dagitab” ugbp. Wala pod si Cabonce litrang “j”, nga diri sa Bohol daghan man og “j” ang among kapulongan. Di mi makasulti og tarong kong walay “j”.  Mura og way apil  ang taga Bohol sa iyang trabaho kay wala may “j” sa iyang diksyonaryo. Bisan pa, pasalamat kaayo ko sa iyang trabaho. Daghan kaayo og Visayan idioms nga usa sa mga importanting features sa binisaya nga sinultihan.

Ang diskyonaryo ni Cabonce naman, useful sa mga tawong ma-ayo na sa English nga gustong makahibalo ug binisaya.  Pero dako siyag tabang nahimo atong pinulongan kay nahimo mang reference ang iyang libro, ka ang kang John Wolff sa internet lang mabasa. Wala koy nakitang kopya sa iyang diksyonaryo diri sa mga library sa Bohol.

Paningkamutang kong masundan ang imong mga sugyot.

Salamat,
     
Tars, 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on October 01, 2009, 11:47:40 PM
Nindot unta pud ug naay magsulat ug children story book nga pulong binisaya tanan. Nagkabuong buong ko ug pangita ani wala koy nakit an puro ra tagalog. Ug naa man gani magsulat ug magpapublish ani kabalo ko daghan mamalit labi na namong naay mga gagmay anak nga mixed races ug ang mga ka tribo natong bisaya diin nanglangyaw sa nagkalain lain nasud.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 01, 2009, 11:54:47 PM

tars,

sulayi kono sa seminaryo sa Taloto, Tagbilaran kay murag nakahinong ko nga naa to silay dictionary ni Wolff. nadagsa man ko didto tungod pod aning nag-research ko para sa akong kurso sa Manila. dihay naka-pindot nako nga sulayan pag-research sa seminaryo kay bahin man sa relihiyon tong akong gihimo. nakatabang jud pod noon tong dictionaryo nga cebuano-english.

way sapayan.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bambi on October 02, 2009, 01:24:04 AM

hi tarsier!

Welcome to TB!

very informative ning imong translation nga gi post, daghang pod tag makat-onan. thanks a lot

my son, is very much interested to buy a English-Bisayan dictionary to learn about our dialect. he speaks and write perfect English.  do you know where can i secure this? been looking by amazon eversince.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 02, 2009, 09:48:03 AM
Manga pinulongan bahin og lawak

daklawak, n. large room, convention hall, concert hall
lawak basahan, n. reading room
lawak disdisan, n. operating room
lawak higdaan,  n. bedroom
lawak ilisan sa babae, n. boudoir
lawak kan-anan, n. dining room
lawak pahiyusan, n. comfort room (cr), restroom
lawak pahulayan, n. living room
lawak patugtogan, n. music room, audio room
lawak sa maniniyot, n. photographer's darkroom
lawak sugalanan, n. gaming room
lawak tigomanan, n. conference room
lawak tsikahan, n. chatroom
lawak e-tsikahan, n. internet chatroom
lawak tun-anan, n. study room
lawak tunghaan, n. class room
lawak's bisita, n. guest room

Ugma na pod
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Way Nada on October 02, 2009, 10:42:25 AM
Ang akong sugyut ninjo nga mag-utingkay pud mo ug pinulongan nga gikan jud ang gamot sa Bohol. Sa akong panan-aw kining sinultiang Binisayang Sogbu-anon naay kalainan sa sinultiang Bol-anon. Pananglitan kinta ang pung nga jamo, jama-jama, palis, piskay o piskayon, kujap, bagtas, insay, arang ug uban pa. Kini gatoo ko nga lunsay nga binol-anon ning mga pulonga kay wa ko makadungog nga gisulti ni sa silingang probinsiya.

WN   
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 02, 2009, 11:01:27 AM
suhiron kada-lungsod...makigtubay sa storya sa mga tawo...kining proyektoha perting kadaghan og buhaton, aron mahimo jud kini nga usa ka kasangkapan aron pagpatunhay sa atong pinulungnang binol-anon. dili lang Library ug Internet Links ang tinubdan sa kasayoran. kinahanglan nga motaak jud ta uban sa mga tawo, kay naa gyud didto ang hingpit nga tinubdan. ang panagkukabildo, sama ani, makatabang pod pag-inambitay sa inpormasyon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 02, 2009, 12:20:41 PM
Raquel,

Mao lagi. Maayo gyud unta kong may mga binisaya nga libro for kids. Labina gyod mga libro bahin sa mga animals, fish, fruits, trees, ugbp kay lisod na kong i-expose dayon sila sa English books. Puede naming by-lingual, librong may translation sa English. Ang bata nga na exposed dayon sa English dili na ganahan sa iyang native language ug mawala nay respite sa atong kultura. Kinahanglan ma-fully absorbed una niya ang iyang kaugalingong kultura ug lingwahi usa muhulam sa lain. Kundili, mahimo lang siyang langyaw sa iyang yutawhan.

Glacier,

Available man sa internet ang ka John Wolff nga diksyonaryo, Vol. I and II. Salamat.

Bambi,

There is an English-Visaya and Visaya-English dictionary authored by Ben Garcia sold at the National Bookstore. Also, the book of Cabonce (English-Visaya) is available at the same store. I believe you can order them via internet since the National Bookstore operates also like eBay, just in case you are overseas.

Thanks,

Way Nada,

Naa pud ta aning mga pinulungan nga inato gyud. Here are some examples below:

kuja, n. clam 
kujaji, n. small mushroom that grows on rotting trees 
kujamad, n. head flea 
kujapa, n. cockscomb, thorny or prickly garden plant 
kujug-buwan, adj. lunatic 
kujamad, n. newly-hatched headlouse
lajat, v. jump over a barrier, scaling a fence, leap, spring
lansijang, n. glossy starling
lauja, n,v pork stew
maharaja, n. emperor
muot jamo, adj. very funny
paja,  n. bowl made of coconut shell
pajuk, n. cloth which faded in color due to washing or stain
sija, pn. he, she, him, her, chair, seat
tablija, n. unsweatened chocolate rounds made of cacao beans
tagjaw,  n. earthen jar for storing and cooling drinking water
tujaw, interj. expression, exclamation of disapproval like "that's ridiculous" ex. Tujaw, maayu pag buhian. Reaction of a fish vendor who could not agree to a big discount request.
tujuk, v. turn around, rotate, circle, spin, twirl
ujap,  n. paste shrimp
ujat-ujat, v. belittle, deride, scoff at, sneer, scorn, tease, contempt, annoy somebody with irritating action, sardonic comments or remarks, annoying and humiliating remarks
uja-uja,  adj. small in amount or quantity but enough for one's consumption, need or use
ujit, adj. last in the race, the poorest in the class
ujuan, n. uncle
unja,  adv. later
dujas,  v. slip, outbalance of footing, glance off
dunjang,  v. display and spread on the ground or floor
gunja, adv. before this time, minutes ago
hajaw, v. suspend in the air, raise up
hanjag, v. offer, offer to sell or buy, or for a consideration of any sort
hijak, n. chasm in the surface or in a body of water, stomach pull in
hijaw, v. cover nose due to offensive oder
ija-ija, aho-aho, v. to each his own, individualistic, laissez-faire
ijawat, v. economise, be frugal, sparing, scrimping just to make ends meet
jati ra!, jatis ra! interj. is that so!

I keep trying to collect as many as I can. Ang akong gihimo, sigi kog sulat bisan sa karsada o sakyanan kong madungog kong inato gyong pinulongan.

Salamat sa tanan,

Tars,
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: zulacs on October 02, 2009, 12:24:58 PM
i missed kuja sa  cainget....
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 02, 2009, 12:29:27 PM

Take note ang similarity sa tanang words nga nahasulat sa taas mao ang letrang "J."

Kay ang inistoryahang Binol-anon ra ang mogamit ug J instead of Y. Sama sa PAJONG kintahay nga sa Sinugbuanon, PAYONG man. But take note nga dili lamang kay taga Bojol (Bohol) ang naggamit ug Binol-anon nga inistoryaha. Sa amo sa Southern Leyte, ang among inistoryahan kay Binol-anon ug sa mga dapit pud sa Surigao del Norte ilabina ang dungguanan sa RORO gikan sa Liloan, Southern Leyte.

Hilasan ko usahay makadungog anang gikan sa amoa nga tua mag-iskuyla sa Cebu kay ini balik Y na ang gamiton dili na J unja ra ba may ponto de sulti na nga Sinugbuanon.

Thanks tars sa pagshare sa mga vocabulary. Aho unja ning iakip aning ahong kaban.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: zulacs on October 02, 2009, 12:31:22 PM
kanang y kay murag sosy na jamo man..hehehehe..man nindot jud nang j....!taga-tigbao dka taga loboc?//aheehehe...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lollapalooza on October 02, 2009, 12:32:43 PM
salamats....for a bisaya like me...daghan ko nakat-unang pulong Bol-anon... ;D ;D ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 02, 2009, 12:33:30 PM

Ngano man zulacs baby (mao man nay imong giingon didto sa laing thread) naa diay Brgy. Tigbao anang Loboc? Dili intawon ko taga Bohol bay (aw bay ba ni o miga?).
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: zulacs on October 02, 2009, 12:36:36 PM

miga ko..ahehehhe.yap,naa may tigbao na baryo man gud did2..i tot sano ta ka..so,taga leyte ka??
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 02, 2009, 12:43:30 PM

Southern Leyte miga. Kay ang Leyte Island divided man sa duha ka province, ang Leyte (Waray ang Northern Part unja Cebuano ang Western Part) ug ang Southern Leyte (Binol-anon ang inistoryahan).

Sano man gihapon ko nimo kay ang atong kultura mao ra ug nasumpay maingon sa pusod sa kaluha.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: zulacs on October 02, 2009, 12:50:55 PM
ahehehehe..sano diay ta ka...!hehehhee..nice meeting u sano...mustaman dha?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 02, 2009, 05:40:32 PM

Bay Tars, gamayng pangutana lang. Kining "pahiyusan", gikan ba ni sa pulong "hiyus", to shrink? Karon pa man gud ko aning "lawak pahiyusan" nga sa atong common terminology, kasilyas.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 03, 2009, 03:29:31 AM

kining akong tiyan basta gikan ba-ong kaon, busdik. kung gikang ko nalibang, mohiyus. mao tingali na iyang pasabot sa "hiyus"... ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 03, 2009, 05:41:52 AM
He he, bitaw no? Pero basin makalibog ni kay dili man tiyan ra ang parte sa lawas nga every now and then kinahanglan pahiyuson. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 03, 2009, 06:36:49 AM

mao tingali nga wa isuwat laktud nga KASILYAS, kay di ba mahunahuna nato ana ang KALIBANG ra man. pero, kung Wash Room o Comfort Room, medyo lapad ang pagkahulugan ani. pwede na ilakip ang ubang parte sa lawas nga pahiyuson. hahahaha, sama sa KUAN...ug KUAN. daghan.  ;D ;D ;D ;D ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 03, 2009, 06:51:22 AM

Nakahunahuna ko unsa kaha kon imbis lawas pahiyusan, lawak pahuwasan na lang. Pero mao gihapon, daghang posibilidad, ha ha ha. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: benelynne on October 03, 2009, 08:37:28 AM
Expert gyud ka sa play of words, Bay HB. Gipakatawa ba pud ko nimo.

lawak pahuwasan[/b] na lang. Pero mao gihapon, daghang posibilidad, ha ha ha. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 03, 2009, 12:25:02 PM
lawak pahuwasan[/b] na lang. Pero mao gihapon, daghang posibilidad, ha ha ha. ;D

ug kana, daghan na jung lawak masakop ana. hahahaha

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 05, 2009, 04:21:52 PM
Hubag Bohol,

My understanding of "hiyus" is to relieve. It can also mean "deflate" like deflating a tire. The comfort room is a place to relieve ourselves of physical discomfort. Mao nga I coined this word "lawak pahiyusan." thanks
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 05, 2009, 04:32:59 PM
Pulong bahin sa lawas

lawas,n. body
bahin sa atong lawas, about our body
duhay lawas, idiom, good for two persons, a person who owns two shares, person entitled to take two turns
iglawas, n. proxy, agent, representative
kalawasan,  adv. of the body, about the whole body
lawas ang pagbut-on, idiom, depends on one's health
lawas ditinabonan, adj. naked
lawas sa eroplano, n. fuselage
lawasnong kahinam, n. carnal desires
sugo’s lawas, idiom. call of nature
lawasnong silot, n. corporal punishment
lawasnon, adv. bodily, pertaining to the body or flesh
linawas, adv. go in person, personally do something
makalawas, adj. something enough only for one side of something
makighilawas, v. have illicit sex with somebody, fornicate
makighilawasnon, n. fornicator
naglawas, idiom, used to have a nice body
nilawas, adj. personal, physical presence
panghilawas, n. fornication
panglawas, n. health, well-being of a person
patay'ng lawas, n. carcass, dead body
taglawas, n. the person himself, the individual concerned
tapot's lawas, adj. cloth on one's body
tigbantay sa panglawas, n. sanitary (health) inspector
way lawas ikatrabaho, idiom, no strenght to do one's usual work

sunod na pod
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on October 05, 2009, 05:11:36 PM
sud sa lawas ;D ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 05, 2009, 05:37:13 PM
sud sa lawas - paklayonon ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 05, 2009, 05:41:20 PM

wahahaha. puyde pud SHAIOHONON. hahahaha

Dinuguan butangan ug batong. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 05, 2009, 05:51:54 PM

Bay Tars,

Salamat sa pagpatin-aw. Usahay man god naay unintended comic effect and atong coinage. In the case of "hiyus", my own experience with our language tells me that "shrink" or "deflate" is the meaning of the word that first comes to mind. In fact, "hiyus" to mean "relieve" is rather quaint to me. More precisely, I have to admit it's a new one on me. Thus I mentioned "lawak pahuwasan", "huwas" being--to my mind--closer to "relieve" than "hiyus" is.   

Best regards,
HB



Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 05, 2009, 05:58:14 PM
Pwede pud ipares sa gawas sa lawas aron matibawas ang linawas nga awas-awas. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 05, 2009, 05:59:37 PM
grabe jud lawasa.ga awas awas jod
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 05, 2009, 06:00:19 PM
ang pangutana unsay niawas,singot ba o ang bilbil ga awas awas peace
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 05, 2009, 06:53:40 PM
Grabeha pud pagkabilbila....awas-awas jud. Masaypan diayg kumot, he he. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 05, 2009, 06:55:05 PM
 awas na kay mura na baja og humps
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: mistyeyed on October 05, 2009, 06:59:21 PM


 ;D ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 05, 2009, 08:23:35 PM
kining "lawas ditinabunan - naked," this was part of the poem of Carlos P. Garcia. If we read his poems, we can pick many meaningful words which can be integrated and made part of our regular language.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 06, 2009, 10:53:23 AM
Unsa man jud klaro nga Pangan sa Atong Pinulungan?

Kay diria sa Manila ang tanan moingon ug Bisaya kono nga kon klarohon ug tuki ang Bisaya tawo nga naa sa Visayas so akip na ang mga Waray, Aklanon ug Ilonggo (hiligaynon).

Naa pud moingon nga Cebuano kono kay sa paghan-ay sa mga pinulungan sa nasud nga Pilipinhon, ang Cebuano misakop sa tanang sinultihan man pareha sa Tagalog nga miakip sa Tagalog Batangas, Tagalog Quezon, Tagalog Bulacan, ug Wikang Baler.

Ikaw, kung pangutan-on ka sa uban, unsa'y tubag nimo kung unsay imong Pinulungan? Dili ba nga Binol-anon ang kinahanglan natong tubag?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 06, 2009, 10:55:46 AM
Gawas sa mga lahi nga pulong nga gigamit ra sa mga Bol-anon, ang atong pinulungan nasukwahi sa klasiko nga Sinugbuanon kay ang ilang Y sa ato mahimo mang J ug ang ilang L sa ato mahimong W.

Susiha ra.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 06, 2009, 11:04:34 AM
Hubag Bohol,

Okay raman ang “pahuwas”.  It is also about release of pressure. Pero sa akong tan-aw, it is more applicable to emotional rather than physical pressure like “pahuwas sa kasuko” or “pahuwas kadiyot human sa kaon” instead of pahuway. Pahuway is to rest from work. Kihanglang ma-modernize gamay atong terminology bahin ani. Uwaw man kong tua ta sa ICM unya mangotana og “asa man inyong kalibangan o kasilyas.” Sa mga pobre, common ang terms na kasilyas, kalibangan o ihi-an. Sa mga middle-class, CR or rest room ang gigamit nila, pero these are not Bisayan terms. Aron ma disente og gamay, duggangan na lang nato og term nga “lawak.” Lawak pahuwasan o lawak pahiyusan, medyo okay ra.

Thanks for the feedback.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 06, 2009, 02:31:17 PM
Hi, All,

Mga parte sa atong lawas. Duda ko daghan pa mo ug wala mahibal-i.

abaga, n. shoulder
agigising, tampihak, n. temple
agnos, n. scapular
agtang, n. forehead
alimpuo, n. cowlick, scalp
alingagngag, n. upper part of throat and back of oral cavity including soft palate
apdo, n. gall bladder, bile
aping, n. cheek
atay, n. liver
atngal, n. nipple teat
atoli, n. ear wax
baba, n. mouth
badlis-paad, n. palmprint, palm impression
badlis-tudlo, n. fingerprint
baga, n. lung
bag-ang, n. jaw
bagol-bagol, n. skull, cranium, brain pan
bagtak, n. back of lower leg
baji-baji, bayi-bayi, n. shin, tibia
balikhaw, n. collarbone, clavicle
basag-basag, n. femur
bata sa sabakan, n. foetus
batadbatad, n. perineum
bat-ang, n. hip, pelvis
batiis, bitiis, n. shank, lower leg, calf, fibular area
bigote, n. mustache
bilahan, n. crotch
birok, n. undescended testis (one testis did not descend to the scrutom), one who has only one testis in the scrutom
bisong, n. vagina
boto, n. genitalia
braso, n. arm muscle
bubonlan, tutonlan, n. throat
bugabuga, n. thyroid
bugan, n. groin
buhok, n. hair
bukobuko, n. spine, spinal column, back bone
bukobukos-tudlo, n. knuckle
bukog,  n. bone
bukog's abaga, n. collarbone
bukton, n. forearm, lower arm
bulbol, n. pubic hair
buna-buna, n. pubic mound, pubis generis, mount St. Helen
bungot, n. beard
burak, n. thick flesh or main muscle in the calf/fibula area (lower leg)
dakong tinai, n. colon, large intestine
dalagangan, n. middle finger
dala's-pagkatawo, n innate, inborn, hereditary, congenital, inherent
dalunggan, n. ear
dapidapi, n. buttocks, butt cheecks, rump
dawatdawat, n. adam`s apples, trachea, windpipe
dila, n. tongue
dughan, n. chest
dugo, n. blood
gusok, n. rib
habol-habol, n. pancreas
hawak, n. waist
hubon, n. fontanel, boneless area in a baby's skull
igot-igot, n. anus
ilok, n. armpit
ilong, n. nose
inunlan, n. placenta
isplin, n. spleen
itlog sa lalaki, n. (one ball) testis, (two balls) testicles, scrotum (testicles pouch)
kalabera, n. skeleton
kalimutaw, n. eyeball
kamot, n. hand
kandi-is, n. dimple
kasingkasing, n. heart
kaunoran sa batiis, n. calf
kilay, n. eyebrow
kinabuhi naglangoy sa tuos, n. sperm
kiting, n. ankle
kordas sa pusod, n. umbilical cord
kugmo, n. booger, nosecake
kuko sa kamot, n. fingernail
kuko sa tiil, n. toenail
kuko, n. nail
kumagko, n. thumb
kumajingking, kumingking, n. little finger, smallest finger
kumo, n. fist
kuyog sa pagkatawo, n. congenital, innate
lagos, n. gum
lapa-lapa, n. sole
lawas, n. body
lindog (lawas - way tiil, kamot ug ulo), n. torso
liog, n. neck
lubot, n. butt
luhaluha, n. joints, knuckle
lukaylukay, n. nose cartilage, bridge of the nose
lukon-lukon, n. back of knee joint
lumawig,  n. thread that connects the placenta to the mother's womb
lungag sa ilong, n. nostril
lutahan, n. joints
lutaluta, n. ligament, tendon
manipis nga panit, n. membrane
mata, n. eye
matris, n. uterus
mga kamot'g tiil, n. limbs
mga tudlo, n. fingers
nawong, n. face
ngabil, n. lower lip
ngipon, n. tooth
paa, n. upper leg (from knee up), thigh
palad, paad, n. palm
pamuok, n. wisdom tooth
panakyoran, n. hip joints
pangag, adj. with missing tooth, edental
panit, n. skin
pantog, n. urinary bladder
pilok, n. eyelashes
puklatpuklat, n. eyelid
puklo, n. base of the abdomen
pulso, n. pulse, wrist
pupolan, n. wrist
pusod, n. navel
putos-itlog, n. scrotum, testicle pouch
rinyon, amimislon, n. kidney
sabakan, tagoangkan, n. womb
sampot, n. buttocks
siko, n. elbow
sima, n. barb, fluke
singkaw, n. crooked, twisted arm
singsingan, n. ring finger
sipong-birhen, n. hymen, virgin seal
suso, n. breast
suso/tutoy, n. bosom
suwang, n. chin
tabontabon, n eyelid
taludtod, n. bottom portion of spinal column, bottom of backbone
tambol's daunggan, n. eardrum
tangkugo, n. nape (back of the neck)
tango, n. molar, fang, canine tooth
tawo, n. man, person, fellow
tawo-tawo, n. iris
tiil, n. foot
tikod, n. heel
tilaok, ubol-ubol, n. esophagus, gullet
tinai, n. intestine, vowel
tinggil, intil, tuk, n. clitoris
tingkoy, n. nape
tiyan, n. belly, stomach, abdomen
tonsil, n. tonsil
tudlo sa tiil, n. toe
tudlo, n. index finger
tuhod, n. knee
tul-an, n. shank, knee joint of man or animal
tumoy-tudlo, n. fingertip
tungol, n. stomach
tuod, buol-buol, n. ankle
tuos, tulos, n. semen
tuwaytuway, n. kneecap, patella
ubaob, n. eyelid, temple of the head
ubaog, n. eye socket
ubaryo, n. ovary
ubol-ubol, n. adam`s apples, trachea, windpipe
ugat,  n. viens, blood vessel
ugat, arterya, n. artery
ulo, n. head
unod, n. flesh
unod's kalimotaw, n. retina
utin, lagay, n. penis
utok, n. brain

All suggestions, criticisms and feedbacks are welcome. Basin og ma improve pa o maduggangan ba.
Thanks,

Tarz,
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 09, 2009, 02:25:02 PM

Ang upper lip diay, Bay Tars?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 09, 2009, 02:27:51 PM

Morag ehemplo ni sa poetic diction nga lisod ma-integrate sa ordinary conversation, Bay Tars.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 09, 2009, 03:36:37 PM
hubag bohol,

ang upper lip = wait, lower lip = ngabil

mag integrate na sa atong pinulongan through the younger generation. bakikaw na para sa mga present and older generation.

thanks

tarz
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 09, 2009, 06:45:25 PM

You mean, even if there is no such distinction as the language is used now by the present and older generation, we ought to teach said distinction to the younger generation? That we should, by force of instruction, create a distinction where none exists, all for the noble purpose of "improving" our language?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 10, 2009, 06:59:43 AM
Hubag Bohol,

The Bisayan language today has been eroded because of lack of maintenance. As new words in other language comes, we just borrow them instead of creating the equivalent.

I believe there is no need to distinguish the language of the old and new generation. We just restore and enhance what we used to have and improve it. The trend today is those kids of OFWs and the well-off want their kids to be English-speaking as early as they can. This is one form of killing and forgetting slowly our own language. I guess they should master first their native tongue and take other languages later. They will learn other languages better if they are good in their own native which should be used in teaching other languages. As we notice today, teachers use Tagalog or English to teach English. It's too cumbersome for them.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 10, 2009, 09:49:26 AM



Ang akong nahibaw-an, walay distinction sa kahulogan sa mga pulong "wait" ug "ngabil". Kon moingon tag ngabil, we refer to EITHER the upper or the lower lip. The same with "wait". Now, you're suggesting that "wait" should refer to the upper lip, and "ngabil" to the lower lip.  You say nga "bakikaw na para sa mga present and older generation" pero "mag integrate na sa atong pinulongan through the younger generation."

It might look neat and convenient, but honestly, don't you think it's a gratuitous "enhancement" of the language?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 10, 2009, 10:23:20 AM
Hubag Bohol,

The fact that there is ngabil and wa-it only means they have distinct meanings. This is not my creation, it's from my research. In English, there is upper lip and lower lip. It would help if we can find more meaningful description or significance of both words.

The integration of new words is a matter of practice and wider acceptance. Some people create their own and the words that are frequently used becomes permanent. If we study the various words in our language there are many which are really difficult to justify. What are most justifiable should have been those closely related or sounds close to its intended meaning.

Since the older generation are already accustomed to their language, they are less open to new words or vocabularies. Whereas, the youth would be easier to educate if given the proper training and materials.
 
Thanks,

Tarz
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on October 10, 2009, 10:59:31 AM
Hubag Bohol,

I went back to my source, and this is what I found out:

ang "ngabil" di-ay "outer part of the lip"
ang "wa-it" is "inner part of the lip"

Sorry gyod and thanks for your feedback.

Tarz
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 10, 2009, 12:59:40 PM

Salamat, Bay Tars. Yes, this distinction does make linguistic sense, though I've noted native speakers, from ignorance or carelessness or both, using both words interchangeably.  Then again there is the matter of regional variations. I remember hearing someone in Cebu describing a colleague pejoratively as "itom og wait"--it stands to reason that he was describing the outer, and not the inner, part of the lips. And yet the speaker, if I recall correctly, was a native Cebuano speaker and a man of letters to boot.  He could, of course, have been speaking figuratively, but for sure he was literate enough to be certain about the physical basis of his metaphors.

Personally, I'm not worried about--I don't sense--the specter of demise of our native tongue. It will prevail, despite borrowings and related ills that haunt it now--which include our obvious lack of facility in using it to express complex notions. Languages grow (or die) in ways that, sadly, are not susceptible to the charms of good intentions. It is said that 65% of  the general vocabulary and 95% of the "difficult" words of English--the most influential language in the world today--is derived from Latin, which is a dead language. Who knows, maybe 500 years from now the most important language of the world will be Cebuano-Visayan, 65% of whose vocabulary is derived from English, a dead language. Cheers! ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: lolongmendez on October 10, 2009, 01:14:43 PM
mutitong = notice
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on October 10, 2009, 01:55:00 PM
There is a similar thread: "The Tagalog Invasion of our Binisaya" where this topic is well discussed.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on October 10, 2009, 08:55:12 PM
sandil-sandil,-alternatives

ang lagotmon sandil sa rice
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 10, 2009, 09:15:55 PM

Asa man dapit sa Kabisay-an ni gigamit, Ms. BA?

Sa ato pa, ang sandil sa sandal, tsinelas o sapatos. Ang sandil sa bread, cake. Ang sandil sa demokrasya, Cha-Cha. Ang sandil sa nasod, kamatajon. Patria o muerte! Venceremos, venceremas! Ipanglamvos, oder was!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on October 10, 2009, 09:31:35 PM

i remember ako grandfa moingon;

motukad sa ko sa ibabaw mangamote, maajo nalaman maka sandil sandil samtang namuswak pa ang humay.

 we can say, " in between" or "while waiting for" based upon my granny's statement ::)


maka kutaw ujamot ahoi !
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 10, 2009, 09:43:56 PM

Ah, mora diay og "bangil", as in "panglahutay". 

Parehas sa kanta ni Yoyoy, nga maghuhagkanay lang una mientras tanto nga wala pa makasalsalsalsal.... ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on October 10, 2009, 09:58:06 PM

ja U got it wow!, panglahutay pod na or inat-inat ba mentras tanto "taghuwat"?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 10, 2009, 10:19:41 PM
Sakto! Kinahanglan nga kita iring sungkaban sa panahon nga tingbitay sa iro! Ur-ils mapasmo ang bitok!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on October 10, 2009, 11:48:12 PM
"tingbitay sa iro" meaning "ting huwaw" ?

"porgaha ayaw" ang imong tokBi ky peligro daw mosaka sa kuto-kuto ::)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 11, 2009, 08:12:27 AM

Sa akong sabot, kining "tingbitay sa iro" dili lang tinghuwaw; basta panahon sa kapit-os, apil ani.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 11, 2009, 08:13:49 AM

He he, naa koy memorandum of understanding sa ahong mga bitok nga magpujo ra sila sa ahong large intestine. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 11, 2009, 08:30:01 AM
ngano iro man ibitay?og mapit os?
sa amoa hubs tingbitay sa lusong
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 11, 2009, 08:31:00 AM
majo imo bitok kay dili mag hig waos
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 11, 2009, 08:32:34 AM

Bwahaha. Peligro ibitay ang lusong, Cat, basig naay mahulogan. Labi na kadtong lusong namo nga hinimo sa bato. :D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 11, 2009, 08:34:25 AM
naa diay lusong ng an=hinimo sa bato?giunsa man bag boho adto?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 11, 2009, 08:35:13 AM

Maajog gawi ang ahong bitok. Good guests. Kontento sa ahong ipalamoy nila, he he. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 11, 2009, 08:38:12 AM

Ambot giunsa to, Cat, kay heirloom man to namo. Naa pa gani toy design. Asa na kaha diay to karon.

Diha pud hinimo sa nangka wood.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 11, 2009, 08:38:48 AM
mao diay wa maghigwaos kay gilamoy ra.wa usapa di jod madali og kahilis.mura gajod og baksan nga lamojon ra
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on October 12, 2009, 06:50:45 AM
mag- itkam
mag matngon
-aware of

magbantay - careful
maglikay - beware
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 12, 2009, 09:01:28 AM

ITKAM? Bisaya ba ni, Miss BughawManulonda? Di ba mao man nay acronym sa Italian Chamber of Commerce diha sa Germany? ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 12, 2009, 10:36:10 AM
binisaya na hubs.itkam is mag ingat in tagalog
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 12, 2009, 01:57:37 PM
Matsalam, Cat. Mag-itkam ta kon maglakaw-lakaw sa hawan aron dili maithan sa mga langgam nga naglupad-lupad. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 12, 2009, 02:14:52 PM
ok lang og maka ite kanang maya,ajaw lang ng kwaknet
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 12, 2009, 02:17:54 PM

Dili kaajo tantong demalas ang kwaknet, problema kon kabog. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 12, 2009, 02:19:13 PM
hubs kwaknet and kabog is pareha baja.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 12, 2009, 02:51:14 PM
Ahong sabot kay ang kabog, dakong kwaknet. And dako pa sa kwaknet pero gamay sa kabog, kabjaw. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 12, 2009, 02:59:47 PM
mao ba.ang kagwang mao nay kinadak an ba.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 12, 2009, 03:03:12 PM

Ha ha ha. Lahi na ang kagwang, Cat, oi. Flying lemur na man na.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 12, 2009, 03:11:58 PM
ginoo,waman god ko kakita og kagwang,nakadungog ko mo ingon mura kag kagwang
pastilan ,pasensya na hubs arng nakong buloka
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on October 15, 2009, 06:16:21 AM

Oo bisaya gajod na nga dako Dai aw eh Hubs,
hinubit sa ginhawan sa akong katiguwangan oh wha !
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 15, 2009, 12:35:11 PM

I attest to that. Nakadungog na pud ko ani. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on October 17, 2009, 05:04:57 AM

 apir Tigs !

pag itkam sa imong settings dria
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: jamo2x on October 17, 2009, 05:10:10 AM

hilig jud na si blue anang IT...

itkam, itkan pud

ambotz lng og hilig pud syag DI...

as in dakog itlogz ahehehehe jowk lng blew
blew my girl is blew, blew is her pants and underwear too :)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on October 17, 2009, 05:20:49 AM

awts akong gisubay akong setting woi nag duki duki ko maong ala koy probs toinks !
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 17, 2009, 06:57:15 AM

gagamit pod mi aning pulunga... ITKAM.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bambi on October 17, 2009, 07:08:55 AM

unsa man ni KAM-IT?  :-\
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 17, 2009, 07:57:15 AM
wa koy kalabotan unsay gigikanan ana, bambs. basin gikan nas TIKAM TIKAM
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 17, 2009, 09:31:42 AM

He he, mora bitaw og binali ning pulonga, ITKAM. Asa man diay ni dapit sa ato gigamit?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 17, 2009, 10:27:11 AM

sa Iste dapit, sige ko kadungog ani.

Mura bitawg binali ni o mura og hinuwam sa ubang pulong, unya not necessarily binali. akong paminaw, binasi sa paggamit aning pulunga, kining ITKAM dool sa pulong TAGAM. sagad gamiton ning ITKAM man gud isip pahinumdum sa pagmatngon o pag-amping. mao nga moingon ning taga-didto sa among planeta, "mag-itkam." meaning, "mag-amping" kay kung dili, nah, makatagamtam og silot o disgrasya. busa, ang wa mag-ITKAM, hayan moTAGAM.   ;D ;D ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 17, 2009, 10:38:16 AM
Mora man gud og mas Bisaya paminawon ang KAM-IT kaysa ITKAM.

Na hala, mag-ITKAM jud diay kon naay mga bato nga LAG-IT, kay kon madakdak peligro nga mabuak ang LOG-IT.

;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 17, 2009, 10:50:47 AM

karon pa pud ko kadungog aning KAM-IT kung pulong man galing nis sa binisaya. ug sigurado ko kining ITKAM, ginama-gama ra ni. bag-o pa lugar ning pulunga, ni-evolved lang sama anang mga pulong WAWARTS, SHUDING, ug uban pa.  he;D he ;D he ;D he ;D he

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 17, 2009, 04:57:48 PM

glace ang itkam bisaya jod,sa among lugar ni gigamit.kasagaran mga olds ang mogamit ini.

like;mag itkam ka sa imong pagkabaje.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 17, 2009, 10:36:31 PM

diay ba, cat. so, taud-taud na jud diay ni. sa akong mga ka-berks ra pod ko permi kadungog gud, wala sa mga tigols. thanks. tungod sa imong testimonya, napalig-on og sugod ang pagka-bisaya aning ITKAM.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Bambi on October 17, 2009, 10:58:20 PM

oh sorry...abi naho ug gibali lang nis mga young at heart...first time i heard this word.

cat, so that means....."pagbantay sa imong kaputli"  kahinumdom kos ahong malditang Lola sa iyang kalingaw pahimangno naho!  Ikaw, utituron kang pagkadalaga, pagbantay gayod inday sa imong  kaputli nga wa kay oten nga mabali! Gi- ahak gjod tong panahona oi!  >:( :(
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 17, 2009, 11:02:44 PM
grabe pod mopahimangno imong Lola, bambs. hehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on October 17, 2009, 11:58:20 PM

lamat sa supporting testi. Dai Meow, sama kanako gisuhid mo kini
kana nagpasabot nga wla nimo itanom sa kalimot
ang mga mabulawanong polong ni Oyang - bow ! ngaks dramaha sa ejaB whoi :P ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 19, 2009, 11:22:27 AM
mabulokon = colorful ni (kay ahong gipost sa pikas, maajo na lamang ug maakip diria)

rootword: bulok - color

Naa mi kanta sa Flores sauna nga, "atong halaran sa mga bulak nga MABULOKON."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 19, 2009, 07:54:43 PM
kauban pahimatngon sa ako nanay,ajaw panondog sa mga baje sa syudad,pakilagay,
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on October 19, 2009, 07:56:44 PM
[quote author=Bambi link=topic=17598.msg293818#msg293818 date=1255791500]
oh sorry...abi naho ug gibali lang nis mga young at heart...first time i heard this word.
cat, so that means....."pagbantay sa imong kaputli"  kahinumdom kos ahong malditang Lola sa iyang kalingaw pahimangno naho!  Ikaw, utituron kang pagkadalaga, pagbantay gayod inday sa imong  kaputli nga wa kay oten nga mabali! Gi- ahak gjod tong panahona oi!  >:( :(
[/quote

mao nay giingon nga pagbantay sa imo kaputli kay og magisi,dili na mauli.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 21, 2009, 04:48:51 PM
oh sorry...abi naho ug gibali lang nis mga young at heart...first time i heard this word.
cat, so that means....."pagbantay sa imong kaputli"  kahinumdom kos ahong malditang Lola sa iyang kalingaw pahimangno naho!  Ikaw, utituron kang pagkadalaga, pagbantay gayod inday sa imong  kaputli nga wa kay oten nga mabali! Gi- ahak gjod tong panahona oi!  >:( :(
[/quote

mao nay giingon nga pagbantay sa imo kaputli kay og magisi,dili na mauli.

Parehas diay ni sa itlog sa pari, nga kon mabuak dili na mauli. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 22, 2009, 03:54:17 PM
Binisaja sa Mga Pangan sa mga Adlaw

Monday - Tingbukad

Tuesday - Dumason

Wednesday - Ducutducut

Thursday - Bailobailo

Friday - Danghus

Saturday - Hingot-hingot

Sunday - Liguidliguid

Page 17, Glimpse in History of Early Cebu by Professor Lina Quimat of Cebu Historical Society.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Lorenzo on October 30, 2009, 07:08:36 AM

Tarsier,

Thank you!
More, please, kind Sir.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 30, 2009, 01:46:54 PM
Kanang usahay naay kapin nga tudlo, Bay Tarz, naa pud ni ngalan?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on October 31, 2009, 09:04:56 AM

sinyalan. hahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on November 26, 2009, 03:54:53 PM
trabongko - totoy o babyron

tumina - laing term sa barang ni

susuwisaw - ? mura ni ug kanang "way kuskos balungos"
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: tarsier on November 27, 2009, 05:22:09 PM
Sorry karon pa ko katubag.

Ang dia nako is the word "sungki". I have two english words for it "club fingers" and "hexadactyly".

bay tarz
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on November 27, 2009, 10:58:43 PM

I guess what you mean by "sungki" is the fact of having a deformed hand ("club"), or having an extra finger ("hexa", for six). Pero ang extra finger mismo, naa ba tay pangalan para ani?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Koddi Prudente on November 28, 2009, 12:43:10 AM

"Panga" ang tawag anang sobra nga tudlo. Ang tawo nga adunay ingon niana tawgon og "pang-an".  Don't be misled by the word "panga", as in "panga" sa isda (like tuna), kay Tinagalog na sa apapangig (jaw).
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: WarWick on November 28, 2009, 01:18:31 AM
Usahay magamit mi sa amoa sa Candijay ug term nga "sipsiripa" to denote someone nga naghimo ug butang nga dili niya kasagarang butahon nga, as a result, ikatingala sa ubang tawo.

Ako lang katingad-an kay sa Cebu, wa ni nga termino. May mga kauban ko ug trabaho nga taga Cebu nga mo taas dajun ang kilay kung makadungog ani. Sa Bohol ra ba ni? Or, sa Candijay ra ba ni?

magamit pud akong kalulahan sauna ug term nga
"alimpatakan"
"purol" for shorts
"kuyamoy" for fingers
"tugbong" for lugsong or ambog
"limbarok" as a pamalikas
"jaga-jaga" ug "tistis" meaning joke
"ispat" for flashlight
"bakag" meaning baho kaajo
"lugwa" meaning gawas/pakita
"awt" meaning tupi/korte (buhok)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on November 28, 2009, 11:22:52 PM

Di ba kining "pang-an", Bay Koddi, mao ni kon morag napikas ang kumagko, mao nga morag panga (sa tirador)? Hinuon, sakto man tingali gihapon diay bisan asa ang extra finger(s), kay ang "panga" morag variation man ni sa "sanga".

Nakadungog kog dihay niingon og "singkit" (nagsingkit ang tudlo), as in singkit nga dawin sa saging. Tingali para ra ni kon nagpilit ang duha ka tudlo. (Lahi pud ni sa Tagalog nga "singkit", he he.)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on November 29, 2009, 03:52:38 AM
Murag sa Bohol ra ni Warwick. Kami sa Calape ug moadto sa tabo mao nay gitawag ug tua ing tugbong.Ex. Ingtugbong sa lungsod ingpalit ug bugas ang gisuot pineje(purol)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on November 29, 2009, 08:23:22 AM

"Panga" sa Cebu is ang ampapangig sa dakong isda...

"sa-nga" ang tawag namo sa gunitanan sa tirador.

kanang gitawag ug "singkit ang mata" unsa man na bai Hubs?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on November 29, 2009, 09:12:59 AM

Sa ahong tan-aw, originally, Tagalog ning "panga" meaning "jaw", as pointed out by Bay Koddi, above.

Sanga is generic for "branch". Naay mga dapit sa Kabisay-an nga kon ang sanga himuon nang gunitanan sa tirador, "panga" na ang tawag nila ani.

He he, kanang singkit, mao man tingali nay pikot sa ato, "slit-eyed" sa English. ;D

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on November 29, 2009, 06:36:27 PM
[quote author=hubag bohol link=topic=17598.msg311738#msg311738 date=1259457179]
Sa ahong tan-aw, originally, Tagalog ning "panga" meaning "jaw", as pointed out by Bay Koddi, above.

Sanga is generic for "branch". Naay mga dapit sa Kabisay-an nga kon ang sanga himuon nang gunitanan sa tirador, "panga" na ang tawag nila ani.

He he, kanang singkit, mao man tingali nay pikot sa ato, "slit-eyed" sa English. ;D


[/q

unsa man pod ang budlat
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on November 29, 2009, 07:44:18 PM
Ambot unsay Tinagalog sa budlat, Cat, pero sa Iningles, goggle-eyed ni. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 15, 2010, 11:54:06 AM

budlat sa Tinagalog is tam-esan = meaning bulging eyes

Bibisaja:

ad - puy-anan sa baboy ni

ad-ad = kana ning mag kuan ug bani, kung sa Tagalog gayat ni.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 18, 2010, 09:41:46 AM

Kining singkit o pingkit sakto ni kay sa amoa pud mao ni gamiton ilabina sa saging. Pananglitan, "Ajaw ug kaon ug pingkit nga saging kay kaluha imohang mahimong anak."

Sa amo kung ang bahin sa lawas mao'y nagdigkit ang tawag ana "itos". Pananglitan, "Kaluoy tan-awon sa bata nga naitos ang mga kuyamoy sa kamot."
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: wildflower on January 18, 2010, 04:58:28 PM
here are more Lunsay'ng bisaya nga mga pulong:

 batonaw - ice
talad kan-anan - table
amba- sir
ana - ma'am
benot - gentleman ( ulitawo)
luming - dalaga ( lady)

DAYS OF THE WEEK:
tigburukad - lunes ( Monday)
Dumason - Martes ( Tuesday)
Ducot-ducot - Miercules ( Wednesday)
Bailo-bailo- Huebes ( Thursday)
Danghus - Viernes ( Friday)
Hingot-hingot ( Sabado) Saturday
Liguid-liguid - Domingo ( Sunday)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 18, 2010, 06:15:12 PM

Tinahod nga Ana Wildflower,

Maajong pag-abot nimo dinhi sa Tubag Bohol. Mga benot ug luming ang mga lumulupyo dinhi, nga mahimo pud isipon nga mga amba ug ana. Ang mga benot mahilig sa batonaw nga gisagolan og ilimnit (ilimnon nga pampainit), ug ang mga luming mahilig sa mga benot.

Dawata ang mainit kong paghangop.

Imong alagad,
Ondoy Hubag
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: wildflower on January 18, 2010, 07:06:10 PM
Tinahud kong Higala sa kahanginan Ondoy Hubag maajong adlaw kanimo dha ug sa mga maanyag nga luming ug ambongang mga benot!
nalipay ko ug daku sa akong pagkabasa sa imong tubag sa akong hatod-kawat ( letter).
salamat sa paghatag ug pagtagad sa akong tampo nga pagtulun-an mahitungod sa mga lunsay'ng pulong binisaya.
ako manghinaut nga magpabiling buhi ang atong lumad nga pulong binisaya bisan sa kadaghang mga langyaw nga pulong nga gilitok na sa bag-ong henerasyon karon.

wildflower

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 20, 2010, 12:20:52 PM

Maam, kung imong itugot ako mosulti nga ang ahong amo karon usa ka dakong tawo sa Kadugong Bisaya, kun wa ko masajop pangu sija. Nakadumdum ko nga diha sila'y pasundayag sa miaging tuig dos mil otso nga ang mga nagda ug bida mga Bissaya artist.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on January 21, 2010, 08:09:05 AM
Tingharug - abundant harvest of fish after the storm or typhoon

Ting-agi laing term ni sa tingharug.after sa bagyo ang mga bunsod daghan kaayo ug suhot nga isda

Nanghiunas- nanghinlo sa kasagingan ug unas.

Kursasilyo- short pants

Nalutod- nausik ex. gibaligya ang pukot unya nalutod naghunahuna pero way mahimo.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 21, 2010, 02:26:23 PM
ting-ilig - kini ang panahon nga ang mga kasag (katang sa amo) sa bukid manganaog na tungod sa baha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: wildflower on January 21, 2010, 04:15:13 PM
Maajong adlaw kanimo dha Higala kong taga Tigbao!
kun wala ako masayop, ang tigbao sakop sa sevilla or Loboc?
ug kun wala ko masayop mao na ang lugar nga akong gidumala
sa Community Extension project sa UB kaniadto... mga 2 na ka tuig ang milabay.
salamat sa imong mga gipaambit nga nga lunsayng pulong binisaya.
ANG GUINOO MAGA UBAN KANIMO SA KANUNAY!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 21, 2010, 05:13:29 PM
Miga Wildflower,

Daghang salamat sa imohang panghinaut sa ahong kaajohan. Ako dili ko taga Bohol miga, taga Southern Leyte ko, sa lungsod sa Libagon.

Nahatapon lamang pud ko aning Tubag Bohol tungod sa ahong kauhaw sa pinulungang Bisaja kay ako gud miga nahauban na sa bag-ong tapok sa mga batan-ong Bisaya nga wala na halos makahibawo sa mga lunsay ug kinaraang pulong nga mga Bisaya.

Hinaut pud unta nga ikaw sa kanunay pagaubanan pud sa atong Labaw nga Makagagahum.

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on January 22, 2010, 11:04:28 AM

welcome, WildFlower...nanghinaut mi nga magpadayon imong pag-wild diri..aw post diay.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: wildflower on January 22, 2010, 11:31:46 AM
hmmmm... dli baya ko WILD as in the common connotation sa mga tawo sa pulong wild.
unsa ba ang WILD sa atong pinulongan?
layas? ihalas?
SALAMAT!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on January 22, 2010, 11:45:38 AM

bitaw no. kay akong tan-aw sa imong Avatar, mas buwaknon ka pa kay sa ihalasnon..hehehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 11:49:36 AM

glace unsay buwaknon.from the word bulaklak ba ni?nangutana lang kay ala ko kasabot sa buwaknon.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on January 22, 2010, 11:58:54 AM

oo..hehehe, ako ra nang gama-gama, cat...buwak...buwaknon, sa ato pa, mas anggid o pareho tan-awon sa usa ka maanyag nga buwak kaysa usa ka ihalas nga mananap...hehehe.

mura ba pod sa tawo nga di ganahan maligo, cat, tawgon og KANDINGON hahahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 12:00:25 PM
 

huh pastilan ,nalibog pod ko unsa nang buwaknon,salamat glace
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on January 22, 2010, 12:57:45 PM

welcome ug salamat sa imong mabinantayong mata...hehehehe...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 01:19:26 PM

He he he, kini ra bang WILD as we use it sa atong pinulongan, dunay kalambigitan sa FLOWER... ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 01:24:08 PM



Ang mata ni Cat matawag tingalig uwaknon o kaha agilahon, he he... ;D

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 01:29:37 PM

ig-agaw sa BIG BIRD? ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on January 22, 2010, 01:29:38 PM
Ang wild sa atong pinulungan depende giunsa paggamit.Ex. Tua nagwild kay nahubug. Nagpasabot ni nga nanujo or nanghasi.
Sa mga buwak ug mananap di man ta mogamit ug wild sa bisaya moingon man tag ihas or ihalas. Ex. Manok ihas or buwak ihas.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 01:38:26 PM

Ang FLOWER ug ang BIG BIRD? Oops, makabaliw na, Bay Bugs! Dili ni sila kadugo. Hinuon, pwedeng silang duha maglunang sa dugo! ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 01:55:02 PM


pwede'g hubaron nimo sa "lunsay'ng Binisaya" bai Hubs?.. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 22, 2010, 02:20:12 PM

Sakto kay kini gigamit sa pitcher plant nga buwak. ;D

Sa amoa pud ang "WILD" kay iha's nga buot ipasabot tua magpujo o makit-an sa kalasangan ra o lajo sa mga tawo o pirmi magtago. Aw, dia na Bay Hubs, ang imohang flower wild kay pirmi man magtago. Sa ahong tan-aw mao ning flowera ang imong gipadunggan dunggan. Mogawas unja ni ug ahat ha. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 02:38:59 PM


He he, imo ra man tingali kong giuto-uto ani, Bay Bugs. Pero para na lang sa uban nga dili suheto, well, sa ahong nahibaw-an gud, ang FLOWER gigamit nga euphemism para sa female genitals, unja ang BIRD gigamit para sa kinatawo sa lalaki, di ba?

Unsa man, OK na, Bay Bugs?  ;D

Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 02:44:29 PM

Kining maong flower, kay sige lang gitagoan, nagpuot ang baho! ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 02:48:29 PM

hehehe...modawat ra man sab unta ko'g i sambingay lang gihapon nimo sa laing paagi...pero kay imong na man gyud ning gidusmo ang tinud-anay nga kahulogan....ipa syomoy nalang sab sa akong alimpatakan. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 02:50:17 PM

...bahong ginamos?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 22, 2010, 02:52:04 PM

Hahahahaha. Ambot ug unsay tinuod ani kung nagpuot ba sa kabaho jud. Wa pa man pud koy first hand knowledge ani. ;D Hahahahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 02:53:55 PM

Bwahaha, nahutdan na kog sambingay, maajo ning klarohay para motaop jud sa panumdoman. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 02:55:47 PM


wa na's bai Tigs, nagpa goryo-goryo na sab......basin nagsige hinoon kag hanggaphanggap sa baho diha...hehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 02:56:22 PM

Sigon sa ahong nasimhotan, este, nadunggan, naay variation sa baho, kay naa man pud kunoy bahong dried pusit... ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 02:58:20 PM

Basin baya og first tongue knowledge and imo, Bay Tigs... Bwahaha.  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 02:58:39 PM

hehehehe...lami sab kaayo paminawon ning pong nga "motaop".....murag wa gyuy hangin nga nakaikyas...as in sebo` gyud.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 03:00:09 PM


grabe na ni!!!! nanimaho na gyud diay'ng bak-kag?....bwahahahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 03:07:38 PM

Bitaw, ang TAOP, morag wa juy nakahungaw. Ang PUOK, kanang dili na jud ikahandos pa.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 03:09:14 PM

Mao ba nay nanimahong patay? Aw, sabagay, mao man ni dapit-patyanan! ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 03:15:23 PM

kon naMUOK na, ipataan nalang...nya gitikgitika nalang ang patyanan.....bwahahhaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 03:22:07 PM

Matay, grandmaster jud diay ka sa papuok, Bay Bugs... ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 03:26:42 PM

duha ra'y rason, either lawom jamo o mubo ra ang gipatiglom.....hehehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 22, 2010, 03:27:36 PM

tongue[/b] knowledge and imo, Bay Tigs... Bwahaha.  ;D

Abtik jud ning ahong duha ka tutor aning bahina sa kinabuhi motudlo naho o. Ingon silang duha nga hanggabon sa kono usa tilaan. Bwahahahahaha ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 03:28:48 PM

objection your honor.
nangalimyon sa humot.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 03:30:00 PM

hahahhha
mura diay ice cream cone tigs,paak una,adusa hanggab
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 03:32:13 PM

Objection sustained. Na hala, ambi nang nangalimyon, kay atong tawgon ang unang testigo nga si Bay Tigs aron maoy pasimhoton! ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 03:34:12 PM

dili na pwede sa witness stand kay di daw sija bihasa,mosimhot.motila lang
hahahhhaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 22, 2010, 03:35:53 PM

Hahahahaha. Ice cream siguro Te kay mura ug dalion ug tila aron dili makatulo. Apson apson ba ug tila. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 22, 2010, 03:37:42 PM

Hahahaha. Mura na diay ko ani ug sniffing dog? Aw, Master Hubs, unsa mang humota ang dapat threshold aron maingon nga dili baho?


Hahahahahahaha. Ahak na ni, mura diay pud ni ug iring, manila tila sa lawas kung maligo. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 03:38:22 PM

majo og mutulo lang.dili mo buswak.
hahhahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 03:40:40 PM

murag ngati nga bag o nga inanak,tilatilaan una aron mobarog

hahahhahahha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 22, 2010, 03:43:01 PM
 
Wahahahahahaha.  :-X  :-X  :-X

Wahahahahahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 03:49:35 PM

jati....bai Tigs, ani ta'ng inday Cat mag schooling.......suheto pa ning bai Hubs.

magpa refund nalang kos akong nabayad nga enrollment didtong bai Hubs.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on January 22, 2010, 03:53:25 PM

Nakabayad na pud diay ka Bay Bugs? Ahak. Hasta pud ko, dia pa gani gihatag nga resibo sa cashier ni Bay Hubs nga si Sabina. ;D

Magparefund pud ko ani! ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: wildflower on January 22, 2010, 03:56:29 PM
haahahha.. nahimuot ako sa imong  pulong " buwaknon" higala!
sa pagkatinuod..... gikan ka na sa usa ka awit nga giawit sa Skylark...
WILDFLOWER.....
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 04:00:16 PM

Butangi!!!......by public demand...kinahanglan mo refund.....bwahahhahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 04:10:12 PM

kinahanglan diay ni og schooling bugs?abi nako og sulundon
hahhahahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 04:12:07 PM

murag i refund ni hubs ,usa ka takos nga..........
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 04:21:10 PM

...nga, duga sa himaya nga nilagtok na tungod sa dagmal ug mga pagsuway ning hiwi nga sestema sa panggoberno.....bwahahahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 04:25:00 PM

kining goberno ani atong abasulon nga nanglagtok na ang ugat sa himaya
hahhahha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 22, 2010, 07:31:11 PM
Oops, Bay Bugs ug Bay Tigs! Sa dili pa mo mangajo og refund, ajaw kalimot nga estudyante ko kaniadto ni Cat, unja sa ijang klase, ako ang permi mo-volunteer sa role sa inanak nga gitilaptilapan! ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 07:50:01 PM


hahhaha
naunsa na?og magrefund na ako na nahimo teacher.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: AsPo on January 22, 2010, 07:51:08 PM

nahinumdon nako,mao ako ka gi kick out kay kahutdan nalang ko laway wa epek man.
hahhahahahahahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on January 22, 2010, 11:01:52 PM

yeah...i like that song, wild. one of my favs...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 22, 2010, 11:04:55 PM

kwets nalang to bai Hubs....way laing mabasol ani.....si Misty....bwahahhahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: glacier_71 on January 23, 2010, 12:38:06 AM

mura og naay SCAM nahitabo ani da hehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 23, 2010, 09:07:52 PM

Oops, nataymingan tingali to nga sige kog kaon og Chinese noodles, bwahaha! ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 23, 2010, 09:11:08 PM

Tsk, Tsk, lisod na basolon si Misty kay basig mawantayiman ta kay kusgan na to, full of potassium na sa pagkinaon og saging, bwahaha! ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 23, 2010, 09:13:15 PM
ning bija na ko ana bai, dumplings na'y akong paborito karon.....nabalikan na sab ug tuy-od... ;D ;D ;D

 
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on January 23, 2010, 09:27:53 PM
 Kanang dumpling nga ang sulod yin yang huo, Bay Bugs. Just ask your dumpling supplier. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on January 23, 2010, 09:37:21 PM
nagsuway kog himo kausa ka higayon....k ra sab.

yin yang huo??? hmmmm.....habhab ray akoa bai...hehehe
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 19, 2010, 06:57:39 PM

Bwahaha! Mas lunsay ang lantay woi...  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: bugsay on August 19, 2010, 10:15:23 PM

ajeje... ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on August 20, 2010, 12:08:15 AM


Bwahaha from the clone ! agoizt
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on August 20, 2010, 12:12:56 AM

Ug natabunan sa bungkay nga bonbon, gi wizi²,gisablig ug gikapa kapahan ni maan Gatz nyahaha
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 20, 2010, 05:48:02 AM

Hala! The Great Gatsby?  8)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on August 20, 2010, 05:52:36 AM

Bantay ka ni Gatz mokalit ra ba nag kapa² dayon tuzok sa bugtong nga tunok-hala ka !
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 20, 2010, 05:59:26 AM

He he, magdalidali kog fly-fly to This Side Of Paradise nga kasikbit sa lim-aw nga atong gimahal...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 20, 2010, 10:38:54 AM

Naa pay pantaw. Hehehe.

Namiss, er, gihidlaw ug gimingaw na ko ug mga lunsay nga Bisaya...

Sumpajan na ni naho, mangita pa ko ug ikaabag. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 20, 2010, 11:00:56 AM
Si Inday tua sa pantaw, nagpahungaw...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 20, 2010, 11:25:58 AM

Nagpahungaw nga nasudlan ug langaw. ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 20, 2010, 11:51:17 AM

He he, ang langaw kuninitan sa tungaw...  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 20, 2010, 01:00:09 PM

Bwahahahaha. Naglusong na diay nang mga tungawa kay hasta ang langaw napildi man. ;D

Ang langaw nga gikuninitan sa tungaw sa dakong bangag nakadungaw.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 20, 2010, 01:22:29 PM

He he, Nalingaw ug natagbaw nga nagdungaw ang ahong magaw nga si Tigbaw...  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on August 25, 2010, 05:12:54 AM

 ..Unä sa ginamos ..! ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 27, 2010, 04:51:14 AM

Naa bay lunsayng Binisaya nga tawag aning pangtakos sa ginamos?  ???
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on August 27, 2010, 04:54:57 AM

Basin sinalmon ug niluwag nyahaha

Ginamos mo diha tag peso ang salmon..! pakapin uza ka luwag nga unä  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 27, 2010, 05:04:06 AM

Angay jud nga daghang unä kay mao ni nagdala sa lami.  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on August 27, 2010, 05:07:45 AM

Whahaha nindot jud tuslobtuzloban basta daghan ug unä.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 27, 2010, 05:10:38 AM

He he, dili jud sapnot, hamugaway ang bation sa nangaon...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on August 27, 2010, 05:12:48 AM

Dli jud mozangit sa tutonlan bwahaha

(hala ka Bugs bantay ky mag inuzapay daw mo) peace Silingan..!
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Raquelproud boholana on August 27, 2010, 05:14:59 AM
Caltex ang binisaya sa pangtakus sa ginamos.Usa ka Caltex kay bagaw man sa caltex ang taksan katong oil bitaw usahay mao gani ni kabo pud namo sa una. Ug dinaghan na ang tawag katong taro sa oil nga bambi cooking oil hehehe.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 27, 2010, 05:33:14 AM

Di ba naa puy gamay nga pangtakos, Raqz, para sa menudo nga ginamos sa sari-sari stores?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: Scarb on August 27, 2010, 05:35:13 AM

Dinagko na ijaha ky tagza ra makalogzong dli matagbaw ug sinalmon ra  ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 28, 2010, 07:07:50 AM

Sagolan na lang kahag tiki para modaghan...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on September 02, 2010, 02:56:54 PM
Mga Terminolihiya nga may Kalabutan sa Nipa

nipa = kana ning lunhaw ang mga dahon nga himoong atop sa bay

sasa = kana ning manguha na sa dahon sa nipa

pawod = kana ning pagtahe sa dahon sa nipa aron mahimong atop

banban = klase sa tanum nga lotehon aron himoong pantahi sa nipa

lote = pangtahi sa nipa ni (mura ug uway ang paghimo ani)

sungkip = kana ning iatop na ang nipa sa bay
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on September 04, 2010, 01:43:22 PM
Mga Terminolihiya nga may Kalabutan sa Nipa[/b]

nipa = kana ning lunhaw ang mga dahon nga himoong atop sa bay

sasa = kana ning manguha na sa dahon sa nipa

pawod = kana ning pagtahe sa dahon sa nipa aron mahimong atop

banban = klase sa tanum nga lotehon aron himoong pantahi sa nipa

lote = pangtahi sa nipa ni (mura ug uway ang paghimo ani)

sungkip = kana ning iatop na ang nipa sa bay

kawayan - gamiton nga dugokan sa pawod

Sakto ba, Bay Tigs?  ???
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on May 27, 2011, 05:29:00 PM

Aho man diay ning dapat tubagonon diri. Sakto ka Bay Hubs, kawajan. Pero wa bay technical term aning kawajan gamiton sa pag sungkip? Pananglitan, ang kawajan kung ibunal sa bata, ang tawag lipak o di ganing kung himoong labat, labat nay ngan, di ganing kuraw (sa taga Cebu pa, kural).
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on May 27, 2011, 05:53:08 PM


Basin tuod naay specific term ni. Kabahin sa lipak, ang akong sabot ani is any piece of bamboo split, regardless of its use.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on May 19, 2013, 04:46:36 PM
Buhion nato ni nga thread aron naa tay clean fun...
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on May 19, 2013, 05:19:53 PM
Hmm, kining pulong nga POLPOL, kahibawo ko nga lunsayng Bisaya ni, pero unsa gani toy kahulogan ani?

::)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on May 21, 2013, 07:06:42 AM
Hmm, naa koy gamayng ideya, pero di pa jud klaro... ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: vhinz08 on May 25, 2013, 05:41:18 PM

Poll man to bay hubs, kining dula ba games maoy giingon pagdugsakdugsak sa tako unya naay ginabola bola, kay daghan man ang mga bola sa maong duwa.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on May 27, 2013, 11:59:58 AM

Hmm, lahi ba kaha pud ang POLL, kanang all capital letters? Naa man guy gabalikbalik nga thread title, pero wa jud hinuon ko moabli ani, basin puno sa sapal...

;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on May 29, 2013, 10:37:49 AM
Hmm, nag-POLL-POLL ang polpol? ;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 10, 2013, 01:02:46 PM
kuyog-baboy = hanger-on; tag-along

;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: diablo on August 10, 2013, 04:00:47 PM
nice. this way i will not feel guilty when i squeeze your balls
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: islander on August 10, 2013, 09:33:57 PM
amaw - insane \mad \lunatic \crack-brained \idiot \crazy \deranged \fool \moonstruck \inane \madman \idiot \mentally retarded \moron

use 'amaw' in a sentence...

amaw gid, ano ma ini wa na man momalik si molmuhol.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 10, 2013, 10:23:54 PM
amaw[/b] - insane \mad \lunatic \crack-brained \idiot \crazy \deranged \fool \moonstruck \inane \madman \idiot \mentally retarded \moron

use 'amaw' in a sentence...

amaw gid, ano ma ini wa na man momalik si molmuhol.

Nakkayungit yungit ko uk pumasa ini. Amew yud! :D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 10, 2013, 10:25:40 PM
Unsa kalainan sa AMAW sa bu****, GALO ug NAWAD-AN SA SAKTONG PANGISIP?

Gikan sa pagpasabot ni Ate Islex, mura man ug pareho ra (?).
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on August 10, 2013, 10:32:49 PM
LUHIN = "Gender" o sa laing hubad, KINATAWHAN. Dili kinatawo ha kay sexual organ naman to.
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 10, 2013, 11:21:10 PM

Pareho ra. It refers to the same person, er, creature...

;D
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on August 20, 2013, 09:21:58 PM
Kini pud nga pulong: tambaloslos.

Unsa man pud ni? :-\
Title: buringog
Post by: hubag bohol on October 16, 2013, 07:27:24 PM
buringog - feeble-minded \nutty \idiot \screwy \simpleton \moron \moronic \lumpish \crackpot \donkey \bird-brained \muttonhead \distracted \dunce \bobby \nitwit (inf.) \juggins (inf.) \daffy (Colloq.) \berk (Brit. slang) \dumbbell (inf.)

http://translate.sandayong.com/cebuano/english/buringog (http://translate.sandayong.com/cebuano/english/buringog)
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: taga tigbao on October 16, 2013, 11:16:49 PM
Nakadungog ko ganiha sa driver nga taga Mabini.

Ingon sija:

BAJANAN = to mean sudlanan

Bajanan na lamay nabilin sa Nutella.

Sa amo usahay gamiton namo ang pulong BAGAW. Pareha ra ug buot ipasabot para naho. May kalainan ba?
Title: Re: "Lunsay'ng Bisaya" VOCABULARY
Post by: hubag bohol on October 17, 2013, 11:52:01 AM

bajanan = var. of bayanan (r.w., bay, i.e., balay, house)
bagaw = var. of bagal, shell (cf. bagol)

The same parehas (as in idiot and retard)

;D
Powered by SMFPacks SEO Pro Mod | Sitemap
Mobile View
SimplePortal 2.3.7 © 2008-2019, SimplePortal